ΕΣ/ΚΛΙΜ.Ζ/80/2025

Η πράξη 131/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών σίτισης των φοιτητών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης στις πόλεις Καβάλα και Δράμα. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε μια μη ουσιώδη πλημμέλεια σχετικά με το κριτήριο αξιολόγησης «Υποδομές-Εγκαταστάσεις», το οποίο ταυτιζόταν με κριτήρια καταλληλότητας των υποψηφίων. Ωστόσο, κρίθηκε ότι η πλημμέλεια αυτή δεν επηρέασε την αντικειμενική ακεραιότητα της διαδικασίας, καθώς συμμετείχε μόνο ένας φορέας, το κριτήριο είχε μικρή βαρύτητα και δεν ασκήθηκαν ένδικα βοηθήματα. Συνεπώς, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης για τα έτη 2025 και 2026.

Το Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανέβαλε την έκδοση οριστικής πράξης σχετικά με τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας διαγωνισμού του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την ανάθεση υπηρεσιών συμβούλου τεχνικής υποστήριξης. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ελλείψεις στον φάκελο, κρίνοντας ότι απαιτούνται διευκρινίσεις σχετικά με την αιτιολόγηση του περιοριστικού κριτηρίου εμπειρίας από φορείς του δημοσίου, την ασάφεια των κριτηρίων ανάθεσης (Κ2 και Κ4) και την έλλειψη ειδικής λεκτικής αιτιολόγησης της βαθμολογίας της τεχνικής προσφοράς. Επίσης, ζητήθηκε βεβαίωση ότι το αντικείμενο του έργου δεν επικαλύπτεται από άλλες υφιστάμενες συμβάσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Παροχή υπηρεσιών σίτισης (αποδοχή τεχνικής προσφοράς κατά παράβαση όρου διακήρυξης).(..) Με βάση τα ανωτέρω δεδομένα και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, προκύπτει ότι, κατά τον βασίμως προβαλλόμενο λόγο διαφωνίας, κατά παράβαση του, ρητώς προβλεπόμενου στο άρθρο 2.11 της παρ. 2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ 2 και κατά τα λοιπά σαφώς συναγόμενου από τις λοιπές προαναφερθείσες διατάξεις της επίμαχης διακήρυξης, όρου περί προετοιμασίας και παρασκευής των φαγητών καθώς και παροχής των υπηρεσιών σίτισης στους χώρους του Φοιτητικού Εστιατορίου, έγινε δεκτή στο διαγωνισμό η τεχνική προσφορά του «...», καθόσον αυτή αφορά σε προετοιμασία και παρασκευή των γευμάτων σε χώρο ευρισκόμενο στη Μεγάλη Χώρα του (πρώην) Δήμου ...και ακολούθως μεταφορά αυτών και παροχή των υπηρεσιών σίτισης σε έτερο χώρο, προοριζόμενο να λειτουργήσει ως φοιτητικό εστιατόριο, ευρισκόμενο στο κέντρο του ... (..), αντί της απαιτούμενης από τη διακήρυξη τόσο παρασκευής των γευμάτων όσο και παροχής των υπηρεσιών σίτισης στους χώρους του Φοιτητικού Εστιατορίου. ...Κατόπιν αυτών το Κλιμάκιο κρίνει ότι η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Το Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα διαδικασίας ανάθεσης υπηρεσιών σίτισης των φοιτητών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.) στην Αθήνα και στα Ψαχνά Ευβοίας, μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Η ανάγκη προσφυγής στη συγκεκριμένη εξαιρετική διαδικασία προέκυψε λόγω της εκκρεμοδικίας στον τακτικό διαγωνισμό 4/2024, η οποία καθιστά αδύνατη την έγκαιρη ολοκλήρωσή του, καθώς και της επιτακτικής ανάγκης αδιάλειπτης σίτισης των φοιτητών. Οι προτεινόμενες συμβάσεις έχουν διάρκεια 109 ημερών (έως 30.9.2025) και συνολικό προϋπολογισμό 1.971.156,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δικαιολογείται το κατεπείγον της υπόθεσης και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τα δύο σχέδια σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών σίτισης των φοιτητών του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος για τα έτη 2025-2028. Η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανέρχεται σε 12.314.159,29 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. Ο έλεγχος νομιμότητας αφορούσε τη διαδικασία ανάθεσης του διεθνούς ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού, ο οποίος υποδιαιρέθηκε σε δύο τμήματα: το Τμήμα Α (Σίνδος) και το Τμήμα Β (Σέρρες). Μετά την αξιολόγηση των προσφορών και τη διαπίστωση της τήρησης όλων των προβλεπόμενων αρχών και διατυπώσεων δημοσιότητας, κατά την οποία δεν κατατέθηκαν ένδικα μέσα, το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχει νομικό κώλυμα για την υπογραφή των σχεδίων σύμβασης μεταξύ του Πανεπιστημίου και των αναδειχθέντων αναδόχων.

Η προσφεύγουσα εταιρεία αίτησε την ακύρωση της διακήρυξης για τον δημόσιο ηλεκτρονικό ανοικτό διαγωνισμό με αντικείμενο τις υπηρεσίες σίτισης των δικαιούχων φοιτητών της φοιτητικής εστίας, ιδίως κατά το μέρος που ορίζει ότι η προσφερόμενη τιμή δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 1,80€ άνευ ΦΠΑ ανά ημέρα σίτισης για κάθε δικαιούχο. Η προσφυγή επικαλείται την παράνομη διαμόρφωση του κριτηρίου ανάθεσης, διότι η τιμή του σιτηρεσίου έχει κανονιστικά καθορισθεί σταθερή στα 1,80€ και δεν επιτρέπεται η μείωσή της, γεγονός που δημιουργεί άνισο ανταγωνιστικό πεδίο και θέτει σε κίνδυνο την ποιότητα της σίτισης.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, συγκεκριμένα το Ζ΄ Κλιμάκιο, εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης και της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάδειξη αναδόχου υπηρεσιών σίτισης φοιτητών του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου σε πέντε πόλεις (Ηράκλειο, Χανιά, Ρέθυμνο, Άγιο Νικόλαο, Σητεία). Η συνολική αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 3.684.244,25 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) και η διάρκειά της καλύπτει την περίοδο έως τις 31/12/2027. Το Κλιμάκιο απoφάσισε να μην κωλύσει την υπογραφή της σύμβασης, καθώς δεν διαπίστωσε ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Η διαδικασία διεξήχθη με βάση τους νόμους 4412/2016 και 4957/2022, ενώ η μοναδική προσφορά υποβλήθηκε από την εταιρεία «… Ε.Π.Ε.» και έγινε δεκτή μετά από αξιολόγηση.

Ανάδειξη αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών σίτισης...Με δεδομένα όσα προεκτέθηκαν και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο διαπιστώνει τα ακόλουθα:Η απάλειψη της επί ποινή αποκλεισμού απαίτησης της διακήρυξης ότι ο κιμάς πρέπει να παρασκευάζεται αποκλειστικά εντός του μαγειρείου συνιστά ουσιώδη τροποποίηση όρων της διακήρυξης, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να επιτραπεί η συμμετοχή στο διαγωνισμό οικονομικών φορέων, πέραν εκείνων που ήταν σε θέση να υποβάλουν προσφορά με βάση τους αρχικούς όρους, όπως, άλλωστε τούτο καταδεικνύεται από τα αναφερόμενα στο αίτημα διευκρινίσεων της εν τέλει αναδειχθείσας ως αναδόχου εταιρείας, καθώς και από το γεγονός ότι η ίδια συμμετείχε στον διαγωνισμό κατόπιν της εν λόγω τροποποίησης της διακήρυξης. Συνεπώς, για τη νόμιμη εφαρμογή αυτής της μεταβολής σε ουσιώδη όρο της διακήρυξης ήταν αναγκαία η τήρηση των προβλεπόμενων στο νόμο διατυπώσεων δημοσιότητας (βλ. σκ. 6.Γ. και άρθρα 63, 65, 66 και 377 περ. 79 και 377 παρ. 12 του ν. 4412/2016).  Κατά τούτο, η απλή ανάρτηση της απόφασης με την οποία εγκρίθηκε η μεταβολή στον ηλεκτρονικό χώρο του διαγωνισμού στην ιστοσελίδα του ΕΣΗΔΗΣ, με τη μορφή διευκρίνισης, δεν αποτελεί επαρκή τρόπο δημοσιότητας, ούτε ποσοτικώς (αφού παραλείπονται οι απαιτούμενες δημοσιεύσεις σε ΚΗΜΔΗΣ, Επίσημη Εφημερίδα Ευρωπαϊκής Ένωσης και εθνικό τύπο) ούτε ποιοτικώς (αφού δεν διευρύνει τον κύκλο των δυνητικών παρόχων, σε σχέση με όσους είχαν λάβει γνώση της αρχικής προδιαγραφής), όπως, άλλωστε, δύναται να συναχθεί, εν προκειμένω, και από τη συμμετοχή μόνον ενός υποψηφίου οικονομικού φορέα (ΕλΣ VI Tμ. 526/2020). Κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 86 παρ. 11 και 13 του ν.4412/2016, το Πρακτικό 1 της Επιτροπής Διαγωνισμού περί αξιολόγησης της τεχνικής προσφοράς της μοναδικής συμμετέχουσας εταιρείας δεν φέρει νόμιμη αιτιολογία. Ειδικότερα, σε αυτό παρατίθεται μόνο πίνακας βαθμολόγησης ανά προβλεπόμενο από τη διακήρυξη κριτήριο, χωρίς οποιαδήποτε λεκτική αξιολόγηση της προσφοράς, μολονότι, όπως προεκτέθηκε (σκ. 5), του νόμου μη διακρίνοντος, και στην περίπτωση υποβολής μοναδικής προσφοράς ή βαθμολόγησης επιμέρους κριτηρίου ανάθεσης με βαθμό 100, πρέπει να καθίσταται επαληθεύσιμο ότι η υποβληθείσα προσφορά καλύπτει, όσον αφορά στα επιμέρους κριτήρια, τις απαιτήσεις που τίθενται από τη διακήρυξη (ΕλΣ Ζ΄ Κλιμ. 69/2020, 838/2019 κ.α.).Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω διαπιστωθεισών πλημμελειών, τις οποίες το Κλιμάκιο κρίνει ως ουσιώδεις, κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Πανεπιστημίου ... και της εταιρείας «...» για το αντικείμενο «Παροχή υπηρεσιών σίτισης των δικαιούχων φοιτητών στις πόλεις ... και ...».

Προμήθεια ειδών σίτισης...Με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, από τα οποία προκύπτει ότι μέχρι την 31η.5.2020 δεν κατέστη δυνατή η σύναψη της σύμβασης για την ανάθεση του επίμαχου τμήματος Γ της 244693/6.4.2020 πρόσκλησης, το Δικαστήριο σημειώνει ότι αφενός μεν έχουν εκλείψει οι κατεπείγουσες ανάγκες, που καθιστούσαν επιτακτική τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης σίτισης, αφετέρου δε έχει παρέλθει το απώτατο χρονικό σημείο κατά το οποίο η Περιφέρεια .... όφειλε να έχει αναθέσει την εκτέλεση αυτής, σύμφωνα με την κατ’ εξαίρεση και χρονικώς περιορισμένη αρμοδιότητα που της είχε νομοθετικά παρασχεθεί (σκέψη 15). Τούτου δοθέντος, το Δικαστήριο κρίνει ότι η σύμβαση αυτή δεν μπορεί πλέον νομίμως να ανατεθεί ούτε στην προσφεύγουσα ούτε σε οποιονδήποτε άλλο συμμετέχοντα στη διαγωνιστική διαδικασία. Συνεπώς, η προσφεύγουσα στερείται του εννόμου συμφέροντος για την άσκηση της κρινόμενης προσφυγής, η οποία πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

Εξόφληση 1ου λογαριασμού μελέτης με τίτλο «Μελέτη Ακαθάρτων Δήμου». Μη νόμιμη η ανάθεση της εν λόγω μελέτης, καθόσον τόσο το πρακτικό της Επιτροπής Αξιολόγησης όσο και η σχετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου στερούνται νόμιμης και επαρκούς αιτιολογίας, δεδομένου ότι αφενός δεν περιέχουν συγκεκριμένα στοιχεία συγκριτικής αξιολόγησης και βαθμολογίας των επιμέρους στοιχείων που υποβλήθηκαν, ώστε να είναι σαφής και ελέγξιμη η κατάταξη όλων των συμμετεχόντων, αφετέρου η επιλογή της αναδειχθείσας σύμπραξης μελετητών έγινε κατ΄ επίκληση κριτηρίου που δεν προβλεπόταν στην οικεία πρόσκληση ενδιαφέροντος