ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/97/2023

Απαλλαγή από ΦΠΑ των παραδόσεων αγαθών και της παροχής υπηρεσιών σε αεροσκάφη που εκτελούν πτήσεις στο εσωτερικό της χώρας, τα οποία χρησιμοποιούνται από αλλοδαπή αεροπορική εταιρεία, η οποία έχει ιδρύσει υποκατάστημά της στην Ελλάδα.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Ως κριτήριο, για την απαλλαγή από τον Φ.Π.Α., της παράδοσης των αγαθών και της παροχής των υπηρεσιών προς τα αεροσκάφη της αλλοδαπής αεροπορικής εταιρείας R. L., που εκτελούν πτήσεις στο εσωτερικό της Ελλάδας εντεταγμένα στο AOC (Air Operator Certificate) της εταιρείας αυτής, πρέπει να λαμβάνεται η φύση της συνολικής μεταφορικής δραστηριότητας της εν λόγω εταιρείας και όχι αποκλειστικά το τμήμα εκείνο της μεταφορικής δραστηριότητας που υποστηρίζεται από το Ελληνικό υποκατάστημα, το οποίο, ανεξαρτήτως του αν αποτελεί ξεχωριστή φορολογική οντότητα, δεν έχει πάντως την ιδιότητα της αεροπορικής εταιρείας (ομοφ.).

Τρόπος φορολόγησης των αμοιβών του ιπτάμενου προσωπικού της πολιτικής αεροπορίας που υπηρετεί σε αεροσκάφη αλλοδαπής αεροπορικής εταιρείας, που δεν έχει έδρα την Ελλάδα.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Οι αμοιβές που αποκτώνται και φορολογούνται στην αλλοδαπή από φορολογικά κατοίκους Ελλάδος που υπηρετούν ως ιπτάμενο προσωπικό πολιτικής αεροπορίας σε αεροσκάφη αλλοδαπής αεροπορικής εταιρείας, η οποία δεν έχει έδρα ή εγκατάσταση στην Ελλάδα, φορολογούνται στην Ελλάδα με τον ειδικό τρόπο της παρ.4 του άρθρου 9 του Ν 2238/1994 και όχι με τις γενικές διατάξεις του άρθρου αυτού.

Δυνατότητα συμψηφισμού οφειλής της Αεροπορικής Εταιρείας, απορρέουσας από Τέλος Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Αερολιμένων, με ισόποση οφειλή του Δημοσίου (ΥΠΑ) προς την ίδια εταιρεία, από επιδότηση άγονων γραμμών.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Η δυνατότητα συμψηφισμού οφειλής αεροπορικής εταιρείας προς το Δημόσιο, που απορρέει από Τέλος Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Αερολιμένων (Τ.Ε.Α.Α.), με απαίτησή της από επιδότηση για παροχή δημόσιας υπηρεσίας σε άγονες αεροπορικές γραμμές, που αφορά διανυθέν και όχι μελλοντικό τρίμηνο, έχει εκκαθαριστεί με την έκδοση της σχετικής εισήγησης και έχει εκδοθεί και η σχετική εντολή Γ.Λ.Κ. δεν μπορεί να αποκλειστεί, εφόσον συντρέχουν οι κατ’ άρθρο 83 ΚΕΔΕ προϋποθέσεις. Αρμόδια αρχή για να αποφανθεί επί αιτήματος συμψηφισμού είναι αποκλειστικά η οικεία Δ.Ο.Υ. και όχι η ΥΠΑ. Επί του συγκεκριμένου αιτήματος συμψηφισμού που προκάλεσε το ερώτημα, η απάντηση είναι αρνητική, καθόσον η υπό κρίση αίτηση συμψηφισμού της Αεροπορικής Εταιρείας με την επωνυμία, OLYMPIC AIR (Ο.Α.) υποβλήθηκε αφενός αόριστα, δηλαδή χωρίς να εξειδικεύεται η προτεινόμενη προς συμψηφισμό ανταπαίτηση αυτής, αφετέρου δε, απευθύνεται και προς την ΥΠΑ, που είναι αναρμόδια αρχή και όχι, όπως έπρεπε, στην οικεία Δ.Ο.Υ. (ομοφ.)

Η Γνώμη Δ 90 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά αίτημα της Διοίκησης Αεροπορικής Υποστήριξης της Πολεμικής Αεροπορίας για προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, με την αγγλική εταιρεία «The Spitfire Company (Biggin Hill) Ltd». Αντικείμενο της τετραετούς δημόσιας σύμβασης, εκτιμώμενης αξίας 913.684,10 € (χωρίς ΦΠΑ), είναι η προμήθεια υλικών και η ολιστική τεχνική υποστήριξη του ιστορικού αεροσκάφους επιδείξεων Spitfire Mk IX S/N 1285, επικαλούμενη απουσία ανταγωνισμού για τεχνικούς λόγους. Η Επιτροπή ομόφωνα παρέχει σύμφωνη γνώμη, καθώς κρίνει ότι η προτεινόμενη εταιρεία, ως μοναδικός φορέας ανακατασκευής και κάτοχος των αποκλειστικών τεχνικών μέσων και του εγκεκριμένου προγράμματος συντήρησης, είναι ο μόνος οικονομικός φορέας που μπορεί να εξασφαλίσει το διαρκές αξιόπλοο του ιστορικού αεροσκάφους.

Με την υπό κρίση αίτηση, η οποία ασκείται κατόπιν του .... εγγράφου του Διοικητή της Αεροπορικής Υποστήριξης του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, ζητείται, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 68 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013 (ΦΕΚ Α΄ 52) Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, να καταλογιστεί εις βάρος του Ιωάννη Πέτση του Αποστόλου, τέως Σμηνίτη Π.Α., το ποσό των διακοσίων εβδομήντα εννέα ευρώ (279 ευρώ), προς αποκατάσταση ισόποσης θετικής ζημίας που ο ανωτέρω φέρεται ότι προξένησε υπαιτίως σε βαθμό βαριάς αμέλειας στο Ελληνικό Δημόσιο κατά την εκτέλεση των υπηρεσιακών του καθηκόντων λόγω απώλειας μίας τηλεόρασης LG LED 32 ιντσών Flat Model 32LS5600. 

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού και της εταιρείας … για την προμήθεια και εγκατάσταση συστήματος διεύθυνσης βολής (ΣΔΒ)  ... στην πυραυλάκατο Νο 7 και την εγκατάσταση του συστήματος διευθύνσεως βολής (ΣΔΒ) ... στην  πυραυλάκατο Νο 6, συμβατικού τιμήματος 10.230.000 ευρώ μη συμπεριλαμβανομένων των κρατήσεων (10.899.676,10 ευρώ συμπεριλαμβανομένων των κρατήσεων) απαλλασσομένου Φ.Π.Α.(....)Συντρέχουν, όμως, εν προκειμένω οι προϋποθέσεις προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης (απευθείας ανάθεση) κατά τις διατάξεις της περ. ε' της παρ.2 του άρθρου 42 του ν.3978/2011, καθώς πρόκειται για προμήθεια με αντικείμενο την ολοκλήρωση και εγκατάσταση των αναφερόμενων ανωτέρω συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων (Συστημάτων Διεύθυνσης Βολής) των ΤΠΚ Νο6 και Νο7, το ένα εκ των οποίων έχει ήδη κατασκευαστεί από την εταιρεία … στο πλαίσιο της 116/2008 σύμβασης μεταξύ της εταιρείας … ΑΕ και της ανωτέρω εταιρείας και των οποίων κατασκευαστής είναι η ανάδοχος εταιρεία, η τελευταία δε ως κατασκευάστρια αυτών είναι η μόνη που μπορεί να ολοκληρώσει την κατασκευή τους προκειμένου αυτά να καταστούν πλήρως λειτουργικά και κατάλληλα για την ενδεδειγμένη χρήση από το Π.Ν.(....)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης 

Προμήθεια και τοποθέτηση εξοπλισμού παιδικών χαρών...Επομένως, τίθεται τεχνική προδιαγραφή περί των φωτιστικών ο κατασκευαστής τους να είναι πιστοποιημένος και όσον αφορά μεταξύ άλλων, το πεδίο εφαρμογής της εγκατάστασης ηλεκτρολογικού και φωτιστικού υλικού, παρότι ουδόλως θα εκτελέσει τυχόν ο κατασκευαστής οιαδήποτε εργασία εγκατάστασης τέτοιου υλικού, ενώ αντίθετα ο μόνος κατά το συμβατικό αντικείμενο περί τούτου υπεύθυνος είναι ο ανάδοχος, κατά τον όρο 1.3 της διακήρυξης και το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι-ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ, κατά το οποίο η τοποθέτηση φωτιστικών συνιστά αποκλειστική ευθύνη του αναδόχου και αντικείμενο των συμβατικών υποχρεώσεων του ιδίου. Συνεπώς, η ως άνω απαίτηση δεν σκοπεί σε οτιδήποτε έχον ή δυνάμενο να έχει σημασία περί της προμήθειας, αφού απαιτεί προσόν κατασκευαστή υπό προμήθεια αγαθού, το οποίο προσόν ουδόλως θα χρησιμοποιηθεί ή ενδέχεται ή προβλέπεται να χρησιμοποιηθεί στην υπό ανάθεση σύμβαση. Άρα, η παραπάνω απαίτηση είναι προδήλως άσχετη με κάθε εύλογο σκοπό περί των υπό προμήθεια αγαθών και κατ’ αποτέλεσμα, αδικαιολόγητη καθ’ ο μέρος παρεμποδίζει την εκ των προσφερόντων επιλογή αγαθών προς σύνταξη της προσφοράς τους, κατασκευαζόμενα από όλως κατάλληλους και ποιοτικούς κατασκευαστικής, επί τη βάσει μη πιστοποίησης των τελευταίων ως προς δραστηριότητα όλως ασύνδετη με οιαδήποτε, ως προς τον κατασκευαστή, πρόβλεψη της διακήρυξης. Περαιτέρω, προδήλως άσχετες με τα προσόντα κατασκευής φωτισμού, σε αντίθεση με όσα η αναθέτουσα επικαλείται είναι οι απαιτήσεις περί εγκατάστασης του, όπως κανένα δίδαγμα κοινής λογικής δεν υφίσταται βάσει του οποίου η ποιοτική κατασκευή φωτιστικού (από ένα εργοστάσιο κατασκευής τέτοιων αγαθών) προϋποθέτει ή συνεπάγεται ότι το εργοστάσιο παραγωγής προβαίνει το ίδιο σε εγκαταστάσεις, δραστηριοποιείται σε τυχόν εκτελέσεις οικείων έργων ή τα εγκαθιστά το ίδιο σε καταναλωτές και τούτο πέραν του ότι ακόμη και αν υπάρχει τέτοια τεχνογνωσία, ουδόλως εν προκειμένω είναι εύλογο να ζητείται πιστοποίηση περί εργασίας που δεν αφορά το αντικείμενο του φορέα επί του οποίου ζητείται, ήτοι του κατασκευαστή. Η δε τυχόν ικανότητα του κατασκευαστή περί εγκατάστασης των φωτιστικών που κατασκευάζει ουδεμία σχέση έχει με την ποιότητα των φωτιστικών και τούτο ενώ, δεν υφίσταται ευλόγως ενδιαφέρον και λόγος για ένα εργοστάσιο κατασκευής να πιστοποιηθεί στην εγκατάσταση, όταν δεν εγκαθιστά, ενώ το όποιο εύλογο ενδιαφέρον της αναθέτουσας όσον αφορά την ποιοτική εγκατάσταση ικανοποιείται με την απαίτηση πιστοποίησης για την εγκατάσταση από αυτόν που θα αναλάβει να εγκαταστήσει και όχι από αυτόν που θα κατασκευάσει τα  αγαθά που άλλος θα εγκαταστήσει. Άρα, ο έκτος λόγος της δεύτερης προσφυγής πρέπει να γίνει δεκτός και να ακυρωθεί ο ως άνω όρος του άρ. 12 του ΜΕΡΟΥΣ Δ-ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι της διακήρυξης, καθ’ ο μέρος απαιτεί για τα υπό προμήθεια αγαθά, οι κατασκευαστές τους να είναι πιστοποιημένοι όσον αφορά τα πρότυπα ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, OHSAS 18001:2007 και ISO 50001:2011 ή τα ισοδύναμα τους στο πεδίο εφαρμογής της εγκατάστασης ηλεκτρολογικού και φωτιστικού υλικού.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις ΙΙ και ΙΙΙ της παρούσας, η ελεγχόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι ενόψει του συνολικού ποσού (470.051,68 ευρώ), που κατά τα ανωτέρω απαιτείτο για την προμήθεια υλικών και την επισκευή του οπλικού συστήματος CROTALE N/G του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας ήταν επιβεβλημένη, κατά το νόμο, η διενέργεια δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού, δοθέντος ότι σε κανένα από τα συνημμένα στο επίμαχο χρηματικό ένταλμα έγγραφα δεν γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένα -εξαιρετικά, ασυνήθη και μη απορρέοντα από πράξεις ή παραλείψεις των αρμοδίων οργάνων του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας- γεγονότα, ούτως ώστε να στοιχειοθετείται εν προκειμένω η συνδρομή απρόβλεπτων περιστάσεων που θα δικαιολογούσαν, κατά νόμο, την απευθείας ανάθεση. Περαιτέρω, η εν λόγω ανάθεση δεν ερείδεται ούτε στη μοναδικότητα της προμηθεύτριας εταιρείας. Ειδικότερα, προς επίρρωση του προβαλλομένου λόγου περί μοναδικότητας αυτής, το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας επικαλείται (χωρίς να προσκομίζει) το Νατοϊκό Εφοδιαστικό Κατάλογο (ΝΑΤΟ Master Catalogue of References for Logistics – NMCRL), προσκομίζει δε την οικονομική προσφορά της φερόμενης ως δικαιούχου του χρηματικού εντάλματος εταιρείας, καθώς και την από 8.3.2011 επιστολή του οίκου «…» προς τον Ακόλουθο ..... (ΑΚΑΜ) Παρισίων, από τις οποίες, κατά τους ισχυρισμούς του, προκύπτει ότι για οκτώ από τα δώδεκα επίμαχα υλικά «μοναδικός» κατασκευαστής είναι ο οίκος ....., ενώ για τα υπόλοιπα τέσσερα εμφανίζεται μεν ο οίκος ....., που όμως με την ως άνω επιστολή του είχε ενημερώσει τον Ακόλουθο Αμύνης Παρισίων ότι σταματά να υποστηρίζει την επισκευή των υλικών αυτών, εκτός από ένα, ενόψει δε του ότι το υλικό αυτό βρισκόταν ήδη στις εγκαταστάσεις του οίκου …..η επισκευή του από άλλο κατασκευαστή θα συνεπαγόταν την αύξηση του σχετικού κόστους. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν αποδεικνύεται η επικαλούμενη μοναδικότητα του επιλεγέντος αναδόχου, καθόσον ούτε προβάλλεται ούτε προκύπτει ότι τα προμηθευθέντα υλικά είναι μοναδικά/εξειδικευμένα, υπό την έννοια ότι αποκλειστικώς αυτά πληρούν τις τεχνικές προδιαγραφές που εξυπηρετούν τις ανάγκες της αναθέτουσας αρχής, δεν υπάρχουν δε στην αγορά ανταγωνιστικοί προμηθευτές συμβατών προϊόντων, με τις ίδιες τεχνικές προδιαγραφές και χαρακτηριστικά (βλ. Πράξεις IV Τμ. 5, 6/2013, Κλιμ. στο IV Τμ. 81/2013). Περαιτέρω, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από τον Επίτροπο, η επίμαχη δαπάνη που αφορά αποκατάσταση πάγιας προκαταβολής από την οποία έχει εξοφληθεί η προμηθεύτρια εταιρεία του ΓΕΑ, μη νομίμως εντέλλεται, κατά καταστρατήγηση του σκοπού σύστασης των παγίων προκαταβολών, καθώς από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι αυτή πληρώθηκε σε βάρος της πάγιας προκαταβολής εξ αιτίας άμεσων και επιτακτικών αναγκών που λόγω της φύσης τους δεν ηδύναντο να αναβληθούν μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας δικαιολόγησης αυτών. Τέτοια δε αιτιολογία δεν συνιστά ο προβαλλόμενος από την αναθέτουσα αρχή ισχυρισμός ότι δεν υπήρχαν τα χρονικά περιθώρια για έκδοση χρηματικού εντάλματος προπληρωμής ή τακτικού χρηματικού εντάλματος (βλ. Πράξεις IV Τμ. 243/2010 και Κλιμ. στο IV Τμ. 56/2013), λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι κατά παρέκκλιση των οριζομένων στις προαναφερθείσες περί παγίων προκαταβολών διατάξεις, σύμφωνα με τις οποίες οι δαπάνες αποκαθίστανται εντός του επόμενου μήνα (βλ. άρθρο 47 παρ. 2 του ν. 2362/1995) τα σχετικά δικαιολογητικά υποβλήθηκαν στην Υπηρεσία Επιτρόπου το Νοέμβριο του 2012, αν και η προμήθεια  αφορά σε δαπάνη που ολοκληρώθηκε το 2011, ενώ ούτε τα προβαλλόμενα περί καθυστέρησης αποκατάστασης της πάγιας προκαταβολής λόγω σταδιακής αποδέσμευσης των πιστώσεων του έτους 2012 δύνανται να οδηγήσουν σε αντίθετη κρίση. Περαιτέρω στο Φ.800/ΑΔ4011/Σ.917/20.3.2013 έγγραφο της Διεύθυνσης Οικονομικού, το οποίο συνυποβλήθηκε με το έγγραφο επαναφοράς του χρηματικού εντάλματος, αναφέρεται ότι βάση υπολογισμού της διαπραγμάτευσης υπήρξε η προϋπολογισθείσα δαπάνη, ύψους 484.338,00 ευρώ, η οποία προσδιορίστηκε-με το Φ.831/ΑΔ.16846 Σ.4120/11.11.2011 έγγραφο της ίδιας Διεύθυνσης- πριν την έναρξη των διαπραγματεύσεων και ως εκ τούτου απαντάται με το εν λόγω έγγραφο ο σχετικός λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου ο οποίος αποβαίνει αβάσιμος κατά τούτο. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί. 

Προμήθεια αεροπορικού καυσίμου...Με την υπό κρίση αίτηση και κατ’ εκτίμηση του περιεχομένου αυτής προβάλλεται ότι: Α) η επαύξηση κατά ποσοστό 15% της ποσότητας του υπό προμήθεια καυσίμου κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της 6/2015 σύμβασης συνιστά άσκηση δικαιώματος προαίρεσης, που προβλέπεται στα άρθρα 10 παρ.1α του Παραρτήματος Α και 6 παρ. 5 του Παραρτήματος Β της διακήρυξης, που έχουν ενσωματωθεί ως όροι στη σύμβαση (βλ. Παράρτημα Γ) σε συνδυασμό με το άρθρο 2 παρ. 2 αυτής (όπου οι προς προμήθεια ποσότητες αναφέρονται ως «εκτιμώμενες»), το οποίο η αναθέτουσα αρχή μπορεί να ασκήσει κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, αφού δεν το άσκησε κατά την κατακύρωση, εφόσον υπάρξουν επιτακτικές ανάγκες και υπό την προϋπόθεση της μη υπέρβασης του ορίου του ποσοστού 15%. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον, σύμφωνα με τους προαναφερόμενους όρους της διακήρυξης και του σχεδίου σύμβασης η αναθέτουσα αρχή έχει το δικαίωμα να αυξήσει την προκηρυχθείσα ποσότητα κατά ποσοστό 15% μόνο κατά το στάδιο της κατακύρωσης του διαγωνισμού, σύμφωνα με το άρθρο 21 του π.δ/τος 118/2007, ενώ δεν προβλέπεται δικαίωμα της αναθέτουσας αρχής περί επαύξησης της ποσότητας του προς προμήθεια καυσίμου κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, ήτοι δικαίωμα προαιρέσεως επαρκώς ποσοτικά και ποιοτικά προσδιορισμένο και νόμιμα δημοσιευμένο (ΕΣ Τμ. Μειζ.-Επταμ. Συνθ. 992/2011, VI Tμ. 6634, 6062/2015, 216/2014). Β) Η τροποποίηση της σύμβασης είναι νόμιμη, καθόσον αφενός συντρέχει αντικειμενικά δικαιολογημένη περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 24 του π.δ/τος 118/2007 για την κάλυψη των επιτακτικών αναγκών της Πολεμικής Αεροπορίας για την προμήθεια καυσίμου στο πλαίσιο εκτέλεσης του έργου της αεροπυρόσβεσης, αφετέρου δεν επέρχεται αύξηση της αρχικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης, αφού η αξία της πρόσθετης προμήθειας θα εξοφληθεί από το αναμενόμενο διαθέσιμο υπόλοιπο του προϋπολογισμού. Ο λόγος αυτός προβάλλεται αλυσιτελώς, καθόσον ακόμη και εάν υποτεθεί ότι πράγματι συντρέχει εν προκειμένω αντικειμενικά δικαιολογημένη περίπτωση, η τροποποίηση της σύμβασης κατ’ εφαρμογή της ως άνω διάταξης είναι μη νόμιμη, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΑ, αφού αφορά σε ουσιώδη όρο αυτής, ήτοι στην ποσότητα του προς προμήθεια αγαθού, έστω και αν από την τροποποίηση αυτή δεν προκαλείται οικονομική επιβάρυνσης της αναθέτουσας αρχής. Άλλωστε, όπως ορθά έκρινε το Κλιμάκιο, η πτώση της τιμής των καυσίμων είναι στοιχείο υποθετικό, συγκυριακό και συμπτωματικό και σκοπός κάθε μειοδοτικής διαγωνιστικής διαδικασίας προμήθειας δεν είναι να εξαντληθεί η προϋπολογιζόμενη δαπάνη, αλλά να πραγματοποιηθεί η ζητούμενη προμήθεια με τη μεγαλύτερη δυνατή εξοικονόμηση πόρων. Γ) Συντρέχει επιτακτική ανάγκη για την προμήθεια αεροπορικού καυσίμου για την κίνηση των πυροσβεστικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, καθόσον i) το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δια του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας σύμφωνα με το άρθρο 7 της ΚΥΑ 12030/Φ.109.1/1999 (ΦΕΚ Β΄ 713) επιτελεί καίριο ρόλο στο έργο της αεροπυρόσβεσης με τη διάθεση εναέριων και επίγειων μέσων, ελικοπτέρων κ.λπ. και συνεπικουρεί το Πυροσβεστικό Σώμα, ii) τα πυροσβεστικά αεροσκάφη συνεχίζουν το πτητικό τους έργο και μετά τη λήξη της αντιπυρικής περιόδου και iii) ο υπό εξέλιξη διαγωνισμός (Δ. 22/2016) για την προμήθεια 7.787.260 λίτρων του ιδίου άνω καυσίμου βαίνει προς ματαίωση και επανάληψη λόγω υποβολής μη συμφέρουσας οικονομικής προσφοράς. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΒ, καθόσον δεν προκύπτει η συνδρομή των εξαιρετικών προϋποθέσεων για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Τούτο δε διότι αφενός δεν συντρέχει κατεπείγουσα ανάγκη για την κίνηση των πυροσβεστικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας λόγω της λήξης της αντιπυρικής περιόδου, αφετέρου το γεγονός της επικείμενης ματαίωσης του εν εξελίξει διαγωνισμού με το ίδιο αντικείμενο που επικαλείται η αναθέτουσα αρχή ούτε απρόβλεπτο είναι, ούτε ανάγεται εκτός σφαίρας δράσης και ευθύνης της. Ε) Τέλος, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι τα αρμόδια όργανα του αιτούντος συγγνωστώς και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης του νόμου υπέλαβαν ότι διατηρούσαν το δικαίωμα αύξησης των ποσοτήτων και κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της σύμβασης. Ο ως άνω λόγος πρέπει να απορριφθεί ομοίως ως αβάσιμος, λόγω της σαφήνειας των σχετικών όρων της διακήρυξης και του σχεδίου σύμβασης.

Προμήθεια αεροπορικού καυσίμου..ζητείται η ανάκληση της 167/2016 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου,Με την υπό κρίση αίτηση και κατ’ εκτίμηση του περιεχομένου αυτής προβάλλεται ότι: Α) η επαύξηση κατά ποσοστό 15% της ποσότητας του υπό προμήθεια καυσίμου κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της 6/2015 σύμβασης συνιστά άσκηση δικαιώματος προαίρεσης, που προβλέπεται στα άρθρα 10 παρ.1α του Παραρτήματος Α και 6 παρ. 5 του Παραρτήματος Β της διακήρυξης, που έχουν ενσωματωθεί ως όροι στη σύμβαση (βλ. Παράρτημα Γ) σε συνδυασμό με το άρθρο 2 παρ. 2 αυτής (όπου οι προς προμήθεια ποσότητες αναφέρονται ως «εκτιμώμενες»), το οποίο η αναθέτουσα αρχή μπορεί να ασκήσει κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, αφού δεν το άσκησε κατά την κατακύρωση, εφόσον υπάρξουν επιτακτικές ανάγκες και υπό την προϋπόθεση της μη υπέρβασης του ορίου του ποσοστού 15%. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον, σύμφωνα με τους προαναφερόμενους όρους της διακήρυξης και του σχεδίου σύμβασης η αναθέτουσα αρχή έχει το δικαίωμα να αυξήσει την προκηρυχθείσα ποσότητα κατά ποσοστό 15% μόνο κατά το στάδιο της κατακύρωσης του διαγωνισμού, σύμφωνα με το άρθρο 21 του π.δ/τος 118/2007, ενώ δεν προβλέπεται δικαίωμα της αναθέτουσας αρχής περί επαύξησης της ποσότητας του προς προμήθεια καυσίμου κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, ήτοι δικαίωμα προαιρέσεως επαρκώς ποσοτικά και ποιοτικά προσδιορισμένο και νόμιμα δημοσιευμένο (ΕΣ Τμ. Μειζ.-Επταμ. Συνθ. 992/2011, VI Tμ. 6634, 6062/2015, 216/2014). Β) Η τροποποίηση της σύμβασης είναι νόμιμη, καθόσον αφενός συντρέχει αντικειμενικά δικαιολογημένη περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 24 του π.δ/τος 118/2007 για την κάλυψη των επιτακτικών αναγκών της Πολεμικής Αεροπορίας για την προμήθεια καυσίμου στο πλαίσιο εκτέλεσης του έργου της αεροπυρόσβεσης, αφετέρου δεν επέρχεται αύξηση της αρχικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης, αφού η αξία της πρόσθετης προμήθειας θα εξοφληθεί από το αναμενόμενο διαθέσιμο υπόλοιπο του προϋπολογισμού. Ο λόγος αυτός προβάλλεται αλυσιτελώς, καθόσον ακόμη και εάν υποτεθεί ότι πράγματι συντρέχει εν προκειμένω αντικειμενικά δικαιολογημένη περίπτωση, η τροποποίηση της σύμβασης κατ’ εφαρμογή της ως άνω διάταξης είναι μη νόμιμη, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΑ, αφού αφορά σε ουσιώδη όρο αυτής, ήτοι στην ποσότητα του προς προμήθεια αγαθού, έστω και αν από την τροποποίηση αυτή δεν προκαλείται οικονομική επιβάρυνσης της αναθέτουσας αρχής. Άλλωστε, όπως ορθά έκρινε το Κλιμάκιο, η πτώση της τιμής των καυσίμων είναι στοιχείο υποθετικό, συγκυριακό και συμπτωματικό και σκοπός κάθε μειοδοτικής διαγωνιστικής διαδικασίας προμήθειας δεν είναι να εξαντληθεί η προϋπολογιζόμενη δαπάνη, αλλά να πραγματοποιηθεί η ζητούμενη προμήθεια με τη μεγαλύτερη δυνατή εξοικονόμηση πόρων. Γ) Συντρέχει επιτακτική ανάγκη για την προμήθεια αεροπορικού καυσίμου για την κίνηση των πυροσβεστικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, καθόσον i) το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δια του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας σύμφωνα με το άρθρο 7 της ΚΥΑ 12030/Φ.109.1/1999 (ΦΕΚ Β΄ 713) επιτελεί καίριο ρόλο στο έργο της αεροπυρόσβεσης με τη διάθεση εναέριων και επίγειων μέσων, ελικοπτέρων κ.λπ. και συνεπικουρεί το Πυροσβεστικό Σώμα, ii) τα πυροσβεστικά αεροσκάφη συνεχίζουν το πτητικό τους έργο και μετά τη λήξη της αντιπυρικής περιόδου και iii) ο υπό εξέλιξη διαγωνισμός (Δ. 22/2016) για την προμήθεια 7.787.260 λίτρων του ιδίου άνω καυσίμου βαίνει προς ματαίωση και επανάληψη λόγω υποβολής μη συμφέρουσας οικονομικής προσφοράς. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΒ, καθόσον δεν προκύπτει η συνδρομή των εξαιρετικών προϋποθέσεων για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Τούτο δε διότι αφενός δεν συντρέχει κατεπείγουσα ανάγκη για την κίνηση των πυροσβεστικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας λόγω της λήξης της αντιπυρικής περιόδου, αφετέρου το γεγονός της επικείμενης ματαίωσης του εν εξελίξει διαγωνισμού με το ίδιο αντικείμενο που επικαλείται η αναθέτουσα αρχή ούτε απρόβλεπτο είναι, ούτε ανάγεται εκτός σφαίρας δράσης και ευθύνης της. Ε) Τέλος, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι τα αρμόδια όργανα του αιτούντος συγγνωστώς και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης του νόμου υπέλαβαν ότι διατηρούσαν το δικαίωμα αύξησης των ποσοτήτων και κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της σύμβασης. Ο ως άνω λόγος πρέπει να απορριφθεί ομοίως ως αβάσιμος, λόγω της σαφήνειας των σχετικών όρων της διακήρυξης και του σχεδίου σύμβασης.Δεν ανακαλεί την 167/2016 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.