ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/119/2024

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε στις 18.6.2024 για να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αγίας Παρασκευής και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ), ποσού 2.539.024 ευρώ, για τη χρηματοδότηση του έργου «Ενίσχυση της Διαλογής στην Πηγή Βιοαποβλήτων και Δημιουργία Γωνιών Ανακύκλωσης στον Δήμο Αγίας Παρασκευής», ενταγμένου στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι το σχέδιο σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως, διότι ο Δήμος έχει ήδη υποβάλει αίτηση τροποποίησης του φυσικού αντικειμένου του έργου, η οποία εκκρεμεί, καθιστώντας το υποβληθέν σχέδιο ανεπίκαιρο.

Η Πράξη 389/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε απαράδεκτη την εκ νέου εισαγωγή για προσυμβατικό έλεγχο του σχεδίου δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αγίας Παρασκευής και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ποσού 2.539.024 ευρώ, για τη χρηματοδότηση του έργου «Ενίσχυση της Διαλογής στην Πηγή Βιοαποβλήτων και Δημιουργία Γωνιών Ανακύκλωσης». Το σχέδιο κρίθηκε ανεπίκαιρο και υποβάλλεται προώρως. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, μετά την υποβολή της σύμβασης, τροποποιήθηκε το φυσικό αντικείμενο του έργου με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών (395/4.7.2024). Για την ολοκλήρωση της διαδικασίας απαιτείται η λήψη νέων εγκριτικών αποφάσεων από τα αρμόδια όργανα των συμβαλλομένων και η σύνταξη επικαιροποιημένου σχεδίου δανειακής σύμβασης που θα κάνει μνεία των τροποποιήσεων.

Καθορισμός των κατηγοριών και των προδιαγραφών των Πράσινων Σημείων (ΠΣ), των Κέντρων Ανακύκλωσης, Εκπαίδευσης και Διαλογής στην Πηγή (ΚΑΕΔΙΣΠ), των Γωνιών Ανακύκλωσης (ΓΑ) και των Κινητών Πράσινων Σημείων (ΚΙΠΣ), σύμφωνα με το άρθρο 38 του ν. 4042/2012, όπως ισχύει.

Καταργείται η υπό στοιχεία οικ.18485/2017 (Β’ 1412) κοινή απόφαση των υπουργών Περιβάλλοντος κι Ενέργειας και Εσωτερικών με την παρ.4 του άρθρου 74 του Ν.4819/2021 - ΦΕΚ: 129/Α/23.7.2021

Προμήθεια εξοπλισμού για τη χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων για το δίκτυο γωνιών ανακύκλωσης και τον εκσυγχρονισμό του ΣΜΑ .(....)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η από 22.5.2008 σύμβαση μεταξύ του προσφεύγοντος Δήμου και της .. Α.Ε. για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων συσκευασιών δεν αναιρεί την αυτοτελή αρμοδιότητα του Δήμου για την εγκατάσταση των υπό προμήθεια γωνιών ανακύκλωσης και την προμήθεια των απαραίτητων απορριμματοφόρων οχημάτων για τη μεταφορά των συλλεγόμενων σε αυτές αποβλήτων συσκευασιών. Συνεπώς, νομίμως επιβαρύνθηκε ο προσφεύγων Δήμος, μέσω της δημόσιας χρηματοδότησής του από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης», με τις δαπάνες αγοράς των Τμημάτων 4, 5 και 6 της ελεγχόμενης προμήθειας, αφού αυτές δεν βαρύνουν την εταιρεία .. ΑΕ.. Περαιτέρω, τo Ζ΄ Kλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την 1010/2022 πράξη του, αποφάνθηκε υπέρ της νομιμότητας της οικείας δανειακής σύμβασης μεταξύ του προσφεύγοντος Δήμου και του ΤΠΔ, κρίνοντας παρεμπιπτόντως, ως αναγκαίο προαπαιτούμενο, νόμιμη την ως άνω 11715/2021/29.6.2022 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών περί ένταξης της επίμαχης προμήθειας στο Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης».Τέλος, αναφορικά με την τεκμηρίωση του προϋπολογισμού των ημιυπόγειων γωνιών ανακύκλωσης του Τμήματος 4, το Τμήμα κρίνει ότι η σχετική έρευνα αγοράς, που διενεργήθηκε στις 28.5.2021 με την λήψη 3 οικονομικών προσφορών, δεν είναι εν προκειμένω ανεπαρκής ή παρωχημένη, όπως έκρινε το Κλιμάκιο με την προσβαλλόμενη πράξη του (βλ. και Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει οι προσφυγές να γίνουν δεκτές και να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη κατά το μέρος αυτής με το οποίο κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων   απόφαση Εβδόμου Τμήματος). Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει οι προσφυγές να γίνουν δεκτές και να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη κατά το μέρος αυτής με το οποίο κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων  

Δράσεις για τη χωριστή συλλογή και μεταφορά των παραγόμενων αστικών βιοαποβλήτων.(...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Τμήμα κρίνει ότι ο Δήμος Καλλιθέας έχει αυτοτελή αρμοδιότητα για την προμήθεια και εγκατάσταση των υπό προμήθεια γωνιών ανακύκλωσης και, συνακόλουθα, νομίμως αναλαμβάνει τη σχετική δαπάνη, η δε αρμοδιότητά του αυτή δεν αναιρείται από την υπογραφή συμβάσεων μεταξύ αυτού και των εταιρειών «ΕΕΑΑ Α.Ε.» και «…Α.Ε.» καθόσον το αντικείμενο αυτών αφορά την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων συσκευασιών και όχι το σύστημα εγκατάστασης Πράσινων Σημείων και Γωνιών Ανακύκλωσης για τη διαχείριση των δημοτικών αποβλήτων, στα οποία περιλαμβάνονται, σύμφωνα με το Παράρτημα VI του ν. 4819, και οι συσκευασίες, και το οποίο παραμένει στην αρμοδιότητα των Δήμων. Αρμοδιότητα που δεν αναιρείται, εξάλλου, ούτε από τις διατάξεις του άρθρου 27 παρ. 1 του ν. 4819/2021, που προβλέπουν το σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης (συλλογής και διαλογής) ανακυκλώσιμων αποβλήτων στις σχολικές μονάδες, αρμοδιότητας των οικείων ΣΣΕΔ, που είναι διαφορετικό, κατά τα προεκτεθέντα, από αυτό των Γωνιών Ανακύκλωσης. Επομένως, νομίμως επιβαρύνθηκε ο προσφεύγων Δήμος, μέσω της δημόσιας χρηματοδότησής του από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης», με τις δαπάνες αγοράς των ειδών της ελεγχόμενης προμήθειας και νομίμως ενέκρινε τη δημοπράτηση της προμήθειας αυτής (βλ. Έβδ. Τμ. 1100/2024 σκ. 16.2, 1032/2024 σκ. 7, 895/2024 σκ. 22, 894/2024 σκ. 19).	Όπως συνάγεται από τις προεκτεθείσες διατάξεις των άρθρων 45 και 49 του ν. 4412/2016 και όπως ορθά δέχτηκε το Κλιμάκιο, στον φάκελο εκάστης δημόσιας σύμβασης προμηθειών ή/και υπηρεσιών θα πρέπει να περιλαμβάνονται όλες οι προβλεπόμενες μελέτες, εγκρίσεις ή γνωμοδοτήσεις που αφορούν τα προς προμήθεια είδη, καθόσον αυτές αποτελούν στοιχείο ωριμότητας αυτής, ήτοι προαπαιτούμενο για την έναρξη της διαδικασίας ανάθεσής της. Τέτοια μελέτη που προβλέπεται από τις οικείες διατάξεις είναι και η τεχνική μελέτη του άρθρου 11 παρ. 9 του ν. 4674/2020, το οποίο απαλλάσσει μεν τους αρμόδιους φορείς από την υποχρέωση λήψης άδειας δόμησης για την εγκατάσταση, μεταξύ άλλων, Πράσινων Γωνιών Ανακύκλωσης, υπό τις προϋποθέσεις, ωστόσο, που τίθενται σε αυτό (ύπαρξη τεχνικής μελέτης, οι ΓΑ να μην υπερβαίνουν σε εμβαδό τα τριάντα (30) τετραγωνικά μέτρα και να καταλείπεται ελεύθερη λωρίδα κυκλοφορίας για τη διέλευση πεζών πλάτους 1,80 μ. τουλάχιστον). Το Δικαστήριο κρίνει ότι οι όροι που τίθενται στις περ. i και v του άρθρου 2.2.14 της διακήρυξης εισάγουν πράγματι ανεπίτρεπτη διάκριση, χωρίς να υφίσταται αποχρών λόγος δημοσίου συμφέροντος που να τη δικαιολογεί. Τούτο, ειδικότερα, διότι οι σχετικοί περιορισμοί ως προς την εμπειρία των διαγωνιζόμενων ή του στελέχους παρίστανται δυσανάλογοι σε σχέση με τον σκοπό, για τον οποίο θεσπίστηκαν, δοθέντος ότι αυτός μπορεί να επιτευχθεί εξίσου αποτελεσματικά και με λιγότερο περιοριστικό για την ανάπτυξη του ανταγωνισμού τρόπο.	Για τους λόγους αυτούς.Συνεκδικάζει τις προσφυγές ανάκλησης.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης της εταιρείας με την επωνυμία «..Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία».Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης του Δήμου Καλλιθέας και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση της εταιρείας με την επωνυμία «..».Ανακαλεί τη 289/2024 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η απόφαση αφορά την έγκριση της προσφυγής του Μουσείου Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, μετά τον άγονο διαγωνισμό για την προμήθεια και εγκατάσταση προθηκών και μουσειακού εξοπλισμού. Ο αρχικός διαγωνισμός απέτυχε λόγω απόσυρσης της μοναδικής προσφοράς, ενώ η Επιτροπή επιβεβαίωσε τη συμμόρφωση με τις νομικές προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Η σύμβαση θα προχωρήσει χωρίς ουσιαστικές τροποποιήσεις στους αρχικούς όρους.

Με την υπό κρίση έφεση, για την οποία έχει κατατεθεί το 404348094951 1122 0012 ηλεκτρονικό παράβολο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων, ζητείται α) να ακυρωθεί, άλλως να τροποποιηθεί η 4/2020 πράξη της Επιτρόπου στην Υπηρεσία Επιτρόπου ΟΤΑ II στον Δήμο Αγ. Παρασκευής του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία καταλογίστηκε υπέρ του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (εφεξής: ΝΠΔΔ) με την επωνυμία «Σχολική Επιτροπή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δήμου Αγίας Παρασκευής» η εκκαλούσα, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου (εφεξής: ΔΣ) του υπέρ ου ο καταλογισμός κατά τον κρίσιμο χρόνο, με το ποσό των 12.299,95 ευρώ, που φέρεται ότι αντιστοιχεί σε οφειλόμενο σε υπαιτιότητά της έλλειμμα στη διαχείριση του οικονομικού έτους 2013 του υπέρ ου ο καταλογισμός και β) να καταδικαστούν οι αντίδικοι στη δικαστική δαπάνη της εκκαλούσας. Η έφεση αυτή έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, συνεπώς πρέπει να εξεταστεί ως προς τη βασιμότητα των λόγων της.

Προμήθεια με τίτλο «Δημιουργία γωνιών ανακύκλωσης και προμήθειας κινητού εξοπλισμού ανακύκλωσης για τις ανάγκες του Δήμου ...» (...)Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι παρά το γεγονός ότι αμφότεροι οι συμμετέχοντες πρόσφεραν το ίδιο ακριβώς όχημα η Επιτροπή Διαγωνισμού προέβη σε αξιολόγηση των προσφορών μέσω της εξέτασης των στοιχείων των τεχνικών προσφορών που οι ίδιοι συνέταξαν, χωρίς να ανατρέξει στα τεχνικά φυλλάδια του κατασκευαστή, προκειμένου να διαπιστώσει αν πράγματι το προσφερόμενο όχημα της εταιρείας «… Α.Ε.» υπερείχε καταφανώς έναντι του οχήματος που προσέφερε η εταιρεία «… ΑΤΕΒΕ» και να αιτιολογήσει προσηκόντως με βάση τις πραγματικές δυνατότητες των προσφερόμενων οχημάτων τη διαφορά στην τεθείσα βαθμολογία. Ο ανωτέρω περιγραφόμενος τρόπος αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών των συμμετεχόντων, όμως, συνιστά ευθεία παραβίαση της προβλεπόμενης στο άρθρο 86 του ν. 4412/2016 υποχρέωσης της αρμόδιας Επιτροπής για την αποτελεσματική επαλήθευση των πληροφοριών που παρέχονται από αυτούς και καθιστά αναιτιολόγητη την τεθείσα βαθμολογία στα κριτήρια «κινητήρας», «σύστημα μετάδοσης», «σύστημα πέδησης», «λοιπός πρόσθετος εξοπλισμός» και «υδραυλικός γερανός με αρπάγη». Επίσης, λόγω της προσφοράς του ίδιου οχήματος από τους συμμετέχοντες οι αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, αλλά και το οικονομικό συμφέρον της αναθέτουσας Αρχής, επέτασσε στην Επιτροπή Διαγωνισμού να εξαντλήσει κάθε δυνατότητα διαπίστωσης των τεχνικών χαρακτηριστικών των προσφερόμενων οχημάτων και σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς τα τεχνικά χαρακτηριστικά της προσφοράς της εταιρείας «… ΑΤΕΒΕ» όφειλε να έχει ζητήσει οποιοδήποτε συμπληρωματικό στοιχείο κρινόταν αναγκαίο. Εν προκειμένω δε, η Επιτροπή όχι μόνο δεν εξάντλησε κάθε δυνατότητα που θα διασφάλιζε την ισότιμη αξιολόγηση των προσφορών, αλλά ειδικά κατά την αξιολόγηση της προσφοράς της ως άνω εταιρείας για το κριτήριο «υδραυλικός γερανός με αρπάγη» προέβη σε βαθμολόγηση αυτής αναφέροντας ότι το αρχείο που περιείχε το σχετικό τεχνικό φυλλάδιο δεν ήταν δυνατό να ανοιχθεί και δηλώνοντας στη συνέχεια αντιφατικά ότι για την αξιολόγηση της προσφοράς και παρά την τεχνική αδυναμία στο αρχείο «ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΕΡΑΝΟΥ ΚΑΙ ΑΡΠΑΓΗΣ.rar, η Επιτροπή «είχε όλη την πληροφορία που απαιτείτο».(...)Τέλος, η ως άνω διαπιστωθείσα πλημμέλεια που εμφιλοχώρησε κατά τη βαθμολόγηση των τεχνικών προσφορών είναι ουσιώδης, καθώς λόγω της μεγάλης διαφοράς στην τεθείσα βαθμολογία των συμμετεχουσών επιχειρήσεων η σύμβαση ανατέθηκε εν τέλει στην εταιρεία «… Α.Ε.», η οποία όμως προσέφερε υψηλότερη τιμή έναντι της εταιρείας «… ΑΤΕΒΕ». Για τους λόγους αυτούς Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης ... για την προμήθεια ενός οχήματος αποκομιδής ανακυκλώσιμων υλικών και κλαδεμάτων. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης ... για την προμήθεια ενός οχήματος τύπου γάντζου (hook lift) με αποσπώμενη υπερκατασκευή. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης ... για την προμήθεια εξοπλισμού για τη δημιουργία δικτύου γωνιών ανακύκλωσης, υπό τον όρο που τίθεται στη σκέψη 25 της παρούσας. 

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) στον Δήμο Δάφνης-Υμηττού για τη διενέργεια διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, με στόχο την προμήθεια ενός ημιφορτηγού κλειστού τύπου (VAN) μικτού φορτίου 3,5 τόνων. Η διαδικασία αφορά τμήμα ενός μεγαλύτερου διαγωνισμού που απέβη άγονος λόγω μη υποβολής προσφορών για το συγκεκριμένο τμήμα. Το κόστος του τμήματος ανέρχεται σε 34.700,00 € (χωρίς ΦΠΑ). Η απόφαση βασίστηκε στο άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, αφού πληρούνταν οι προϋποθέσεις για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση. Η επιτροπή συνεδρίασε στις 26 Απριλίου 2023 και εξέτασε το ιστορικό του διαγωνισμού, διαπιστώνοντας την απουσία ουσιωδών νομικών παραπλημμελειών και τη συνδρομή των απαιτούμενων προϋποθέσεων.

Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) συνεδρίασε στις 16 Ιουλίου 2025 για να απαντήσει στο αίτημα του Δήμου Αγίας Παρασκευής για παροχή σύμφωνης γνώμης, ώστε να προσφύγει στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας καυσίμων. Η αρχική διακήρυξη αφορούσε ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό άνω των ορίων για την «Προμήθεια Πετρελαίου Κίνησης, Αμόλυβδης Βενζίνης, Πετρελαίου Θέρμανσης, Χημικών Πρόσθετων και Λιπαντικών», συνολικού προϋπολογισμού 1.139.020,44€ προ Φ.Π.Α. Ο διαγωνισμός κηρύχθηκε άγονος για την Ομάδα Α' (Καύσιμα Κίνησης & Θέρμανσης) (προϋπολογισμός 1.015.484,28€ προ ΦΠΑ), καθώς δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η Αρχή έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, παρά μια αντίφαση στα έγγραφα σχετικά με έναν γεωγραφικό περιορισμό, και παρείχε ομόφωνα σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή στη διαπραγμάτευση.