ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/384/2024

Η Πράξη 410/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Κιλελέρ και αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας. Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η ανάληψη αρμοδιότητας Αναθέτουσας Αρχής και Διευθύνουσας Υπηρεσίας για το έργο «Αποκατάσταση οδικού δικτύου, υποδομών και δικτύων από τις καταστροφές του Daniel και Elias», συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.850.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 324 του ν. 4700/2020, ο ειδικός προληπτικός έλεγχος νομιμότητας πρέπει να διενεργείται πριν από τη σύναψη της σύμβασης. Καθώς η εν λόγω σύμβαση είχε ήδη συναφθεί (υπογραφεί) στις 14.6.2024, αποφασίστηκε ότι εισάγεται απαραδέκτως στο Κλιμάκιο για άσκηση ελέγχου νομιμότητας, λόγω έλλειψης ελεγκτικής αρμοδιότητας.

Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ζ΄ Κλιμακίου) αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών Συμβούλου για την υποβοήθηση της ΕΥΔΕ/ΚΣΣΥ στον έλεγχο μελετών και την παρακολούθηση των εργασιών αποκατάστασης βλαβών των σιδηροδρομικών υποδομών λόγω των καιρικών φαινομένων «Daniel» και «Elias». Το Κλιμάκιο αναβάλλει την οριστική κρίση του, ζητώντας την ολοκλήρωση του ελέγχου νομιμότητας των σχεδίων συμβάσεων για τις εργολαβίες αποκατάστασης και τη συμπλήρωση του φακέλου με αναλυτικά στοιχεία τεκμηρίωσης του ύψους της προϋπολογιζόμενης δαπάνης και ακριβούς υπολογισμού των απαιτούμενων ανθρωπομηνών.

Η Πράξη 67/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισας – Βόλου, μετά τις θεομηνίες "Daniel" και "Elias"», προϋπολογισμού 146,5 εκατ. ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο φάκελος δεν ήταν πλήρης, ζητώντας αναβολή της οριστικής κρίσης. Ζητήθηκαν στοιχεία για την τεκμηρίωση του προϋπολογισμού, τα παραδοτέα του Τεχνικού Συμβούλου, έγγραφα του ΟΣΕ, καθώς και η απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ επί της προδικαστικής προσφυγής που είχε ασκηθεί κατά της διαδικασίας ανάθεσης με διαπραγμάτευση.

Ανάθεση στον ΕΛ.Γ.Α. της υλοποίησης του ad hoc προγράμματος ενισχύσεων για την αντιστάθμιση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες στον γεωργικό τομέα: Μέτρα υπέρ των γεωργικών εκμεταλλεύσεων των Περιφερειακών Ενοτήτων: Αργολίδας, Αρκαδίας, Αχαΐας, Βοιωτίας, Εύβοιας, Ηλείας, Καρδίτσας, Καστοριάς, Κοζάνης, Κορινθίας, Λακωνίας, Λάρισας, Μαγνησίας, Σποράδων, Μεσσηνίας, Τρικάλων, Φθιώτιδας, οι οποίες υπέστησαν εκτεταμένες ζημίες κατά το έτος 2023, επακόλουθο των θεομηνιών Daniel και Elias, το χρονικό διάστημα 4-11 και 25-30 Σεπτεμβρίου 2023. 

Η απόφαση αφορά την έγκριση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την ανάθεση μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης των εργασιών καθαρισμού και αποκατάστασης των παραλιών του Δήμου Βόλου, οι οποίες υπέστησαν σοβαρές ζημιές από τις καταστροφικές πλημμύρες DANIEL και ELIAS τον Σεπτέμβριο του 2023. Η ανάθεση, με εκτιμώμενη αξία 399.855,36 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), κρίθηκε επείγουσα λόγω της επιτακτικής ανάγκης αποκατάστασης των ζημιών για την ασφάλεια των πολιτών και την προστασία της τουριστικής περιόδου. Η επιτροπή τεκμήριωσε ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από απρόβλεπτα φυσικά φαινόμενα και ότι η αναθέτουσα αρχή δεν φέρει ευθύνη, καθώς δεν ήταν δυνατή η τήρηση των κανονικών διαδικασιών λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2γ του ν. 4412/2016. Η αιτούσα αρχή, ο Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) Στερεάς Ελλάδας, ζήτησε την ανάθεση συμβάσεων παροχής υπηρεσιών καθαριότητας για έξι μήνες, με συνολικό προϋπολογισμό 70.975,20€ πλέον ΦΠΑ, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης από απρόβλεπτες περιστάσεις. Η Επιτροπή επέκρινε θετικά το αίτημα για τα τμήματα Βοιωτίας, Εύβοιας και Φθιώτιδας, δεδομένης της διοικητικής εμπλοκής από προδικαστικές προσφυγές, ενώ για τα τμήματα Ευρυτανίας και Φωκίδας δεν υπήρχαν επικαιροποιημένα στοιχεία. Η απόφαση υπογράφηκε στις 10 Απριλίου 2025.

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την ανάθεση έργου αποκατάστασης των λειτουργικών βαθών του Λιμένα Βόλου μετά τις καταστροφές από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias» το 2023. Το έργο, με εκτιμώμενη αξία 7.800.000€ χωρίς ΦΠΑ, θα εκτελεστεί μέσω διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από απρόβλεπτες περιστάσεις. Η επιτροπή θεώρησε ότι οι ζημιές στον λιμένα, που επηρέασαν τη ναυσιπλοΐα και τις θαλάσσιες μεταφορές, απαιτούν άμεση αντιμετώπιση, ενώ οι προϋποθέσεις για τη χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας πληρούνταν πλήρως.

Η Πράξη 66/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Αθηνών – Θεσσαλονίκης» μετά τις θεομηνίες "Daniel" και "Elias". Το έργο, προϋπολογισμού 140.000.000,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) ανατέθηκε μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Το Κλιμάκιο, διαπιστώνοντας ελλείψεις στον φάκελο, αναβάλλει την έκδοση οριστικής πράξης. Ζητάει την προσκόμιση 12 συγκεκριμένων στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων Τεχνικών Δελτίων, εγγράφων του ΟΣΕ, της σύμφωνης γνώμης της Ε.Υ.Σ.Τ.Α., καθώς και διευκρινίσεων σχετικά με τον προϋπολογισμό και την τεκμηρίωση των βλαβών.

Η απόφαση 1289/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας κατά της Πράξης 320/2025, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή συγκεκριμένης σύμβασης έργου. Το έργο αφορούσε καθαρισμούς και αποκατάσταση βλαβών ρεμάτων στην περιοχή Θεσσαλιώτιδας μετά τις πλημμύρες Daniel και Elias του Σεπτεμβρίου 2023. Η Περιφέρεια είχε προσφύγει στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη. Το Τμήμα έκρινε ότι η μεγάλη χρονική καθυστέρηση (περίπου 20 μήνες) από την εκδήλωση των φαινομένων μέχρι την κατακύρωση της σύμβασης, καθώς και η μεγάλη διάρκεια εκτέλεσης του έργου (32 μήνες), αποδυνάμωσαν τον κατεπείγοντα χαρακτήρα, καθιστώντας μη νόμιμη την επιλογή της συγκεκριμένης εξαιρετικής διαδικασίας.

Η Πράξη 60/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για τα «Κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων "Daniel" και "Elias"» στους Δήμους Αργιθέας, Λίμνης Πλαστήρα, Μετεώρων και Πύλης, συνολικού προϋπολογισμού 267,5 εκατ. ευρώ. Η διαδικασία ανάθεσης πραγματοποιήθηκε μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση. Το Κλιμάκιο αναβάλλει την έκδοση οριστικής κρίσης, καθώς απαιτείται η προσκόμιση συμπληρωματικών στοιχείων για την αξιολόγηση της νομιμότητας, συμπεριλαμβανομένων των Τεχνικών Δελτίων Υποέργων, αναλυτικής τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού, των παραδοτέων των Τεχνικών Συμβούλων, καθώς και της απόφασης της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. επί της προδικαστικής προσφυγής και βεβαίωση περί μη ύπαρξης άλλων ενδίκων μέσων.