ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/29/2020

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) διατυπώνει τη γνώμη της επί προτεινόμενης διάταξης του Υπουργείου Εργασίας σχετικά με την αυτοδίκαιη παράταση της σύμβασης τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών (ΙΚΑΝΕΤ) του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ έως την 31η Μαρτίου 2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση αποτελεί ουσιώδη και επαναλαμβανόμενη τροποποίηση συμβατικών όρων χωρίς σχετική πρόβλεψη στην αρχική σύμβαση. Συμπεραίνει ότι η διάταξη εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο δημοσίων συμβάσεων (ν. 4412/2016), καθώς παραβιάζει τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, υποκαθιστώντας τη νέα διαγωνιστική διαδικασία με απευθείας ανάθεση μέσω νομοθετικής παράτασης.

Η απόφαση αφορά τη διατύπωση γνώμης της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) επί διάταξης του Υπουργείου Τουρισμού για την αντιμετώπιση επειγουσών αναγκών έως το τέλος του 2020. Η ρύθμιση εισάγει παρεκκλίσεις από τις τακτικές διαδικασίες ανάθεσης για συμβάσεις κάτω των ορίων, με σκοπό την προβολή του ελληνικού τουρισμού έναντι των συνεπειών των μεταναστευτικών ροών και της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή προτείνει τη διασφάλιση της διαφάνειας μέσω του ΚΗΜΔΗΣ και την ειδική αιτιολόγηση των προσφυγών, ζητώντας παράλληλα σαφέστερο προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής και των οργάνων που αφορά η διάταξη.

Η προσφεύγουσα με την προδικαστική προσφυγή απιτούσε την ακύρωση της απόφασης του Δ.Σ. του Νοσοκομείου που απέρριψε την προσφορά της για τα είδη του Τμήματος με α/α 15 «Σετ Εργαλείων Στεφανιαίας Χειρουργικής & Σετ Εργαλείων Βαλβιδικής Χειρουργικής». Το αντικείμενο της σύμβασης ήταν η προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, συγκεκριμένα σετ εργαλείων χειρουργικής, με προϋπολογισθείσα αξία 70.000,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Η προσφεύγουσα υποστήριζε ότι η απόρριψη της προσφοράς της ήταν άδικη, καθώς πληρούσε τα κριτήρια τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, όπως προαναφέρθηκε στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ), αν και δεν είχε προσκομίσει τις τρεις συμβάσεις με δημόσια νοσοκομεία κατά τη φάση της προσφοράς.

Η προσφεύγουσα εταιρεία ζητάει την ακύρωση των τεχνικών προδιαγραφών σε 12 συγκεκριμένα είδη (Α/Α 1, 2, 3, 4, 5, 6, 11, 15, 16, 19, 20, 22) της διακήρυξης για την προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, ισχυριζόμενη ότι οι όροι παραβιάζουν το ενωσιακό δίκαιο, περιορίζουν τον ανταγωνισμό και καθιστούν αδύνατη τη συμμετοχή της. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά προμήθεια εργαλείων χειρουργικής, όπως ευθύγραμμοι και κυρτοί κοπτοράπτες, ανταλλακτικές κεφαλές, ηλεκτροκίνητοι αναστομωτές και αιμοστατικά ψαλίδια υπερήχων. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι οι προδιαγραφές (π.χ. ορθογώνια διατομή, κλινικές μελέτες, συγκεκριμένα υλικά) υπερβαίνουν τις απαιτήσεις της σήμανσης CE, περιορίζοντας την ελεύθερη κυκλοφορία προϊόντων στην ελληνική αγορά.

Η παρούσα γνώμη της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σε διατάξεις τροπολογίας του Υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων για τη μεταφορά μαθητών κατά το σχολικό έτος 2022-2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις εισάγουν παρεκκλίσεις από τις πάγιες διατάξεις του ν. 4412/2016 και της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, επιτρέποντας τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση και την ανάθεση σε προσωρινούς αναδόχους χωρίς την έγκριση της Αρχής. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. εκφράζει προβληματισμό για την παγίωση ενός εξαιρετικού καθεστώτος που ενδέχεται να παραβιάζει το ενωσιακό δίκαιο και τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, τονίζοντας ότι οι αναθέτουσες αρχές θα έπρεπε να χρησιμοποιούν έγκαιρα τα διαθέσιμα εργαλεία, όπως το Δυναμικό Σύστημα Αγορών.

Η προσφεύγουσα εταιρεία ζητεί την ακύρωση των αποφάσεων του Διοικητή της 5ης Υγειονομικής Περιφέρειας που επέτρεψαν την πρόσληψη 98 ατόμων με συμβάσεις ορισμένου χρόνου για υπηρεσίες καθαριότητας και φύλαξης, κατά το άρθρο 63 του Ν.4430/2016. Κατηγορεί παράλειψη δημόσιου διαγωνισμού και θέτει ζητήματα συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο, ισχυριζόμενη ότι θίγονται τα συμφέροντά της ως πιθανού αναδόχου.

Η προσφεύγουσα εταιρεία ασκεί προδικαστική προσφυγή κατά: 1) της ανακοίνωσης για σύναψη Σύμβασης Ορισμένου Χρόνου (ΣΟΧ) από το νοσοκομείο για την κάλυψη αναγκών καθαριότητας, 2) της απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου που ενέκρινε τη σύναψη αυτών των συμβάσεων εργασίας, και 3) κάθε συναφούς πράξης ή παράλειψης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την πρόσληψη προσωπικού με συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου για υπηρεσίες καθαριότητας στο νοσοκομείο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 63 του Ν.4430/2016. Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι οι πράξεις αυτές παραβιάζουν το ενωσιακό δίκαιο για τις δημόσιες συμβάσεις και το Σύνταγμα, καθώς της στερείται τη δυνατότητα συμμετοχής σε διαγωνιστική διαδικασία, ενώ η ίδια δραστηριοποιείται στον τομέα αυτό.

Η παρούσα γνώμη (Α 21/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά τη διατύπωση απόψεων επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υγείας για την κύρωση Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π.) που εκδόθηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή εξετάζει εξαιρετικές ρυθμίσεις που αφορούν δημόσιες συμβάσεις, όπως προμήθειες υγειονομικού υλικού, μέσα ατομικής προστασίας για εκπαιδευτικές δομές, μετακίνηση μαθητών και συμβάσεις αστικών συγκοινωνιών. Παράλληλα, διατυπώνονται παρατηρήσεις για τη νομιμότητα των παρεκκλίσεων από το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο, επισημαίνοντας την ανάγκη τήρησης των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αποφυγής κατατμήσεων, ενώ τονίζεται ο αποσπασματικός χαρακτήρας ορισμένων διατάξεων και η ανάγκη επαρκούς αιτιολόγησης του κατεπείγοντος.

Προμήθεια χειρουργικών εργαλείων:Ειδικότερα, έκρινε ότι η ανωτέρω διάταξη ρυθμίζει το ζήτημα της εξόφλησης των οικονομικών υποχρεώσεων των αναφερόμενων στην ανωτέρω διάταξη νοσηλευτικών ιδρυμάτων, που προέρχονται από προμήθειες ιατροτεχνολογικών προϊόντων, φαρμάκων και συναφών υπηρεσιών, χωρίς να επιχειρείται η ανατροπή των νομικών κανόνων που ισχύουν στο ενωσιακό και εσωτερικό δίκαιο και διέπουν τις διαδικασίες ανάθεσής τους. Περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη τη συνέχιση της σοβαρής δημοσιονομικής κρίσης που διέρχεται η Χώρα, η οποία έχει επηρεάσει και το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς και την αδήριτη ανάγκη αδιάλειπτης επάρκειας των μέσων λειτουργίας των δομών υγείας για την παροχή στους πολίτες των αντίστοιχων υπηρεσιών υγείας ως το υπέρτατο δημόσιο αγαθό, έκρινε ότι δημιουργείται μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ του σκοπού που επιδιώκει η εν λόγω ρύθμιση και του λαμβανομένου για την εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού μέτρου, που δικαιολογεί την παράταση ισχύος της.

Ισχύς της διάταξης του άρθρου 37 του ν. 2072/1992, που αφορά συμβάσεις παροχής υπηρεσιών καθαριότητας, μετά την εισαγωγή των διατάξεων του ν. 4412/2016.(...) Οι διατάξεις του ν. 4412/2016 περί των συμβάσεων παροχής υπηρεσιών, ρυθμίζουν και τις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών καθαριότητας και δεν καταλείπουν πεδίο εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 37 του ν. 2072/1992, η οποία ως εκ τούτου, μετά τη θέση σε ισχύ του ν. 4412/2016 (08-08-2016), θεωρείται καταργηθείσα (πλειοψ.).