ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/244/2026
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Η απόφαση αυτή του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την εξέταση προσφυγών της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. κατά της 456/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών. Το Κλιμάκιο είχε εντοπίσει πλημμέλεια λόγω ανεπαρκών διατυπώσεων δημοσιότητας και μη τήρησης προθεσμιών μετά από τροποποίηση όρων της διακήρυξης. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, εξετάζοντας τα στοιχεία, έκρινε ότι παρά τη διαπιστωθείσα απόκλιση στη δημοσιότητα και την προθεσμία, αυτή δεν ήταν ουσιώδης, καθότι δεν έπληξε τη διαφάνεια ούτε τον ανταγωνισμό, δεδομένου του τοπικού χαρακτήρα της σύμβασης και της φύσης των τροποποιήσεων. Συνεπώς, έκανε δεκτές τις προσφυγές, ανακάλεσε την αρχική Πράξη και έκρινε ότι η σύμβαση μπορεί να υπογραφεί.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/68/2026
Η απόφαση αφορά την προσφυγή του προσφεύγοντος κατά της πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία είχε κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για τον εορταστικό στολισμό της πόλης (Ομάδα 3). Το Κλιμάκιο είχε εντοπίσει πλημμέλειες σχετικά με την τροποποίηση όρων της διακήρυξης χωρίς την απαιτούμενη δημοσιότητα και τον αποκλεισμό άλλων οικονομικών φορέων. Το Έβδομο Τμήμα, εξετάζοντας την υπόθεση, έκρινε ότι, παρόλο που υπήρξαν οι διαπιστωμένες πλημμέλειες, αυτές δεν ήταν ουσιώδεις σε βαθμό που να υπονομεύουν τον ανταγωνισμό ή το δημόσιο συμφέρον, καθώς η ανάδειξη του προσφεύγοντος ως αναδόχου θα παρέμενε η ίδια λόγω της χαμηλότερης οικονομικής προσφοράς του. Συνεπώς, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, ανακάλεσε την αρχική αρνητική πράξη του Κλιμακίου και έκρινε ότι δεν κωλύεται πλέον η υπογραφή της σύμβασης.
ΕΣ/ΚΛΙΜ.Ζ/100/2025
Το Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για τη σύμβαση παροχής υπηρεσιών συλλογής, μεταφοράς, τελικής διάθεσης και επεξεργασίας 40.000 τόνων αφυδατωμένης ιλύος από μονάδες της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε., με προϋπολογισμό 3.600.000 ευρώ. Αν και διαπιστώθηκε πλημμέλεια σε όρο της διακήρυξης σχετικά με την απαίτηση προϋπηρεσίας πιστοποιητικών ISO (τουλάχιστον ένα έτος), το Κλιμάκιο έκρινε ότι αυτή δεν ήταν ουσιώδης και δεν έπληξε τον ανταγωνισμό, καθώς συμμετείχαν δύο φορείς, ο ανάδοχος στηρίχθηκε σε δάνειες ικανότητες και δεν ασκήθηκαν ένδικα βοηθήματα. Ως εκ τούτου, αποφασίστηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.
ΕΣ/ΚΛ.Ε/13/2021
Εγκαταστάσεις διάθεσης και επεξεργασίας λυμάτων...Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 3.4., το Κλιμάκιο κρίνει ότι η Επιτροπή Διαγωνισμού, στο πλαίσιο τήρησης των αρχών της τυπικότητας των δημόσιων διαγωνισμών, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, όφειλε, κατά τον έλεγχο των τεχνικών προσφορών τους, να εξετάσει τη συμμόρφωση ή μη των υποβληθεισών μελετών με τα συμβατικά τεύχη και, κατά δέσμια αρμοδιότητα, να απορρίψει τις προσφορές εκείνες που παραβιάζουν ουσιώδεις όρους του διαγωνισμού. Μη νομίμως, συνεπώς, έκρινε ως πλήρεις τις τεχνικές προσφορές τόσο της «...» (η οποία και τελικώς αποκλείστηκε για τον λόγο αυτό, σε συμμόρφωση προς την 764/2020 απόφαση της Α.Ε.Π.Π.) όσο και της εταιρείας με την επωνυμία «...», ενώ, όπως διαπίστωσε η ίδια και καταγράφηκε στους σχετικούς Πίνακες Συμμόρφωσης, οι μελέτες και των δύο οικονομικών φορέων παρουσιάζουν ουσιώδεις αποκλίσεις από τις απαιτήσεις που καθορίζονται στις «Τεχνικές Προδιαγραφές» και στον Κανονισμό Μελετών του Έργου (ΤΔ 3 και 4, αντίστοιχα). Εξάλλου, σε κάθε περίπτωση η αιτιολογία της Επιτροπής Διαγωνισμού παρίσταται αντιφατική, καθώς, παρά τις διατυπωθείσες απόψεις των μελών της (όπως αυτές παρατίθενται στο Παράρτημα 3 του Πρακτικού), τα οποία επεσήμαναν ότι, λόγω των παραβιάσεων των τεχνικών προσφορών που διαπιστώθηκαν στους οικονομικούς φορείς, οι προσφορές πρέπει να αποκλειστούν στο σύνολό τους, και την καταγραφή των σχετικών ελλείψεων στους Πίνακες Συμμόρφωσης, η Επιτροπή του Διαγωνισμού έθεσε την ένδειξη ΝΑΙ στα σχετικά πεδία συμμόρφωσης και αξιολόγησε ως πλήρεις τους φάκελους τεχνικής προσφοράς των ανωτέρω διαγωνιζομένων.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/513/2021
ΕΣ/ΚΛΙΜ.Ζ/66/2025
Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα εννέα σχεδίων συμβάσεων και της σχετικής διαγωνιστικής διαδικασίας για την «Παροχή υπηρεσιών μεταφοράς προσωπικού της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. με ταξί και λεωφορεία», συνολικού προϋπολογισμού 2.181.765,00 ευρώ. Μετά από έλεγχο των διαδικασιών ανάθεσης, της τήρησης των διατυπώσεων δημοσιότητας και των διευκρινιστικών στοιχείων που προσκομίστηκαν σχετικά με το κόστος και τη σκοπιμότητα της μεταφοράς, το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Συνεπώς, αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των εν λόγω συμβάσεων.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/608/2021
Προμήθεια, εγκατάσταση κιαι θέση σε λειτουργία εξοπλισμού τηλεελέγχου...:Υπό τα ανωτέρω δεδομένα και ενόψει όσων έγιναν δεκτά στη σκέψη 18, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι παρά την ενδελεχή καταγραφή στο αιτιολογικό σκέλος του ορθώς επαναληφθέντος Πρακτικού ΙΙ/16.11.2020 της Ε.Δ. των χαρακτηριστικών της τεχνικής προσφοράς της παρεμβαίνουσας, σε κάθε κριτήριο αξιολόγησής της, δεν συσχετίζονται στην αιτιολόγηση αυτή τα χαρακτηριστικά της προσφοράς με τις τεχνικές προδιαγραφές εν όψει των οποίων εξηνέχθη το συμπέρασμα ότι η προσφορά καλύπτει ή υπερκαλύπτει το βαθμολογούμενο κριτήριο και συνεπώς λαμβάνει την απονεμόμενη βαθμολογία. Η παράλειψη αυτού του σταδίου στην πορεία του συλλογισμού του βαθμολογούντος οργάνου καθιστά την αιτιολογία μη άρτια τόσο στην περίπτωση που καλύπτεται όσο και στην περίπτωση που υπερκαλύπτεται το βαθμολογούμενο κριτήριο, ανεξαρτήτως του ότι η παρεμβαίνουσα .... ήταν ο μοναδικός υποψήφιος που κρίθηκε ικανός να μετάσχει στον διαγωνισμό. Μολονότι όμως δεν αναδείχθηκε στην αιτιολογία ο αναγκαίος παραλληλισμός της προσφοράς με τις τεχνικές προδιαγραφές, το Δικαστήριο κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα του αναθέτοντος Δήμου δε υπέπεσαν σε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης που πλήττει ουσιωδώς τη νομιμότητα της διαδικασίας, συνεκτιμώντας ότι εν προκειμένω: i) εκπονήθηκαν και δημοσιεύτηκαν εκτενείς και εξειδικευμένες προδιαγραφές, οι οποίες περιείχαν πλήθος αναφορών σε πρότυπα και συγκρίσιμα μεγέθη που κατεύθυναν και καθιστούσαν διαφανή την βαθμολόγηση των τεχνικών προσφορών. ii) Εξασφαλίστηκε επαρκής βαθμός διαφάνειας με διευκρινήσεις που παρασχέθηκαν από τον αναθέτοντα Δήμο επί ερωτημάτων των ενδιαφερομένων εταιρειών σχετικών με τις τεχνικές προδιαγραφές. iii) Η απονεμηθείσα βαθμολογία δεν άσκησε επιρροή στην εξατομίκευση της συμφερότερης προσφοράς εφόσον η παραδεκτώς υποβληθείσα προσφορά ήταν μόνο μία και iv) η τεχνική προσφορά της μοναδικής υποψήφιας εταιρείας εξετάσθηκε με όλη την αναγκαία επιμέλεια και επ΄αυτής εφαρμόστηκαν αδιακρίτως όλα τα κριτήρια αξιολόγησης. Συνεπώς, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την προσφυγή, πρέπει να απορριφθεί και ο τρίτος διακωλυτικός λόγος υπογραφής της σύμβασης που αναδείχθηκε με την προσβαλλόμενη αρνητική πράξη του Κλιμακίου. Ενόψει όλων των ανωτέρω σκέψεων, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή και η ασκηθείσα υπέρ αυτής παρέμβαση, να ανακληθεί η 068/2021 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου και να επιτραπεί η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου ... και της αναδειχθείσας αναδόχου .... ποσού 2.950.000 ευρώ πλέον 708.000 Φ.Π.Α. 24%, το οποίο είναι σύμφωνο με τους όρους της ανάθεσης της ελεγχόμενης προμήθειας.
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/4/2026
Η απόφαση αφορά την προσφυγή του Δήμου Λαρισαίων κατά της 62/2025 Πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση εξοπλισμού σε φωτοβολταϊκά πάρκα. Ο Επίτροπος είχε κρίνει ότι ο Δήμος όφειλε να είχε ματαιώσει τον διαγωνισμό βάσει του άρθρου 106 του ν. 4412/2016, λόγω της οικονομικής διαφοράς μεταξύ των δύο προσφορών και της ανάγκης εξασφάλισης χαμηλότερης τιμής. Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εξετάζοντας την προσφυγή, έκρινε ότι ο λόγος αποκλεισμού δεν ευσταθεί, καθώς η μία προσφορά είχε απορριφθεί νομίμως και η εναπομείνασα προσφορά δεν υπερέβαινε τον προϋπολογισμό. Συνεπώς, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και έκρινε ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή της σύμβασης.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/178/2026
Η απόφαση αφορά τη συνεκδίκαση προσφυγών της εταιρείας «….ΑΤΕ» και του Δήμου Βόλου κατά της 319/2025 Πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Πράξη εκείνη έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση πάρκου Αλυκών», λόγω του μη νόμιμου αποκλεισμού μιας άλλης εταιρείας. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, εξετάζοντας τις διατάξεις του ν. 4412/2016, έκρινε ότι ορθώς αποκλείστηκε ο πρώτος μειοδότης, καθώς δεν κάλυπτε το κριτήριο καταλληλότητας για την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας στην κατηγορία «Έργα πρασίνου», ενώ η επίκληση «δάνειας εμπειρίας» δεν επιτρέπεται για το εν λόγω κριτήριο. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο ανέτρεψε την Πράξη του Επιτρόπου, κρίνοντας ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του Δήμου Βόλου και της ανάδοχου εταιρείας.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/245/2026
Η απόφαση 245/2026 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ κατά της πράξης του Επιτρόπου που κώλυε την υπογραφή σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας. Το Δικαστήριο, εξετάζοντας τα πραγματικά περιστατικά, έκρινε ότι η αναθέτουσα αρχή ενήργησε με επιμέλεια και ορθή προετοιμασία για τη διεξαγωγή νέου διαγωνισμού, πλην όμως η διαδικασία καθυστέρησε λόγω εκκρεμοτήτων σε προηγούμενο διαγωνισμό. Συνεπώς, θεώρησε νόμιμη την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα εξαμήνου, κρίνοντας ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις κατεπείγουσας ανάγκης. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή και την παρέμβαση της αναδόχου εταιρείας, ανακάλεσε την αρχική αρνητική πράξη και έκρινε ότι δεν υπάρχει κώλυμα για την υπογραφή της επίμαχης σύμβασης.
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/171/2020
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: ανοικτή ηλεκτρονική διαγωνιστική διαδικασία για την ανάθεση της υπηρεσίας «Διαχείριση τομέα άρδευσης της ΔΕΥΑ …»(...)για να είναι νόμιμη η διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης σε τρίτο πρέπει να προκύπτουν με σαφήνεια από τα έγγραφα της σχετικής σύμβασης το είδος, η ποσότητα αυτών, η προϋπολογιζόμενη δαπάνη της σύμβασης και η τεκμηρίωσή της. Ειδικότερα, πρέπει να προκύπτουν από τα στοιχεία του φακέλου κατά τρόπο ειδικό και ορισμένο τα στοιχεία από τα οποία τεκμηριώνεται το μέγεθος της προϋπολογιζόμενης δαπάνης (π.χ. έρευνα αγοράς, συγκριτικά στοιχεία άλλων διαγωνισμών με συναφές αντικείμενο), ώστε να αιτιολογείται επαρκώς η έκταση της δημοσιονομικής επιβάρυνσης του φορέα.(...)δεν διαλαμβάνεται επαρκής αιτιολογία σχετικώς με την αντικειμενική αδυναμία του αναθέτοντος φορέα να εκτελέσει τις προς ανάθεση υπηρεσίες με ίδια μέσα. Η δε αναφορά στη διακήρυξη ότι «Η έκταση των δικτύων είναι πολύ μεγάλη και η διαχείριση και λειτουργία τους απαιτεί προσωπικό άμεσα διαθέσιμο σε όλη την έκταση του δήμου», σαφώς και δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως επαρκής αιτιολογία εκ μέρους του αναθέτοντος φορέα ως προς το επαληθεύσιμο της τήρησης από τον ίδιο της αρχής της οικονομικότητας κατά την ανάθεση της ελεγχόμενης σύμβασης (...)Σημειωτέον ότι η τεκμηρίωση που θα παρασχεθεί περί της ως άνω αδυναμίας εκτέλεσης του αντικειμένου της σύμβασης θα πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο ειδικό και ορισμένο σε κάθε επιμέρους ομάδα εργασιών (8 στο σύνολο) του δημοπρατηθέντος αντικειμένου, ήτοι θα πρέπει να εξηγείται γιατί δεν είναι δυνατή η διεκπεραίωση από τη Δ.Ε.Υ.Α. του αντικειμένου της σύμβασης για κάθε μία ξεχωριστά από τις ως άνω ομάδες εργασιών. ii) Επιπλέον, δεν τεκμηριώνεται κατά τρόπο διαφανή και ορισμένο ο προϋπολογισμός των ελεγχόμενων υπηρεσιών. Αναβάλλει την έκδοση οριστικής Πράξης. Και Διατάσσει τη συμπλήρωση του φακέλου με την προσκόμιση του αναφερόμενων στο σκεπτικό της παρούσας στοιχείων
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/330/2024
Προμήθεια και εγκατάσταση δικτύου αγωγών για τη φόρτιση των 140 νέων ηλεκτρικών οχημάτων :Ζητείται η ανάκληση της 68/2024 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω και παρελκούσης της εξέτασης των λοιπών λόγων της υπό κρίση προσφυγής περί συνδρομής συγγνωστής πλάνης στο πρόσωπο του προσφεύγοντος αναθέτοντος φορέα και δημοσίου συμφέροντος για την υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης, πρέπει η υπό κρίση προσφυγή και η υπέρ αυτής παρέμβαση να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη, να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης και να επιστραφεί στον προσφεύγοντα το παράβολο που κατέθεσε για την άσκηση της προσφυγής αυτής.
Ανακαλεί την 68/2024 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.