ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/55/2025

Η Πράξη 258/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση του έργου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας), με τίτλο «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΕΡΙΦΡΑΞΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΜΕΤΡΙΚΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ 110ΠΜ». Το έργο, με αρχικό προϋπολογισμό 4.000.000,00 ευρώ, ανατέθηκε μέσω ανοικτού διαγωνισμού με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή. Η Επιτροπή Διαγωνισμού απέκλεισε την αρχική μειοδότρια εταιρεία, καθώς η προσφορά της κρίθηκε ασυνήθιστα χαμηλή και ζημιογόνα. Ως προσωρινή ανάδοχος αναδείχθηκε η εταιρεία «.. Α.Ε.», έναντι συμβατικού τιμήματος 3.029.216,31 ευρώ. Το Ε΄ Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία και, ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 50/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Βιοκλιματική αναζωογόνηση κοινόχρηστων χώρων και ανάπλαση ενδοδημοτικής οδοποιίας κεντρικού τμήματος εντός οικισμού Αρχανών» του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων, συνολικού προϋπολογισμού €4.435.483,87 (χωρίς ΦΠΑ). Το έργο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Κατά τη διαγωνιστική διαδικασία, αποκλείστηκε ο πρώτος μειοδότης, καθώς η προσφορά του κρίθηκε ασυνήθιστα χαμηλή και ζημιογόνα. Το έργο κατακυρώθηκε στον δεύτερο κατά σειρά μειοδοσίας οικονομικό φορέα με συμβατικό τίμημα €2.964.813,39. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες και ως εκ τούτου δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του Δήμου, της Περιφέρειας Κρήτης και του αναδόχου.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα αιτείται να ακυρωθεί η υπ’ αρ. 141/2022 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του αναθέτοντος φορέα (εφεξής η «προσβαλλομένη») με την οποία απορρίπτεται η προσφορά της, ως ασυνήθιστα χαμηλή και ανακηρύσσεται μειοδότης η εταιρία «…», να θεωρηθεί παραδεκτή η προσφορά της άλλως να κληθεί προς περαιτέρω συμπλήρωση και διευκρίνιση και να ακυρωθεί κάθε συναφής μεταγενεστέρα ή προγενεστέρα πράξη και παράλειψη.

Ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής, η οποία κρίθηκε ως άνευ ετέρου αποδεκτή και μη ασυνήθιστα χαμηλή, την οικονομική προσφορά του παρεμβαίνοντος για τη δημόσια σύμβαση. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών φύλαξης κτιρίων, εγκαταστάσεων και εξωτερικών χώρων του πανεπιστημιακού campus, με εκτιμώμενη αξία 4.948.792,27 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η προσφυγή επικεντρώνεται στην έννοια της ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς, με ισχυρισμούς ότι η αναθέτουσα αρχή δεν αξιολόγησε σωστά την οικονομική βιωσιμότητα και τη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές της σύμβασης.

Η προσφεύγουσα εταιρεία, μέσω της Προδικαστικής Προσφυγής της, αίτησε να κληθεί να διορθώσει το υποβληθέν Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ), να ακυρωθεί ο αποκλεισμός της από τον διαγωνισμό, να ζητηθούν εξηγήσεις από την αναθέτουσα αρχή σχετικά με τις ασυνήθιστα χαμηλές τιμές της προσωρινής αναδόχου, να διαπιστωθεί ότι η προσφορά της τελευταίας είναι ασυνήθιστα χαμηλή και να απορριφθεί, καθώς και να αναδειχθεί η ίδια ως μειοδότρια για την Ομάδα 5 του διαγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε εργασίες επισκευής και συντήρησης οχημάτων-μηχανημάτων έργου του [οργανισμού].

Η Πράξη 117/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας/ΓΕΑ, με τίτλο «Ανακατασκευή Δαπέδων Loop της 332Μ στην 114 ΠΜ (ΤΝΓ 252Ε)», συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 4.838.709,68 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Κατά τη διαδικασία, η πρώτη μειοδότρια εταιρεία «… ΑΤΕ» υπέβαλε ασυνήθιστα χαμηλή προσφορά με μέση έκπτωση 24,52%, αλλά η Επιτροπή Διαγωνισμού (Ε.Δ.) αποδέχθηκε τις παρεχόμενες αιτιολογήσεις. Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε τα στοιχεία του φακέλου, δεν διαπίστωσε νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με την εταιρεία «… ΑΤΕ».

Η Πράξη 259/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης του έργου «Ανάπλαση της οδού Ελευθερίου Βενιζέλου - Β' Φάση, από οδό Μακεδονίας έως Εκκλησία Αγ. Νικολάου, Γάζι» της Περιφέρειας Κρήτης. Το έργο έχει προϋπολογισμό €2.816.516,58 πλέον ΦΠΑ και χρηματοδοτείται εν μέρει από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και εν μέρει από ιδίους πόρους της Περιφέρειας. Η αρχικά μειοδότρια εταιρεία (με έκπτωση 37,06%) απορρίφθηκε, επειδή η προσφορά της κρίθηκε ασυνήθιστα χαμηλή και οι εξηγήσεις της, σχετικά με την εργατική δαπάνη και το χρονοδιάγραμμα, κρίθηκαν μη επαρκείς από την Επιτροπή Διαγωνισμού. Αναδείχθηκε προσωρινή και τελικά οριστική ανάδοχος η δεύτερη σε σειρά εταιρεία «... Α.Ε.», με ποσοστό μέσης έκπτωσης 27,27% και συμβατικό τίμημα 2.050.741,48 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο κατέληξε στο ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου και, ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η προσφεύγουσα με την προδικαστική προσφυγή ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής με την οποία κρίθηκε απαράδεκτη η προσφορά της και αποκλείστηκε από τον διαγωνισμό. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ανάθεση έργων ή υπηρεσιών (συγκεκριμένα αναφέρεται ως «...» με εκτιμώμενη αξία 341.880,34 € χωρίς ΦΠΑ). Προκύπτει ότι η προσφεύγουσα υπέβαλε την χαμηλότερη προσφορά (30,56% έκπτωση) που όμως θεωρήθηκε ασυνήθιστα χαμηλή, καθώς υπερέβαινε τον μέσο όρο των εκπτώσεων κατά πάνω από 10%. Η διαφορά αυτή οδήγησε σε πρόσκληση για αιτιολόγηση της τιμής, η οποία κρίθηκε ανεπαρκής, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό της από τη διαδικασία και την ανάδειξη της παρεμβαίνουσας (29% έκπτωση) ως προσωρινού διακριτού.

Νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου Ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η 236/28.8.2017 απόφαση του Δ.Σ. της Δ.Ε.Υ.Α.Λ., η οποία κατακύρωσε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στη 2η κατά σειρά μειοδοσίας εργοληπτική επιχείρηση «…», δεν είναι νόμιμη. Τούτο δε διότι η εν λόγω απόφαση, υιοθετώντας α) την 113/4.5.2017 απόφαση του Δ.Σ., με την οποία κρίθηκε ότι η προσφορά της 1ης μειοδότριας, με προσφερόμενη μέση έκπτωση 52,59% φαίνεται ασυνήθιστα χαμηλή, ενόψει του ότι η έκπτωση αυτή, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και πρακτικής των συναλλαγών, υπερβαίνει το ποσοστό μέσης έκπτωσης του 50% επί της προϋπολογιζόμενης δαπάνης, β) την 202/18.7.2017 όμοια απόφαση που έκρινε ανεπαρκή την αιτιολόγηση της προσφοράς της 1ης μειοδότριας, βάσει της εισήγησης της Επιτροπής Αξιολόγησης των πληροφοριών για ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές και απέρριψε την προσφορά της και γ) την 203/18.7.2017 όμοια απόφαση, με την οποία τροποποιήθηκε ο πίνακας κατάταξης των συμμετεχόντων και αναδείχθηκε προσωρινή μειοδότρια η εργοληπτική επιχείρηση «…», με ποσοστό μέσης έκπτωσης 50,24%, δεν διαλαμβάνει νόμιμη αιτιολογία σχετικά με το χαρακτηρισμό της προσφοράς της «…» ως ασυνήθιστα χαμηλής. 

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων οικονομικός φορέας ζητά την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής που κρίθηκε αποδεκτός ο παρεμβαίνων, σχετικά με τη σύναψη δημόσιας σύμβασης για εργασίες ταφών-εκταφών στο δημοτικό κοιμητήριο και παρεμφερών εργασιών σε κοιμητήρια οικισμών του Δήμου. Η σύμβαση είχε εκτιμώμενη αξία 131.698,71 ευρώ άνευ ΦΠΑ και αφορούσε εργασίες που δημοσιεύθηκαν στην ΕΕΕΕ στις 30/10/2020. Ο προσφεύγων θεωρεί ότι η οικονομική προσφορά του παρεμβαίνοντος ήταν ασυνήθιστα χαμηλή και δεν κάλυπτε το ελάχιστο νόμιμο κόστος, ιδίως σε σχέση με τις απαιτήσεις απασχόλησης προσωπικού και τις εργοδοτικές υποχρεώσεις.