Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ.ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/123/2026

Πρόκειται για την 177/2026 Πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία ασκεί προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας στο σχέδιο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Ανέγερση Κλειστού Γυμναστηρίου πολλαπλών χρήσεων Λευκίμμης – Διαμόρφωση περιβάλλοντα χώρου» του Δήμου Νότιας Κέρκυρας, κατόπιν της αρχικής σύμβασης που είχε εγκριθεί με την 243/2024 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο εξέτασε εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 155, 154, 132 και 156 του ν.4412/2016 για τις εκτελεσθείσες επείγουσες εργασίες (νέα στατική μελέτη), τις απολογιστικές δαπάνες διαχείρισης ΑΕΚΚ και τις λοιπές συμπληρωματικές εργασίες. Τελικά, έκρινε ότι δεν συντρέχει νομικό κώλυμα και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης.

Η Πράξη 158/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΟΔΟΥ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΜΙΝΑΚΙΑ» του Δήμου Αστυπάλαιας. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος ήταν ελλιπής, καθώς έλειπαν πολλά κρίσιμα έγγραφα για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης. Μεταξύ των ζητούμενων στοιχείων ήταν το ίδιο το σχέδιο της 2ης σύμβασης, η αρχική σύμβαση, τα τεύχη δημοπράτησης, η 1η συμπληρωματική σύμβαση, αποφάσεις έγκρισης, καθώς και έγγραφες διευκρινίσεις για τη συνάφεια και την αναγκαιότητα των συμπληρωματικών εργασιών. Για τους λόγους αυτούς, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου από την αναθέτουσα αρχή.

Πρόκειται για την Πράξη 19/2026 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που εκδόθηκε κατά τη συνεδρίαση της 13ης Ιανουαρίου 2026, στο πλαίσιο προληπτικού ελέγχου νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση κτιρίου στέγασης Ακαδημίας Λυρικής Τέχνης Maria Callas». Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος ήταν ελλιπής και απαρίθμησε δέκα κατηγορίες εγγράφων και διευκρινίσεων που έλειπαν (όπως τεύχη δημοπράτησης, μελέτες, εγκρίσεις τροποποιήσεων, ΑΠΕ, περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, αιτιολογήσεις για τη μη συμπερίληψη εργασιών στην αρχική σύμβαση, στοιχεία χρηματοδότησης κ.ά.). Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για αρχικό έλεγχο. Το διατακτικό αναβάλλει την έκδοση οριστικής Πράξης και διατάσσει την αναθέτουσα αρχή να συμπληρώσει τον φάκελο με τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα, προκειμένου να καταστεί δυνατή η διατύπωση οριστικής κρίσης επί της νομιμότητας της σύμβασης.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίασή του στις 9 Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον φάκελο νομιμότητας της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου του Δήμου Πλατανιά Χανίων για την αποκατάσταση ζημιών του δημοτικού οδικού δικτύου. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για προληπτικό έλεγχο νομιμότητας. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος ήταν ελλιπής, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα και στοιχεία, όπως τα τεύχη δημοπράτησης της αρχικής σύμβασης, εγκριτικές αποφάσεις, περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και αναλυτικές διευκρινίσεις για το αντικείμενο των συμπληρωματικών εργασιών. Κατόπιν αυτών, αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής πράξης και διέταξε την αναθέτουσα αρχή να συμπληρώσει τον φάκελο με τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίασή του στις 17 Μαρτίου 2026, εξέτασε τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου «Κατασκευή Παιδικού Σταθμού στη Νέα Ραιδεστό» του Δήμου Θέρμης. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν ήταν πλήρης, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα και στοιχεία, όπως τα τεύχη δημοπράτησης της αρχικής σύμβασης, η αιτιολογική έκθεση, περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, και διευκρινίσεις για την αναγκαιότητα και τη συνάφεια των συμπληρωματικών εργασιών. Κατόπιν τούτου, το Κλιμάκιο αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής πράξης και διέταξε την αναθέτουσα αρχή να προσκομίσει τα αναφερόμενα στο σκεπτικό συμπληρωματικά στοιχεία, προκειμένου να διαμορφώσει ασφαλή κρίση.

Η Πράξη 222/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ‘ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ – ΦΙΛΙΑΤΡΑ – ΠΥΛΟΣ – ΜΕΘΩΝΗ’, ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΙΑΤΡΑ - ΓΑΡΓΑΛΙΑΝΟΙ» της Περιφέρειας Πελοποννήσου, με συμβατική δαπάνη 4.162.363,94 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν ήταν πλήρης για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης. Ως εκ τούτου, ζητά την προσκόμιση κρίσιμων εγγράφων όπως τα τεύχη δημοπράτησης, οι σχετικές μελέτες, οι Ανακεφαλαιωτικοί Πίνακες Εργασιών (Α.Π.Ε.) 1ος, 3ος, 4ος και 5ος με τις εγκρίσεις τους, η γνωμοδότηση του Τεχνικού Συμβουλίου για τον 6ο ΑΠΕ της Κύριας Σύμβασης και τη 2η Συμπληρωματική Σύμβαση, την 1η Συμπληρωματική Σύμβαση Εργασιών και οι αποφάσεις χρηματοδότησης. Η έκδοση οριστικής πράξης αναβάλλεται μέχρι την υποβολή των ελλειπόντων στοιχείων.

Πρόκειται για την Πράξη 54/2026 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εξετάζει τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αγροτική οδοποιία Δήμου Δίου-Ολύμπου». Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 263/2022 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο, αφού έκρινε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν είναι πλήρης και απαιτούνται πρόσθετα στοιχεία για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης, αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής Πράξης. Διέταξε τη συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου, ζητώντας από την αναθέτουσα αρχή να προσκομίσει σειρά εγγράφων και διευκρινίσεων, όπως η αρχική μελέτη, στοιχεία χρηματοδότησης, αποφάσεις παράτασης προθεσμιών, γνωμοδοτήσεις του Τεχνικού Συμβουλίου και αναλυτική τεκμηρίωση της αναγκαιότητας και συνάφειας των συμπληρωματικών εργασιών.

Η Πράξη 152/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή δικτύων αποχέτευσης οικισμών Όρμου και Λαγκάδας περιοχής Αιγιάλης Δήμου Αμοργού», συμβατικής δαπάνης 600.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν ήταν πλήρης, στερούμενος κρίσιμων εγγράφων όπως τα τεύχη δημοπράτησης, η αρχική σύμβαση, αποφάσεις παράτασης προθεσμίας, στοιχεία χρηματοδότησης της συμπληρωματικής σύμβασης (συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στο Πρόγραμμα "Αντώνης Τρίτσης") και έγγραφες διευκρινίσεις σχετικά με τη συνάφεια των συμπληρωματικών εργασιών. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης και διέταξε τον Δήμο Αμοργού, ως αναθέτουσα αρχή, να συμπληρώσει τον φάκελο με όλα τα ελλείποντα στοιχεία.

Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου Δήμου...Με δεδομένα αυτά, σύμφωνα και με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, μη νομίμως επιχειρείται η σύναψη της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης με νέο ανάδοχο, χωρίς να έχει προηγηθεί η εγκριτική της υποκατάστασης απόφαση της αναθέτουσας αρχής, ενώ η 144/2009 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου με την οποία εγκρίθηκε η απορρόφηση του κλάδου δραστηριότητας της «....» από την «....» για το έργο «Κατασκευή Κλειστού Γυμναστηρίου Δήμου ...» και υπό την εκδοχή ότι αποτελεί την προβλεπόμενη από το άρθρο 65 του ν. 3669/2008 εγκριτική της υποκατάστασης απόφαση, δεν περιλαμβάνει τα απαιτούμενα από την ανωτέρω διάταξη στοιχεία και για το λόγο αυτό υφίσταται ουσιώδης νομική πλημμέλεια, που εμποδίζει την υπογραφή της.Στη διάταξη του άρθρου 28 του ν. 3669/2008 «Κύρωση της κωδικοποίησης της νομοθεσίας κατασκευής δημοσίων έργων» (ΦΕΚ Α΄, 116) ορίζεται ότι: « 3. Μετά από έγκριση του αρμοδίου οργάνου, χωρίς δημοσίευση της σχετικής προκήρυξης επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση: α) … ε) Σε περίπτωση συμπληρωματικών εργασιών, που δεν περιλαμβάνονται στην πρώτη σύμβαση κατασκευής έργου, οι οποίες είναι όμως αναγκαίες λόγω απροβλέπτων περιστάσεων κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης έργου και υπό τις περαιτέρω προϋποθέσεις: i) όταν δεν μπορούν να διαχωριστούν από την κύρια σύμβαση, ii) όταν μπορούν μεν να διαχωριστούν, είναι όμως απόλυτα αναγκαίες για την τελειοποίησή της. Οι συμπληρωματικές αυτές εργασίες δεν μπορούν να υπερβαίνουν το πενήντα τοις εκατό (50%) της αξίας της κύριας σύμβασης». Περαιτέρω, στη διάταξη του άρθρου 57 του ιδίου νόμου ορίζεται ότι: «Το έργο εκτελείται σύμφωνα με τη σύμβαση και τα τεύχη και σχέδια που τη συνοδεύουν. Ο φορέας κατασκευής του έργου έχει το δικαίωμα, αν προκύψει ανάγκη εκτέλεσης συμπληρωματικών εργασιών, που δεν περιλαμβάνονται στο αρχικό ανατεθέν έργο ούτε στην πρώτη συναφθείσα σύμβαση και οι οποίες κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων κατά την εκτέλεση του έργου, όπως αυτό περιγράφεται στην αρχική σύμβαση, να συνάπτει σύμβαση με τον ανάδοχο του έργου, με την προϋπόθεση ότι οι συμπληρωματικές εργασίες δεν μπορούν τεχνικά ή οικονομικά να διαχωριστούν από την κύρια σύμβαση, χωρίς να δημιουργήσουν μείζονα προβλήματα για τις αναθέτουσες αρχές ή όταν αυτές οι εργασίες μολονότι μπορούν να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση, είναι απόλυτα αναγκαίες για την τελειοποίησή της. Το συνολικό ποσό των συμβάσεων αυτών δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσοστό του 50% του ποσού της αρχικής σύμβασης, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και η αμοιβή για τη σύνταξη των τυχόν απαιτούμενων μελετών για τις συμπληρωματικές εργασίες. Η εκτέλεση των συμπληρωματικών εργασιών είναι υποχρεωτική για τον ανάδοχο του έργου και, προκειμένου να υπογραφεί η σύμβαση για την εκτέλεσή τους, απαιτείται γνώμη του οικείου τεχνικού συμβουλίου … 2. Κάθε σύμβαση επόμενη της αρχικής συνοδεύεται από Ανακεφαλαιωτικό Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.) που περιλαμβάνει ιδίως τις ενδείξεις των εργασιών, τις τιμές μονάδας των εργασιών, τα μεγέθη των ποσοτήτων, τις δαπάνες του προϋπολογισμού του αρχικά ανατεθέντος έργου, του προϋπολογισμού της αμέσως προηγούμενης σύμβασης και του προϋπολογισμού της προς κατάρτιση νέας σύμβασης. Περιλαμβάνει ακόμη και τις δαπάνες των απρόβλεπτων, καθώς και την προβλεπόμενη δαπάνη για αναθεώρηση και Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.).

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1777/2011

Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου Δήμου...ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 33/2011 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου,..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις της παρούσας, το Τμήμα κρίνει ότι οι επίμαχες εργασίες που αφορούν στην εγκατάσταση συστήματος κλιματισμού (επιπλέον ποσότητα εργασιών μορφοσιδήρου, προμήθεια και εγκατάσταση καναλιών αερισμού – κλιματισμού με τη μόνωσή τους, προμήθεια και εγκατάσταση των στομίων αερισμού – κλιματισμού, προμήθεια και εγκατάσταση των ανεμιστήρων απαγωγής ακαθάρτου και προσαγωγής νωπού αέρα) συνιστούν πράγματι νέες εργασίες, οι οποίες φαίνεται, καταρχάς, να τροποποιούν τις τεχνικές προδιαγραφές του έργου. Με δεδομένο, όμως, το γεγονός ότι, όπως προκύπτει από την ίδια την αιτιολογική έκθεση του Α.Π.Ε., ακόμα και με την εκτέλεση των εργασιών αυτών δε θα λειτουργήσει τελικά σύστημα κλιματισμού, αλλά εξαερισμού, όπως προβλεπόταν και στην αρχική μελέτη του έργου, οι εργασίες αυτές ναι μεν δεν ταυτίζονται με τις εργασίες της αρχικής σύμβασης, πλην δεν είναι τεχνικά αναγκαίες ούτε οδηγούν στην τελειοποίηση αυτής, καθώς καταλήγουν στο ίδιο τεχνικό αποτέλεσμα, με συνέπεια να μην συντρέχουν οι προϋποθέσεις σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης. Εξάλλου, ακόμα και αν ήθελε γίνει δεκτό ότι είναι δυνατό στο πλαίσιο συμπληρωματικής σύμβασης να εκτελεστούν νέες εργασίες με μερική τροποποίηση του τεχνικού αντικειμένου, που θα οδηγήσουν όχι αμέσως αλλά μελλοντικά σε ποιοτική αναβάθμιση του έργου, όπως εν προκειμένω η δημιουργία υποδομών για την τοποθέτηση μηχανημάτων κλιματισμού, θα πρέπει να συντρέχουν απρόβλεπτες περιστάσεις, με βάση τις οποίες θα δικαιολογείται η μη πρόβλεψη της ανάγκης εκτέλεσής τους κατά τη σύναψη της αρχικής σύμβασης.(...)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί.

ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤ.ΣΥΝΘ/2167/2011​