ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/21/2020

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση παρατηρήσεων επί διατάξεων σχεδίου νόμου για την κύρωση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 20.3.2020. Η Π.Ν.Π. περιλαμβάνει κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, προβλέποντας εξαιρετικές διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, όπως απευθείας αναθέσεις κατά παρέκκλιση της κείμενης εθνικής νομοθεσίας, για διάφορα Υπουργεία και φορείς όπως ο Ε.Ο.Δ.Υ. και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη ορθής ερμηνείας των παρεκκλίσεων ώστε να συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο (άρθρο 32 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ) και τονίζει ότι οι παρεκκλίσεις πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, διασφαλίζοντας παράλληλα τις θεμελιώδεις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η Γνώμη Α13/2021 της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σχέδιο τροπολογίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για την αυτοδίκαιη παράταση των συμβάσεων καθαριότητας των Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας, των οποίων οι διαγωνισμοί για το 2022 εκκρεμούν. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο (ν. 4412/2016), καθώς συνιστά ουσιώδη τροποποίηση χωρίς πρόβλεψη στις αρχικές συμβάσεις, η οποία ισοδυναμεί με απευθείας ανάθεση. Τονίζεται η ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς η πανδημία δεν μπορεί πλέον να δικαιολογεί διαρκώς εξαιρετικές διαδικασίες.

Η απόφαση Α 1/2022 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εργασίας για τον εκσυγχρονισμό του e-ΕΦΚΑ. Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα διατάξεων που προβλέπουν παρεκκλίσεις από τον ν. 4412/2016 μέσω ειδικών κανονισμών για την ανάθεση έργων και προμηθειών. Επισημαίνονται κίνδυνοι για την ασφάλεια δικαίου, τονίζεται η ανάγκη συμμόρφωσης με το ενωσιακό δίκαιο και η υποχρέωση λήψης σύμφωνης γνώμης της Αρχής για τους προβλεπόμενους κανονισμούς.

Η γνώμη Α 7/2021 της ΕΑΑΔΗΣΥ αφορά την εξέταση διατάξεων του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εργασίας για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση της νέας γενιάς και την ίδρυση του ΤΕΚΑ. Η Αρχή προβαίνει σε παρατηρήσεις σχετικά με το άρθρο 38, τονίζοντας ότι η έκδοση Κανονισμού Προμηθειών κατά παρέκκλιση της γενικής νομοθεσίας (ν. 4412/2016) για συμβάσεις κάτω των ορίων πρέπει να είναι ρητά προσδιορισμένη και αιτιολογημένη. Επίσης, αναλύει το καθεστώς του θεματοφύλακα και του συμβούλου προσλήψεων, επισημαίνοντας την ανάγκη τήρησης των θεμελιωδών αρχών του ενωσιακού δικαίου, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, καθώς και την υποχρεωτική χρήση του ΚΗΜΔΗΣ για την ανάρτηση των συμβάσεων.

Η απόφαση Α 22/2020 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά τη διατύπωση γνώμης επί τροπολογίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την περιβαλλοντική αποκατάσταση της Λίμνης Κορώνειας. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη σαφούς διατύπωσης των παρεκκλίσεων από την κείμενη νομοθεσία (ν. 4412/2016) και υπογραμμίζει ότι οι εθνικές ρυθμίσεις δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα ενωσιακά κατώτατα όρια. Παράλληλα, τονίζεται η σημασία τήρησης των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού, ενώ σημειώνεται ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο παρέχει ήδη επαρκή εργαλεία για την ταχεία ανάθεση συμβάσεων χωρίς να απαιτούνται αποσπασματικές διατάξεις.

Η παρούσα γνώμη (Α 36/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την τροποποίηση του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 σχετικά με τον αποκλεισμό οικονομικών φορέων λόγω μη καταβολής φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Η Αρχή εξετάζει προτεινόμενες διατάξεις που ορίζουν ότι η υπαγωγή σε δεσμευτικό διακανονισμό δεν συνιστά αθέτηση υποχρεώσεων. Στις παρατηρήσεις της, η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση πρέπει να συνάδει με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ), τονίζοντας ότι ο διακανονισμός αποτελεί λόγο παύσης αποκλεισμού και όχι έλλειψη παραβίασης, ενώ υπογραμμίζει την υποχρέωση των φορέων να δηλώνουν ειλικρινώς τις οφειλές τους στο ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ για τη διασφάλιση της διαφάνειας.

Η γνώμη της Αρχής αφορά διάταξη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων από τη ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε. για την ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Εγγυήσεων Προέλευσης. Η προτεινόμενη ρύθμιση προέβλεπε τη χρήση της διαδικασίας απευθείας ανάθεσης για ποσά έως 150.000 ευρώ εντός του 2020, παρεκκλίνοντας από τις γενικές διατάξεις του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι παρεκκλίσεις από το ενωσιακό δίκαιο επιτρέπονται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις και ότι η αόριστη επίκληση του δημοσίου συμφέροντος ή εκτάκτων συνθηκών χωρίς επαρκή αιτιολόγηση δεν δικαιολογεί την αποφυγή των ανταγωνιστικών διαδικασιών ανάθεσης. Τονίζεται η ανάγκη για ορθολογικό προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά διατάξεις σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Η Αρχή εκφέρει παρατηρήσεις σχετικά με την παράταση έως το 2021 της δυνατότητας σύναψης δημοσίων συμβάσεων κατά παρέκκλιση της νομοθεσίας για την αντιμετώπιση των προσφυγικών ροών. Επισημαίνεται ο κίνδυνος ασυμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο λόγω της γενικευμένης χρήσης της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, η οποία πρέπει να αποτελεί εξαίρεση και να αιτιολογείται ειδικώς. Επίσης, η Αρχή σχολιάζει τον χαρακτηρισμό συμβάσεων πληροφοριακών συστημάτων ως απορρήτων, τονίζοντας την ανάγκη συσταλτικής ερμηνείας και επαρκούς τεκμηρίωσης για την προστασία των ουσιωδών συμφερόντων ασφαλείας της χώρας.

Η παρούσα γνώμη (A 20/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση θέσεων επί των διατάξεων του ν. 4684/2020, ο οποίος κύρωσε την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 30.03.2020 για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή εξετάζει κατεπείγουσες ρυθμίσεις που επιτρέπουν παρεκκλίσεις από την κοινή νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων (όπως απευθείας αναθέσεις) για διάφορους φορείς, όπως το Υπουργείο Υγείας, το Ε.ΚΕ.Α., τους ΟΤΑ και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στα συμπεράσματά της, η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη τήρησης των ενωσιακών αρχών, της διαφάνειας και της αποφυγής κατάτμησης συμβάσεων, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την εκτεταμένη χρήση εξαιρετικών ρυθμίσεων και παρεκκλίσεων από το εθνικό δίκαιο.

Η παρούσα γνωμοδότηση αφορά σε σχέδιο νομοθετικών διατάξεων για την τροποποίηση των άρθρων 148 και 151 του ν. 4601/2019, με σκοπό την προσαρμογή στην Οδηγία 2014/55/ΕΕ σχετικά με την ηλεκτρονική τιμολόγηση στις δημόσιες συμβάσεις. Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων, εστιάζοντας στις εξαιρέσεις από την υποχρεωτική έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων για συμβάσεις που εκτελούνται στο εξωτερικό ή διέπονται από διεθνείς κανόνες. Επισημαίνεται η ανάγκη σαφήνειας για την αποφυγή παρερμηνειών και η διασφάλιση της ετοιμότητας των οικονομικών φορέων.