ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/61/2025

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Σχέδιο σύμβασης που αφορά στην εκτέλεση, μετά τη διάλυση της αρχικής εργολαβίας, (...) Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι σε περίπτωση διάλυσης της σύμβασης με υπαιτιότητα του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου, η προϊσταμένη αρχή, εφόσον αποφασίσει την ολοκλήρωση του έργου, προσκαλεί τον επόμενο κατά σειρά μειοδότη του διενεργηθέντος διαγωνισμού, στον οποίο αναδείχθηκε ο αρχικός ανάδοχος, και του προτείνει να αναλάβει αυτός το έργο ολοκλήρωσης της εργολαβίας που διαλύθηκε, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις και με βάση την προσφορά που υπέβαλε στο διενεργηθέντα διαγωνισμό. Η διαδικασία αυτή αποτελεί συνέχεια της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας και εντάσσεται σ’ αυτήν, με πρόσκληση του επόμενου κατά σειρά μειοδότη (και, αν αυτός αρνηθεί με πρόσκληση του αμέσως επόμενου μειοδότη), καθίσταται δε αναγκαία για την ολοκλήρωση του έργου, για την εκτέλεση του οποίου έχει ήδη υπογραφεί η οικεία σύμβαση, πλην όμως αυτή διαλύθηκε κατόπιν αιτήσεως του αρχικού αναδόχου, λόγω υπαιτιότητας του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου (βλ. Ελ.Συν. VI Τμ. αποφ. 804/2012, 3137/2010).(...) Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι από τον έλεγχο των υποβληθέντων σ’ αυτό στοιχείων δεν συντρέχει λόγος που να κωλύει την υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.

Δημόσιο έργο με τίτλο «6θέσιο Γυμνάσιο - Λύκειο … – B΄ Φάση» του Δήμου ... (...) Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι, σε περίπτωση διάλυσης της σύμβασης με υπαιτιότητα του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου, η προϊσταμένη αρχή, εφόσον αποφασίσει την ολοκλήρωση του έργου, προσκαλεί τον επόμενο κατά σειρά μειοδότη του διενεργηθέντος διαγωνισμού, στον οποίο αναδείχθηκε ο αρχικός ανάδοχος, και του προτείνει να αναλάβει αυτός το έργο ολοκλήρωσης της εργολαβίας που διαλύθηκε, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις και με βάση την προσφορά που υπέβαλε στον διενεργηθέντα διαγωνισμό. Η διαδικασία αυτή αποτελεί συνέχεια της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας και εντάσσεται σ’ αυτήν, με πρόσκληση του επόμενου κατά σειρά μειοδότη (και, αν αυτός αρνηθεί, με πρόσκληση του αμέσως επόμενου μειοδότη), καθίσταται δε αναγκαία για την ολοκλήρωση του έργου, για την εκτέλεση του οποίου έχει ήδη υπογραφεί η οικεία σύμβαση, πλην όμως αυτή διαλύθηκε κατόπιν αίτησης του αρχικού αναδόχου, λόγω υπαιτιότητας του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου. Σε περίπτωση που η ανωτέρω διαδικασία δεν αποφέρει αποτέλεσμα, η αναθέτουσα αρχή έχει τη δυνατότητα να προσφύγει για την ολοκλήρωση του έργου, είτε στην ανοικτή δημοπρασία, είτε στη διαδικασία με διαπραγμάτευση, εφόσον συντρέχουν, στην τελευταία περίπτωση, οι προϋποθέσεις προσφυγής στη συγκεκριμένη διαδικασία.(...) το Κλιμάκιο κρίνει ότι στην κρινόμενη υπόθεση συντρέχουν οι προϋποθέσεις της διάταξης της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν.4412/2016 για την προσφυγή στη εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Ειδικότερα, η ανάγκη ολοκλήρωσης της αρχικής εργολαβίας συνιστά κατεπείγουσα ανάγκη, η ικανοποίηση της οποίας δικαιολογεί την ανάθεση του έργου με την εν λόγω διαδικασία. Επιπλέον, μετά τη διενέργεια της αρχικής διαγωνιστικής διαδικασίας, η διάλυση της αρχικής σύμβασης του έργου, αλλά και η αδυναμία ολοκλήρωσης αυτού με κάποιον από τους επόμενους κατά σειρά μειοδοσία υποψήφιους, συνιστούν γεγονότα, τα οποία αντικειμενικά και σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας δεν θα μπορούσαν να είχαν προβλεφθεί και αντιμετωπιστεί από την αναθέτουσα αρχή και δεν ανάγονται στη σφαίρα ευθύνης της τελευταίας. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης

Ο προσφεύγων με την προδικαστική προσφυγή του αιτείται την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης της Συγκλήτου με την οποία εγκρίνεται το Πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, καθώς και την απόρριψη της προσφοράς του. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την «Καθαριότητα των χώρων του ΤΕΙ Θεσσαλίας από 1.1.2019 ή από την υπογραφή της σύμβασης έως 31.12.2020», με προϋπολογισμένη δαπάνη 798.387,10 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε ως δημόσιος ανοικτός ηλεκτρονικός με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα οικονομικά προσφορά βάσει τιμής. Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η αναθέτουσα αρχή δεν τον κάλεσε να δώσει διευκρινίσεις για την προσφορά του, όπως όφειλε σύμφωνα με τον νόμο, και ότι η απόρριψη της προσφοράς του ήταν αναιτιολόγητη.

Δημόσιο έργο «ΕΡΓΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΜΣ ΑΠΟ ΘΕΟΜΗΝΙΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018 (ΤΜΗΜΑ ΑΝΗΛΙΟ – ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑ)» (...) Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι, σε περίπτωση διάλυσης της σύμβασης με υπαιτιότητα του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου, η προϊσταμένη αρχή, εφόσον αποφασίσει την ολοκλήρωση του έργου, προσκαλεί τον επόμενο κατά σειρά μειοδότη του διενεργηθέντος διαγωνισμού, στον οποίο αναδείχθηκε ο αρχικός ανάδοχος, και του προτείνει να αναλάβει αυτός το έργο ολοκλήρωσης της εργολαβίας που διαλύθηκε, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις και με βάση την προσφορά που υπέβαλε στον διενεργηθέντα διαγωνισμό. Η διαδικασία αυτή αποτελεί συνέχεια της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας και εντάσσεται σ’ αυτήν, με πρόσκληση του επόμενου κατά σειρά μειοδότη (και, αν αυτός αρνηθεί με πρόσκληση του αμέσως επόμενου μειοδότη), καθίσταται δε αναγκαία για την ολοκλήρωση του έργου, για την εκτέλεση του οποίου έχει ήδη υπογραφεί η οικεία σύμβαση, πλην όμως αυτή διαλύθηκε κατόπιν αίτησης του αρχικού αναδόχου, λόγω υπαιτιότητας του φορέα κατασκευής ή του κυρίου του έργου. Σε περίπτωση που η ανωτέρω διαδικασία δεν αποφέρει αποτέλεσμα, η αναθέτουσα αρχή έχει τη δυνατότητα να προσφύγει για την ολοκλήρωση του έργου είτε στην ανοικτή δημοπρασία είτε στη διαδικασία με διαπραγμάτευση, εφόσον συντρέχουν, στην τελευταία περίπτωση, οι προϋποθέσεις προσφυγής στη συγκεκριμένη διαδικασία.(...)το Κλιμάκιο κρίνει ότι στην κρινόμενη υπόθεση συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις της διάταξης της περ. γ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στη εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Ειδικότερα, η ανάγκη άμεσης αποκατάστασης των ζημιών που έχει υποστεί το οδόστρωμα από έκτακτα καιρικά φαινόμενα, αλλά και ολοκλήρωσης των ημιτελών εργασιών συνεπεία της αρχικής εργολαβίας που διαλύθηκε, ώστε να αποκατασταθεί η ασφαλής κυκλοφορία των συγκεκριμένων οδών, συνιστά κατεπείγουσα ανάγκη, η ικανοποίηση της οποίας νομίμως κρίθηκε από την αναθέτουσα αρχή ότι δεν επιτρέπει την τήρηση των χρονικών προθεσμιών που απαιτούν οι κοινοί κανόνες περί διεξαγωγής ανοικτού διαγωνισμού και, συνεπώς, δικαιολογεί την ανάθεση του έργου με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση διακήρυξης. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης ..., με την επισήμανση που αναφέρεται στη σκέψη 6 της παρούσας.

Σύμβαση έργου «Κατασκευή κτιρίου εστιατορίου – μαγειρείων 600 ατόμων στη ΣΜΥ στο Στρδο “Υπτγου ...”» (...) Η αναθέτουσα αρχή κάλεσε την ανάδοχο (2.1.2019) να υποβάλει επικαιροποιημένα δικαιολογητικά, προκειμένου να υπογραφεί το σχέδιο σύμβασης, έως 12.1.2019, ωστόσο, στις 11.1.2019, η ανάδοχος αρνήθηκε, διότι η ισχύς της προσφοράς της έληξε στις 6.1.2019, χωρίς να έχει συναφθεί σύμβαση, συνεπώς αποδεσμευόταν.(...)Κλήθηκε ο δεύτερος κατά σειρά μειοδοσίας προσωρινός μειοδότης, «…», δ.τ. «… ΑΤΕ», να υποβάλει τα δικαιολογητικά κατακύρωσης.(...)Σύμφωνα με το από 3.7.2019 Πρακτικό της αρμόδιας Επιτροπής Διαγωνισμού, τα δικαιολογητικά υποβλήθηκαν εμπροθέσμως, ήταν πλήρη και νόμιμα και αποδεικνυόταν η συνδρομή των προϋποθέσεων κατακύρωσης. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης 

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα εταιρεία ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής υπ' αριθμ. 1481/20-10-2020, η οποία έκανε δεκτή την προσφορά της παρεμβαίνουσας ένωσης οικονομικών φορέων στον διαγωνισμό για την επιλογή αναδόχου της Μελέτης κατασκευής Νέας Γέφυρας στον Ποταμό ... κατά μήκος της επαρχιακής οδού ... του Νομού .... Η προσφυγή επικαλείται παράβαση των προϋποθέσεων για την υπογραφή της προσφοράς της ένωσης, καθώς δεν υπήρχε νόμιμη εξουσιοδότηση από όλα τα μέλη της ένωσης προς τον κοινό εκπρόσωπο για την υπογραφή των εγγράφων της προσφοράς, κατά παράβαση του άρθρου 3 της διακήρυξης του διαγωνισμού και των σχετικών διατάξεων του ν. 4412/2016. Η προσφεύγουσα επιδιώκει την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης και τη διατήρηση της δικής της προσφοράς, η οποία ήταν η επόμενη κατά σειρά μειοδοσίας.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης του αναθέτοντα φορέα με την οποία απορρίφθηκε η προσφορά του, καταπίεσε η εγγυητική επιστολή συμμετοχής του και αποφασίστηκε η ανάθεση του συμβατικού αντικειμένου στον επόμενο μειοδότη. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά τη ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ - ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΕΡΟΥ στον ΤΟΜΕΑ Β2 (2019), με εκτιμώμενη αξία 500.000,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Ο προσφεύγων επικαλείται ότι η απόρριψη της προσφοράς του και η κατάπτωση της εγγυητικής επιστολής ήταν παράνομες, καθώς ο αναθέτων δεν τον κάλεσε να συμπληρώσει τα ελλείποντα δικαιολογητικά και επέβαλε αντισυνταγματικά κυρώσεις.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου τροποποίησης της ... συναφθείσας σύμβασης, μεταξύ του Δήμου … και του οικονομικού φορέα «… ΑΕ», για την προμήθεια από τον Δήμο …. ηλεκτρικού ρεύματος για τις ανάγκες του Δήμου.(....)Με τα δεδομένα αυτά, το υποβληθέν προς έλεγχο σχέδιο σύμβασης τροποποίησης της …αρχικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου … και της «… ΑΕ» για την προμήθεια ηλεκτρικού ρεύματος, με το οποίο (σχέδιο) επέρχεται επαύξηση κατά 25% των συμφωνηθεισών τιμών μονάδας αγοράς ηλεκτρικού ρεύματος, παραδεκτώς υποβλήθηκε... στο παρόν Κλιμάκιο για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας.(....)Η κατακόρυφη αυτή αύξηση οφείλεται στις συνθήκες που διαμορφώθηκαν στην αγορά ενέργειας σε παγκόσμια κλίμακα, ήτοι σε περιστάσεις τις οποίες η αναθέτουσα Αρχή δεν μπορούσε να προβλέψει, πολλώ δε μάλλον να επηρεάσει ή να αποφύγει, κατά τον χρόνο προκήρυξης της προμήθειας. Ως αποτέλεσμα δε της κατά τα ανωτέρω αύξησης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, η οικονομική ισορροπία της αρχικής σύμβασης, στην οποία απέβλεψαν αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη, έχει προδήλως ανατραπεί εις βάρος της αναδόχου κατά τρόπο που δεν είχε προβλεφθεί κατά τον χρόνο σύναψης της αρχικής σύμβασης, ούτε και προγενεστέρως κατά την υποβολή της οικονομικής προσφοράς της αναδόχου.(....)Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης της ... σύμβασης

Η Πράξη 30/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Ανέγερση Λυκείου» του Δήμου Θεσσαλονίκης. Η αρχική σύμβαση, που υπογράφηκε το 2023, διαλύθηκε στις 22.4.2024 κατόπιν αίτησης του αρχικού αναδόχου, λόγω υπαιτιότητας του Δήμου (καθυστέρηση έναρξης εργασιών πέραν των τριών μηνών), σύμφωνα με το άρθρο 161 παρ. 2 περ. α του ν.4412/2016. Κατόπιν της διάλυσης, ο Δήμος ενεργοποίησε τη διαδικασία του άρθρου 160 παρ. 13, καλώντας τους επόμενους μειοδότες. Ο δεύτερος μειοδότης απέρριψε την πρόσκληση. Ο τρίτος κατά σειρά μειοδότης, η εταιρεία «...», αποδέχθηκε την πρόταση για την εκτέλεση του έργου με το αρχικό του ποσοστό έκπτωσης (21,17%) έναντι συμβατικού τιμήματος 4.587.753,98 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 160 του ν.4412/2016 και ως εκ τούτου δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον τρίτο μειοδότη.

Με την προδικαστική προσφυγή ζητείται η ακύρωση της απόφασης 161/2020 της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, με την οποία εγκρίθηκε το 1ο Πρακτικό περί αποσφράγισης και αξιολόγησης προσφορών για τον διαγωνισμό του έργου «…». Η προσφυγή αμφισβητεί τη νομιμότητα της αποδοχής της προσφοράς της παρεμβαίνουσας ένωσης, η οποία ανακηρύχθηκε προσωρινή ανάδοχος, υποστηρίζοντας ότι η υπογραφή της προσφοράς δεν νομιμοποιήθηκε σωστά από τα μέλη της ένωσης και ότι η διαδικασία παραβίασε τις διατάξεις της διακήρυξης και του νόμου 4412/2016. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την κατασκευή του έργου «…» με εκτιμώμενη αξία 2.258.064,52€ (πλέον ΦΠΑ 24%).