Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/61/2026

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνελθόν στις 9 Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αντικατάσταση Δικτύου Υδραγωγείου του Συνδέσμου Ύδρευσης “ΚΑΠΕΤΑΝ ΤΕΛΟΣ ΑΓΡΑΣ”», μεταξύ του Δήμου Τριφυλίας, του Συνδέσμου και της κοινοπραξίας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η επαύξηση του συμβατικού ποσού κατά 1.235.691,12 ευρώ (14,97% της αρχικής σύμβασης) συνιστά ήσσονος σημασίας (de minimis) τροποποίηση κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται του ενωσιακού κατωφλίου των 5.538.000 ευρώ και του 15% της αρχικής αξίας, χωρίς να μεταβάλλει τη φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το σχέδιο δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και η εισαγωγή του κρίθηκε απαράδεκτη.

Η Πράξη 330/2025 του Ε' Κλιμακίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο "Επέκταση κτιριακών εγκαταστάσεων του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών (ΙΠΤ) του ΕΚΕΦΕ 'ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ'". Η συμβατική δαπάνη της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται σε 242.216,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία των συμπληρωματικών εργασιών, χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α. (241.215,94 ευρώ), αντιστοιχεί σε ποσοστό 4,10% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Επειδή το ποσοστό αυτό υπολείπεται του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης (όριο "de minimis" κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016) και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση του έργου, η τροποποίηση κρίνεται ως ήσσονος σημασίας. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι τροποποιήσεις αυτές εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και το σχέδιο της σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως στο Κλιμάκιο.

Η Πράξη 112/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΑΓΙΑΣ». Η αρχική σύμβαση είχε υπογραφεί στις 26.9.2023 έναντι τιμήματος 8.053.805,97 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η προτεινόμενη συμπληρωματική σύμβαση, αξίας 990.173,04 ευρώ, εισάγεται απαραδέκτως για προσυμβατικό έλεγχο. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η τροποποίηση εμπίπτει στις εξαιρέσεις του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, καθώς η επαύξηση (12,29% της αρχικής αξίας) υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 15% και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης.

Η Πράξη 169/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) Πάρου και του Δήμου Αντιπάρου. Η σύμβαση αποσκοπεί στην υλοποίηση της Πράξης «Επέκταση δυναμικότητας Ε.Ε.Λ. Δήμου Αντιπάρου», με προϋπολογισμό 5.200.000,00 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.) για το έργο. Η αρμοδιότητα υλοποίησης μεταβιβάζεται στη Δ.Ε.Υ.Α. Πάρου λόγω έλλειψης διοικητικής επάρκειας του Δήμου Αντιπάρου, με κόστος διαχείρισης 78.000,00 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.). Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε πέντε (5) έτη. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση είναι επιτρεπτή ως συνεργασία δημοσίων φορέων, σύμφωνα με το άρθρο 100 του ν.3852/2010, και δεν κωλύεται η υπογραφή της, με την επισήμανση να συμπληρωθούν η ημερομηνία σύναψης και οι ορθές αποφάσεις έγκρισης, ενώ τυχόν τροποποιήσεις απαιτούν νέο προσυμβατικό έλεγχο.

Η Πράξη 524/2024 του Ζ' Κλιμακίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης-τροποποίησης του ν.π.δ.δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» για μελέτη κτηματογράφησης στον νομό Χανίων. Η συμβατική δαπάνη της τροποποίησης ανέρχεται σε 192.798,32 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία αυτή είναι κατώτερη τόσο του 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης όσο και του κατώτατου ορίου των 221.000 ευρώ που ισχύει για τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές. Επειδή η τροποποίηση θεωρείται 'de minimis' και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης, κρίνεται μη ουσιώδης. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι μη ουσιώδεις τροποποιήσεις εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ως εκ τούτου, το σχέδιο σύμβασης υποβάλλεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Η πράξη αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Ενιαίου Συνδέσμου Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) για την κατασκευή μονάδας μηχανικής διαλογής και κομποστοποίησης. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 504/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία που προηγείται της σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης, καθώς δεν είχε εκδοθεί η απαιτούμενη απόφαση έγκρισης του 1ου Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.) και ανάθεσης των συμπληρωματικών εργασιών από το Δ.Σ. του ΕΣΔΑΚ. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο φάκελος υποβάλλεται απαραδέκτως για προσυμβατικό έλεγχο, διότι το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει ολοκληρωμένες διαδικασίες και όχι προπαρασκευαστικά στάδια.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξετάζει τον φάκελο της 4ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του ΕΣΔΑΚ για τη ΜΕΑ και ΧΥΤΥ Ηρακλείου. Δεν υπάρχει αναφορά σε πρωτοβάθμια απόφαση που εκδικάζεται σε δεύτερο βαθμό. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο φάκελος υποβάλλεται απαραδέκτως για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας, διότι δεν έχει ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη διαδικασία που προηγείται της σύναψης της σύμβασης. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι δεν έχει εκδοθεί η απαιτούμενη απόφαση του αρμοδίου οργάνου της αναθέτουσας αρχής για την έγκριση του 5ου Α.Π.Ε., του 4ου Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε. και την ανάθεση της συμπληρωματικής σύμβασης, καθιστώντας τον έλεγχο πρόωρο.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Με αυτά τα δεδομένα, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η υποβληθείσα για έλεγχο αρμοδίως εγκριθείσα τροποποίηση της από 04.12.2020 συμφωνίας - πλαίσιο, αφορούν στην επικαιροποίηση του πίνακα με τα προς επισκευή απορριματοφόρα οχήματα, χωρίς να επιφέρει μεταβολή στο οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης. Συνεπώς, δοθέντος ότι η εν λόγω τροποποίηση δεν μεταβάλλει ουσιωδώς όρους της αρχικής σύμβασης, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η τροποποιητική σύμβαση δεν πληροί της προϋποθέσεις υπαγωγής στον προσυμβατικό έλεγχο σύμφωνα το άρθρο 324 παρ. 5 του ν. 4700/2020. Ως εκ τούτου, το Κλιμάκιο στερείται αρμοδιότητας για τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας επί του υποβληθέντος σχεδίου τροποιητικής σύμβασης.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου της 1ης τροποποίησης της σύμβασης για τη λειτουργία του ΧΥΤΑ της 2ης Διαχειριστικής Ενότητας Περιφέρειας Ηπείρου. Η τροποποίηση αφορά αύξηση της συμβατικής δαπάνης λόγω πρόσθετων υπηρεσιών διαχείρισης απορριμμάτων και τεχνικών εργασιών. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση είναι ήσσονος σημασίας (de minimis), καθώς η αξία της υπολείπεται του ενωσιακού κατωφλίου και του 10% της αρχικής σύμβασης, ενώ δεν μεταβάλλει τη φύση της. Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι το σχέδιο δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και η υποβολή του για έλεγχο θεωρήθηκε απαράδεκτη.

Η Πράξη 186/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το συγχρηματοδοτούμενο έργο «Ανέγερση Μουσικού Σχολείου Χαλκίδας» με συμβατική δαπάνη 390.440,09 ευρώ (άνευ Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, παρόλο που η αρχική σύμβαση του 2020 δεν υποβλήθηκε σε έλεγχο λόγω ποσού (ήταν κάτω του τότε ορίου των 10 εκ. ευρώ), η συμπληρωματική υπάγεται στον έλεγχο. Αυτό συμβαίνει επειδή η προϋπολογιζόμενη δαπάνη του αρχικού έργου (5.875.000,00 ευρώ) υπερβαίνει πλέον το μειωμένο όριο των 5.000.000 ευρώ για συγχρηματοδοτούμενες συμβάσεις, βάσει του ν.4700/2020. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο έκδοσης απόφασης δέσμευσης πίστωσης.