Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/556/2026

Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 31/2026 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Με τα δεδομένα αυτά και με βάση όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν (σκ. 5-8), το Δικαστήριο κρίνει ότι μη νομίμως τέθηκαν ως κριτήρια χρηματικής – χρηματοοικονομικής επάρκειας των διαγωνιζομένων αφενός ο γενικός και ο ειδικός ετήσιος κύκλος εργασιών των ετών 2019, 2020 και 2021 (ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 27, 1716/2022 σκ. 29, 180/22 σκ. 20 - 21, 1831/2021 σκ. 26, Έβδ. Τμ. 1165/2025 σκ. 19, 1158/2025 σκ. 12, 1157/25 σκ 15 κ.α.) και αφετέρου η μη εμφάνιση ζημίας κατά τις ίδιες οικονομικές χρήσεις (βλ. Έβδ. Τμ. 1243/2021 σκ. 45), κατά παράλειψη του έτους 2022.Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, οι επίμαχοι όροι οικονομικής και τεχνικής ικανότητας δεν επέφεραν, στην προκειμένη περίπτωση, εν τοιςπράγμασι ουσιώδη αλλοίωση των συνθηκών ανταγωνισμού, λαμβανομένων υπόψη των ακόλουθων δεδομένων: α) Οι επίμαχοι όροι του διαγωνισμού ετέθησαν υπόψη των δυνητικά ενδιαφερομένων φορέων, αφού, κατά την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία τηρήθηκαν όλες οι επιβαλλόμενες διατυπώσεις δημοσιότητας και αναπτύχθηκε ανταγωνισμός με την υποβολήτριών προσφορών. β) Δεν προσβλήθηκε η νομιμότητα των όρων αυτών, πλην της απαίτησης του άρθρου 2.2.5 περ. δ΄ της διακήρυξης από τονοικονομικό φορέα «….ΑΕ», ο οποίος, μετά την απόρριψη της σχετικής προσφυγής του, συμμετείχε στον διαγωνισμό και δεν αποκλείστηκε για τονλόγο αυτόν. γ) Κανείς διαγωνιζόμενος δεν αποκλείσθηκε για τον λόγο ότι δεν πληρούσε τις επίμαχες απαιτήσεις της διακήρυξης. Με τα δεδομένααυτά το Δικαστήριο κρίνει ότι η διαπιστωθείσα πλημμέλεια της επίμαχηςδιαδικασίας δεν δύναται να θεωρηθεί, στην προκειμένη περίπτωση, ωςουσιώδης, δοθέντος ότι δεν έπληξε την αντικειμενική ακεραιότητα του διαγωνισμού (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 28, 1716/2022 σκ. 31, Έβδ.Τμ. 1165/2025 σκ. 19, 1158/2025 σκ. 17, 1157/25 σκ. 14, 227/2023 σκ. 19,1762/2022 σκ. 14, 1759/2022 σκ. 13). Ως εκ τούτου, δεν συντρέχει λόγοςδιακωλυτικός της υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης καιπαρέλκει η εξέταση των λοιπών προβαλλόμενων με την υπό κρίσηπροσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση λόγων.	Ανακαλεί την 31/2026 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 

Κατασκευή κυκλικών κόμβων:ζητείται η ανάκληση της 21/ΠΣ/2022 πράξης του Επιτρόπου της 1ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. ΛάρισαςΌσον αφορά στη δεύτερη εντοπισθείσα από την προσβαλλόμενη πράξη πλημμέλεια (σκ. 11β΄), με τις προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 75 του ν. 4412/2016 οριοθετείται η διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής να θεσπίσει με τη διακήρυξη της σύμβασης τις απαιτήσεις εκείνες, οι οποίες, κατά την κρίση της, διασφαλίζουν ότι οι προσφέροντες διαθέτουν την αναγκαία χρηματοοικονομική επάρκεια για την εκτέλεση της υπό ανάθεση σύμβασης, επιλέγοντας τα κατάλληλα, κατά περίπτωση, κριτήρια. Στο πλαίσιο αυτό, ως εκ της ξεχωριστής λειτουργίας που επιτελεί καθένα από τα κριτήρια επιλογής που τέθηκαν για τη συμμετοχή στην διαδικασία ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης όσον αφορά την πιστοποίηση της χρηματοοικονομικής επάρκειας των προσφερόντων, η νομιμότητα της θέσπισής τους κρίνεται ξεχωριστά για κάθε επιμέρους κριτήριο επιλογής, χωρίς να καταλείπεται περαιτέρω πεδίο σωρευτικής εκτίμησης (βλ. αποφ. 1160/2021 Έβδ. Τμ. ΕλΣυν). Πέραν τούτων, η απαίτηση για μη ύπαρξη ζημίας σε βάθος τριετίας, ανεξαρτήτως εν προκειμένω του χρόνου που αυτή η τριετία καλύπτει, δεν βαίνει πέραν του αναγκαίου μέτρου για την επίτευξη του σκοπού αυτού, λαμβανομένου υπ’ όψιν του, κατά τα προεκτεθέντα, φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης (μικρό έργο τοπικής εμβέλειας με αντίστοιχου βεληνεκούς υποψηφίους αναδόχους), του κινδύνου μη ολοκλήρωσης του έργου από τους υποψήφιους οικονομικούς φορείς σε περίπτωση ύπαρξης ζημίας, έστω για ένα έτος και της χρονικής διάρκειας ολοκλήρωσης του συμβατικού αντικειμένου (βλ. απόφ. 327/2022 Έβδ. Τμ. ΕλΣυν, 2631/2020 σκ. 19 ΣτΕ, 335/2019 σκ. 12, 93/2021 σκ. 16 ΣτΕ ΕΑ). Συνακόλουθα, η κρίση της προσβαλλόμενης πράξης ότι οι προβλεπόμενες στο άρθρο 22.Γ περ. γ΄ της διακήρυξης απαιτήσεις χρηματοοικονομικής επάρκειας, η νομιμότητα θέσπισης καθεμίας εκ των οποίων δεν αμφισβητήθηκε αυτοτελώς, σωρευτικώς εξεταζόμενες, είναι δυσανάλογες του σκοπού για τον οποίο προβλέφθηκαν και αντίκεινται στις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, είναι μη νόμιμη, ο δε σχετικώς προβαλλόμενος λόγος ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.Δεν ανακαλεί την 21/ΠΣ/2022 πράξη του Επιτρόπου της 1ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. Λάρισας.

ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1853/2022

Ανάθεση μελέτης για την Ανέγερση Ειδικού Δημοτικού Σχολείου.. Με δεδομένα όσα προεκτέθηκαν και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο διαπιστώνει τα ακόλουθα:Λαμβανομένου υπόψη του αντικειμένου της ελεγχόμενης σύμβασης, ήτοι μελέτη -αρχιτεκτονική, στατική και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων- για την κατασκευή κτιρίου σχολείου, κρίνει ότι ήταν μη νόμιμος ο ορισμός ως μέλους της Επιτροπής του Διαγωνισμού της υπαλλήλου κλάδου ΠΕ Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, καθότι, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, αλλά και σύμφωνα με όσα αναφέρει η ίδια στην αίτηση διαγραφής της από την Επιτροπή, δεν διαθέτει ούτε τα τυπικά ούτε τα ουσιαστικά προσόντα για τη συμμετοχή σε Επιτροπή Διαγωνισμού για την ανάθεση κτιριακής μελέτης και, συνεπώς, δεν είναι σε θέση να συνεισφέρει πραγματικά στην εκφορά από την Επιτροπή Διαγωνισμού αξιολογικών κρίσεων επί των τεχνικών στοιχείων των προσφορών των διαγωνιζόμενων μελετητών. Συνεκτιμωμένου μάλιστα ότι κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης είναι αυτό της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας τιμής, η πλημμέλεια αυτή της συγκρότησης της Επιτροπής Διαγωνισμού κρίνεται ουσιώδης, καθόσον είναι άδηλο ποια θα ήταν η αξιολόγηση των τεχνικών προσφορών και η συνακόλουθη βαθμολόγησή τους, εάν συμμετείχε στην Επιτροπή, αντί της ανωτέρω υπαλλήλου, πρόσωπο με τα κατάλληλα προσόντα και, άρα, ικανό να εκφέρει επί της ουσίας κρίση επί του διαγωνισμού.

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/129/2020 

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Ζητείται η ανάκληση της 344/2021 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για την ανάθεση της υπηρεσίας με τίτλο «Καθαριότητα κτιρίων, εγκαταστάσεων και εξωτερικών χώρων του ……», συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 4.121.674,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., για χρονικό διάστημα δεκαέξι (16) μηνών, συμβατικού αντιτίμου ποσού 4.052.017,71 ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α..(....)Πλην όμως, κατ’ αποδοχήν του σχετικώς προβαλλόμενου με τις συνεκδικαζόμενες προσφυγές ισχυρισμού, το Τμήμα κρίνει κατά πλειοψηφία ότι η πλημμέλεια αυτή δεν παρίσταται εν προκειμένω ουσιώδης, ενόψει του ότι (i) στο διαγωνισμό μπορούσε κατ’ αρχήν να συμμετάσχει κάθε ενδιαφερόμενος εγκατεστημένος στο σύνολο της επικράτειας ή στο εξωτερικό, (ii) δεν ασκήθηκε ένσταση κατά της νομιμότητας της διακήρυξης από κάποιον οικονομικό φορέα ούτε υπήρξε αποκλεισμός υποψηφίου λόγω μη συμμόρφωσης με τον ανωτέρω όρο, (iii) το Δικαστήριο, σε πρόσφατες Πράξεις του (βλ. ενδεικτ. ΕλΣυν Ζ΄ Κλιμ. πρ. 256/2019, για υπηρεσίες καθαριότητας, ΕλΣυν Ζ' Κλιμ. πρ. 32/2021, 254, 383/2018 για υπηρεσίες φύλαξης/συντήρησης, και την 1/2021 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Υπουργείο Εσωτερικών), δεν ανέδειξε τη σχετική πλημμέλεια, με αποτέλεσμα το … να την επαναλάβει στον ελεγχόμενο διαγωνισμό και (iv) ο σχετικός όρος, η συνδρομή του οποίου δεν ορίζεται ρητά στη διακήρυξη ότι τίθεται επί ποινή απαραδέκτου, αφορά κατ’ ουσίαν μόνο στον ανάδοχο, αποσκοπώντας προδήλως στην εξασφάλιση ότι ο τελευταίος θα συμμορφωθεί με ένα νόμιμο, κατά τα προαναφερθέντα, όρο εκτέλεσης της σύμβασης. Ανακαλεί την 344/2021 Πράξη του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ-ΟΥΣΙΩΔΕΙΣ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΕΣ(..) Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η αναθεώρηση της 1567/2025 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή ανάκλησης της ήδη ως άνω προσφεύγουσας κατά της 262/2025 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)	Ενόψει του ανωτέρω εκτιθέμενου πραγματικού και σύμφωνα προς τα αναπτυχθέντα στη σκέψη 7, το Δικαστήριο κρίνει κατ’ αρχάς ότι, όπως ορθώς δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, μη νομίμως προβλέπεται στη διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού μόνο ένα συνολικό κατ’ αποκοπήν ποσό ως δαπάνη για όλα τα είδη και υπηρεσίες της προμήθειας, χωρίς κατάστρωση του προϋπολογισμού της διακήρυξης με επιμέρους τιμές μονάδας για τις ανωτέρω κατηγορίες ειδών και υπηρεσιών, έστω κατ’ αναλογία με τις υποβληθείσες τον Μάρτιο έτους 2022 μη δεσμευτικές προσφορές, οι οποίες περιλαμβάνουν, κατά όμοιο τρόπο, κατηγοριοποίηση των υπό προμήθεια ειδών και των υπό παροχή υπηρεσιών. Ο δε ισχυρισμός της προσφεύγουσας και της παρεμβαίνουσας περί μοναδικότητας, του πολύπλοκου και εξειδικευμένου χαρακτήρα της εν θέματι προμήθειας, που συνεπάγεται την αδυναμία πρόβλεψης τιμών κατ’ είδος της κατ’ αποκοπή προϋπολογισθείσας δαπάνης, είναι απορριπτέος προεχόντως διότι κατά τον χρόνο σύνταξης της διακήρυξης του διαγωνισμού είχαν ήδη υποβληθεί οι προμνησθείσες μη δεσμευτικές προσφορές που είχαν τιμολογήσει τα υπό προμήθεια αγαθά και υπηρεσίες ανά κατηγορία, και χωρίς πρόβλεψη τιμών μονάδας για κάθε ένα επιμέρους είδος από τα οποία αυτά αποτελούνται (π.χ. διαφορετικού μεγέθους πλωτά στοιχεία από σκυρόδεμα, αλυσίδες, άγκυρες κ.λπ.), που θα είχε ως ενδεχόμενο αποτέλεσμα τον υπέρμετρο περιορισμό του ανταγωνισμού ως εκ της στενότητας της περιγραφής, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση.
Ωστόσο, όπως γίνεται παγίως δεκτό από τις απαρχές ήδη του προσυμβατικού ελέγχου, το Δικαστήριο διακρίνει μεταξύ ουσιωδών και μη πλημμελειών, καταλήγει δε σε αρνητική κρίση ως προς την υπογραφή της σύμβασης μόνον όταν στην προκειμένη περίπτωση η νομική πλημμέλεια που έχει εμφιλοχωρήσει στην οικεία διαδικασία ανάθεσης ή στο σχέδιο της σύμβασης κρίνεται πράγματι ουσιώδης, υπό την έννοια ότι εξαιτίας της πλημμέλειας αυτής παραβιάζονται ουσιώδεις αρχές της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων, κατά τρόπο που πλήττεται η αντικειμενική ακεραιότητα της διαδικασίας. Στο πλαίσιο αυτό, μία πλημμέλεια δεν κρίνεται ουσιώδης κατά τρόπο αφηρημένο και θεωρητικό, αλλά με βάση τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας (βλ. και ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 28, 1733/2024 σκ. 32, 376/2024 σκ. 6, 981/2023 σκ. 17, 1716/2022 σκ. 30, 1853/2022 σκ. 9, 2498/2020 σκ. 20, 2141/2020 σκ. 20, 2138/2020 σκ. 31). 

Προμήθεια και εγκατάσταση φωτιστικών σωμάτων και λαμπτήρων τύπου LED:Επίσης, το Κλιμάκιο κρίνει ότι είναι μη νόμιμα τα κριτήρια α) οικονομικής επάρκειας, σύμφωνα με τον οποίο οι συμμετέχοντες πρέπει να αποδείξουν ότι έχουν μέσο ειδικό κύκλο εργασιών κατά τα έτη 2018, 2019 και 2020, που καλύπτει το ύψος του προϋπολογισμού της ελεγχόμενης προμήθειας και β) τεχνικής ικανότητας, σύμφωνα με οποίο οι συμμετέχοντες πρέπει να αποδείξουν ότι κατά τα έτη 2018, 2019 και 2020 έχουν εκτελέσει προμήθειες ίδιου ύψους και αντικειμένου με την ελεγχόμενη προμήθεια. Τούτο, διότι σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στις σκέψεις 10 και 11 της παρούσας, τα οικονομικά στοιχεία για την απόδειξη του γενικού και ειδικού κύκλου εργασιών πρέπει να αναφέρονται στο αμέσως προηγούμενο της δημοσίευσης της διακήρυξης έτος και να εκτείνονται κατ’ ανώτατο όριο σε βάθος τριετίας. Ομοίως, τα στοιχεία για την απόδειξη της τεχνικής ικανότητας πρέπει, κατά διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας Αρχής, να αφορούν τριετία ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, το οποίο πάντως άρχεται είτε από το χρονικό σημείο κατάθεσης των προσφορών, είτε από το χρονικό σημείο δημοσίευσης της διακήρυξης. Όταν δε επιλέγεται τα στοιχεία να αφορούν τη δραστηριότητα των υποψηφίων σε συγκεκριμένα έτη, τότε δεν μπορεί να παραλείπεται το προηγούμενο της δημοσίευσης της διακήρυξης έτος. Εν προκειμένω, η ελεγχόμενη Διακήρυξη απεστάλη για δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 15.2.2022 και εν συνεχεία δημοσιεύθηκε στο ΚΗΔΜΗΣ την ίδια ημέρα. Επομένως, τα ζητούμενα δικαιολογητικά οικονομικής επάρκειας και τεχνικής ικανότητας έπρεπε να αφορούν και το έτος 2021, το οποίο είναι το πλησιέστερο στο χρόνο διενέργειας του διαγωνισμού έτος. Σημειώνεται ότι το γεγονός ότι κατά το χρόνο υποβολής των προσφορών δεν θα είχαν δημοσιευθεί οι οικονομικές καταστάσεις έτους 2020 δεν συνιστά νόμιμο δικαιολογητικό λόγο παράλειψης του τελευταίου πριν από τη διακήρυξη έτους, διότι η απαίτηση ορισμένου ύψους ειδικού κύκλου εργασιών θα μπορούσε να αποδειχθεί με δήλωση των οικονομικών φορέων και κάθε άλλο πρόσφορο μέσο (Ολομ. ΕλΣυν 180/2022, σκ. 20). Συνεπώς, η θέσπιση των επίμαχων όρων, με τους οποίους περιορίσθηκε ο κύκλος των υποψήφιων οικονομικών φορέων μόνο σε εκείνους που πληρούσαν τα κριτήρια οικονομικής επάρκειας και τεχνικής ικανότητας κατά τα έτη 2018, 2019 και 2020 αποκλείοντας όσους πληρούσαν τα εν λόγω κριτήρια κατά το έτος 2021, το οποίο είναι το εγγύτερο προς τον χρόνο διεξαγωγής του διαγωνισμού και άρα το πλέον πρόσφορο εν όψει των απαιτήσεων που απορρέουν από την αρχή της αναλογικότητας, χωρίς μάλιστα να συντρέχει βάσιμος προς τούτο δικαιολογητικός λόγος, έπληξε τη νομιμότητα της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας (Ολομ. Ελ Συν 180/2022 σκ.21, 1136/2021). Η ανωτέρω δε πλημμέλεια της Διακήρυξης είναι ουσιώδης, καθώς ενδεχομένως απέτρεψε από το να συμμετάσχουν δυνητικά ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς, οι οποίοι είχαν ετήσιο ειδικό κύκλο εργασιών ανάλογο των απαιτήσεων της διακήρυξης το έτος 2021 και όχι κάποιο από τα προηγούμενα έτη.  Σημειώνεται επίσης  ότι ως προς τις διαπιστωθείσες στις σκέψεις 23 και 25 πλημμέλειες η μη αμφισβήτηση των συγκεκριμένων όρων της διακήρυξης από κάποιον δυνητικά υποψήφιο ουδεμία ασκεί επιρροή εν προκειμένω, καθόσον αφενός ο έλεγχος νομιμότητας που ασκείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι αυτεπάγγελτος, καθολικός και ανεξάρτητος των τυχόν υποβληθεισών ενστάσεων, διοικητικών προσφυγών και λοιπών προβλεπόμενων ενδίκων βοηθημάτων (Ολομ. ΕλΣυν 1832/2021), αφετέρου κατατείνει, μεταξύ άλλων, στον εντοπισμό των πλημμελειών που χωρίς την επίκληση λόγων δημοσίου συμφέροντος άγουν στον περιορισμό της συμμετοχής των δυνητικά ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων και, συνεπώς, πλήττουν τις αποτυπωμένες στο άρθρο 18 του ν. 4412/2016 αρχές της διαφάνειας και του ανταγωνισμού. (βλ. ΕλΣ Απόφαση Έβδομο Τμ. 576/2022).  Τούτων δοθέντων, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι συντρέχουν εν προκειμένω ουσιώδης νομική πλημμέλεια που κωλύει τη σύναψη του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ελευσίνας και του οικονομικού φορέα «.......», συμβατικής αξίας 3.520.315 ευρώ (πλέον ΦΠΑ).

Επισκευές και συντηρήσεις των εγκαταστάσεων κλιματισμού.(...)Λαμβάνοντας τα ανωτέρω υπόψη, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν τυγχάνουν εφαρμογής εν προκειμένω, ήτοι αναφορικά με τις επίμαχες απαιτήσεις της διακήρυξης ως προς το προσωπικό που θα διατεθεί στην υλοποίηση της σύμβασης και δεν ανήκει στον ανάδοχο, οι ρυθμίσεις του άρθρου 78 του ν. 4412/2016 και οι αντίστοιχες του άρθρου 2.2.8 της διακήρυξης «περί δάνειας ικανότητας», καθώς αυτές προϋποθέτουν στήριξη στη δάνεια ικανότητα τρίτου για την ικανοποίηση των εξεταζομένων ως προς το πρόσωπο του προσφέροντος κριτηρίων επιλογής της οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας (άρθρο 75 παρ. 3 του ν. 4412/2016 και άρθρο 2.2.5 της διακήρυξης) ή/και της τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας (άρθρο 75 παρ. 4 του ν. 4412/2016 και άρθρο 2.2.6 της διακήρυξης) αυτού και δεν εφαρμόζονται για την κάλυψη των απαιτήσεων και όρων που αποτελούν στοιχεία της τεχνικής προσφοράς του διαγωνιζόμενου. Ως εκ τούτου, δεν απαιτείται η υποβολή χωριστών εντύπων ΕΕΕΣ και δικαιολογητικών κατακύρωσης για το προσωπικό αυτό, ούτε δήλωση στο ΕΕΕΣ που η ίδια υπέβαλε ότι θα στηρίζεται στη δάνεια ικανότητα τρίτων, όπως λανθασμένα υπολαμβάνει η Αναπληρώτρια Επίτροπος. 	Μετά δε και τις ανωτέρω παραδοχές και εφόσον δεν προβάλλεται άλλος διακωλυτικός της υπογραφής της σύμβασης λόγος, παρέλκει η εξέταση του προβαλλόμενου με την ασκηθείσα υπέρ της προσφυγής και κατά τους κύρους της προσβαλλόμενης πράξης παρέμβαση λόγου ότι οι εργαζόμενοι με σύμβαση παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών δεν συνιστούν «τρίτους» δανείζοντες τεχνική ικανότητα, αλλά αποτελούν «ίδιους πόρους» του προσφέροντος, ο οποίος αυτοδύναμα θα εκτελέσει τη σύμβαση (βλ. σχετικά ΔΕφΑθ 906/2023 σκ. 8 και Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. 1045/2022 σκ. 9, αλλά και αντίθετα ΕλΣυν Ολ. 310/2022 σκ. 49, ΣτΕ 107/2018 σκ. 6, ΔΕφΑθ. 826/2024 σκ. 10, ΔΕφΑθ. 236/2019 σκ. 7), και ότι, επομένως, για τον λόγο αυτό, δεν ασκεί επιρροή στη νομιμότητα του διαγωνισμού ο χαρακτηρισμός των επίμαχων απαιτήσεων είτε ως κριτηρίων τεχνικής ικανότητας είτε ως στοιχείων της τεχνικής προσφοράς των διαγωνιζομένων. Επίσης, παρέλκει η εξέταση των προβαλλόμενων από την αναθέτουσα αρχή λόγων δημοσίου συμφέροντος.

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 57/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο λόγος αυτός της προσφυγής παρίσταται βάσιμος. Συγκεκριμένα, από την επισκόπηση των επίκαιρων και όμοιων εξ επόψεως αντικειμένου προαναφερθέντων στοιχείων που ελήφθησαν στο πλαίσιο έρευνας αγοράς της αναθέτουσας αρχής, προκύπτει ότι κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού των ειδών του Τμήματος, αυτή εκτίμησε ορθώς τα επαρκή ποσοτικά διαθέσιμα στοιχεία και κινήθηκε εντός του οικονομικού πλαισίου της αγοράς, το οποίο ειδικώς για τις πολυθρόνες χημειοθεραπείας προϋπολογισμού 5.500,00 ευρώ ανά τεμάχιο, διαμορφώθηκε σε εύρος τιμών από 5.650,00 έως 9.000,00 ευρώ, ενώ για τις αντλίες έγχυσης χημειοθεραπείας προϋπολογισμού 1.500,00 ευρώ ανά τεμάχιο διαμορφώθηκε σε εύρος τιμών από 1.300,00 έως 2.000,00 ευρώ. Περαιτέρω, από την προσκομιζόμενη από 30.8.2024 Επιτελική Σύνοψη Έργου, η οποία εκπονήθηκε στο πλαίσιο της εκτελεσθείσας 50/2023 σύμβασης με αντικείμενο την αποτύπωση/αξιολόγηση/κατανομή του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού στα νοσοκομεία της χώρας (βλ. σκέψη 15 της παρούσας), προκύπτει ότι ο προσδιορισμός της ποσότητας των ειδών δεν αποτελεί αυθαίρετη επιλογή της ΕΚΑΠΥ αλλά είναι αποτέλεσμα ενιαίας, πανελλαδικής συγκριτικής διαδικασίας. 	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί την 57/2026 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η Απόφαση 1155/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Έβδομο Τμήμα) συνεκδίκασε τις προσφυγές ανάκλησης της ανώνυμης εταιρείας «…ΑΕ» και του Ελληνικού Δημοσίου κατά της 202/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου. Η πράξη αυτή έκρινε ότι κωλυόταν η υπογραφή σύμβασης για υπηρεσίες φύλαξης κτηριακών εγκαταστάσεων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, λόγω ασάφειας του κριτηρίου ανάθεσης Κ3 («Υλικά, Εξοπλισμός, Μέσα»). Το Τμήμα έκρινε ότι το Κ3 ήταν πράγματι αόριστο, αλλά ότι η πλημμέλεια δεν ήταν ουσιώδης, καθώς υποβλήθηκε μόνο μία προσφορά και δεν υπήρξαν προδικαστικές προσφυγές ή αιτήματα διευκρίνισης. Κατόπιν αυτών, οι προσφυγές έγιναν δεκτές, η Πράξη ανακλήθηκε και αποφασίστηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Προμήθεια Ηλεκτροοπτικού (Η/Ο) και Μηχανολογικού Εξοπλισμού Ταχυπλόων Σκαφών Μεταφοράς Προσωπικού  :Ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 477/2022 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου (...)Με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο κρίνει ότι μη νομίμως, κατά παράβαση των οριζομένων στην παρ. 2.3.2.4 του άρθρου 2.3.2 της διακήρυξης, οι προσφορές των εταιρειών «…..», «….» και «…...» αξιολογήθηκαν ως τεχνικά αποδεκτές, παρότι δεν έλαβαν σε όλα τα κριτήρια (βλ. κριτήρια υπ’ αριθ. 4.9 και 5.4, ως προς το πρώτο τμήμα του διαγωνισμού και 4.1.6, ως προς το δεύτερο τμήμα του διαγωνισμού) βαθμολογία ίση ή ανώτερη των 100 βαθμών. Τυχόν δε αποδοχή τους ως εναλλακτικών προσφορών προϋποθέτει ότι αυτές συμμορφώνονται με τις ελάχιστες απαιτήσεις της διακήρυξης, γεγονός που δεν συνάδει με τη βαθμολογία που έλαβαν. Ωστόσο, το Δικαστήριο κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι η επίμαχη ως άνω πλημμέλεια δεν παρίσταται στην προκειμένη περίπτωση ουσιώδης, δεδομένου ότι αφενός μεν το πρώτο τμήμα του διαγωνισμού δεν κατακυρώθηκε σε καμία από τις ανωτέρω τρείς εταιρείες, αφετέρου δε τυχόν βαθμολόγηση των εταιρειών «......» και «......», που υπέβαλαν προσφορές για το δεύτερο τμήμα του διαγωνισμού, με βαθμό 100, δεν θα επηρέαζε το αποτέλεσμα της διαδικασίας για το τμήμα αυτό, αφού τα υποκριτήρια αυτά είχαν μικρό συντελεστή βαρύτητας και σε κάθε περίπτωση υφίσταται λεκτική τεκμηρίωση της διαφοροποίησης, η οποία, κατ’ εκτίμηση της αρμόδιας Επιτροπής Διαγωνισμού δεν επηρεάζει ουσιωδώς τις δυνατότητες των προς προμήθεια ειδών. (...)Με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εταιρεία «…….» δεν απέδειξε με την προσφορά της την πλήρωση της εν λόγω απαίτησης της διακήρυξης (δυνατότητα χειρισμού υπό συγκεκριμένη περιβαλλοντική συνθήκη – 4 μποφόρ). Ωστόσο, η επίμαχη ως άνω πλημμέλεια δεν αξιολογείται στην προκειμένη περίπτωση ως ουσιώδης, δεδομένου ότι το πρώτο τμήμα του διαγωνισμού, για το οποίο η εταιρεία αυτή υπέβαλε προσφορά, δεν κατακυρώθηκε σε αυτή. Ανακαλεί την 477/2022 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)