ΕΣ/Ε ΚΛΙΜΑΚΙΟ/235/2025

Η Πράξη 245/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο του Δήμου Αιγάλεω με τίτλο «Κατεδάφιση παλαιού και Ανέγερση νέου διδακτηρίου 1ου Γυμνασίου Αιγάλεω, Εσπερινού Γυμνασίου και Λυκείου...». Το έργο, προϋπολογισμού €7.258.064,52 (πλέον ΦΠΑ), ανατέθηκε μέσω ανοικτού διαγωνισμού με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή. Μοναδικός ανάδοχος αναδείχθηκε ο οικονομικός φορέας «… Α.Τ.Ε.», με συμβατικό τίμημα €7.253.521,27 (πλέον ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Ωστόσο, επισημάνθηκε η ανάγκη διόρθωσης του ποσοστού των απρόβλεπτων δαπανών από 15% σε 9% και ο σωστός υπολογισμός της εγγύησης καλής εκτέλεσης στο 5% της εκτιμώμενης αξίας χωρίς ΦΠΑ.

Η απόφαση αφορά δύο αιτήματα της Πανεπιστημιακής Φοιτητικής Λέσχης Α.Π.Θ. για παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σχετικά με τη διενέργεια διαδικασιών διαπραγμάτευσης για τη σύναψη συμβάσεων σίτισης φοιτητών. Το πρώτο αίτημα αφορούσε τη λειτουργία του φοιτητικού μαγειρείου-εστιατορίου για 7.250 φοιτητές με εκτιμώμενη αξία 2.222.400€ και το δεύτερο αίτημα αφορούσε την παροχή υπηρεσιών σίτισης σε φοιτητές στο τμήμα Σερρών με εκτιμώμενη αξία 247.500€. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αρνήθηκε την έγκριση για το πρώτο αίτημα λόγω μη συνδρομής των νομικών προϋποθέσεων, ενώ ενέκρινε το δεύτερο αίτημα, καθώς πληρούσε τις προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α΄ του ν.4412/2016, αφού δεν είχαν υποβληθεί προσφορές στον προηγούμενο διαγωνισμό.

Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της υπ’ αριθμ. ... Διακήρυξης στο σύνολό της ή εναλλακτικά την ακύρωση επιμέρους όρων της. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ενίσχυση τεχνικού προσωπικού των κτιριακών εγκαταστάσεων της Φοιτητικής Εστίας Πανεπιστημίου ... για τέσσερα έτη, με προϋπολογισμένη αξία 1.230.700€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν συντήρηση ηλεκτρομηχανολογικών και οικοδομικών εγκαταστάσεων, όπως εγκαταστάσεις ψύξης-θέρμανσης, υδραυλικές εγκαταστάσεις, πυρανίχνευσης, καθώς και εγκαταστάσεις μαγειρείου κ.ά. Η προσφυγή στηρίζεται σε πέντε λόγους, συμπεριλαμβανομένης της δήθεν τεχνητής κατάτμησης του συμβατικού αντικειμένου και μη νόμιμων όρων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό.

Η Πράξη 536/2024 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης τροποποιητικής σύμβασης για το έργο "Κάθετος Άξονας 56...". Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η υποβληθείσα τροποποίηση, η οποία αφορούσε την πρόσθετη δαπάνη διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (Α.Ε.Κ.Κ.) ύψους 979.239,38 ευρώ, δεν υπάγεται αυτοτελώς στον έλεγχο νομιμότητας καθώς αποτελεί τροποποίηση de minimis. Ωστόσο, διαπίστωσε ότι μέσω της έγκρισης του 2ου Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.), συντελέστηκε ουσιώδης μείωση του αντικειμένου της αρχικής σύμβασης (αφαίρεση του Βόρειου Τμήματος του έργου), ύψους 11,7 εκατ. ευρώ. Επειδή αυτή η μείωση συνιστά ουσιώδη τροποποίηση που απαιτεί έλεγχο, το Κλιμάκιο έκρινε απαράδεκτη την υποβολή του σχεδίου και ζητά την υποβολή σχεδίου σύμβασης για την συνολική ουσιώδη τροποποίηση.

Με την προδικαστική προσφυγή η προσφεύγουσα κοινοπραξία επιδιώκει την ακύρωση της διακήρυξης του διαγωνισμού, ιδίως ως προς τους όρους που αφορούν τον αριθμό των δικαιούμενων φοιτητών (μέγιστο 7.500), τους όρους πληρωμής, τις παροχές σίτισης σε φοιτητές της Σχολής Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού στις «…» χωρίς σαφή προτροπή αριθμού, την υποχρέωση απόκτησης πρόσθετου εξοπλισμού, τα κριτήρια ανάθεσης (ιδίως τις πρόσθετες παροχές) και τους όρους μείωσης του τιμήματος λόγω πανδημίας. Αντικείμενο της σύμβασης είναι η εκμετάλλευση του φοιτητικού μαγειρείου-εστιατορίου για σίτιση μέχρι 7.500 φοιτητών του «…», συνολικής προϋπολογισμένης δαπάνης 7.785.000€ (χωρίς ΦΠΑ) για δύο έτη με δυνατότητα παράτασης για ένo έτος.

Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της Διακήρυξης υπ’ αριθμ. 621/20/2019 για δημόσιο ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό του ΙΝΕΔΙΒΙΜ με αντικείμενο «Υπηρεσίες σίτισης των δικαιούχων φοιτητών της φοιτητικής εστίας Πάτρας». Ειδικότερα, προσβάλλει την ασαφή διατύπωση του αριθμού των δικαιούχων δωρεάν σίτισης (3.000 ή 4.000), την έλλειψη καθορισμού του αριθμού μη δικαιούχων που θα σιτίζονται έναντι αντιτίμου, καθώς και την ανάθεση της σύμβασης χωρίς προηγούμενη έκδοση άδειας λειτουργίας του εστιατορίου. Αυτές οι ασάφειες, κατά τη γνώμη της, παραβιάζουν αρχές διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης, δυσχεραίνοντας ουσιαστικά τη συμμετοχή της στον διαγωνισμό.

Η Πράξη 243/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αναβάθμιση Οδικού Συνοριακού Σταθμού Κήπων Έβρου», συνολικής συμβατικής δαπάνης 9.758.966,27 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α.. Ο διαγωνισμός, που διενεργήθηκε από τη Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας της Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε., ανατέθηκε στον μοναδικό προσφέροντα, «ΤΕΚ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ Α.Ε.». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώνονται νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Ωστόσο, τέθηκαν επισημάνσεις, όπως ο αποκλεισμός της ρήτρας πρόσθετης καταβολής (πριμ) από το συμβατικό τίμημα και η υποχρέωση τήρησης του ν.4412/2016 για τυχόν τροποποιήσεις του έργου.

Η Πράξη 32/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο της Περιφέρειας Αττικής «Αποκατάσταση Ασφαλτικών Οδοστρωμάτων Δήμου Διονύσου», προϋπολογισμού €2.983.870,97 (χωρίς ΦΠΑ). Το κλιμάκιο διαπίστωσε ότι, παρόλο που η διακήρυξη δεν προέβλεπε πριμ (πρόσθετη καταβολή) για νωρίτερη παράδοση, όπως απαιτείται νομικά για έργα άνω του 1.000.000 ευρώ με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή, η πλημμέλεια αυτή δεν κρίθηκε ουσιώδης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πρόκειται για έργο συντήρησης με δυναμικό αντικείμενο, όπου η προθεσμία συνήθως εξαντλείται, και λόγω του επαρκούς ανταγωνισμού (12 προσφορές). Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με την προσωρινή ανάδοχο «… Α.Τ.Ε.Β.Ε.» (συμβατικό τίμημα €1.418.999,65), με την επισήμανση της υποχρέωσης προσθήκης των νόμιμων κρατήσεων.

Η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που απέρριψε την προσφορά της στον διαγωνισμό για την ανάθεση υπηρεσιών τεχνικού και χρηματοοικονομικού συμβούλου (Τμήμα 1), συνολικής προϋπολογισθείσας αξίας 15 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Επιχειρηματολογεί ότι η απόρριψη έγινε λόγω μη υποβολής ΕΕΕΣ των υπεργολάβων, κάτι που θεωρεί αντίθετο με τους όρους της Διακήρυξης. Το αντικείμενο της σύμβασης-πλαισίου (εκτιμώμενη αξία 17,6 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ) περιλαμβάνει δύο τμήματα: Τμήμα 1 για συμβουλευτικές υπηρεσίες και Τμήμα 2 για συναφείς υπηρεσίες.

Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της Διακήρυξης υπ’ αριθμ. 621/21/2019 με αντικείμενο 'Υπηρεσίες σίτισης των δικαιούχων φοιτητών της φοιτητικής εστίας Ιωαννίνων' λόγω: (α) μη προσδιορισμού του αριθμού των μη δικαιούχων δωρεάν σίτισης που θα σιτίζονται έναντι αντιτίμου 3€ ημερησίως, (β) ασύμφορου χαρακτήρα του διαγωνισμού λόγω υπερβολικών τεχνικών προδιαγραφών και περιορισμένου προϋπολογισμού (231.804€ μη συμπ. ΦΠΑ), και (γ) έλλειψης εκ των προτέρων άδειας λειτουργίας του κτιρίου του εστιατορίου. Επισημαίνεται ότι η αοριστία ως προς τον αριθμό των σιτιζομένων δημιουργεί κίνδυνο αδυναμίας εκτέλεσης της σύμβασης, ενώ η έλλειψη άδειας λειτουργίας καθιστά ανασφαλή τη συνεργασία.