Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/202/2025

Η Πράξη 80/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Νέο κτίριο Δημαρχείου Χαλανδρίου». Το Κλιμάκιο, συνεδριάζοντας στις 17 Φεβρουαρίου 2025, διαπίστωσε ότι ο φάκελος της αναθέτουσας αρχής ήταν ελλιπής, κρίνοντας ότι απουσιάζουν κρίσιμα έγγραφα και στοιχεία απαραίτητα για τη διαμόρφωση οριστικής κρίσης. Μεταξύ των ελλείψεων περιλαμβάνονται τα τεύχη δημοπράτησης, το σύνολο των μελετών του έργου, οι αποφάσεις παράτασης προθεσμίας, η απόφαση δέσμευσης πίστωσης, αναλύσεις κόστους της συμπληρωματικής σύμβασης και αιτιολογήσεις σχετικά με την αναγκαιότητα των εργασιών. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης επί της νομιμότητας της σύμβασης, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου με όλα τα αναφερόμενα στοιχεία.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή υπολειπόμενων έργων υποδομής, επιδομής, σηματοδότησης – τηλεδιοίκησης, τηλεπικοινωνιών και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων σηράγγων για τη νέα σιδηροδρομική γραμμή … – …», συμβατικής δαπάνης 21.852.123,88 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α. (27.096.633,61 ευρώ, με Φ.Π.Α.).(....)Επομένως, συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις σύναψης της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης για τις ανωτέρω εργασίες, δεδομένου ότι είναι απαραίτητες, προκειμένου το σύνολο του έργου να είναι τεχνικά άρτιο, λειτουργικό και αξιόπιστο, ενώ κατέστησαν αναγκαίες εξαιτίας μη οφειλόμενων σε υπαιτιότητα της αναθέτουσας αρχής απρόβλεπτων περιστάσεων κατά την τεχνική εκτέλεση του αρχικού έργου.Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή υπολειπόμενων έργων υποδομής, επιδομής, σηματοδότησης – τηλεδιοίκησης, τηλεπικοινωνιών και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων σηράγγων για τη νέα σιδηροδρομική γραμμή … – …».

Η Πράξη 250/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή Νέου Γηπέδου Ποδοσφαίρου του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό», συμβατικής δαπάνης 24.206.274,56 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της. Η σύμβαση περιλαμβάνει εκτελεσθείσες εργασίες (14.4 εκατ. ευρώ) που κρίθηκαν νόμιμες βάσει του άρθρου 155 του ν. 4412/2016 ως κατεπείγουσες και απρόβλεπτες (διαχείριση αστικών αποβλήτων/μπάζων λόγω κινδύνου δημόσιας υγείας) και μη εκτελεσθείσες εργασίες (9.8 εκατ. ευρώ) που πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156. Οι συμπληρωματικές αυτές εργασίες κρίθηκαν αναγκαίες για την ολοκλήρωση της θεμελίωσης του γηπέδου, καθώς δεν ήταν δυνατόν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από την αρχική σύμβαση, χωρίς την πρόκληση προβλημάτων στην αναθέτουσα αρχή.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου … με τίτλο «Συλλογή, μεταφορά και επεξεργασία λυμάτων οικισμών Δήμου … στην ΕΕΛ …», συμβατικής δαπάνης 1.689.140,74 ευρώ, χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α. (2.101.800 ευρώ, συμπεριλαμβανομένης αναθεώρησης και Φ.Π.Α.).(....)Κατόπιν τούτου, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι εργασίες που περιλαμβάνονται στην υποβληθείσα προς έλεγχο 3η ΣΣΕ συνιστούν ανεπίτρεπτη επέκταση του τεχνικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης, που δεν ήταν γνωστή στο σύνολο των εργοληπτικών επιχειρήσεων που συμμετείχαν στη διαγωνιστική διαδικασία για την ανάθεση της εκτέλεσης του αρχικού έργου κατά την υποβολή της προσφοράς τους, και, ως εκ τούτου, δεν αποτέλεσε τη βάση της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου. Πρόκειται κατ’ ουσίαν για την ανάθεση της υλοποίησης ενός νέου έργου, το οποίο δεν είχε συμπεριληφθεί στη μελέτη του αρχικού.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης.

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/739/2022.

Η αιτούσα εταιρεία μέσω της Προδικαστικής Προσφυγής ζητεί την ακύρωση της απόφασης με αριθμό 619/2018 της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Χαλανδρίου, η οποία εγκρίνει το Πρακτικό 2 της 1ης Επιτροπής Διαγωνισμού και αποφασίζει την κατακύρωση της σύμβασης για την κατασκευή του έργου «Συντήρησης και Επισκευών Αθλητικών Χώρων Δήμου Χαλανδρίου» σε ανταγωνίστρια εταιρεία. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά εργασίες συντήρησης και επισκευών αθλητικών χώρων με συνολική προθεσμία εκτέλεσης 12 μήνες και εκτιμώμενη αξία 600.000 ευρώ (συμπ. ΦΠΑ). Η προσφυγή επικαλείται παρατυπίες στη διαδικασία κατακύρωσης, ιδίως ως προς την προσκόμιση και εγκυρότητα δικαιολογητικών της ανταγωνίστριας εταιρείας κατά παράβαση των όρων της Διακήρυξης.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Ανέγερση οικισμού 176 κατοικιών σε διώροφα κτίρια τύπων 2.25, 2.52, 2.56, 2.21, 2.24, μιας αίθουσας συγκέντρωσης τύπου 1.12, έξι καταστημάτων τύπου 1.17, και ενός βιολογικού σταθμού με τις εγκαταστάσεις τους και τα έργα υποδομής τους και διαμόρφωσης (οδοποιία, δίκτυα ύδρευσης - αποχέτευσης, ηλεκτροφωτισμός περιβάλλοντος χώρου, φύτευση κ.λπ.) στην …, θέση … του Ν. …, με την επωνυμία “… V”», συνολικής δαπάνης 2.442.800,00 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων απρόβλεπτων δαπανών, αναθεώρησης και Φ.Π.Α. 24%).(....)Εξάλλου, οι εν λόγω εργασίες δεν συνιστούν ανεπίτρεπτη τροποποίηση του τεχνικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης, αλλά αντιθέτως είναι απολύτως αναγκαίες για την τελειοποίηση του και την επιτέλεση του λειτουργικού προορισμού του έργου, που είναι η κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των δικαιούχων οικιστών.Δεν κωλύεται η υπογραφή της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου. 

Η Πράξη αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Ανάπλαση της Λεωφόρου Βασιλίσσης Όλγας του Δήμου Αθηναίων», συμβατικής δαπάνης 1.237.424,43 ευρώ. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 43/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες, που κατέστησαν αναγκαίες κυρίως λόγω της ανεύρεσης σημαντικών αρχαιοτήτων κατά την εκτέλεση του έργου, πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016. Κατά συνέπεια, το διατακτικό της Πράξης αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης.

Η Πράξη 06/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή έργων αποχέτευσης ομβρίων... στην περιοχή Πάτημα Βριλησσίων», συμβατικής δαπάνης 564.000,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι πρόσθετες απολογιστικές εργασίες, οι οποίες κατέστησαν αναγκαίες μετά την έναρξη του έργου και εξάντλησαν το αρχικό κονδύλι, πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016. Οι εργασίες αφορούν τη μισθοδοσία αρχαιολόγων (52.000€), τη διαχείριση αποβλήτων Α.Ε.Κ.Κ. (467.000€) – το κόστος των οποίων ήταν άγνωστο κατά τη σύνταξη της αρχικής σύμβασης λόγω της απρόβλεπτης φύσης των υλικών – και τις εργασίες μετατόπισης Ο.Κ.Ω. (45.000€). Δεδομένου ότι οι εργασίες δεν μπορούν να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση και η συνολική αξία των συμπληρωματικών συμβάσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Η Πράξη 78/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ Τ.Κ ΡΙΖΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΣΚΥΔΡΑΣ». Η αρχική σύμβαση είχε συνολικό τίμημα 1.917.869,90 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η 3η συμπληρωματική σύμβαση, ύψους 63.694,16 ευρώ, κρίθηκε αναγκαία λόγω αρχαιολογικών ευρημάτων που εντοπίστηκαν κατά τις εκσκαφές, οδηγώντας στην ανάγκη εγκατάστασης αντλιοστασίου και κατασκευής καταθλιπτικού δικτύου για την παράκαμψή τους. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου 4412/2016, καθώς είναι απαραίτητες για την αρτιότητα του έργου και το συνολικό ποσό των συμπληρωματικών συμβάσεων (1ης, 2ης και 3ης) παραμένει εντός του ορίου του 50% της αρχικής αξίας (18,32%). Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης, με την επισήμανση της εξασφάλισης χρηματοδότησης.

Η Πράξη 374/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κωλύει την υπογραφή της 3ης τροποποιητικής σύμβασης για το έργο «Κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας και Ανάκτησης Αποβλήτων και Χ.Υ.Τ.Υ. Ηρακλείου» λόγω ζητημάτων νομιμότητας. Η τροποποίηση αφορούσε την ανάθεση συμπληρωματικών εργασιών (κατασκευή νέου κυττάρου Χ.Υ.Τ.Α. - Κύτταρο Ε΄) συμβατικής δαπάνης 5.654.269,47 ευρώ. Η ανάγκη προέκυψε λόγω κορεσμού του υφιστάμενου κυττάρου και σημαντικής καθυστέρησης στην ολοκλήρωση της νέας Μ.Ε.Α. (εκτιμώμενη 2 χρόνια), που θα μείωνε δραστικά τη διάρκεια ζωής του προβλεπόμενου Χ.Υ.Τ.Υ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες αφορούν σε τεχνικό αντικείμενο νέο, μη αδιαχώριστα συνδεδεμένο και μη αναγκαίο για την έντεχνη ολοκλήρωση του αρχικού έργου, συνεπώς δεν καλύπτεται από τις διατάξεις του άρθρου 156 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, οι οποίες επιτρέπουν τροποποιήσεις χωρίς νέα διαγωνιστική διαδικασία.