ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/1η-1/2022

Η γνώμη της Αρχής αφορά διάταξη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων από τη ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε. για την ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Εγγυήσεων Προέλευσης. Η προτεινόμενη ρύθμιση προέβλεπε τη χρήση της διαδικασίας απευθείας ανάθεσης για ποσά έως 150.000 ευρώ εντός του 2020, παρεκκλίνοντας από τις γενικές διατάξεις του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι παρεκκλίσεις από το ενωσιακό δίκαιο επιτρέπονται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις και ότι η αόριστη επίκληση του δημοσίου συμφέροντος ή εκτάκτων συνθηκών χωρίς επαρκή αιτιολόγηση δεν δικαιολογεί την αποφυγή των ανταγωνιστικών διαδικασιών ανάθεσης. Τονίζεται η ανάγκη για ορθολογικό προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η παρούσα γνώμη (Α 21/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά τη διατύπωση απόψεων επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υγείας για την κύρωση Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π.) που εκδόθηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή εξετάζει εξαιρετικές ρυθμίσεις που αφορούν δημόσιες συμβάσεις, όπως προμήθειες υγειονομικού υλικού, μέσα ατομικής προστασίας για εκπαιδευτικές δομές, μετακίνηση μαθητών και συμβάσεις αστικών συγκοινωνιών. Παράλληλα, διατυπώνονται παρατηρήσεις για τη νομιμότητα των παρεκκλίσεων από το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο, επισημαίνοντας την ανάγκη τήρησης των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αποφυγής κατατμήσεων, ενώ τονίζεται ο αποσπασματικός χαρακτήρας ορισμένων διατάξεων και η ανάγκη επαρκούς αιτιολόγησης του κατεπείγοντος.

Η απόφαση αφορά τη διατύπωση γνώμης της ΕΑΑΔΗΣΥ επί σχεδίου νόμου για τη μετατροπή της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) από Ν.Π.Δ.Δ. σε Ν.Π.Ι.Δ. Η Αρχή εξετάζει τη συμβατότητα των ρυθμίσεων με τον ν. 4412/2016 περί δημοσίων συμβάσεων και τον ρόλο της Ε.Κ.Α.Π.Υ. ως Εθνικής Κεντρικής Αρχής Αγορών. Επισημαίνονται ζητήματα σχετικά με τον οργανισμό δημοσίου δικαίου, τη λειτουργία ηλεκτρονικών μητρώων, τον προγραμματισμό των προμηθειών και την ανάγκη σαφών μεταβατικών διατάξεων για τις εκκρεμείς διαδικασίες ανάθεσης. Τέλος, προτείνονται νομοτεχνικές βελτιώσεις για την αποφυγή αντιφάσεων και την εξασφάλιση της ασφάλειας δικαίου.

Η Γνώμη Α39/2020 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στην παροχή συμβουλευτικής γνώμης επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό και την αναδιοργάνωση του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων (Τ.Α.Π.) και τη μετονομασία του σε Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (Ο.Δ.Α.Π.). Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα διατάξεων που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις, την αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας, την παραγωγή αντιγράφων και τη δυνατότητα σύναψης προγραμματικών συμβάσεων. Επισημαίνεται η ανάγκη ρητής αναφοράς στη συμμόρφωση με τον Ν. 4412/2016 για τις αναθέσεις σε εξωτερικούς αναδόχους και η ανάγκη σαφήνειας στις προϋποθέσεις συνεργασίας μεταξύ δημοσίων φορέων.

Η Γνώμη Α13/2021 της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σχέδιο τροπολογίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για την αυτοδίκαιη παράταση των συμβάσεων καθαριότητας των Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας, των οποίων οι διαγωνισμοί για το 2022 εκκρεμούν. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο (ν. 4412/2016), καθώς συνιστά ουσιώδη τροποποίηση χωρίς πρόβλεψη στις αρχικές συμβάσεις, η οποία ισοδυναμεί με απευθείας ανάθεση. Τονίζεται η ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς η πανδημία δεν μπορεί πλέον να δικαιολογεί διαρκώς εξαιρετικές διαδικασίες.

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στη νομιμότητα του άρθρου 23 σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η διάταξη προβλέπει τη δυνατότητα της «Κοινωνίας της Πληροφορίας Α.Ε.» να συνάπτει προγραμματικές συμφωνίες με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και ερευνητικούς φορείς για την εκτέλεση έργων. Η Αρχή επισημαίνει ότι η διάταξη χρήζει αναδιατύπωσης ώστε να εναρμονίζεται με το άρθρο 12 του ν. 4412/2016 και το ενωσιακό δίκαιο. Συγκεκριμένα, τονίζεται ότι οι συμφωνίες πρέπει να αποτελούν προϊόν αληθούς οριζόντιας συνεργασίας για κοινούς στόχους δημοσίου συμφέροντος και να μην προκαλούν στρέβλωση του ανταγωνισμού μέσω της ανάθεσης έργων σε τρίτους.

Η παρούσα γνώμη (Α 12/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για τον εκσυγχρονισμό των θαλάσσιων ενδομεταφορών. Η Αρχή εξετάζει διατάξεις που αφορούν την προμήθεια και εκπαίδευση αστυνομικών σκύλων, την κάλυψη στεγαστικών αναγκών του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., την αγορά αναλώσιμων για μηχανογραφικό εξοπλισμό, καθώς και τις παραχωρήσεις στη χερσαία ζώνη λιμένων. Επισημαίνεται η ανάγκη τήρησης του ν. 4412/2016 περί δημοσίων συμβάσεων και η ορθή χρήση των εξαιρέσεων για λόγους ασφαλείας ή κατεπείγουσας ανάγκης.

Η παρούσα γνώμη (A 20/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση θέσεων επί των διατάξεων του ν. 4684/2020, ο οποίος κύρωσε την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 30.03.2020 για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή εξετάζει κατεπείγουσες ρυθμίσεις που επιτρέπουν παρεκκλίσεις από την κοινή νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων (όπως απευθείας αναθέσεις) για διάφορους φορείς, όπως το Υπουργείο Υγείας, το Ε.ΚΕ.Α., τους ΟΤΑ και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στα συμπεράσματά της, η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη τήρησης των ενωσιακών αρχών, της διαφάνειας και της αποφυγής κατάτμησης συμβάσεων, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την εκτεταμένη χρήση εξαιρετικών ρυθμίσεων και παρεκκλίσεων από το εθνικό δίκαιο.

Η παρούσα γνώμη (Α 36/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την τροποποίηση του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 σχετικά με τον αποκλεισμό οικονομικών φορέων λόγω μη καταβολής φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Η Αρχή εξετάζει προτεινόμενες διατάξεις που ορίζουν ότι η υπαγωγή σε δεσμευτικό διακανονισμό δεν συνιστά αθέτηση υποχρεώσεων. Στις παρατηρήσεις της, η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση πρέπει να συνάδει με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ), τονίζοντας ότι ο διακανονισμός αποτελεί λόγο παύσης αποκλεισμού και όχι έλλειψη παραβίασης, ενώ υπογραμμίζει την υποχρέωση των φορέων να δηλώνουν ειλικρινώς τις οφειλές τους στο ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ για τη διασφάλιση της διαφάνειας.

Η απόφαση Α 22/2020 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά τη διατύπωση γνώμης επί τροπολογίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την περιβαλλοντική αποκατάσταση της Λίμνης Κορώνειας. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη σαφούς διατύπωσης των παρεκκλίσεων από την κείμενη νομοθεσία (ν. 4412/2016) και υπογραμμίζει ότι οι εθνικές ρυθμίσεις δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα ενωσιακά κατώτατα όρια. Παράλληλα, τονίζεται η σημασία τήρησης των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού, ενώ σημειώνεται ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο παρέχει ήδη επαρκή εργαλεία για την ταχεία ανάθεση συμβάσεων χωρίς να απαιτούνται αποσπασματικές διατάξεις.