ΓΝΩΜΗ/Γ-ΕΑΔΗΣΥ/14/2022

Το έγγραφο αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σχετικά με το σχέδιο Υπουργικής Απόφασης που καθορίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής για την ανάθεση καθηκόντων επίβλεψης σε πιστοποιημένο Ιδιωτικό Φορέα Επίβλεψης (ΙΦΕ) κατά την εκπόνηση μελετών, δυνάμει του άρθρου 183 παρ. 3 του ν. 4412/2016, όπως αυτό τροποποιήθηκε με τον ν. 4782/2021. Η Αρχή παρέχει σύμφωνη γνώμη για το σχέδιο, διατυπώνοντας ωστόσο εκτενείς παρατηρήσεις και επισημάνσεις για τη διασφάλιση της νομιμότητας, της διαφάνειας και της εύρυθμης λειτουργίας του συστήματος. Οι επισημάνσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τον νομικό χαρακτηρισμό της τριγωνικής σχέσης μεταξύ αναθέτουσας αρχής, αναδόχου και ΙΦΕ, τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του ελέγχου, την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς και την ανάγκη αποσαφήνισης των όρων αμοιβής και αντικατάστασης του φορέα επίβλεψης, προκειμένου να αποφευχθούν ερμηνευτικά προβλήματα και δυσχέρειες κατά την πρακτική εφαρμογή της απόφασης.

Η απόφαση Α 1/2022 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εργασίας για τον εκσυγχρονισμό του e-ΕΦΚΑ. Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα διατάξεων που προβλέπουν παρεκκλίσεις από τον ν. 4412/2016 μέσω ειδικών κανονισμών για την ανάθεση έργων και προμηθειών. Επισημαίνονται κίνδυνοι για την ασφάλεια δικαίου, τονίζεται η ανάγκη συμμόρφωσης με το ενωσιακό δίκαιο και η υποχρέωση λήψης σύμφωνης γνώμης της Αρχής για τους προβλεπόμενους κανονισμούς.

Η παρούσα γνώμη (Α 21/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά τη διατύπωση απόψεων επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υγείας για την κύρωση Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π.) που εκδόθηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή εξετάζει εξαιρετικές ρυθμίσεις που αφορούν δημόσιες συμβάσεις, όπως προμήθειες υγειονομικού υλικού, μέσα ατομικής προστασίας για εκπαιδευτικές δομές, μετακίνηση μαθητών και συμβάσεις αστικών συγκοινωνιών. Παράλληλα, διατυπώνονται παρατηρήσεις για τη νομιμότητα των παρεκκλίσεων από το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο, επισημαίνοντας την ανάγκη τήρησης των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αποφυγής κατατμήσεων, ενώ τονίζεται ο αποσπασματικός χαρακτήρας ορισμένων διατάξεων και η ανάγκη επαρκούς αιτιολόγησης του κατεπείγοντος.

Η απόφαση αποτελεί τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗ.ΣΥ) σχετικά με το σχέδιο νόμου για την ανάθεση και εκτέλεση συμβάσεων παραχώρησης έργων και υπηρεσιών, με το οποίο μεταφέρεται η Οδηγία 2014/23/ΕΕ στην ελληνική έννομη τάξη. Η Αρχή παρέχει σύμφωνη γνώμη, διατυπώνοντας ωστόσο πληθώρα αναλυτικών παρατηρήσεων και προτάσεων επί των επιμέρους άρθρων του νομοσχεδίου. Οι προτάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, θέματα νομιμότητας, ομοιομορφίας με το συνολικότερο πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων, σαφήνειας των ορισμών, αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μηχανισμών και ενίσχυσης του ρόλου της ΕΑΑΔΗ.ΣΥ. ως κεντρικού φορέα εποπτείας και συντονισμού. Επισημαίνεται ότι η Αρχή ζητά συστηματική αναδιατύπωση ορισμένων διατάξεων για την αποφυγή ερμηνευτικών ζητημάτων και την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος και της διαφάνειας στις συμβάσεις παραχώρησης.

Η απόφαση Γ9/2022 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) παρέχει σύμφωνη γνώμη επί του σχεδίου Υπουργικής Απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, που αφορά τα αδρανή υλικά για δημόσια έργα. Το σχέδιο θέτει τεχνικές προδιαγραφές και υποχρεωτικά ευρωπαϊκά πρότυπα (EN) για τη σταθερότητα της επίδοσης των υλικών. Η Αρχή κρίνει ότι οι ρυθμίσεις συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο (Κανονισμός 305/2011), προτείνει όμως ορισμένες βελτιώσεις, όπως την ονομαστική αναφορά των προτύπων κατά τον ΕΛΟΤ για διευκόλυνση της αγοράς, την πρόβλεψη για ευρωπαϊκές τεχνικές αξιολογήσεις και την ένταξη μεταβατικών διατάξεων για συμβάσεις έργων που είναι ήδη σε εξέλιξη, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα κατά την εφαρμογή της νέας ρύθμισης.

Η παρούσα γνωμοδότηση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αφορά το σχέδιο απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών για την έγκριση ογδόντα (80) νέων Ελληνικών Τεχνικών Προδιαγραφών (ΕΤΕΠ) με υποχρεωτική εφαρμογή σε όλα τα δημόσια έργα και μελέτες. Η Επιτροπή εξέτασε τη νομιμότητα και το περιεχόμενο του σχεδίου, τονίζοντας τη σημασία της εναρμόνισης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και της διασφάλισης του ανταγωνισμού μέσω της πρόβλεψης ρήτρας περί ισοδυνάμου. Η Αρχή παρείχε ομόφωνα σύμφωνη γνώμη για την έκδοση της απόφασης, διατυπώνοντας παράλληλα παρατηρήσεις για την ανάγκη περαιτέρω διευκρινίσεων σχετικά με τον χρόνο και τον τρόπο εφαρμογής των προδιαγραφών σε εκκρεμείς ή εν εξελίξει συμβάσεις έργων, καθώς και για την ανάγκη άμεσης ενημέρωσης των περιγραφικών τιμολογίων εργασιών για την αποφυγή νομικών και τεχνικών συγχύσεων.

Η απόφαση αφορά τη διατύπωση γνώμης της ΕΑΑΔΗΣΥ επί σχεδίου νόμου για τη μετατροπή της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) από Ν.Π.Δ.Δ. σε Ν.Π.Ι.Δ. Η Αρχή εξετάζει τη συμβατότητα των ρυθμίσεων με τον ν. 4412/2016 περί δημοσίων συμβάσεων και τον ρόλο της Ε.Κ.Α.Π.Υ. ως Εθνικής Κεντρικής Αρχής Αγορών. Επισημαίνονται ζητήματα σχετικά με τον οργανισμό δημοσίου δικαίου, τη λειτουργία ηλεκτρονικών μητρώων, τον προγραμματισμό των προμηθειών και την ανάγκη σαφών μεταβατικών διατάξεων για τις εκκρεμείς διαδικασίες ανάθεσης. Τέλος, προτείνονται νομοτεχνικές βελτιώσεις για την αποφυγή αντιφάσεων και την εξασφάλιση της ασφάλειας δικαίου.

Η γνώμη της Αρχής αφορά διάταξη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων από τη ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε. για την ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Εγγυήσεων Προέλευσης. Η προτεινόμενη ρύθμιση προέβλεπε τη χρήση της διαδικασίας απευθείας ανάθεσης για ποσά έως 150.000 ευρώ εντός του 2020, παρεκκλίνοντας από τις γενικές διατάξεις του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι παρεκκλίσεις από το ενωσιακό δίκαιο επιτρέπονται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις και ότι η αόριστη επίκληση του δημοσίου συμφέροντος ή εκτάκτων συνθηκών χωρίς επαρκή αιτιολόγηση δεν δικαιολογεί την αποφυγή των ανταγωνιστικών διαδικασιών ανάθεσης. Τονίζεται η ανάγκη για ορθολογικό προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η απόφαση Α 22/2020 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά τη διατύπωση γνώμης επί τροπολογίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την περιβαλλοντική αποκατάσταση της Λίμνης Κορώνειας. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη σαφούς διατύπωσης των παρεκκλίσεων από την κείμενη νομοθεσία (ν. 4412/2016) και υπογραμμίζει ότι οι εθνικές ρυθμίσεις δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα ενωσιακά κατώτατα όρια. Παράλληλα, τονίζεται η σημασία τήρησης των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού, ενώ σημειώνεται ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο παρέχει ήδη επαρκή εργαλεία για την ταχεία ανάθεση συμβάσεων χωρίς να απαιτούνται αποσπασματικές διατάξεις.

Η παρούσα απόφαση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αφορά τη διατύπωση σύμφωνης γνώμης επί σχεδίου Υπουργικής Απόφασης για την παροχή κεντρικών και επικουρικών δραστηριοτήτων αγορών από την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ), υπό την ιδιότητά της ως Εθνικής Κεντρικής Αρχής Αγορών (Ε.Κ.Α.Α.). Το σχέδιο ρυθμίζει τους όρους ομαδοποίησης και υπαγωγής συμβάσεων για προμήθειες ιατροτεχνολογικού, υγειονομικού και φαρμακευτικού υλικού, καθορίζει τις εξαιρούμενες κατηγορίες και θέτει το πλαίσιο για τη μεταβατική κάλυψη των αναγκών των φορέων υγείας. Η Αρχή παρέχει ομόφωνα τη σύμφωνη γνώμη της, διατυπώνοντας παράλληλα σειρά παρατηρήσεων και νομοτεχνικών συστάσεων για τη βελτίωση του σχεδίου, τονίζοντας ιδιαίτερα την ανάγκη για προσεκτική διαχείριση του χρονικού προγραμματισμού των συμβάσεων ώστε να διασφαλίζεται η αδιάλειπτη κάλυψη των αναγκών των αναθετουσών αρχών και η αποφυγή νομικών κενών.