ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/19/2019

Η απόφαση Α 22/2020 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά τη διατύπωση γνώμης επί τροπολογίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την περιβαλλοντική αποκατάσταση της Λίμνης Κορώνειας. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη σαφούς διατύπωσης των παρεκκλίσεων από την κείμενη νομοθεσία (ν. 4412/2016) και υπογραμμίζει ότι οι εθνικές ρυθμίσεις δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα ενωσιακά κατώτατα όρια. Παράλληλα, τονίζεται η σημασία τήρησης των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού, ενώ σημειώνεται ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο παρέχει ήδη επαρκή εργαλεία για την ταχεία ανάθεση συμβάσεων χωρίς να απαιτούνται αποσπασματικές διατάξεις.

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση παρατηρήσεων επί διατάξεων σχεδίου νόμου για την κύρωση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 20.3.2020. Η Π.Ν.Π. περιλαμβάνει κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, προβλέποντας εξαιρετικές διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, όπως απευθείας αναθέσεις κατά παρέκκλιση της κείμενης εθνικής νομοθεσίας, για διάφορα Υπουργεία και φορείς όπως ο Ε.Ο.Δ.Υ. και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη ορθής ερμηνείας των παρεκκλίσεων ώστε να συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο (άρθρο 32 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ) και τονίζει ότι οι παρεκκλίσεις πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, διασφαλίζοντας παράλληλα τις θεμελιώδεις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η παρούσα γνώμη (Α 21/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά τη διατύπωση απόψεων επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υγείας για την κύρωση Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π.) που εκδόθηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή εξετάζει εξαιρετικές ρυθμίσεις που αφορούν δημόσιες συμβάσεις, όπως προμήθειες υγειονομικού υλικού, μέσα ατομικής προστασίας για εκπαιδευτικές δομές, μετακίνηση μαθητών και συμβάσεις αστικών συγκοινωνιών. Παράλληλα, διατυπώνονται παρατηρήσεις για τη νομιμότητα των παρεκκλίσεων από το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο, επισημαίνοντας την ανάγκη τήρησης των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αποφυγής κατατμήσεων, ενώ τονίζεται ο αποσπασματικός χαρακτήρας ορισμένων διατάξεων και η ανάγκη επαρκούς αιτιολόγησης του κατεπείγοντος.

Η προσφεύγουσα εταιρεία ζητάει την ακύρωση της ανακοίνωσης πρόσληψης 104 ατόμων με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου για την κάλυψη αναγκών καθαριότητας, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ανεπίτρεπτη παράκαμψη των διαδικασιών δημοσίων συμβάσεων. Επίσης, ζητά την ακύρωση κάθε συναφούς πράξης ή παράλειψης της Αναθέτουσας Αρχής, κατηγορώντας την για παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας, αντισυνταγματικές πράξεις και κατάχρηση διαδικασιών εργασιακών συμβάσεων προκειμένου να αποφύγει τη διεξαγωγή δημοσίων διαγωνισμών.

Το παρόν έγγραφο αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων σχετικά με το σχέδιο κοινής υπουργικής απόφασης για την εξαίρεση ορισμένων κατηγοριών συμβάσεων του Υπουργείου Εξωτερικών από την υποχρέωση ανάρτησης στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ). Η Αρχή παρέχει σύμφωνη γνώμη, επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη για αναδιατύπωση του σχεδίου ώστε να αποφευχθεί η αοριστία και η κατάχρηση, προτείνοντας να περιοριστεί η εξαίρεση αποκλειστικά σε συμβάσεις που χαρακτηρίζονται ως απόρρητες ή απαιτούν ιδιαίτερα μέτρα ασφαλείας, σύμφωνα με το πλαίσιο της προγενέστερης νομοθεσίας, και να καταργηθεί η προηγούμενη παράτυπη απόφαση που είχε εκδοθεί χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Αρχής.

Η απόφαση Α 24/2020 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού για τη σύσταση του φορέα «ΑΚΡΟΠΟΛ ΑΚΡΟΣ». Η Αρχή επισημαίνει ότι ο νέος φορέας αποτελεί αναθέτουσα αρχή και οφείλει να τηρεί τον ν. 4412/2016. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο άρθρο 7 περί κωλυμάτων σύναψης συμβάσεων, όπου η Αρχή παρατηρεί ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις για τη σύγκρουση συμφερόντων πρέπει να συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο και το άρθρο 24 του ν. 4412/2016, αποφεύγοντας τον αυτόματο αποκλεισμό χωρίς προηγούμενη αιτιολογημένη κρίση.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) σχετικά με προτεινόμενη νομοθετική διάταξη του Υπουργείου Τουρισμού. Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά τη δυνατότητα απευθείας σύναψης συμβάσεων μίσθωσης χώρου ή χρόνου σε μέσα μαζικής επικοινωνίας από τον ΕΟΤ για την τουριστική προβολή της Ελλάδας, καθώς και τη διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων σε τρίτες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω αναλογικής εφαρμογής των διατάξεων του Υπουργείου Εξωτερικών. Η Αρχή εκτιμά τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων, υπογραμμίζοντας ότι οι συμφωνίες αυτές πρέπει να συνάδουν με τις αρχές του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων και να μην εισάγουν αποσπασματικές ή αόριστες εξαιρέσεις. Τονίζεται επίσης η ανάγκη σαφήνειας στο ρυθμιστικό πεδίο των συμβάσεων και η ορθή τήρηση των κανόνων ανταγωνισμού και διαφάνειας, ειδικά όταν πρόκειται για αναθέσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου 4412/2016.

Το παρόν έγγραφο είναι η Γνώμη Α 16/2019 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων σχετικά με αίτημα διατύπωσης γνώμης επί σχεδίου τροπολογίας για την τροποποίηση των παραγράφων 8 και 9 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016. Η προτεινόμενη ρύθμιση στοχεύει στην κατάργηση της κεντρικής τριμελούς επιτροπής αξιολόγησης επανορθωτικών μέτρων, μεταφέροντας την αρμοδιότητα αυτή απευθείας στις αναθέτουσες αρχές. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα της προτεινόμενης διαδικασίας με το ενωσιακό δίκαιο και την αρχή της ίσης μεταχείρισης, τονίζοντας τους κινδύνους έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων από διαφορετικές αρχές. Προτείνεται περαιτέρω επεξεργασία της τροπολογίας ώστε να διασφαλιστεί η σαφήνεια, η συνεκτικότητα της εφαρμογής και η ορθή ενσωμάτωση στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων, αποφεύγοντας προβλήματα κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή των ρυθμίσεων.

Η απόφαση Α 15/2018 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά την παροχή γνώμης επί των διατάξεων των άρθρων 148-155 του σχεδίου νόμου για τους εταιρικούς μετασχηματισμούς και την εναρμόνιση του εθνικού νομοθετικού πλαισίου με την Οδηγία 2014/55/ΕΕ, η οποία αφορά την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων στο πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων. Η Αρχή διατυπώνει θετική γνώμη για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, υπό την επιφύλαξη συγκεκριμένων επισημάνσεων και διορθώσεων που κρίνονται απαραίτητες για λόγους ασφάλειας δικαίου, ορθής απόδοσης ορολογίας και συνέπειας με την υφιστάμενη εθνική νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων, φορολογικών θεμάτων και δημοσίου λογιστικού. Τονίζεται ιδιαίτερα η ανάγκη για άμεσο συντονισμό των αρμόδιων φορέων, ώστε να εξασφαλιστεί η έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίηση των τεχνικών μέτρων εφαρμογής εντός των οριζόμενων προθεσμιών της Οδηγίας, διασφαλίζοντας την ψηφιακή διαλειτουργικότητα και τον εκσυγχρονισμό της διοίκησης.

Η υπ' αριθμ. Α 2/2025 Γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αφορά τη νομιμότητα σχεδίου νόμου του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σχετικά με την κοινωνική αντιπαροχή και τη στέγαση. Η Αρχή επισημαίνει ότι το σχέδιο νόμου, με την κατάργηση παραπομπών στον ν. 4413/2016 και στο Βιβλίο IV του ν. 4412/2016, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ανασφάλειας δικαίου και ερμηνευτικής επισφάλειας σχετικά με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο ανάθεσης και την έννομη προστασία. Η Επιτροπή τονίζει τον αμφοτεροβαρή και επαχθή χαρακτήρα των συμβάσεων κοινωνικής αντιπαροχής, προτείνοντας ρητή υπαγωγή τους στο κατάλληλο νομικό καθεστώς των δημοσίων συμβάσεων, καθώς και τη διατήρηση των κανόνων προδικαστικής προστασίας του ν. 4412/2016, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών ανάθεσης.