Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/4/2026

Η απόφαση 1165/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή του Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» που ζητούσε την ανάκληση της Πράξης 169/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια «αυτοματοποιημένου συστήματος αποθήκευσης και διαχείρισης φαρμάκων και αναλωσίμων» (προϋπολογισμού 4.017.000 ευρώ). Το Τμήμα έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς, καθώς βασίστηκε αποκλειστικά σε ενδεικτικές τιμές από μία εταιρεία για ένα συγκεκριμένο μοντέλο, χωρίς ουσιαστική συγκριτική έρευνα αγοράς. Αν και το Τμήμα έκρινε μη ουσιώδη την πλημμέλεια σχετικά με τα έτη αναφοράς (2020-2022 αντί 2021-2023) για την οικονομική και τεχνική επάρκεια, η ανεπαρκής τεκμηρίωση της δαπάνης αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια και λόγο διακωλυτικό της υπογραφής της σύμβασης, οδηγώντας στην απόρριψη της προσφυγής.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1356/2025

Προμήθεια θερμογραφικού χαρτιού....Επειδή, ως προς τη ματαίωση λόγω της λήξης ισχύος των προσφορών, κρίνονται τα κάτωθι. Από τους εκατέρωθεν προβαλλόμενους  ισχυρισμούς και από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η προσφεύγουσα είχε ολοκληρώσει την υποβολή των δικαιολογητικών κατακύρωσης σε χρόνο (29.07.2020) προγενέστερο από αυτόν της λήξης ισχύος των προσφορών (14.08.2020). Υπό τα δεδομένα αυτά, της ωριμότητας δηλαδή της διαγωνιστικής διαδικασίας που επήλθε με την αποσφράγιση των οικονομικών προσφορών, μετά από πλήρη ανάπτυξη του ανταγωνισμού μεταξύ των οικονομικών φορέων που συμμετείχαν εντός του χρόνου ισχύος των προσφορών τους, η αναθέτουσα αρχή δεν είχε υποχρέωση να ματαιώσει τον διαγωνισμό ούτε κωλυόταν να ζητήσει την παράταση της ισχύος των προσφορών και μετά την τυπική λήξη της (πρβλ. ΣτΕ 2384/2020, ΣτΕ 1189, 1190, 1193/2009 Ολομ.). Τούτο δε, λαμβανομένου υπόψη και ότι η λήξη ισχύος των προσφορών κατά το άρθρο 97 παρ. 4 του ν. 4412/2016 περιλαμβάνεται, πάντως, στους δυνητικούς λόγους ματαιώσεως της διαδικασίας αναθέσεως (ΣτΕ 2384/2020, πρβλ. ΕΑ 63/2020). Συνεπώς, μη νομίμως με την προσβαλλόμενη απόφαση και με τις απόψεις της αναθέτουσας αρχής γίνεται δεκτό ότι η αναθέτουσα αρχή είχε υποχρέωση να ματαιώσει τη διαδικασία αναθέσεως

Η απόφαση 245/2026 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ κατά της πράξης του Επιτρόπου που κώλυε την υπογραφή σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας. Το Δικαστήριο, εξετάζοντας τα πραγματικά περιστατικά, έκρινε ότι η αναθέτουσα αρχή ενήργησε με επιμέλεια και ορθή προετοιμασία για τη διεξαγωγή νέου διαγωνισμού, πλην όμως η διαδικασία καθυστέρησε λόγω εκκρεμοτήτων σε προηγούμενο διαγωνισμό. Συνεπώς, θεώρησε νόμιμη την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα εξαμήνου, κρίνοντας ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις κατεπείγουσας ανάγκης. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή και την παρέμβαση της αναδόχου εταιρείας, ανακάλεσε την αρχική αρνητική πράξη και έκρινε ότι δεν υπάρχει κώλυμα για την υπογραφή της επίμαχης σύμβασης.

Η απόφαση 1282/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Έβδομο Τμήμα) αφορά την προσφυγή του «Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος» (ΔΙ.ΠΑ.Ε.) κατά της πράξης 7/2025, η οποία κώλυε την υπογραφή σύμβασης για «παροχή υπηρεσιών εξειδικευμένων συμβούλων» διάρκειας 36 μηνών. Η αρχική πράξη είχε απορρίψει τη σύμβαση (συμβατικό τίμημα €238.896 πλέον ΦΠΑ) λόγω μη εξειδικευμένου χαρακτήρα των εργασιών και ελλιπούς τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού. Το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή και την παρέμβαση, κρίνοντας ότι το υπηρετούν προσωπικό (μόλις 9 υπάλληλοι σε 20 οργανικές θέσεις στα κρίσιμα Τμήματα) είναι ανεπαρκές. Επίσης, έκρινε ότι ο προϋπολογισμός τεκμηριώνεται επαρκώς με συγκριτική ανάλυση κόστους. Κατά συνέπεια, ανακλήθηκε η προσβαλλόμενη πράξη και αποφαίνεται υπέρ της υπογραφής του σχεδίου σύμβασης.

Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχτηκε την προσφυγή ανάκλησης του Δήμου Ασπροπύργου και ανακάλεσε την 34/2025 Πράξη της Υπηρεσίας Επιτρόπου, η οποία κώλυε την υπογραφή σχεδίου συμβολαίου για την απευθείας αγορά αγροτεμαχίου (5.255,24 τ.μ.) έναντι ποσού 736.000 ευρώ για την επέκταση του δημοτικού νεκροταφείου. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου τεκμηριώνει επαρκώς την ωφέλεια, τη μοναδικότητα και την καταλληλότητα του ακινήτου, καθώς εφάπτεται πλήρως στο υφιστάμενο κοιμητήριο. Επίσης, έκρινε ότι η αγοραία αξία, η οποία καθορίστηκε βάσει έκθεσης πιστοποιημένης εκτιμήτριας, δεν παραβιάζει την αρχή της οικονομικότητας, δεδομένου ότι η αντικειμενική αξία δεν ταυτίζεται με την εμπορική.

Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή την προσφυγή του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) και ανέτρεψε την Πράξη 13/2025 της Επιτρόπου που κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών κατάρτισης Εγχειριδίου Διαδικασιών και Έκθεσης βαθμολόγησης κινδύνων (Risk Assessment), αξίας 1.650.000,00 ευρώ. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο προϋπολογισμός της σύμβασης τεκμηριώθηκε επαρκώς με ανάλυση κόστους. Επίσης, έκρινε νόμιμο τον περιορισμό της απαιτούμενης εμπειρίας αποκλειστικά στον δημόσιο τομέα, λόγω της ιδιαιτερότητας του αντικειμένου που απαιτεί γνώση ειδικού κανονιστικού πλαισίου (π.χ. ν. 4795/2021, Δημόσιο Λογιστικό). Τέλος, έκρινε νόμιμο το κριτήριο ανάθεσης που αφορούσε την αξιολόγηση των προσόντων της Ομάδας Έργου, καθώς πρόκειται για σύμβαση διανοητικής φύσης, και ότι δεν συντρέχουν λόγοι αποκλεισμού του αναδόχου παρά τη δήλωση ποινικής ρήτρας ήσσονος σημασίας.

Η Απόφαση 1388/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή του Δήμου Ναυπακτίας κατά της Πράξης 324/2025, η οποία κώλυε την υπογραφή προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης για τη «Σύνταξη μελετών για την κατασκευή του έργου ‘Παράκαμψη του Κέντρου της Ναυπάκτου’», προϋπολογισμού 2.200.000,00 ευρώ. Το Τμήμα έκρινε ότι άρθηκαν οι τρεις διακωλυτικοί λόγοι που είχαν προβληθεί (ενημερώθηκαν οι πιστώσεις και τεκμηριώθηκε το Υποέργο 2), δέχθηκε την προσφυγή και ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη. Αποφάνθηκε υπέρ της υπογραφής, υπό τον όρο ότι το χρονοδιάγραμμα της σύμβασης θα ευθυγραμμιστεί με τη διάρκεια επιλεξιμότητας των δαπανών, η οποία αναμένεται να προκύψει από την επικείμενη παράταση του προγράμματος «ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ», και θα εγκριθεί με αποφάσεις των συμβαλλομένων μερών.

Προμήθειες: ζητείται η ανάκληση της 359/2018 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει κατά πλειοψηφία βάσιμο το ισχυρισμό αυτόν. Πράγματι, ο Δήμος, ο οποίος με την .....2017 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής, αναγνώρισε το σφάλμα που είχε εμφιλοχωρήσει στη διαγωνιστική διαδικασία από τον αποκλεισμό δύο εταιρειών με μη νόμιμη αιτιολογία, νομίμως και χωρίς παράβαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης επανέφερε στο διαγωνισμό μόνο εκείνη που είχε ασκήσει την προδικαστική προσφυγή, αφού δεν μπορούσε πλέον, λόγω της απόσυρσης της προσφοράς της, να επαναφέρει στο διαγωνισμό την ..... Περαιτέρω, με την απόφασή του να μην ματαιώσει στο σύνολό του το διαγωνισμό, ο Δήμος δεν παρέβη τα άκρα όρια της διακριτικής του ευχέρειας, δεδομένου ότι, η διαγωνιζόμενη εταιρεία, ανεξαρτήτως του ότι δεν άσκησε προδικαστική προσφυγή κατά του αποκλεισμού της, επιπλέον παρέλαβε την εγγυητική επιστολή και την οικονομική προσφορά της σε χρόνο προγενέστερο από τον οριζόμενο στη νομοθεσία (άρθρο 72 του ν. 4412/2016 πριν την συμπλήρωσή του με το άρθρο 107 παρ. 4 του ν. 4497/2017), υποδηλώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την διακοπή του ενδιαφέροντός της για τη δημοπρασία. Μειοψήφησαν ο Σύμβουλος Γεώργιος Βοΐλης και ο Πάρεδρος Γρηγόριος Βαλληνδράς, κατά τη γνώμη των οποίων, εν προκειμένω υπήρξε, κατά προαναφερόμενα, παράνομη αποβολή εταιρείας από τον επίμαχο διαγωνισμό, η εν λόγω δε παρανομία ελέγχεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά το στάδιο του προσυμβατικού ελέγχου αντικειμενικά και αυτοτελώς, ασχέτως της μετά την αποβολή της εταιρείας συμπεριφοράς της και συγκεκριμένα από το εάν αυτή άσκησε ή όχι προδικαστική προσφυγή κατά της αποβολής της ή εάν κάτι τέτοιο έπραξαν άλλες αποκλεισθείσες εταιρείες, αφού σε μια τέτοια εκδοχή του διενεργούμενου ελέγχου η νομιμότητα μιας διαγωνιστικής διαδικασίας και της σχετικής συμβάσεως θα συναρτάτο με την άσκηση ή μη προδικαστικών προσφυγών, οι οποίες είναι μεν δικαίωμα των αποκλειομένων του διαγωνισμού εταιρειών όχι όμως και υποχρέωσή τους και σε κάθε περίπτωση είτε ασκηθούν τέτοιες προσφυγές είτε όχι το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει αυτοτελώς την διαγωνιστική διαδικασία και την τήρηση ή μη από τη διοίκηση της νομιμότητας, κορυφαία παραβίαση της οποίας συνιστά ασφαλώς η παράνομη αποβολή υποψηφίων αναδόχων εταιρειών, ασχέτως αν αυτές διαμαρτυρήθηκαν ή όχι, που έχει ως συνέπεια αφενός μεν ζημία των αποκλεισθέντων εταιρειών λόγω παράνομης αποβολής τους από το διαγωνισμό αφετέρου δε και προεχόντως ζημιά του δημόσιου φορέα λόγω παράνομη μείωσης του αριθμού των υποψήφιων αναδόχων και της συνακόλουθης νόθευσης του ανταγωνισμού στην πρόληψη και στην αποτροπή των οποίων αποσκοπεί ο διενεργούμενος από το Ελεγκτικό Συνέδριο προσυμβατικός έλεγχος των προς υπογραφή δημοσίων συμβάσεων. Επικουρικώς δε και αναφορικά με ισχυρισμούς της διοίκησης περί απόσυρσης της εγγυητικής επιστολής εκ μέρους της αποκλεισθείσας εταιρείας μετά την αποβολή της, αυτή δεν ανάγεται στα παραγωγικά αίτια της βούλησης των οργάνων διοίκησής της και δεν μπορεί να συναχθεί εξ αυτής δήλωση απόσυρσης της προσφοράς της (ex tunc), η οποία θα καθιστούσε επουσιώδη την πλημμέλεια του αποκλεισμού της αλλά έλαβε χώρα ακριβώς συνεπεία της παράνομης, κατά τα προεκτεθέντα, αποβολής της από το διαγωνισμό. Πλην όμως η γνώμη αυτή δεν εκράτησε.Κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτή και να ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη, κατά το μέρος που κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων για τις ομάδες Δ΄ και Ζ΄ του ελεγχόμενου διαγωνισμού

Το Ελεγκτικό Συνέδριο (Έβδομο Τμήμα) με την απόφαση 0220/2026 έκανε δεκτή την προσφυγή του e-ΕΦΚΑ και την παρέμβαση της αναδόχου εταιρείας, ανακαλώντας την 10/2025 Πράξη της Επιτρόπου που κώλυε την υπογραφή της σύμβασης για υπηρεσίες συμμόρφωσης με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR). Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρόλο που υπήρξαν πλημμέλειες στη σύνθεση της Επιτροπής Διαγωνισμού (απουσία μελών χωρίς επαρκή πρόσκληση αναπληρωτών), αυτές δεν ήταν ουσιώδεις ώστε να πλήξουν τη διαφάνεια και την ακεραιότητα της διαδικασίας, καθώς το όργανο βρισκόταν σε απαρτία και δεν προέβη σε κρίσιμες αξιολογήσεις στις συγκεκριμένες συνεδριάσεις. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι το νέο σχέδιο σύμβασης περιλαμβάνει πλέον την υποχρέωση προσκόμισης εγγύησης καλής εκτέλεσης, αίροντας τον σχετικό λόγο κωλύματος.

ΕΡΓΑ. (Επαναδημοπράτηση Διαγωνισμού) ζητείται η ανάκληση της 164/2017 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή μεταξύ του Δήμου ... και της αναδειχθείσας μειοδότριας επιχείρησης «.....» του σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση του έργου «Συμπληρωματικές εργασίες για την ολοκλήρωση του κτιρίου της Βιβλιοθήκης»,Με την προσβαλλόμενη 164/2017 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση του ως άνω έργου, με την αιτιολογία ότι μη νομίμως η αναθέτουσα αρχή προέβη στην επαναδημοπράτηση αυτού, δεδομένου ότι δεν ήταν νόμιμη η ματαίωση της αρχικής διαδικασίας δημοπράτησης. (..) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (σκ.ΙΙ), το Τμήμα κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι μη νομίμως, ενόψει της αρχής της αυτοτέλειας των διαγωνισμών, το Κλιμάκιο για την κρίση της νομιμότητας του υποβληθέντος σε αυτό προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης και της υποκείμενης διαδικασίας προέβη σε έλεγχο νομιμότητας της 364/2016 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου ..., με την οποία αποφασίσθηκε η ματαίωση του προηγηθέντος (αρχικού) του ελεγχόμενου διαγωνισμού, που προκηρύχθηκε με την ...Διακήρυξη και, αφού έκρινε την τελευταία αυτή απόφαση ως μη νόμιμη, έκρινε περαιτέρω και μη νόμιμο τον επαναληπτικό διαγωνισμό που προκηρύχθηκε κατόπιν της ματαίωσης αυτής. Και τούτο διότι ο ελεγχόμενος διαγωνισμός, .....μετά από επανακαθορισμό των όρων της διακήρυξης του αρχικού, ματαιωθέντος διαγωνισμού, είναι αυτοτελής και ανεξάρτητος του προηγούμενου, με αποτέλεσμα τυχόν νομικές πλημμέλειες του τελευταίου να μην ασκούν επιρροή στη νομιμότητα του ελεγχόμενου επαναληπτικού διαγωνισμού. Συνεπώς, εφόσον το Κλιμάκιο δεν διαπίστωσε με την Πράξη της οποίας ζητείται η ανάκληση, καμία ουσιώδη πλημμέλεια στη διαδικασία του επαναληπτικού διαγωνισμού για την ανάθεση του έργου και στο σχέδιο σύμβασης μεταξύ του Δήμου ... και της αναδόχου «.....», δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή της.(..)Ανακαλεί την 164/2017 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.