ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/164/2017

Με την ένδικη προσφυγή, όπως αναπτύσσεται με το από 11.2.2025 νομίμως κατατεθέν υπόμνημα, ζητείται η αναθεώρηση της 1739/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου,(...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα και λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη ότι (α) τηρήθηκαν οι νόμιμες διατυπώσεις ως προς τα στάδια της διαγωνιστικής διαδικασίας που έπονται του σταδίου ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης, από το οποίο επαναλήφθηκε η σχετική διαδικασία κατά την παρ. 3 του άρθρου 106 του ν. 4412/2016 (βλ. σκ. 13), (β) κατόπιν πρόσκλησης του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. υποβλήθηκαν από την προσφεύγουσα ανάδοχο, εμπροθέσμως, τα απαιτούμενα σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση πρόσθετα δικαιολογητικά, όπως αυτά αναφέρονται αναλυτικά στη σκέψη 14 της παρούσας, (γ) τα δικαιολογητικά αυτά προσκομίσθηκαν σε συμπλήρωση των ήδη νομίμως υποβληθέντων αποδεικτικών μέσων (ήτοι, αντιγράφου τίτλου σπουδών και άδειας ασκήσεως επαγγέλματος, βεβαίωσης εγγραφής στο Μ.Ε.Κ. και βιογραφικού σημειώματος του μηχανικού), (δ) κατά την αιτιολογημένη κρίση της Αναθέτουσας Αρχής, τα εν λόγω δικαιολογητικά, που καταγράφονται αναλυτικά στο 4ο/31.1.2025 πρακτικό (στις σελ. 2 έως 4 αυτού) και υποβλήθηκαν σύμφωνα με το στοιχείο α (περ. i και ii) του Μέρους ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ν. 4412/2016, αποδεικνύουν επαρκώς την εννεαετή εμπειρία του ως άνω πολιτικού μηχανικού και, συνακόλουθα, την πλήρωση του απαιτούμενου κριτηρίου τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας της προσφεύγουσας αναδόχου σύμφωνα με τη διακήρυξη (βλ. σκ. 6) και τον νόμο (βλ. σκ. 15) και (ε) με βάση την προσκομιζόμενη ΔΑ5Ε/100/09/οικ.3408/11.2.2025 υπηρεσιακή βεβαίωση, δεν ασκήθηκαν κατά της ΔΑ5Ε/101/02/οικ.2668/31.1.2025 απόφασης του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προδικαστικές προσφυγές, το Δικαστήριο κρίνει ότι η ως άνω διαπιστωθείσα πλημμέλεια, όπως βάσιμα προβάλλεται με την ένδικη προσφυγή και το από 11.2.2025 υπόμνημα του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., έχει πλέον αρθεί.Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή αναθεώρησης Αναθεωρεί την 1739/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Διακρατεί, εξετάζει και δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί την 12/2024 πράξη της 5ης Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Και Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία «Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας» (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) και της εταιρείας με την επωνυμία «…I.K.Ε.»

Προμήθεια οξυγόνου...Με τα δεδομένα αυτά το Τμήμα κρίνει ότι με την κατακύρωση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού ως προς όλα τα υπό προμήθεια είδη πλην του διοξειδίου του άνθρακα στην εταιρεία «...» με την από 23.4.2019 απόφαση του Νοσοκομείου δεν παραβιάστηκε το απορρέον από την 374/2018 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών δεδικασμένο, αφού, όπως βασίμως προβάλλεται από το αιτούν, από το σκεπτικό της εν λόγω απόφασης, στο οποίο ρητώς παραπέμπει το διατακτικό της, προκύπτει ότι η αναστολή εκτέλεσης της από 31.7.2018 απόφασης του Δ.Σ. του Νοσοκομείου αφορά στην αποδοχή των δικαιολογητικών κατακύρωσης μόνον ως προς το διοξείδιο του άνθρακα και όχι ως προς τα υπόλοιπα είδη, για τα οποία ουδεμία κρίση διαλαμβάνεται στο σκεπτικό της ως άνω δικαστικής απόφασης. Συνεπώς, είναι μη νόμιμη η περί του αντιθέτου κρίση της προσβαλλόμενης Πράξης και πρέπει να γίνει δεκτός ο σχετικός λόγος ανάκλησης. Περαιτέρω, όμως, δοθέντος ότι, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των αναφερόμενων στη σκέψη 4 της παρούσας άρθρων της οικείας διακήρυξης, ήταν επιτρεπτή η υποβολή προσφοράς μόνο για το σύνολο των υπό προμήθεια ειδών, η αναθέτουσα αρχή δεν διέθετε τη διακριτική ευχέρεια να προβεί σε ματαίωση μέρους μόνο της προμήθειας και συγκεκριμένα ως προς το είδος του διοξειδίου του άνθρακα, αφού η διάταξη του άρθρου 104 παρ. 4 του ν. 4412/2016 προβλέπει τη δυνατότητα της αναθέτουσας αρχής να ακυρώσει τη διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης για ορισμένα μόνο εκ των υπό προμήθεια ειδών, μόνο εφόσον επιτρέπεται η υποβολή προσφορών για τμήμα μόνο της διακήρυξης. Εξάλλου, αβασίμως το αιτούν προβάλλει ότι προέβη στη μερική ματαίωση του διαγωνισμού κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 3 του άρθρου 106 του ν. 4412/2013, αφού κατά την έννοια της διάταξης αυτής επιτρέπεται η μερική ακύρωση της διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης όταν έχουν διαπιστωθεί σφάλματα κατά τη διαδικασία αυτή, εφόσον όμως τούτο δεν παραβιάζει διατάξεις νόμου, όπως αυτές της παραγράφου 4 του ίδιου άρθρου, ή της οικείας διακήρυξης. Συνεπώς ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη πράξη ότι μη νομίμως το αιτούν κατακύρωσε τα αποτελέσματα του διαγωνισμού για μέρος μόνο των υπό προμήθεια ειδών κατόπιν ματαίωσης του διαγωνισμού ως προς το διοξείδιο του άνθρακα. Κατόπιν της παραδοχής αυτής, κρίνεται αλυσιτελής η παράθεση της επάλληλης σκέψης της προσβαλλόμενης πράξης η οποία βασίζεται στην προϋπόθεση ότι ήταν νόμιμη η μερική ματαίωση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού και η συνακόλουθη κατακύρωση ορισμένων μόνο εκ των υπό προμήθεια ειδών.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Ζητείται η ανάκληση της 19/2021 πράξης του Επιτρόπου στην 1η Υπηρεσία Επιτρόπου Τομέα Παιδείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης ανάμεσα στο προσφεύγον και την παρεμβαίνουσα με αντικείμενο «……………», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 652.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ.(....)Δεδομένου ότι με την προσβαλλόμενη πράξη ουδεμία πλημμέλεια διαπιστώθηκε ως προς τους λόγους αποκλεισμού από τη διαγωνιστική διαδικασία των πέντε εκ των έξι διαγωνιζομένων και γενικά αναφορικά προς τους όρους του διαγωνισμού, τη διαφάνεια της διαδικασίας, την ανάπτυξη ανταγωνισμού και την ισότιμη μεταχείριση των διαγωνιζομένων, δεδομένης και της γενομένης ανωτέρω παραδοχής ότι ο προϋπολογισμός της διακήρυξης του υπό ανάθεση έργου είναι τεκμηριωμένος, η διαπίστωση της προσβαλλόμενης ότι το συμβατικό ποσό παρουσιάζει απόκλιση από το συμβατικό ποσό προηγούμενων διαδικασιών στερείται νομίμου ερείσματος προβάλλεται δε και αλυσιτελώς. Λαμβανομένου, περαιτέρω, υπόψη ότι το προσφεύγον δεν είχε υποχρέωση να κρίνει ασύμφορη από οικονομική άποψη την υποβληθείσα προσφορά, ώστε να προβεί σε ματαίωση της διαδικασίας ανάθεσης (άρθρο 106 παρ. 2 περ. δ και παρ. 6 του ν. 4412/2016), πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο ισχυρισμός του ότι το προσφερόμενο ποσοστό έκπτωσης εκφεύγει της σφαίρας επιρροής του.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την παρέμβαση.

Με την προδικαστική προσφυγή, στην οποία σωρεύει και αίτημα αναστολής της προόδου της διαγωνιστικής διαδικασίας, η προσφεύγουσα ζητά να ακυρωθεί η απόφαση του αναθέτοντος φορέα με αριθμό «…» στο σύνολό της και να ακυρωθεί η ματαίωση του ανοικτού διαγωνισμού με αριθμό «…» για την ανάδειξη αναδόχου της σύμβασης «…». 

Με την προδικαστική προσφυγή, στην οποία σωρεύει και αίτημα αναστολής της προόδου της διαγωνιστικής διαδικασίας, η προσφεύγουσα ζητά να ακυρωθεί η απόφαση του αναθέτοντος φορέα με αριθμό «…» στο σύνολό της και να ακυρωθεί η ματαίωση του ανοικτού διαγωνισμού με αριθμό «…» για την ανάδειξη αναδόχου της σύμβασης «…».  

ΕΡΓΑ. (Επαναδημοπράτηση Διαγωνισμού) ζητείται η ανάκληση της 164/2017 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή μεταξύ του Δήμου ... και της αναδειχθείσας μειοδότριας επιχείρησης «.....» του σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση του έργου «Συμπληρωματικές εργασίες για την ολοκλήρωση του κτιρίου της Βιβλιοθήκης»,Με την προσβαλλόμενη 164/2017 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση του ως άνω έργου, με την αιτιολογία ότι μη νομίμως η αναθέτουσα αρχή προέβη στην επαναδημοπράτηση αυτού, δεδομένου ότι δεν ήταν νόμιμη η ματαίωση της αρχικής διαδικασίας δημοπράτησης. (..) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (σκ.ΙΙ), το Τμήμα κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι μη νομίμως, ενόψει της αρχής της αυτοτέλειας των διαγωνισμών, το Κλιμάκιο για την κρίση της νομιμότητας του υποβληθέντος σε αυτό προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης και της υποκείμενης διαδικασίας προέβη σε έλεγχο νομιμότητας της 364/2016 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου ..., με την οποία αποφασίσθηκε η ματαίωση του προηγηθέντος (αρχικού) του ελεγχόμενου διαγωνισμού, που προκηρύχθηκε με την ...Διακήρυξη και, αφού έκρινε την τελευταία αυτή απόφαση ως μη νόμιμη, έκρινε περαιτέρω και μη νόμιμο τον επαναληπτικό διαγωνισμό που προκηρύχθηκε κατόπιν της ματαίωσης αυτής. Και τούτο διότι ο ελεγχόμενος διαγωνισμός, .....μετά από επανακαθορισμό των όρων της διακήρυξης του αρχικού, ματαιωθέντος διαγωνισμού, είναι αυτοτελής και ανεξάρτητος του προηγούμενου, με αποτέλεσμα τυχόν νομικές πλημμέλειες του τελευταίου να μην ασκούν επιρροή στη νομιμότητα του ελεγχόμενου επαναληπτικού διαγωνισμού. Συνεπώς, εφόσον το Κλιμάκιο δεν διαπίστωσε με την Πράξη της οποίας ζητείται η ανάκληση, καμία ουσιώδη πλημμέλεια στη διαδικασία του επαναληπτικού διαγωνισμού για την ανάθεση του έργου και στο σχέδιο σύμβασης μεταξύ του Δήμου ... και της αναδόχου «.....», δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή της.(..)Ανακαλεί την 164/2017 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Πληρωμή εργασιών αποκομιδής απορριμάτων:..Με αυτά τα δεδομένα, για την ανάθεση των ως άνω υπηρεσιών με την 16832/24.9.2018 σύμβαση δεν απαιτείτο ματαίωση του εν εξελίξει διαγωνισμού (8609/7.5.2018 διακήρυξη του Δήμου …), διότι η εν λόγω σύμβαση, συναφθείσα λόγω ακριβώς της μη έγκαιρης ολοκλήρωσης του διαγωνισμού και προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της αποκομιδής των απορριμμάτων για το χρονικό διάστημα από την λήξη της προηγούμενης σύμβασης μέχρι και την ολοκλήρωσή του, είναι αυτοτελής και δεν αποτελεί μέρος του διαγωνισμού (ΚΠΕΔ VII Τμ. 297/2017). Η σύμβαση αυτή ωστόσο δεν είναι νόμιμη, διότι με την ακύρωση των 185/17.8.2018 και 188/21.2.2018 αποφάσεων της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου … περί απευθείας ανάθεσης των επίμαχων υπηρεσιών, έχασε αναδρομικά το νόμιμο έρεισμά της, συνακολούθως μη νόμιμη είναι και η εντελλόμενη με τα υπό έλεγχο χρηματικά εντάλματα δαπάνη. Παρά ταύτα, λαμβανομένου υπόψη α) ότι κατά την υπογραφή της σύμβασης, στις 24.9.2019, οι άμεσα εκτελεστές ως άνω αποφάσεις της Οικονομικής Επιτροπής βρίσκονταν σε ισχύ, η σχετική δε ακυρωτική απόφαση του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης … κοινοποιήθηκε στο Δήμο … στις 9.10.2018, ενόσω η σύμβαση εκτελούνταν, β) ο Δήμος άσκησε εγκαίρως προσφυγή κατά της άνω απόφασης ενώπιον της αρμόδιας Επιτροπής του άρθρου 152 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, η οποία απεφάνθη τελικώς για την υπόθεση στις 14.12.2018 και η σχετική 90/2018 απόφασή της κοινοποιήθηκε στο Δήμο στις 11.1.2019, σε χρονικά δηλαδή σημεία μετά τη λήξη της σύμβασης στις 2.12.2018 και γ) λόγοι δημόσιας υγείας επέβαλαν την αδιάλειπτη παροχή υπηρεσιών αποκομιδής απορριμμάτων και καθαριότητας σε καθημερινή βάση, τυχόν δε άμεση διακοπή της εκτέλεσης της σύμβασης και η νόμιμη επανάληψη της διαδικασίας θα δημιουργούσαν εν τοις πράγμασι σοβαρά υγειονομικά προβλήματα, ο Δήμος συγγνωστώς υπέλαβε ότι είχε υποχρέωση να τηρήσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις και να μη διακόψει την εκτέλεση της σύμβασης.Κατ’ ακολουθία, οι εντελλόμενες με τα χρηματικά εντάλματα δαπάνες δεν είναι νόμιμες, αλλά αυτά πρέπει να θεωρηθούν λόγω συγγνωστής πλάνης.

Η προσφεύγουσα ζητά μέσω της προδικαστικής προσφυγής να ακυρωθεί η πράξη της αναθέτουσας αρχής που αποφάσισε τη ματαίωση του διαγωνισμού για την προμήθεια θερμογραφικού χαρτιού για ηλεκτρονικά εισιτήρια μουσείων (προϋπολ. 100.000€). Το αντικείμενο περιλαμβάνει 1.000.000 φύλλα (Τμήμα 1) και 9.000.000 φύλλα (Τμήμα 2). Προβάλλει παραβιάσεις ουσιωδών τύπων (άρθρο 106 Ν.4412/2016), έλλειψη αιτιολογίας και παραβίαση αρχής χρηστής διοίκησης, υποστηρίζοντας ότι η ματαίωση βασίστηκε σε σφάλμα του ηλεκτρονικού συστήματος χωρίς πραγματική βλάβη του ανταγωνισμού, καθώς και λήξη της ισχύος προσφορών χωρίς αιτιολογημένη απόφαση επανάληψης της διαδικασίας.

Συντήρηση – βελτίωση οδικού δικτύου(...) Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 114/2024 πράξης του Επιτρόπου της 2ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Επ’ αυτού το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ούτε από τη διάταξη του άρθρου 103 του ν. 4412/2016, ούτε από άλλη νομοθετική ή κανονιστική διάταξη τίθεται ορισμένη προθεσμία, εντός της οποίας υποχρεούται η αναθέτουσα αρχή να καλέσει τον αναδειχθέντα προσωρινό ανάδοχο να προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά κατακύρωσης. Ωστόσο, όπως έγινε δεκτό και ανωτέρω (σκέψη 19), η αναθέτουσα αρχή υποχρεούται να προβεί στις κατά νόμο οφειλόμενες ενέργειές της εντός ευλόγου χρόνου λαμβάνοντας υπόψη και τον περιορισμένο χρόνο ισχύος των προσφορών των διαγωνιζομένων. Τούτο δε, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος λήξης αυτών, μη περαιτέρω ανανέωσής τους από ορισμένους ή και όλους τους συμμετέχοντες και απώλειας μιας ιδιαιτέρως συμφέρουσας για την αναθέτουσα αρχή προσφοράς. Για τον προσδιορισμό, ωστόσο, των ακραίων εύλογων χρονικών ορίων, εντός των οποίων οφείλει η αναθέτουσα αρχή να καλέσει τον προσωρινό ανάδοχο να υποβάλει τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά κατακύρωσης, πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι ειδικές περιστάσεις της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας ανάθεσης. Εν προκειμένω, η αναθέτουσα αρχή προέβαλε και απέδειξε ότι πράγματι συνέτρεξαν (βλ. παρ. 15 και 17 της παρούσας) εξαιρετικές περιστάσεις, που εμπόδισαν την κλήση της προσωρινής αναδόχου να προσκομίσει τα δικαιολογητικά για την οριστική κατακύρωση του έργου σε προγενέστερο χρόνο. Επομένως, δεν παραβιάστηκε ο εύλογος χρόνος εντός του οποίου όφειλε η αναθέτουσα αρχή να ασκήσει την ως άνω αρμοδιότητά της, και, ως εκ τούτου, νομίμως και εντός του διαγραφόμενου από τις διατάξεις του άρθρου 97 του ν. 4412/2016 πλαισίου κάλεσε αυτή τους συμμετέχοντες να ανανεώσουν την ισχύ των οικονομικών προσφορών και των εγγυητικών επιστολών συμμετοχής τους στο διαγωνισμό. 	Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει η κρινόμενη προσφυγή να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να επιτραπεί η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.
	

Η προσφεύγουσα επιδιώκει με την προδικαστική προσφυγή την ακύρωση της απόφασης με αρ. 41/26-02-2018 του Δ.Σ. των ……, η οποία αποφάσισε τη ματαίωση της διακήρυξης με αριθμ. 2/2017 για τον διεθνή ανοικτό μειοδοτικό δημόσιο διαγωνισμό ανάθεσης της ασφάλισης των περιουσιακών στοιχείων της ……. (CPV: 66515200-5). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ασφάλιση των περιουσιακών στοιχείων για δύο έτη με δυνατότητα παράτασης για ένα έτος, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 21.735.000,00 ευρώ με ΦΠΑ. Η προσφυγή διεκδικεί τη νόμιμη συνέχιση της διαδικασίας, υποστηρίζοντας ότι η ματαίωση έγινε χωρίς επαρκή νομική βάση και αιτιολογία, παραβιάζοντας το άρθρο 106 του Ν. 4412/2016.