ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/893/2024

Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέδωσε την απόφαση 1291/2025, απορρίπτοντας τις προσφυγές ανάκλησης που υπέβαλαν μια ανώνυμη εταιρεία και ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ (Ε.Δ.Σ.Ν.Α.) κατά της 217/2025 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου. Η προσβαλλόμενη πράξη έκρινε ότι κωλυόταν η υπογραφή σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια συμπληρωματικού κινητού εξοπλισμού συλλογής χαρτιού μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης. Η απόρριψη βασίστηκε στο σκεπτικό ότι η αρμοδιότητα για τη διενέργεια αυτής της προμήθειας ανήκει αποκλειστικά στους δήμους της Περιφέρειας Αττικής, οι οποίοι θα έπρεπε να την είχαν αναθέσει στον Ε.Δ.Σ.Ν.Α. μέσω προγραμματικών συμβάσεων, οι οποίες δεν είχαν συναφθεί.

Διοικητική και Τεχνική Υποστήριξη.(...)Κατά την κρίση, όμως, του Δικαστηρίου, γεννάται ζήτημα νομιμότητας και οικονομικότητας της προυπολογισθείσας δαπάνης για αμφότερα τα σκέλη της, ήτοι των άμεσων και των έμμεσων δαπανών. Ειδικότερα, η νομιμότητα των υπολογιζόμενων άμεσων δαπανών πλήττεται διότι δεν δικαιολογείται ο συνυπολογισμός σε αυτές του ποσού των 24.986,00 ευρώ το οποίο εμφανίζεται ότι συνιστά μη επεξηγούμενη δαπάνη οχήματος και καυσίμων, επισημαίνεται δε και ότι δεν εμφανίζεται διακριτά ο Φ.Π.Α. που επιβαρύνει τα διάφορα κονδύλια της σύμβασης, ο οποίος, στην πρώτη σελίδα της 1537/ΙΜ/2024 Μελέτης του ΔΕΠΑΝ φέρεται ως συμπεριλαμβανόμενος στον προϋπολογισμό της. Η νομιμότητα των έμμεσων δαπανών πλήττεται διότι δεν προκύπτει με σαφήνεια το είδος των δαπανών που χαρακτηρίζονται εν προκειμένω ως έμμεσες	Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την με Α.Β.Δ. 5902/30.8.2024 προσφυγή της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας με την επωνυμία «Δίκτυο Πόλεων ΔΕΠΑΝ», καθώς και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση του Δήμου Τήνου. Δεν ανακαλεί, κατά τα αναφερόμενα στο αιτιολογικό, την 38/2024 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

Επιδιώκεται παραδεκτώς η ανάκληση της 104/2022 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Αργολίδας. Με την Πράξη αυτή κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης  Περιφέρειας Πελοποννήσου  (εφεξής Π.Τ.Α.Π.Π.) με αντικείμενο την ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΚΙΝΗΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΊΑ ΚΤΙΡΙΑΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ, ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ (...)Εν όψει των πραγματικών δεδομένων της υπόθεσης και με βάση όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στη νομική σκέψη 25, το Δικαστήριο κρίνει ότι: i) οι περιοριστικώς καθοριζόμες δημοσίου δικαίου αρμοδιότητες του Τ.Π.Α.Π.Π., οι οποίες είναι προσήκουσες και συναφείς με τον δημόσιο σκοπό που κατά νόμον επιδιώκει, ασχέτως του νομικού του ενδύματος, δεν επιτρέπουν να γίνει δεκτό, εν προκειμένω, ότι η ελεγχόμενη νεότερη προγραμματική σύμβαση εξυπηρετεί κυρίως δημόσιους αναπτυξιακούς σκοπούς. Τούτο διότι η διάθεση οικονομικών πόρων του προϋπολογισμού του Π.Τ.Α.Π.Π. για την απόκτηση κατά το ήμισυ με την Περιφέρεια Πελοποννήσου (Π.Ε. Αργολίδας) ακινήτου, το οποίο η μεν Περιφέρεια Πελοποννήσου θα χρησιμοποιήσει για τις λειτουργικές ανάγκες στέγασής της και το Π.Τ.Α.Π.Π. θα εκμεταλλευτεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, κείται εκτός του πλαισίου του δημοσίου σκοπού που εξυπηρετεί το Π.Τ.Α.Π.Π. και, συνακόλουθα, δεν συνδέεται με άσκηση αρμοδιοτήτων αναγομένων στη σφαίρα της εξουσιαστικής του δράσης αλλά εντάσσεται  στη σφαίρα της συναλλακτικής του δραστηριότητας. Το γεγονός δε ότι η αγορά αυτή αξιολογείται από την προσφεύγουσα Περιφέρεια και το παρεμβαίνον Π.Τ.Α.Π.Π. ότι θα συμβάλλει και στην επίτευξη αναπτυξιακών στόχων δεν αναιρεί τον παρακολουθηματικό χαρακτήρα αυτών.(...)Kατ΄ ακολουθία των προαναλυθέντων, η ελεγχόμενη σύμβαση δεν συνιστά περίπτωση επιτρεπόμενης προγραμματικής σύμβασης, όπως ορθώς, με παρεμφερή αιτιολογία, δέχθηκε η προσβαλλόμενη Πράξη και υποστηρίζει με το υπόμνημά του το Δημόσιο. Κατά συνέπεια, η προσφυγή και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει  να απορριφθούν. Για τους λόγους αυτούςΑπορρίπτει την με ΑΒΔ 7821/22.11.2022 προσφυγή της Περιφέρειας Πελοποννήσου και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Περιφέρειας Πελοποννήσου.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:επιδιώκεται η ανάκληση της 608/2022 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Κατ΄ακολουθία του συνόλου των προεκτεθέντων, οι συνεδικαζόμενες προσφυγές πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη με αυτές 608/2022 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, να  επιτραπεί η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για την ανάθεση της προμήθειας με τίτλο «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ» μεταξύ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και της αναδόχου εταιρείας «......», υπό τον όρο της διόρθωσης του προοιμίου και των όρων του άρθρου 2 και του άρθρου 4 του σχεδίου αυτού, κατά τα αναφερόμενα στη σκέψη 9 της προσβαλλόμενης Πράξης, τα οποία έγιναν δεκτά και στη σκέψη 18 της παρούσας και συνομολογούνται και από την προσφεύγουσα ΠΚΜ. Δεκτής δε γενομένης της προσφυγής πρέπει να διαταχθεί η απόδοση στην προσφεύγουσα «......» του παραβόλου που κατέβαλε για την άσκησή  της.  Ανακαλεί την προσβαλλόμενη με αυτές 608/2022 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ επί θεμάτων Προσυμβατικού Ελέγχου των Ε΄, ΣΤ΄, και Ζ΄ Κλιμακίων, του Εβδόμου Τμήματος και της Ολομελείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου έτους 2022.

Προμήθεια τροφίμων:Ζητείται η ανάκληση της 482/2021 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕλΣυν). Mε αυτή κρίθηκε ότι κωλύεται η μεταξύ αυτών υπογραφή δύο (2) σχεδίων συμβάσεων για την προμήθεια ειδών του Τμήματος 4 (Ομάδα 10), του ενιαίου διαγωνισμού για την «Ανάδειξη χορηγητών – προμηθευτών τροφίμων για τον Δήμο Αθηναίων και τα εποπτευόμενα από αυτόν νομικά πρόσωπα», με συνολικό προϋπολογισμό του ενιαίου διαγωνισμού 11.564.849,28 ευρώ και του ελεγχόμενου Τμήματος 4 (Oμάδα 10) 620.110,00 ευρώ.(....)Εφ΄όσον, όμως, και στα δύο ελεγχόμενα σχέδια συμβάσεων περιλαμβάνεται η μη πληρούσα τις τεχνικές προδιαγραφές για το «σκληρό τυρί κεφαλοτύρι» προσφορά της ίδιας εταιρείας, η υπογραφή των ελεγχόμενων σχεδίων συμβάσεων κωλύεται καθ΄ολοκληρίαν, ήτοι για το σύνολο των προσφερομένων από την εταιρεία αυτή ειδών. Τούτο, διότι η προσφορά της υπεβλήθη, σύμφωνα με την διακήρυξη, αδιαιρέτως για όλα τα είδη της ΟΜΑΔΑΣ 10 του Τμήματος 4 της διακήρυξης και πρέπει να τύχει ίσης μεταχείρισης με τις προσφορές των ….. Ε.Π.Ε. και …… Ε.Π.Ε., οι οποίες έπασχαν ως προς συγκεκριμένα τυροκομικά είδη αλλά απορρίφθηκαν στο σύνολό τους, λόγω του ενιαίου χαρακτήρα της προσφοράς ανά Ομάδα. Δέχεται εν μέρει τις συνεκδικαζόμενες προσφυγές ανάκλησης.Ανακαλεί την 482/2021 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά το μέρος που με αυτή κρίθηκε ως ελλείπουσα η πιστοποίηση της παραγωγής του είδους «τυρί regato» στην προσφορά της εταιρείας … Α.Ε.Αποφαίνεται ότι κωλύεται στο σύνολό τους η υπογραφή των δύο σχεδίων συμβάσεων μεταξύ 1) του Δημοτικού Βρεφονηπιακού Νοσοκομείου Αθηνών και της εταιρείας …Α.Ε. και 2) μεταξύ του Δήμου Αθηναίων και της εταιρείας … Α.Ε., για το Τμήμα 4 (Ομάδα 10) «ΕΙΔΗ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΥ - ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ» του ενιαίου ηλεκτρονικού διαγωνισμού για την «Ανάδειξη χορηγητών – προμηθευτών τροφίμων για τον Δήμο Αθηναίων και τα εποπτευόμενα από αυτόν νομικά πρόσωπα».

Προγραμματική σύμβαση:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα κρίνει ότι ορθώς ο Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο νομό ......., έκρινε  με την προσβαλλόμενη 40/2018 Πράξη του ότι έχει εξαντληθεί η κατά χρόνο αρμοδιότητα του για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας επί ελεγχόμενης προγραμματικής σύμβασης. Και τούτο διότι, ως χρόνος υλοποίησης του Υποέργου 1, που περιλαμβανόταν στο αντικείμενο της προγραμματικής σύμβασης «Πολιτιστικό Φεστιβάλ “Δρόμοι Πολιτισμού .......”» είχε ορισθεί ο  μήνας Ιούνιος και Ιούλιος 2018, συνεπώς ο χρόνος αυτός σε σχέση με το χρόνο υποβολής της σύμβασης προς έλεγχο, στις 12.6.2018, υπολειπόταν του χρονικού διαστήματος των τριάντα (30) ημερών, που κατά νόμο προβλέπεται για την έκδοση Πράξης προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Εξάλλου, όπως προκύπτει, πριν ακόμη παρέλθει το ως άνω χρονικό διάστημα από τη διαβίβαση του φακέλου της σύμβασης στον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς έλεγχο από την ήδη αιτούσα Περιφέρεια ......., ήταν σε εξέλιξη και εκτελούνταν, οι προβλεπόμενες, για την υλοποίηση του 1ου Υποέργου της προγραμματικής σύμβασης, εργασίες (σχεδιασμός και οργάνωση των επιμέρους εκδηλώσεων αυτού, δημιουργία και εκτύπωση έντυπου υλικού προβολής τους), αφού ήδη την 1η Ιουλίου 2018 έλαβαν χώρα επιμέρους πολιτιστικές εκδηλώσεις αυτού, σύμφωνα με το προσκομισθέν ενώπιον του παρόντος Τμήματος “Πρόγραμμα εκδηλώσεων “δρόμοι Πολιτισμού .......” 1-30 Ιουλίου 2018”. Εξάλλου, όταν εκδόθηκε η Πράξη προσυμβατικού ελέγχου (12-10-2018) του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, είχαν ήδη υλοποιηθεί και οι εκδηλώσεις των Υποέργων 2 – 4 της σύμβασης, ήτοι η «Οργάνωση της εκδήλωσης Danaon CUP 2018 – Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Παμπαίδων (Υποέργο 2) τον Ιούλιο 2018, το «6ο Φεστιβάλ «Πελοπόννησος: Γεύσεις και Όψεις» (Υποέργο 3) το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου 2018, καθώς και η «3η έκθεση “Οι Καρποί της Αργολικής Γης” (Υποέργο 4) το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου 2018. Κατ΄ακολουθίαν τούτων δεν καταλείπεται, όπως ορθώς έκρινε ο Επίτροπος με την προσβαλλόμενη Πράξη του, πεδίο για την άσκηση προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας επί της υποβληθείσας προγραμματικής σύμβασης και η υπό κρίση αίτηση πρέπει για το λόγο αυτό να απορριφθεί, παρελκούσης της εξετάσεως των λοιπών λόγων  ανάκλησης που άπτονται της  βασιμότητας των λοιπών διακωλυτικών της υπογραφής της σύμβασης λόγων.

Ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής (ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ) η οποία έκρινε αποδεκτή την προσφορά του οικονομικού φορέα «...» στο πλαίσιο του Ανοικτού Ηλεκτρονικού Διαγωνισμού για την προμήθεια καυσίμων και λιπαντικών μηχανημάτων του Συνδέσμου, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 333.106,45 ευρώ (άνευ ΦΠΑ). Συγκεκριμένα, επικαλείται ότι ο παρεμβαίνων προσέφερε λιπαντικό με σημείο ροής -12°C, σε παράβαση της ΚΥΑ 526/2004 που απαιτεί μέγιστο σημείο ροής -30°C, και ότι η προσφορά του έπρεπε να απορριφθεί. Η αξία της ομάδας λιπαντικών που αφορά η προσφυγή είναι 13.680,00 ευρώ (άνευ ΦΠΑ). Η ΑΕΠΠ δέχτηκε την προσφυγή, απέρριψε την παρέμβαση του έτερου διαγωνιζομένου και ακύρωσε το σχετικό τμήμα της προσβαλλομένης απόφασης.

Η Πράξη 82/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την Ομάδα ΣΤ΄ (λιπαντικά) της προμήθειας καυσίμων και λιπαντικών για τις ανάγκες του Δήμου Πέλλας (2024-2026). Η προϋπολογισθείσα δαπάνη της Ομάδας ΣΤ΄ ανερχόταν σε 189.839 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η διαδικασία υποβλήθηκε σε επανέλεγχο, καθώς προηγούμενη απόφαση ανάθεσης είχε ακυρωθεί από το Διοικητικό Εφετείο Θεσσαλονίκης. Σε συμμόρφωση προς την δικαστική απόφαση, η Δημοτική Επιτροπή κήρυξε νέο προσωρινό ανάδοχο για την Ομάδα ΣΤ΄ τον οικονομικό φορέα με προσφορά 182.998 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν προκύπτουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στην ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία και επομένως δεν κωλύεται η υπογραφή των δύο σχεδίων συμβάσεων μεταξύ του αναδόχου, του Δήμου Πέλλας και της ΔΕΥΑ Πέλλας.

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Επί θεμάτων Προσυμβατικού Ελέγχου των Ε΄, ΣΤ΄, και Ζ΄ Κλιμακίων, του Εβδόμου Τμήματος και της Ολομελείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου έτους 2023