Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/2/2026

Με την πληττόμενη 537/2022 απόφαση του Δευτέρου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου έγινε εν μέρει δεκτή η έφεση του πρώτου αναιρεσίβλητου Νικολάου Μπίρη κατά της 12/19.2.2019 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Ο.Α.Ε.Δ., με την οποία αυτός καταλογίστηκε με το ποσό των 548.245,92 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στις αποδοχές που έλαβε αχρεωστήτως κατά το χρονικό διάστημα από 21.9.1994 έως 30.4.2018 που εργαζόταν στον ως άνω Οργανισμό, λόγω ανάκλησης της πράξης διορισμού του, καθόσον διαπιστώθηκε ότι η βεβαίωση του Διεπιστημονικού Κέντρου Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών Αλλοδαπής (ΔΙ.Κ.Α.Τ.Σ.Α.) περί αναγνώρισης της ισοτιμίας του τίτλου σπουδών του που είχε προσκομιστεί κατά τον διορισμό του ήταν πλαστή και περιορίστηκε κατ’ εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας το σε βάρος του ποσό του καταλογισμού σε 3.000,00 ευρώ. (...)Συνεπώς, με βάση τα ανωτέρω, ο ως άνω πρώτος λόγος αναίρεσης κρίνεται βάσιμος, παρά τα όσα αντίθετα ισχυρίζεται ο πρώτος αναιρεσίβλητος, και πρέπει να γίνει δεκτός, τούτο διότι η πληττόμενη απόφαση στερείται νόμιμης βάσης, καθώς περιέχει ελλιπείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες στον χαρακτηρισμό των περιστατικών που δέχθηκε για την εφαρμογή της συνταγματικής αρχής της αναλογικότητας, τα οποία έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Το Τμήμα, κατά την εξέταση αν με τον επίδικο καταλογισμό τηρήθηκαν οι απαιτήσεις αναλογικότητας και δίκαιης ισορροπίας μεταξύ του επιδιωχθέντος με αυτόν θεμιτού σκοπού και των θεμελιωδών δικαιωμάτων του καταλογισθέντος που εθίγησαν από αυτόν, δεν στάθμισε όλα τα δεδομένα που τέθηκαν ως κρίσιμα στην μείζονα πρόταση του δικανικού του συλλογισμού, παραλείποντας ορισμένα εξ αυτών, όπως βάσιμα προβάλλει το αναιρεσείον. Μετά δε την αποδοχή του ως άνω λόγου, παρέλκει η εξέταση του δεύτερου λόγου αναίρεσης ως αλυσιτελούς, δοθέντος ότι αυτός αφορά στη στάθμιση των δεδομένων που το Τμήμα έλαβε εν τέλει υπόψη του.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει η ένδικη αίτηση να γίνει δεκτή και να αναιρεθεί η 537/2022 απόφαση του Δευτέρου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά το μέρος αυτής με το οποίο αποφάνθηκε επί του λόγου περί παράβασης της αρχής της αναλογικότητας, της δίκαιης ισορροπίας και του κοινωνικού κράτους δικαίου. Ακολούθως, πρέπει, κατά την κρατήσασα γνώμη, να αναπεμφθεί η υπόθεση στο ως άνω Τμήμα, προκειμένου αυτό, υπό διαφορετική σύνθεση, να την εξετάσει εκ νέου, κατά το σκέλος που αναιρέθηκε η πληττόμενη απόφαση. Τούτο διότι η υπόθεση χρήζει διερεύνησης ως προς το πραγματικό της μέρος και περαιτέρω προκειμένου να ληφθούν υπόψη επίκαιρα στοιχεία της οικονομικής κατάστασης του εκκαλούντος.  

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ.(...)	Το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία, τα οποία προκύπτουν από την επισκόπηση της αναιρεσιβάλλομένης απόφασης, ήτοι ότι: α. εκδόθηκε απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Ηπείρου, με την οποία πιστοποιήθηκε η έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας από 17.4.2008, β. ο αριθμός των θέσεων εργασίας και η παράταση για ολοκλήρωση της επένδυσης, τροποποιήθηκαν με αποφάσεις του αρμοδίου οργάνου, ήτοι του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας, γ. όπως γίνεται δεκτό από το Τμήμα, υπήρξε πλημμελής αιτιολογία της απόφασης ένταξης του επενδυτικού προγράμματος, καταλήγει στο ότι ο τελικός δικαιούχος, ήτοι η Διεύθυνση Σχεδιασμού και Ανάπτυξης της Περιφέρειας Ηπείρου, συντέλεσε εξαρχής στην παρατυπία, η οποία οδήγησε σε ολική δημοσιονομική διόρθωση και για τον λόγο αυτόν, υπό τις περιστάσεις της κρινόμενης υπόθεσης και εν όψει της διαπιστωθείσας παρατυπίας, με δεδομένο ότι από την αναιρεσιβαλλομένη προκύπτει ότι το έργο υλοποιήθηκε, ότι απασχολήθηκαν τρία άτομα και υπήρξαν κάποια έσοδα (παρ. 10.1 και 10.2 της παρούσας), το Δικαστήριο κρίνει ότι η ολοκληρωτική κατάργηση της ενωσιακής συνδρομής δεν συνιστά το ενδεδειγμένο και το μόνο κατάλληλο μέτρο, που μπορεί να εξασφαλίσει το αποτρεπτικό αποτέλεσμα που είναι αναγκαίο για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και την αποτελεσματική προστασία των ενωσιακών και εθνικών κονδυλίων. Συνακόλουθα κρίνει ότι το επίδικο μέτρο υπερακοντίζει προδήλως τον επιδιωκόμενο σκοπό, αναδεικνυόμενο ως μη αναγκαίο ως εκ της προδήλου δυσαναλογίας του. Ως εκ τούτου το Δικαστήριο κρίνει ότι η ανάκτηση του συνολικού ποσού της επιχορήγησης είναι μη νόμιμη ως αντικείμενη στην αρχή της αναλογικότητας. 	παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας, η οποία συντελέσθηκε με την επιβολή ολικής δημοσιονομικής διόρθωσης σε βάρος της αναιρεσείουσας, πρέπει να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η πληττόμενη απόφαση και να διαταχθεί η επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στην αναιρεσείουσα.Μετά την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης, η υπόθεση, η οποία δεν χρήζει διερεύνησης κατά το πραγματικό της μέρος, πρέπει να διακρατηθεί και να δικαστεί στην ουσία από την Ολομέλεια, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 176 παρ. 2 του ν. 4700/2020.Δοθέντος ότι, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στην παρ. 28 της παρούσας, κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας επεβλήθη στην εκκαλούσα με την εκκαλούμενη απόφαση δημοσιονομική διόρθωση για το σύνολο της επιχορήγησης, πρέπει η έφεση να γίνει εν μέρει δεκτή, για τους προεκτεθέντες στην παρ. 28 λόγους, να μεταρρυθμιστεί η απόφαση αυτή και να περιοριστεί το ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης σε εκατόν πενήντα τέσσερις χιλιάδες εξακόσια ογδόντα δύο ευρώ και εξακόσια εξήντα επτά λεπτά  (154.682,667), ήτοι στα δύο τρίτα της αρχικής δημοσιονομικής διόρθωσης. Περαιτέρω πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στην εκκαλούσα μέρους του κατατεθέντος παραβόλου, ανερχομένου σε χίλια πεντακόσια (1.500,00) ευρώ (άρθρο 310 παρ. 1 εδ. α΄ του ν. 4700/2020). Περαιτέρω, το Δικαστήριο, εκτιμώντας τις περιστάσεις, απαλλάσσει το Ελληνικό Δημόσιο από τα δικαστικά έξοδα (άρθρο 314 παρ. 3 εδ. β΄ του ν. 4700/2020).Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την αίτηση αναίρεσης.Αναιρεί την 2299/2017 απόφαση του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου αναίρεσης στην αναιρεσείουσα.Διακρατεί και δικάζει την υπόθεση.Δέχεται εν μέρει την από 24.6.2010 (με ΑΒΔ 223/2010) έφεση.Μεταρρυθμίζει την 1076/0052/22.4.2010 απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης του Υφυπουργού Οικονομικών.Περιορίζει το ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης σε εκατόν πενήντα τέσσερις χιλιάδες εξακόσια ογδόντα δύο ευρώ και εξακόσια εξήντα επτά λεπτά  (154.682,667).

Η Απόφαση 446/19-03-2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή κατά της Οριστικής Πράξης Διορθωτικού Προσδιορισμού Φ.Π.Α. και Πράξης Επιβολής Προστίμου για τη φορολογική περίοδο 01/01/2018 – 31/12/2018. Ο προσφεύγων αμφισβήτησε τη μείωση του πιστωτικού υπολοίπου κατά 5.173,80 ΕΥΡΩ, η οποία προέκυψε επειδή ο έλεγχος δεν αναγνώρισε Φ.Π.Α. 5.173,80 ΕΥΡΩ επί δαπανών καθαρής αξίας 21.583,89 ΕΥΡΩ (κυρίως καυσίμων). Ο προσφεύγων ισχυρίστηκε έλλειψη αιτιολογίας, παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας (λόγω απόρριψης του συνόλου των δαπανών καυσίμων) και πλημμελή διενέργεια ελέγχου. Η ΔΕΔ έκρινε τους ισχυρισμούς αβάσιμους, τονίζοντας ότι η απόρριψη των δαπανών βασίστηκε στην έλλειψη νομίμων δικαιολογητικών (όπως η μη αναγραφή αριθμού κυκλοφορίας σε Α.Λ.Π.) και ότι τα πορίσματα του ελέγχου ήταν πλήρως τεκμηριωμένα.

Η απόφαση 455/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Γ' Ελάσσονα Ολομέλεια) αφορά αίτηση αναίρεσης στρατιωτικού ιατρού κατά καταλογιστικής πράξης για αποζημίωση λόγω πρόωρης αποχώρησης από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Ο αναιρεσείων αμφισβήτησε το ύψος του καταλογισθέντος ποσού (€101.217,55), επικαλούμενος παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και της ισότητας. Το Δικαστήριο απέρριψε τους λόγους περί αναλογικότητας και τη νομιμότητα της πενταετούς υποχρέωσης παραμονής μετά την ειδικότητα. Έκρινε, ωστόσο, ότι η αποζημίωση, ως αποκαταστατικό αντιστάθμισμα, υπολογίστηκε εσφαλμένα. Συγκεκριμένα, αποφάνθηκε ότι στον υπολογισμό του ποσού δεν πρέπει να συμπεριληφθούν οι αποδοχές που αντιστοιχούν σε μισθολογική προαγωγή χωρίς βαθμολογική αλλαγή, ούτε η οικογενειακή παροχή. Το Δικαστήριο αναιρεί εν μέρει την προσβαλλόμενη απόφαση και παραπέμπει την υπόθεση στο Πρώτο Τμήμα για περαιτέρω εκδίκαση.

Η απόφαση 6/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή μιας εταιρείας παροχής Υπηρεσιών Διαχείρισης Ακινήτων. Η προσφυγή στρεφόταν κατά Πράξης Επιβολής Προστίμου ύψους 500,00 € που επιβλήθηκε από το ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ λόγω εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης τελών χαρτοσήμου (ΚΝΤΧ) για το φορολογικό έτος 2024, με οφειλόμενο ποσό μόλις 7,83 €. Η εταιρεία ισχυρίστηκε ότι το πρόστιμο ήταν δυσανάλογο (παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας) και η καθυστέρηση οφειλόταν σε παραδρομή. Η ΔΕΔ απέρριψε τους ισχυρισμούς, κρίνοντας ότι η επιβολή του προστίμου (500 € για τηρούντες διπλογραφικά βιβλία βάσει του άρθρου 53 του ν. 5104/2024) αποτελεί δέσμια ενέργεια της φορολογικής αρχής και ότι η αρχή της αναλογικότητας δεν εφαρμόζεται αναλογικά στο φορολογικό δίκαιο. Ως εκ τούτου, επικυρώθηκε το πρόστιμο των 500,00 €.

Η απόφαση αφορά την απόρριψη ενδικοφανούς προσφυγής νομικής οντότητας (υπηρεσίες παροχής γευμάτων) κατά πράξης επιβολής προστίμου ύψους 20.000€ για μη διασύνδεση των τερματικών POS με τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης («ΕRP»), παραβαίνοντας τις διατάξεις των άρθρων 17 και 63 του Ν. 5104/2024. Η προσφεύγουσα ισχυρίστηκε μη υπαιτιότητα λόγω τεχνικών προβλημάτων και καθυστερήσεων από τον πάροχο POS, ζητώντας παράλληλα μείωση του προστίμου βάσει της αρχής της αναλογικότητας. Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών έκρινε τους ισχυρισμούς αβάσιμους, καθώς η εταιρεία δεν απέδειξε τη δέουσα επιμέλεια για την έγκαιρη ολοκλήρωση της διασύνδεσης, ενώ απέρριψε τον ισχυρισμό περί αναλογικότητας του προστίμου.

Η απόφαση αριθμού 538/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την απόρριψη της ενδικοφανούς προσφυγής ενός φορολογούμενου εναντίον δύο οριστικών πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού ΦΠΑ και επιβολής προστίμων για τις φορολογικές περιόδους 2017 και 2018. Ο προσφεύγων κατηγορήθηκε για λήψη εικονικών τιμολογίων από επιχειρήσεις που αποδείχθηκαν συναλλακτικά ανύπαρκτες, καθώς και για μη αναγνώριση δαπανών λόγω μη τραπεζικής πληρωμής. Το Ελεγκτικό Συνέδριο επικύρωσε τις πράξεις της φορολογικής αρχής, θεωρώντας ότι η έκθεση ελέγχου ήταν σαφής και επαρκώς αιτιολογημένη, και απορούσε τους ισχυρισμούς του προσφεύγοντος για έλλειψη αιτιολογίας, παραβίαση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης, και παραβίαση των αρχών της αναλογικότητας και του τεκμηρίου αθωότητας.

Η παρούσα απόφαση απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή εταιρείας κατά τριών πράξεων επιβολής προστίμων του άρθρου 53 του ν. 5104/2024, συνολικού ύψους 750,00 ευρώ (3 x 250,00 ευρώ), που εκδόθηκαν από τη ΔΟΥ Κορίνθου για το φορολογικό έτος 2019. Οι πράξεις αφορούσαν την εκπρόθεσμη υποβολή τριών δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων μισθωτής εργασίας τους μήνες Αύγουστο, Οκτώβριο και Νοέμβριο 2019. Η προσφεύγουσα επικαλέστηκε την παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, καθώς τα πρόστιμα ήταν δυσανάλογα μεγάλα σε σχέση με τα ποσά των καταβληθέντων φόρων. Ωστόσο, η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών έκρινε ότι η επιβολή των εν λόγω προστίμων πραγματοποιείται από τη Φορολογική Διοίκηση κατά δέσμια αρμοδιότητα, χωρίς τη διακριτική ευχέρεια εξέτασης του ύψους τους ή της αρχής της αναλογικότητας, επικυρώνοντας έτσι τις προσβαλλόμενες πράξεις.

Η απόφαση αφορά την απόρριψη της ενδικοφανούς προσφυγής ενός φορολογουμένου κατά πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος και επιβολής προστίμου για το φορολογικό έτος 2018. Ο διαφωνώντας φορολογούμενος είχε προσφύγει για την ακύρωση της πράξης, ισχυριζόμενος έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, αντιστροφή του βάρους απόδειξης, παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας και της αρχής της αναλογικότητας. Η Ελεγκτική Επιτροπή απέρριψε τους ισχυρισμούς, τεκμηριώνοντας ότι τα φορολογικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν ήταν εικονικά λόγω συναλλακτικής ανυπαρξίας των εκδοτών τους, ενώ δεν επιβλήθηκε φόρος αλλά περιορίστηκε η δηλωθείσα φορολογητέα ζημία. Η απόφαση επικαλέστηκε νομολογικές διατάξεις και αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για να δικαιολογήσει τη νομιμότητα της πράξης.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης 1505 (αρ. πρωτ. 37389/28.07.2020) του Διοικητή της αναθέτουσας αρχής, η οποία απέρριψε την προσφορά του στον διαγωνισμό για την «Ενεργειακή Αναβάθμιση Κέντρου Υγείας». Ο διαγωνισμός είχε προϋπολογισθείσα αξία 165.645,16€ πλέον ΦΠΑ, με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα οικονομική προσφορά. Ο προσφεύγων υποστήριξε ότι η εγγύηση συμμετοχής υπήρχε στον υποφάκελο «Δικαιολογητικά Συμμετοχής» σε μορφή PDF, αλλά αποκλείστηκε λόγω μη αναγνωσιμότητας του αρχείου, παρότι κατέθεσε πρωτότυπο έντυπο. Επίσης, ισχυρίστηκε παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και της διαφάνειας, καθώς σε παρόμοιες διαδικασίες της ίδιας αρχής η πλημμέλεια θεραπεύτηκε χωρίς αποκλεισμό.