ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/63/2020

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) προς τον Δήμο Αιγιαλείας για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016. Ο Δήμος αιτήθηκε την έγκριση λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από τη συσσώρευση απορριμμάτων και την κήρυξη του Δήμου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την προστασία της δημόσιας υγείας. Η Αρχή ενέκρινε τη διαδικασία για μεταφορά 10.000 τόνων απορριμμάτων με προϋπολογισμό 810.000 € χωρίς ΦΠΑ, περιορίζοντας το αρχικό αίτημα για 15.000 τόνων, θεωρώντας ότι καλύπτει τις άμεσες ανάγκες έως τη διεξαγωγή τακτικής διαδικασίας.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης που αιτήθηκε ο Δήμος Λευκάδας. Η αίτηση αφορά την ανάθεση σύμβασης προμήθειας καυσίμων για τις ανάγκες του Δήμου και των Νομικών του Προσώπων για το 2019, συνολικού προϋπολογισμού 119.913,30 € πλέον ΦΠΑ. Η Αρχή εξέτασε το αίτημα και επικύρωσε τη συνδρομή των νομικών προϋποθέσεων για τη διενέργεια της διαδικασίας, καθώς ο αρχικός διαγωνισμός είχε αποβεί άγονος για τέσσερις από τις πέντε ομάδες καυσίμων. Η απόφαση βασίστηκε στις διατάξεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016 και του άρθρου 2 παρ. 2 περ. γ (δδ) του ν. 4013/2011.

Η απόφαση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αφορά την ομόφωνη παροχή σύμφωνης γνώμης στον Ενιαίο Σύνδεσμο Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) για την προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Ο ΕΣΔΑΚ αιτήθηκε τη διαδικασία για τη σύναψη δημόσιας σύμβασης υπηρεσιών λειτουργίας του ΧΥΤΑ Χερσονήσου για χρονικό διάστημα πέντε (5) μηνών, με προϋπολογισθείσα δαπάνη 310.106,27€ (μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), επικαλούμενος κατεπείγουσα ανάγκη λόγω των απρόβλεπτων συνεπειών της νομοθετικής αλλαγής (ν. 5151/2024). Η λύση του προηγούμενου φορέα (ΦΟΔΙΣΑ) και η αποχώρηση 12 εργαζομένων στον Δήμο Χερσονήσου δημιούργησαν αδυναμία άμεσης λειτουργίας του ΧΥΤΑ, ενώ η τρέχουσα σύμβαση λήγει στις 25.10.2025. Η Αρχή έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις περί απρόβλεπτης περίστασης και κατεπείγοντος, απαραίτητες για τη διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας του ΧΥΤΑ (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016).

Νομιμότητα Σύμβασης για τη μεταφορά απορριμάτων.(..) ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 5/2011 πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό …. με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου .... και της Εταιρίας «....» που αφορά στην ανάθεση υπηρεσίας α) για τη «Μεταφορά συμπυκνωμένων απορριμμάτων του Δήμου .... και την απόρριψή τους σε ΧΥΤΑ» (..) Κατά συνέπεια προκύπτει ότι η επίμαχη υπηρεσία δεν αφορά στην εργασία της αποκομιδής απορριμμάτων η οποία ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των Δήμων, αλλά στη διαχείριση αυτών μετά την προσωρινή αποθήκευσή  τους με την έννοια της μεταφοράς και εναπόθεσης των απορριμμάτων σε νομίμως λειτουργούντα ΧΥΤΑ, εργασία που στην κρινόμενη περίπτωση κατ’ εξαίρεση εξακολουθεί να ανήκει στην αρμοδιότητα του Δήμου τουλάχιστον μέχρι συστάσεως και λειτουργίας Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΣΔΑ). Η νομιμότητα ανάθεσης όμως της υπηρεσίας αυτής σε τρίτους εξαρτάται σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην προηγούμενη σκέψη (ΙΙ) από τη διαπίστωση της δυνατότητας του Δήμου να εκτελέσει τις εν λόγω εργασίες με ίδια μέσα και προσωπικό. Δεδομένου όμως ότι η μεταφορά των απορριμμάτων γίνεται σε μεγάλη απόσταση (220 χιλιόμετρα),  λόγω του ότι  στα όρια του Δήμου  δεν υφίσταται ΧΥΤΑ, ενώ στη προσβαλλόμενη πράξη  δεν περιέχεται σχετική κρίση σχετική με τη δυνατότητα του Δήμου να εκτελέσει τις εργασίες αυτές με ίδια μέσα, το Τμήμα κρίνει ότι ο Δήμος δύναται να αναθέσει τις υπηρεσίες αυτές σε  τρίτους και ο σχετικός λόγος ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτός. (..)… και αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της οικείας σύμβασης μεταξύ του Δήμου .... και της Εταιρείας «……Α.Ε.».​

Η απόφαση αφορά το αίτημα του Δήμου Χαλκιδέων για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προκήρυξη, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του Ν.4412/2016, για σύναψη σύμβασης μεταφοράς απορριμμάτων στον ΧΥΤΑ Τρικάλων λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αποφάσισε ενστειλαμένη να μην εκδώσει σύμφωνη γνώμη, καθώς κρίθηκε ότι το πρόβλημα του κορεσμού του ΧΥΤΑ Χαλκίδας ήταν προβλέψιμο εδώ και 2,5 χρόνια και δεν συνδέεται με απρόβλεπτες περιστάσεις. Η Αρχή υπογράμμισε την έλλειψη δέουσας επιμέλειας του Δήμου στην έγκαιρη προετοιμασία και την επιλογή εναλλακτικών λύσεων, καταλήγοντας ότι δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για έκδοση σύμφωνης γνώμης.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων για την προσφυγή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας – Στ. Ελλάδας σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 περ. γ΄ υποπερ. δδ΄ του ν. 4013/2011 και το άρθρο 32 παρ. 2α του ν. 4412/2016. Αυτό αφορά την ανάθεση σύμβασης προμήθειας υγρών καυσίμων κίνησης και θέρμανσης για το έτος 2022, με συνολική προϋπολογισθείσα αξία 348.792,00€ συμπ. ΦΠΑ. Η απόφαση βασίστηκε στην άγονη διάβαση ενός προηγούμενου ανοικτού διαγωνισμού, όπου για πολλά τμήματα δεν υπήρξαν προσφορές ή οι υποβληθείσες απορρίφθηκαν. Η Αρχή εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας και επικύρωσε τη συνδρομή των νομικών προϋποθέσεων για τη διενέργεια της διαπραγμάτευσης.

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Νόμιμη η καταβολή μέρους αμοιβής ιδιώτη από Περιφερειακό Σύνδεσμο ΦΟΣΔΑ για την παροχή υπηρεσιών συμβούλου για την επεξεργασία λυμάτων σε ΧΥΤΑ, παρότι οι ανατεθείσες υπηρεσίες εμπίπτουν στα συνήθη καθήκοντα του υπηρετούντος στον Περιφερειακό Σύνδεσμο ΦΟΣΔΑ προσωπικού, όπως αυτά περιγράφονται στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας αυτού, ενώ για την εκτέλεση αυτών δεν απαιτούνται εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία. Όμως, οι εννέα (9) ήδη απασχολούμενοι υπάλληλοι ειδικότητας ΠΕ Μηχανικών, στις αρμοδιότητες των οποίων εμπίπτουν οι ανατεθείσες εργασίες, δεν επαρκούν    για την κάλυψη όλων των αναγκών του Συνδέσμου, δεδομένου ότι μετά και τη συγχώνευση των 14 φορέων διαχείρισης σε έναν ενιαίο φορέα, επήλθε εν τοις πράγματι επέκταση και αύξηση των αρμοδιοτήτων του Συνδέσμου, το αντικείμενο του οποίου είναι εξαιρετικά διευρυμένο (άρθρο 16 του ν. 4071/2012, ΦΕΚ Α΄ 85/2012 και   άρθρο 6 της από 31.12.2012 ΠΝΠ.,ΦΕΚ Α΄ 256/2012, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4147/2013, ΦΕΚ Α΄ 98/2013).

Επέκταση ΧΥΤΑ...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (σκ. ΙΙ), το Κλιμάκιο κρίνει ότι στην προκειμένη περίπτωση η αναθέτουσα αρχή (ΦοΔΣΑ Β. …) μη νομίμως προσέφυγε, για την ανάθεση του ελεγχόμενου έργου, στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 32 παρ.2 εδ. γ΄του ν.4412/2016. Και τούτο, διότι από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης δεν προκύπτει ότι υφίσταται επείγουσα ανάγκη οφειλόμενη σε απρόβλεπτες περιστάσεις, που να δικαιολογεί την προσφυγή στην προαναφερόμενη εξαιρετική διαδικασία ανάθεσης. Ειδικότερα, οι επικαλούμενοι από την αναθέτουσα αρχή λόγοι της καθυστέρησης στον υπό εξέλιξη διαγωνισμό ανάθεσης της Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων, της σημαντικής επιβάρυνσης του ΧΥΤΑ … κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου, καθώς και του κινδύνου που εγκυμονεί το γεγονός ότι  το υφιστάμενο κύτταρο έχει φτάσει σε μεγάλο ύψος απορριμματικής μάζας (υπό στοιχ. 4, 6 και 3 λόγοι), που παρατίθενται στην προαναφερόμενη 49/2020 απόφαση του ΔΣ του ΦοΣΔΑ και καθιστούν αναγκαία, κατά τα διαλαμβανόμενα στην απόφαση αυτή, την άμεση ολοκλήρωση του έργου, δεν δύνανται να δικαιολογήσουν την προσφυγή στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, δοθέντος ότι ήταν γνωστοί στην αναθέτουσα αρχή ήδη από το έτος 2017, οπότε και ξεκίνησε η δημοπράτηση και κατασκευή του έργου χωρίς να έχει περατωθεί μέχρι σήμερα, παρά τη σύναψη μάλιστα και συμπληρωματικής σύμβασης

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Δήμου Χανίων στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκηρύξεως, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 περ. γ' υποπερ. δδ' του ν. 4013/2011. Η απόφαση αφορά την ανάθεση προμήθειας καυσίμων αξίας 663.444,94 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., για τις ανάγκες του Δήμου Χανίων και άλλων φορέων, μετά τη διενέργεια άγονου ανοικτού διαγωνισμού. Η Αρχή διαπίστωσε τη νόμιμη διεξαγωγή του αρχικού διαγωνισμού, την απουσία προσφορών και τη μη τροποποίηση των όρων της σύμβασης, πληρούντας τις νομικές προϋποθέσεις για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Εκτέλεση έργου:..Με τα δεδομένα αυτά και αφού συνεκτιμήθηκαν τα προβαλλόμενα    με τα από 15.12.2014 και 14.1.2015 υπομνήματα της φερόμενης ως δικαιούχου του εντάλματος, το Κλιμάκιο κρίνει ότι με την 877/3.2.2011 «ειδική εντολή απολογιστικών εργασιών» της λειτουργούσας ως διευθύνουσας υπηρεσίας      του έργου «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Α΄ ΦΑΣΗΣ 2ου ΧΥΤΑ Δ. … ΣΤΗ ΘΕΣΗ … ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ …» Διεύθυνσης Διάθεσης Απορριμμάτων και Αποκαταστάσεων του … ανατέθηκε στην ανάδοχο του ανωτέρω έργου η εκτέλεση εργασιών διάθεσης απορριμμάτων του ΧΥΤΑ, οι οποίες όμως ενέπιπταν κατά το ως άνω χρονικό σημείο στις αρμοδιότητες του ίδιου του …, που είναι ο αρμόδιος  φορέας για όλα τα ζητήματα εύρυθμης λειτουργίας του ΧΥΤΑ ... Σημειωτέον ότι και η από 2.11.2004 προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, της Περιφέρειας … και του …, η οποία αφορούσε τη συνεργασία των ως άνω φορέων για την πραγματοποίηση του έργου «Κατασκευή της Α΄ Φάσης του 2ου ΧΥΤΑ ….στη θέση … του Δήμου …», προέβλεπε, πλην άλλων,ότι μέχρι την ολοκλήρωση της προσωρινής παραλαβής του έργου «η ευθύνη υποδοχής και διαχείρισης των απορριμμάτων ανήκει στον ...» (βλ. ad hoc ΣτΕ 4238/2010). Ωστόσο, οι ως άνω εργασίες δεν εμπίπτουν στην έννοια των απολογιστικών εργασιών, αφού όπως αποδείχθηκε δεν ήταν αναγκαίες για την επίτευξη της αρτιότητας και τη λειτουργικότητας του δημοπρατηθέντος έργου- το οποίο αφορούσε αποκλειστικά στην κατασκευή των έργων υποδομής του ΧΥΤΑ και των λοιπών απαραίτητων για την οργάνωση και λειτουργία  του έργων καθώς και την κάλυψη των επιμέρους κυττάρων και του συνόλου του απορριμματικού αναγλύφου- τουναντίον αφορούν  στη διάθεση των απορριμμάτων που υποδέχεται ο ΧΥΤΑ και την πλήρωση των κυττάρων που έχει αναλάβει να κατασκευάσει η ανάδοχος κοινοπραξία με απορρίμματα, δηλαδή την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών του ΧΥΤΑ, για την εύρυθμη λειτουργία του οποίου αρμόδιος είναι ο οικείος ΦοΣΔΑ,  κατά το κρίσιμο δε χρονικό σημείο ήταν ο … και, ακολούθως, ο … ως καθολικός διάδοχος του … Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι οι ανωτέρω εργασίες προσωρινής εξυπηρέτησης της λειτουργίας του ΧΥΤΑ συνεχίστηκαν επί μακρόν, ενώ το καλοκαίρι του έτους 2012 ο … αποφάσισε τη διενέργεια τακτικού διαγωνισμού για τις υποστηρικτικές λειτουργίες του ΧΥΤΑ …, τη διενέργεια διαγωνισμού για την επισκευή των μηχανημάτων  του, ενώ παράλληλα αποφάσισε την ανάθεση των «επειγουσών εργασιών για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών του ΧΥΤΑ» κατόπιν διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. (...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι αφορά την εξόφληση αμοιβής της φερόμενης ως δικαιούχου κοινοπραξίας για την εκτέλεση εργασιών, χωρίς να έχει προηγηθεί η σύναψη σύμβασης υπηρεσιών μεταξύ του … και της τελευταίας για την ανάθεση των εργασιών αυτών καθώς και   η προηγούμενη υποβολή αυτής ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την άσκηση του προβλεπόμενου προληπτικού ελέγχου νομιμότητας. Ως εκ τούτου, κατά παραδοχή του σχετικού λόγου διαφωνίας της Επιτρόπου, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.