Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1200/2024

Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 55/2026 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)	Λαμβάνοντας τα ανωτέρω υπόψη και το γεγονός ότι, κατά την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, η έννοια του οργανισμού δημοσίου δικαίου -την οποία υιοθετεί το Ελεγκτικό Συνέδριο, προκειμένου να κρίνει αν ένα ν.π. υπάγεται στον έλεγχό του κατ’ άρθρο 98.1. β΄ του Συντάγματος (βλ. σκέψη 6 της παρούσας)- τυγχάνει λειτουργικής και ευρείας ερμηνείας (βλ. ανωτέρω σκ. 8), το Δικαστήριο κρίνει ότι η ECG καλύπτει ανάγκες γενικού συμφέροντος μη εμπορικού – βιομηχανικού χαρακτήρα, καθώς πρόκειται για ανάγκες τις οποίες επιλέγει να ικανοποιήσει το ίδιο το κράτος και επί των οποίων επιθυμεί να διατηρήσει καθοριστική επιρροή (βλ. σχετική νομολογία ΔΕΕ ανωτέρω σκ. 9), και τις οποίες η ECG ασκεί, τουλάχιστον κατά ένα τμήμα αυτών, υπό συνθήκες περιορισμένου ανταγωνισμού, ενώ, περαιτέρω, ο σκοπός της ..., για το σύνολο της δραστηριότητάς της, δεν είναι κερδοσκοπικός. Με τα δεδομένα αυτά, συντρέχει το πρώτο κριτήριο της υποπ. 4 της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4412/2016 για τον χαρακτηρισμό της ως οργανισμού δημοσίου δικαίου, παρά τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα με τον πρώτο λόγο της υπό κρίση προσφυγής και της υπέρ αυτής ασκηθείσας παρέμβασης.	Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση..Δεν ανακαλεί την 55/2026 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Μικτές συμβάσεις.Αισθητική, ενεργειακή και περιβαλλοντική αναβάθμιση υποδομών ψυχαγωγίας σε κοινόχρηστους χώρους. (...)Με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο, κατόπιν αντικειμενικής εκτίμησης του συνόλου των ποιοτικών χαρακτηριστικών της σύμβασης, κρίνει ότι αυτή συνιστά μεικτή σύμβαση εκτέλεσης τεχνικών εργασιών και προμήθειας, το προέχον (κύριο) αντικείμενο της οποίας είναι η προμήθεια οργάνων παιδικής χαράς και συνοδού εξοπλισμού (δάπεδα, φωτιστικά και αστικός εξοπλισμός). Τούτο δε, καθόσον η προμήθεια των ως άνω ειδών αποτελεί τον κεντρικό άξονα, γύρω από τον οποίο διαρθρώνεται η σύμβαση, λαμβάνοντας υπόψη τον σκοπό, στον οποίο απέβλεψε πρωτίστως η αναθέτουσα αρχή και τις υποχρεώσεις του αναδόχου, που είναι ουσιώδεις και υπερέχουσες (βλ. ΕλΣυν Ολ. 2095/2022 σκ. 16, Τμ. Μείζ. – Επτ. Σύνθ. 604/2019 σκ. 7, 1182/2015, VI Τμ. 1041/2019). Ειδικότερα, οι εργασίες που πρόκειται να εκτελεστούν και προηγούνται της τοποθέτησης του εξοπλισμού αφορούν στην αποξήλωση και απομάκρυνση τυχόν υπάρχοντος εξοπλισμού, στην επιφανειακή διαμόρφωση του εδάφους, στην κατασκευή κατάλληλης υπόβασης από σκυρόδεμα, επί της οποίας θα τοποθετηθεί χυτό ελαστικό δάπεδο και σε περιορισμένες ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες και δενδροφυτεύσεις.Με τα δεδομένα αυτά, δεν  μπορεί να γίνει δεκτό εν προκειμένω, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, ότι κάποιος ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας περιήλθε, λόγω των ως άνω πλημμελειών στη διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης, σε μειονεκτική θέση, σε βαθμό μη αμελητέο (βλ. ΕλΣυν Ολ. 101/2025 σκ. 13, Έβδ. Τμ. 1195/2024 σκ. 13.2). Ως εκ τούτου, οι πλημμέλειες αυτές κρίνονται μη ουσιώδεις, εν προκειμένω, καθώς δεν παραβιάστηκαν οι αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης των οικονομικών φορέων και της ανάπτυξης υγιούς ανταγωνισμού (πρβλ. Έβδ. Τμ. 607/2021 σκ. 10.1, VΙ Τμ. 3263/2013, 3202/2011). Εξάλλου, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η έτερη εντοπισθείσα από το Κλιμάκιο πλημμέλεια περί μη νόμιμης επιβάρυνσης του συνόλου της σύμβασης, ήτοι και του τμήματος της προμήθειας, με γενικά έξοδα – εργολαβικό όφελος, απρόβλεπτα και αναθεώρηση, ερείδεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, καθώς τα κονδύλια αυτά αφορούν μόνο στο πρώτο τμήμα του προϋπολογισμού της σύμβασης περί τεχνικών εργασιών, όπως, άλλωστε, αναφέρεται σχετικά και στη σκέψη 17 της ίδιας της προσβαλλόμενης πράξης. 	Για τους λόγους αυτούς.Συνεκδικάζει τις από 28.4.2025 (Α.Β.Δ. 749/2025 και 750/2025) προσφυγές ανάκλησης της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Δίκτυο Πόλεων ΔΕΠΑΝ» και της ανώνυμης εταιρείας «….ΙΚΕ».Δέχεται αυτές.Ανακαλεί την 123/2025 πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 31/2026 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Με τα δεδομένα αυτά και με βάση όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν (σκ. 5-8), το Δικαστήριο κρίνει ότι μη νομίμως τέθηκαν ως κριτήρια χρηματικής – χρηματοοικονομικής επάρκειας των διαγωνιζομένων αφενός ο γενικός και ο ειδικός ετήσιος κύκλος εργασιών των ετών 2019, 2020 και 2021 (ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 27, 1716/2022 σκ. 29, 180/22 σκ. 20 - 21, 1831/2021 σκ. 26, Έβδ. Τμ. 1165/2025 σκ. 19, 1158/2025 σκ. 12, 1157/25 σκ 15 κ.α.) και αφετέρου η μη εμφάνιση ζημίας κατά τις ίδιες οικονομικές χρήσεις (βλ. Έβδ. Τμ. 1243/2021 σκ. 45), κατά παράλειψη του έτους 2022.Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, οι επίμαχοι όροι οικονομικής και τεχνικής ικανότητας δεν επέφεραν, στην προκειμένη περίπτωση, εν τοιςπράγμασι ουσιώδη αλλοίωση των συνθηκών ανταγωνισμού, λαμβανομένων υπόψη των ακόλουθων δεδομένων: α) Οι επίμαχοι όροι του διαγωνισμού ετέθησαν υπόψη των δυνητικά ενδιαφερομένων φορέων, αφού, κατά την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία τηρήθηκαν όλες οι επιβαλλόμενες διατυπώσεις δημοσιότητας και αναπτύχθηκε ανταγωνισμός με την υποβολήτριών προσφορών. β) Δεν προσβλήθηκε η νομιμότητα των όρων αυτών, πλην της απαίτησης του άρθρου 2.2.5 περ. δ΄ της διακήρυξης από τονοικονομικό φορέα «….ΑΕ», ο οποίος, μετά την απόρριψη της σχετικής προσφυγής του, συμμετείχε στον διαγωνισμό και δεν αποκλείστηκε για τονλόγο αυτόν. γ) Κανείς διαγωνιζόμενος δεν αποκλείσθηκε για τον λόγο ότι δεν πληρούσε τις επίμαχες απαιτήσεις της διακήρυξης. Με τα δεδομένααυτά το Δικαστήριο κρίνει ότι η διαπιστωθείσα πλημμέλεια της επίμαχηςδιαδικασίας δεν δύναται να θεωρηθεί, στην προκειμένη περίπτωση, ωςουσιώδης, δοθέντος ότι δεν έπληξε την αντικειμενική ακεραιότητα του διαγωνισμού (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 28, 1716/2022 σκ. 31, Έβδ.Τμ. 1165/2025 σκ. 19, 1158/2025 σκ. 17, 1157/25 σκ. 14, 227/2023 σκ. 19,1762/2022 σκ. 14, 1759/2022 σκ. 13). Ως εκ τούτου, δεν συντρέχει λόγοςδιακωλυτικός της υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης καιπαρέλκει η εξέταση των λοιπών προβαλλόμενων με την υπό κρίσηπροσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση λόγων.	Ανακαλεί την 31/2026 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 

Προμήθεια σωλήνων για τις ανάγκες τους Πυροσβεστικου΄σώματος...Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις ΙΙΙ και IVΒ της παρούσας, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι μη νομίμως κατακυρώθηκε το αποτέλεσμα της διαγωνιστικής διαδικασίας στην εταιρεία ... ΑΕΒΕ. Και τούτο δε διότι η προσφορά αυτής, η οποία αφορούσε στο Τμήμα/Είδος Α΄, δεν ήταν σύμφωνη στο σύνολό της με τους όρους της διακήρυξης, αφού, κατά την κρίση των αρμοδίων οργάνων του διαγωνισμού δεν πληρούσε τις τεχνικές προδιαγραφές για το σύνολο των σωλήνων που περιελάμβανε το Τμήμα/Είδος Α΄ της διακήρυξης. Συνεπώς, και ενόψει των όσων προβλέπονται α) στην παρ. 1.5.1 της διακήρυξης, περί απόρριψης ως απαράδεκτων των προσφορών που δεν είναι σύμφωνες με τους ουσιώδεις όρους της παρούσας Διακήρυξης, β) στην παρ. 2.4.4. αυτής, όπου ορίζεται σαφώς ότι γίνονται δεκτές οι προσφορές για το σύνολο της ποσότητας του κάθε είδους, και επομένως όχι για μέρος του ορισθέντος στη διακήρυξη είδους και γ) στην παρ. 2.4.3.2 αυτής, όπου ορίζεται ρητώς ότι η τεχνική προσφορά του αναδόχου οφείλει να καλύπτει όλες τις απαιτήσεις και τις προδιαγραφές που έχουν τεθεί από την αναθέτουσα αρχή, σε συνδυασμό με τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα στη σκέψη ΙΙΙΒ της παρούσας και την πάγια νομολογία των δικαστηρίων, κατά την οποία οι όροι των τεχνικών προδιαγραφών είναι απαράβατοι και η απόκλιση των προσφορών από αυτές συνεπάγεται τον αποκλεισμό των προσφορών και σε καμία δε περίπτωση τη μεταβολή των όρων της διακήρυξης (πρβλ ΕλΣ Τμ. Μειζ. Επτ. Συνθ. 2446/2012), όφειλε η αναθέτουσα αρχή να προβεί στην συνολική απόρριψη της προσφοράς της αναδόχου εταιρείας. Διαφορετική ερμηνευτική εκδοχή των ως άνω όρων της διακήρυξης που καθιστά, έστω μερικώς, αποδεκτή την προσφορά, και δη μόνο κατά το μέρος εκείνο που και οι τεχνικές προδιαγραφές είναι σύμφωνες με τη διακήρυξη, παραβιάζει τους σαφείς κανόνες αυτής, αφού έρχεται σε αντίθεση με το γράμμα και το πνεύμα των διατάξεων της διακήρυξης, ενώ αντίκειται στην αρχή της τυπικότητας των δημοσίων συμβάσεων και δημιουργεί στρέβλωση του ανταγωνισμού, καθώς επιτρέπει όλως αυθαιρέτως την μερική αποδοχή μίας προσφοράς, χωρίς τούτο να καθίσταται εκ των προτέρων γνωστό σε όλους τους δυνητικούς υποψηφίους, οι οποίοι ενδεχομένως θα μπορούσαν να υποβάλουν προσφορά για μέρος του συγκεκριμένου είδος Α΄ επί της ως άνω διαγωνιστικής διαδικασίας (βλ. ΕλΣ Τμ.VI. 6173/2015 σκ.20). Κατόπιν όλων αυτών, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η παράβαση των ως άνω όρων της διακήρυξης, που είχε σαν αποτέλεσμα να γίνει αποδεκτή η προσφορά της εταιρείας ... ΑΕΒΕ για μέρος μόνο του Τμήματος/Είδους A΄αυτής, ήτοι για 12.000 τεμάχια σωλήνων χαμηλής πίεσης των 25mm, καθιστά μη νόμιμη κατά το μέρος τούτο τη διαγωνιστική διαδικασία και συνακόλουθα μη νόμιμο και το κατακυρωτικό αποτέλεσμα αυτής. Κατόπιν όλων αυτών, το παρόν Κλιμάκιο κρίνει ότι συντρέχει νόμιμος λόγος που κωλύει την υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου συμφωνίας - πλαίσιο, μεταξύ του εκπροσώπου του Πυροσβεστικού Σώματος και της εταιρείας ... ΑΕΒΕ, με αντικείμενο την προμήθεια δώδεκα χιλιάδων (12.000) τεμαχίων σωλήνων χαμηλής πίεσης των 25mm κατά τα έτη 2018, 2019, 2020 και 2021 για τις ανάγκες του Πυροσβεστικού Σώματος, το οποίο υποβλήθηκε στο παρόν Κλιμάκιο, υπό μορφή υποδείγματος, ήτοι μη συμπληρωμένο.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για την «Προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία συστήματος τηλε-ελέγχου/τηλεχειρισμού για τον έλεγχο του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, των διαρροών, της απολύμανσης και της ποιότητας του πόσιμου νερού στο εξωτερικό υδραγωγείο του Δήμου …»(....)Επομένως, εσφαλμένως η αναθέτουσα Αρχή απέρριψε την προσφορά της … Ε.Π.Ε. με την αιτιολογία ότι δεν αποδείχθηκε η εκτέλεση-ολοκλήρωση της ανωτέρω επικαλούμενης από αυτήν σύμβασης αφού δεν έχει ακόμα εκπληρωθεί ο όρος της σύμβασης αυτής περί καλής (εγγυημένης) λειτουργίας του εγκατασταθέντος στο πλαίσιο αυτής συστήματος τηλε-ελέγχου/τηλεχειρισμού δικτύου ύδρευσης για δώδεκα (12) μήνες μετά την εγκατάστασή του (βλ. την ανωτέρω βεβαίωση καλής εκτέλεσης), ήτοι μέχρι 27.4.2022, καθώς η εφαρμογή του όρου αυτού ακολουθεί (είναι μεταγενέστερη) της έκδοσης της ανωτέρω βεβαίωσης καλής εκτέλεσης της σύμβασης, η οποία πιστοποιεί και την επιτυχή ολοκλήρωση της εγκατάστασης του ανωτέρω συστήματος. Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου … και της … Α.Ε. για την «Προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία συστήματος τηλε-ελέγχου/τηλεχειρισμού για τον έλεγχο του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, των διαρροών, της απολύμανσης και της ποιότητας του πόσιμου νερού στο εξωτερικό υδραγωγείο του Δήμου …».

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/576/2022.

ΜΕΙΚΤΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ.Εγκατάσταση Συστήματος Ελέγχου Διαρροών (τηλε-ελέγχου/τηλεχειρισμού):επιδιώκεται η ανάκληση της 101/2024 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Τούτων δοθέντων, το κύριο αντικείμενο, επί του οποίου διαρθρώνεται όλη η σύμβαση είναι η προμήθεια του νέου, σύγχρονου συστήματος τηλεμετρίας προκειμένου να επιτευχθεί καλύτερη διαχείριση των υποδομών ύδρευσης της ,,,,, προς τον σκοπό δε της εγκατάστασης των νέων μηχανημάτων διαμορφώνονται (με μικρής κλίμακας οικοδομικές εργασίες) οι χώροι τοποθέτησης αυτών και γίνονται οι αναγκαίες υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εργασίες για την προσαρμογή του εν λόγω εξοπλισμού στις υφιστάμενες υποδομές και παροχές ύδατος και ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι εργασίες αυτές αποτελούν το μέσο για την εκπλήρωση του ως άνω σκοπού και έχουν δευτερεύοντα χαρακτήρα. Σε αυτό συνηγορεί (χωρίς να αποτελεί αποκλειστικό κριτήριο) και το γεγονός ότι η αξία των εργασιών και των αναγκαίων για την εκτέλεσή τους υλικών ανέρχεται συνολικά σε ποσοστό περίπου 70% του συνολικού προϋπολογισμού της σύμβασης. Άρα η σύμβαση αποτελεί μεικτή σύμβαση προμήθειας, υπηρεσιών και έργου με κύριο αντικείμενο αυτό της προμήθειας. Δοθέντων όλων των ανωτέρω, ο μοναδικός λόγος της κρινόμενης προσφυγής πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Δεν ανακαλεί την 101/2024 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1200/2024

Αναβάθμιση Ε.Ε.Λ.για άρδευση.(...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: H προσφεύγουσα Α.Α. καθόρισε, ως ελάχιστο επίπεδο για την απόδειξη της οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας των προσφερόντων, συγκεκριμένο μέσο ειδικό κύκλο εργασιών (2.500.000,00 ευρώ), για τα τρία (3) προηγούμενα του διαγωνισμού διαχειριστικά έτη. Δεδομένου ότι η προκήρυξη της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας δημοσιεύθηκε το έτος 2023, ως περίοδος αναφοράς, για την απόδειξη της πλήρωσης του τεθέντος κριτηρίου επιλογής, ορίζονται, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Παραρτήματος XII του Προσαρτήματος Α΄ του Βιβλίου Ι του ν. 4412/2016, τα διαχειριστικά έτη 2022, 2021 και 2020. Ενόψει τούτων, μη νομίμως η παρεμβαίνουσα ανάδοχος παρέλειψε να υποβάλει οικονομικά στοιχεία για το έτος 2022, το οποίο ως εγγύτερο του χρόνου διεξαγωγής του διαγωνισμού ήταν και το πλέον πρόσφορο για τη διακρίβωση της ευμετάβλητης χρηματοοικονομικής καταλληλότητας των υποψηφίων (βλ. ΕλΣυν Ολομ. 1716/2022 σκ. 29). Λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι ο επίμαχος όρος οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας διατυπώθηκε ορθά και με σαφήνεια στη διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού και ετέθη υπόψη των δυνητικά ενδιαφερομένων φορέων, καθώς και ότι η παρεμβαίνουσα ανάδοχος, μοναδική συμμετέχουσα στη διαγωνιστική διαδικασία, προσκόμισε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι πληρούσε τις ελάχιστες προϋποθέσεις χρηματοοικονομικής επάρκειας και για την τριετία 2020 – 2022 (βλ. την από 4.10.2023 υπεύθυνη δήλωση της Γενικής Διευθύντριας της παρεμβαίνουσας αναδόχου και το σχετικό έγγραφο της Επιτροπής του Διαγωνισμού, που εγκρίθηκε με την 284/26.10.2023 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της προσφεύγουσας Α.Α.), το Τμήμα κρίνει ότι η διαπιστωθείσα πλημμέλεια δεν δύναται, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την κρινόμενη προσφυγή, να θεωρηθεί στην προκειμένη περίπτωση ως ουσιώδης, καθόσον δεν προκύπτει ότι επέφερε εν τοις πράγμασι στη σχετική αγορά ουσιώδη αλλοίωση των συνθηκών ανταγωνισμού και δεν αναδεικνύεται δι’ αυτής πλήγμα στην αντικειμενική ακεραιότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας (πρβλ. και ΕλΣυν Ολομ. 1716/2022 σκ. 30, 31).	Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση. Ανακαλεί την 361/2023 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου (Η΄ Θερινό Τμήμα) του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Προμήθεια αντιδραστηρίων αιμοδοσίας με συνοδό εξοπλισμό .(...)	Περαιτέρω, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, κατά τον προσυμβατικό έλεγχο, η Ολομέλεια, το Τμήμα και οι σχηματισμοί πρωτογενούς ελέγχου καταλήγουν σε αρνητική κρίση ως προς την υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης μόνο όταν η διαπιστωθείσα, στην οικεία διαδικασία σύναψης της σύμβασης ή εντός του σχεδίου της, νομική πλημμέλεια κρίνεται ως ουσιώδης, υπό την έννοια ότι, εν όψει του συγκεκριμένου πραγματικού πλαισίου της υπόθεσης, παραβιάζει ουσιώδεις αρχές της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων κατά τρόπο που πλήττεται η ακεραιότητα της διαδικασίας σύναψης της σύμβασης (ΕλΣ Ολ. 551/2023 σκ. 47, 2037/2022 σκ. 12, 1716/2022 σκ. 30). Στην προκειμένη περίπτωση, η ως άνω διαπιστωθείσα πλημμέλεια αφορά σε θεμελιώδη προϋπόθεση νομιμότητας μιας εκτελεστικής σύμβασης, ήτοι στην σύναψή της ενόσω η συμφωνία-πλαίσιο επί της οποίας ερείδεται βρίσκεται εν ισχύι. Αυτό προκύπτει τόσο από το προεκτεθέν νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την επίδικη περίπτωση, όσο και από τους προαναφερόμενους όρους (βλ. σκέψη 10) της οικείας διακήρυξης και της ίδιας της 17/18 συμφωνίας-πλαίσιο. Εν όψει τούτων, σε συνδυασμό με την αρχή της τυπικότητας που διέπει τη διενέργεια των διαδικασιών για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων και δεδομένου ότι η ενεργοποίηση όρων λήξασας συμφωνίας-πλαίσιο συναρτάται ευθέως με παραβίαση των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς και ανόθευτου ανταγωνισμού, καθόσον με τον τρόπο αυτόν αποκλείονται έτεροι οικονομικοί φορείς από τη συμμετοχή στην κατά λογική ακολουθία επόμενη διαδικασία ανάθεσης συμφωνίας-πλαίσιο μετά τη λήξη της διάρκειας της προηγούμενης όμοιας, το Δικαστήριο κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι πρόκειται περί ουσιώδους νομικής πλημμέλειας, πλήττουσας καίρια την ακεραιότητα της διαδικασίας σύναψης της ελεγχόμενης εκτελεστικής σύμβασης (βλ. και τη σκέψη 61 του Προοιμίου της Οδηγίας 2014/14/ΕΕ, όπου, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι οι συμφωνίες-πλαίσιο δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται εσφαλμένα ή με τέτοιο τρόπο ώστε να αποκλείουν, να περιορίζουν ή να στρεβλώνουν τον υγιή ανταγωνισμό), ως εκ τούτου απορριπτέοι τυγχάνουν οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί του προσφεύγοντος και της παρεμβαίνουσας.  
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/Β΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1728/2024

Αποκατάσταση ζημιών....Κατόπιν των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα παρατίθενται στη σκέψη υπό στοιχείο ΙΙ της παρούσας, το Τμήμα κρίνει ότι η ελεγχόμενη σύμβαση, όπως βάσιμα προβάλλεται με την υπό κρίση αίτηση (βλ. και το από 7.5.2020 υπόμνημα), συνιστά σύμβαση έργου κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 2 παρ. 1 περ. 6 του ν. 4412/2016, αφού το αντικείμενό της, ήτοι «κατασκευαστικές εργασίες για έργα οδοστρωσίας και ασφαλτόστρωσης» με CPV 45233222-1 (βλ. σελ. 2 της με αριθμ. πρωτ. 9973/7.10.2019 διακήρυξης), περιλαμβάνεται στις δραστηριότητες τις εντασσόμενες στο γενικό αριθμό CPV 45000000 «κατασκευές», που αναφέρεται στα Παραρτήματα στα οποία το άρθρο αυτό παραπέμπει (βλ. Παράρτημα II του Προσαρτήματος Α΄ και Παράρτημα Ι του Προσαρτήματος Β΄). Ειδικότερα, η ελεγχόμενη σύμβαση έργου αφορά σε αποκαταστάσεις και επισκευές (βλ. σημείωση στον Κωδικό CPV 45000000), καθώς, όπως προκύπτει από την «Τεχνική Έκθεση», αντικείμενο αυτής είναι οι αποκαταστάσεις, για τα έτη 2019-2020, τομών σε πεζοδρόμια, δρόμους και ποδηλατοδρόμους του Δήμου ...., οι οποίες προκύπτουν μετά από εργασίες συντήρησης του δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στην «Τεχνική Περιγραφή». Περαιτέρω, για την εκτέλεση των εργασιών της εν λόγω σύμβασης προβλέπεται η απασχόληση ειδικευμένου και έμπειρου επιστημονικού και εργατοτεχνικού προσωπικού (βλ. άρθρα 8.1 και 8.5 της Ε.Σ.Υ.), καθώς και ο ορισμός, ως Προϊσταμένου/Διευθυντή εργοταξίου, Διπλωματούχου Μηχανικού Ανώτατης Σχολής με εμπειρία στην κατασκευή και διοίκηση αναλόγου μεγέθους και κατηγορίας έργων (βλ. άρθρα 1.11 και 4.3 της Ε.Σ.Υ.). Εξάλλου, κατά τους βάσιμους ισχυρισμούς της αιτούσας, η εκτέλεση των εργασιών του ελεγχόμενου διαγωνισμού καθίσταται αναγκαία αφενός μεν για τη διασφάλιση της καλής λειτουργίας των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης στο Δήμο ...., αφετέρου δε για την αποκατάσταση βλαβών, οι οποίες ανακύπτουν (βλ. ενδεικτικά τα με αριθμ. πρωτ. 2501/4/658-α΄/15.6.2019 και ΟΙΚ9493/2.4.2020 έγγραφα αιτήματα του Τμήματος Τροχαίας .... και του Δήμου ....., αντίστοιχα, προς τη Δ.Ε.Υ.Α. .....) και χρήζουν άμεσης επέμβασης προς πρόληψη ατυχημάτων για πεζούς και οχήματα (βλ. το από 29.4.2020 έγγραφο του Γενικού Διευθυντή της αιτούσας). Στο πλαίσιο δε αυτό ο προϋπολογισμός του έργου αναλύεται με βάση τις ποσότητες των επιμέρους εργασιών, καθώς και το κόστος αυτών σε τιμές μονάδας και συνολικά (βλ. την «ΠΡΟΜΕΤΡΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ», το «ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ» και τον «ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΜΕΛΕΤΗΣ»), ενώ προβλέπεται χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης του έργου με αναφορά σε συνολική προθεσμία περαίωσής του (24 μήνες), καθώς σε τμηματικές προθεσμίες (βλ. άρθρα 12 της διακήρυξης και 10 της Ε.Σ.Υ.). Τέλος, οι όροι του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης, οι οποίοι αναφέρονται στις τμηματικές προθεσμίες που πρέπει να τηρεί ο ανάδοχος (σχετικά με την κατασκευή 100 τομών, διαστάσεων 1 μέτρο Χ 1 μέτρο, ανά δίμηνο εντός του α΄ εξαμήνου), καθώς και στις συνέπειες της μη τήρησής τους, είναι σύμφωνοι με τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του νόμου και της οικείας διακήρυξης (βλ. άρθρα 148 του ν. 4412/2016, 12 της διακήρυξης και 10 της Ε.Σ.Υ.).

Εκπόνηση αρχιτεκτονικής μελέτης...Κατ’ ακολουθία, η ένδικη προσφυγή και η υπέρ αυτής παρέμβαση πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η 36/2021 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να επιτραπεί η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας .... και της υπό σύσταση κοινοπραξίας με την επωνυμία «....» υπό τον όρο εγκρίσεως του αποτελέσματος του ελέγχου των προσκομισθέντων δικαιολογητικών κατακύρωσης και καταλληλότητας της αναδόχου κοινοπραξίας και της συνεργαζόμενης με αυτήν εταιρείας «....» από την Οικονομική Επιτροπή της Περιφέρειας .... (βλ. άρθρο 15 παρ. 2 εδ. τελευταίο της Υ.Α. 26804/2011) και της αναγραφής της σχετικής εγκριτικής απόφασης στο προοίμιο («έχοντας υπ’ όψη») του σχεδίου σύμβασης. Τέλος, γενόμενης δεκτής της προσφυγής, πρέπει να διαταχθεί η απόδοση στους προσφεύγοντες του κατατεθέντος παραβόλου (βλ. άρθρο 310 παρ. 1 του ν. 4700/2020).