ΝΣΚ/291/2002

Χορήγηση αντιγράφου αρχιτεκτονικής μελέτης αποκατάστασης οικίας προς τον ιδιοκτήτη όμορου ακινήτου, για την οποία μελέτη η μεν ιδιοκτήτρια της οικίας προβάλλει αντιρρήσεις λόγω πνευματικής ιδιοκτησίας, ο δε αιτών το αντίγραφο δηλώνει ότι θα το χρησιμοποιήσει σε σχετική δικαστική διαδικασία.

Η αρχιτεκτονική μελέτη που εγκρίθηκε δυνάμει απόφασης του Υπουργού Πολιτισμού εμπίπτει στην έννοια του δημοσίου εγγράφου και η Υπηρεσία οφείλει να χορηγήσει αντίγραφο αυτής υπό τη συνδρομή ευλόγου ενδιαφέροντος του αιτούντα. Η χορήγηση αντιγράφου δεν συνιστά παραβίαση του περιουσιακού και ηθικού δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί της μελέτης, κατά δε τη ρητή διάταξη του άρθρου 24 του ν. 2121/1993 επιτρέπεται η αναπαραγωγή της και χωρίς την άδεια του δημιουργού, εφόσον πρόκειται να χρησιμοποιηθεί σε δικαστική διαδικασία. (ομοφ.)

Η απόφαση αφορά την απόρριψη του αιτήματος του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. β υποπερ. γγ' του ν. 4412/2016. Το Ταμείο επιθυμούσε να συνάψει σύμβαση προμήθειας ειδικών συλλεκτικών σειρών χρυσών κοσμημάτων με την εταιρεία ILIAS LALAOUNIS – ΗΛΙΑΣ ΛΑΛΑΟΥΝΗΣ GREEK GOLD ABEE, επικαλούμενο την προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η Αρχή διέκρινε ότι δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς η μοναδικότητα του αναδόχου, η απουσία εναλλακτικών λύσεων και ο τεχνικοοικονομικός σχεδιασμός, ενώ τα σχέδια και μέθοδοι δεν είχαν κατοχυρωθεί νόμιμα. Επιπλέον, η Αρχή επεσήμανε ότι η επίκληση της πνευματικής ιδιοκτησίας από νομικό πρόσωπο χωρίς απόδειξη παράγωγων δικαιωμάτων αποκλειόταν, καθώς τα ηθικά δικαιώματα παραμένουν στον δημιουργό.

Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1564 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2017 σχετικά με ορισμένες επιτρεπόμενες χρήσεις ορισμένων προστατευόμενων έργων και άλλων αντικειμένων προστασίας δυνάμει δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων προς όφελος των τυφλών, των αμβλυώπων και των ατόμων με άλλα προβλήματα ανάγνωσης εντύπων και για την τροποποίηση της Οδηγίας 2001/29/ΕΚ για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας.

Η απόφαση αριθ. 133/2025 της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξετάζει το αίτημα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) για ανάθεση σύμβασης διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκειμένου να αναβαθμιστεί το Εθνικό Σύστημα Εναέριας Επιτήρησης (Radar) και το Σύστημα Επεξεργασίας Δεδομένων (DPS). Η ανάθεση προτείνεται στην εταιρεία Thales LAS France SAS, καθώς κατέχει τα αποκλειστικά δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (IPRs) για τα υπάρχοντα συστήματα και είναι ο μόνος φορέας που μπορεί να εγγυηθεί τη διαλειτουργικότητα και τη συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Η σύμβαση αφορά αναβάθμιση 7 ραντάρ και του συστήματος DPS σε νεότερες εκδόσεις (Thales Top Sky ATC One v.2.5), με συνολικό προϋπολογισμό 128.936.992 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου δικαιώματος προαίρεσης για 5 έτη). Η Επιτροπή συμφωνεί με την προσφυγή στη διαδικασία χωρίς δημοσίευση βάσει του άρθρου 32 παρ. 2 περ. β' υποπερ. γγ' του ν.4412/2016 (προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων), δεδομένης της μοναδικότητας της Thales και της έλλειψης εναλλακτικών λύσεων που να εξασφαλίζουν την ασφάλεια και τη συνέχεια της λειτουργίας των συστημάτων.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη σύναψη σύμβασης μεταξύ του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ) και του εκδοτικού οίκου American Chemical Society (ACS). Σκοπός της σύμβασης είναι η απομακρυσμένη πρόσβαση σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων του ACS για το έτος 2023, με προϋπολογισμό 336.545,66€ χωρίς ΦΠΑ. Η Επιτροπή ενέκρινε τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, καθώς ο ACS είναι ο μοναδικός διαθέτης των συγκεκριμένων επιστημονικών περιοδικών λόγω αποκλειστικών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η απόφαση βασίστηκε στο άρθρο 32 παρ. 2 περ. β΄ υποπερ. γγ΄ του ν. 4412/2016, επικαλούμενη την προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων και την απουσία εναλλακτικών λύσεων.

Η απόφαση αφορά την έγκριση της πρόσκλησης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για ανάθεση σύμβασης με τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης προς την εταιρεία THALES LAS FRANCE SAS. Η σύμβαση έχει ως αντικείμενο την ενσωμάτωση των εφαρμογών λογισμικού TCT και AMAN στην αναβάθμιση του συστήματος PALLAS της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, με προϋπολογισμό 2.300.000 ευρώ. Η Αρχή επικαλείται την προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων (άρθρο 32 παρ. 2 περ. β υποπ. γγ του ν. 4412/2016), δεδομένου ότι η εταιρεία κατέχει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας του συστήματος και δεν υπάρχει εναλλακτική λύση. Η απόφαση βασίζεται στον έλεγχο του νομικού πλαισίου και την αξιολόγηση των τεχνικών αιτιολογήσεων της αναθέτουσας αρχής.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. β’ υποπερ. γγ’ του ν. 4412/2016. Η σύμβαση αφορά την προμήθεια, εγκατάσταση και λειτουργία οξειδωτικών για απολύμανση, απόσμηση και προστασία του Ο.Ε.Δ.Α Φυλής από τον κορονοϊό COVID-19, με εκτιμώμενη αξία 543.000 ευρώ συν ΦΠΑ. Η επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εξαίρεση από τη δημοσίευση, λόγω αποκλειστικών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και της απουσίας εύλογης εναλλακτικής λύσης, καθώς η τεχνολογία βασίζεται σε ευρεσιτεχνία που έχει παραχωρηθεί αποκλειστικά στην εταιρεία Green Innovation Technologies.

Δυνατότητα ή μη χορήγησης από τη Διοίκηση σε ιδιώτη, αντιγράφου αρχιτεκτονικής μελέτης αποκατάστασης και στερέωσης του Ιερού Ναού Εισοδίων της Θεοτόκου Αιγίου Αχαΐας ως και άλλων εγγράφων, πριν από την εξέταση της υπόθεσης στο αρμόδιο γνωμοδοτικό όργανο.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Η Διοίκηση έχει τη δυνατότητα να χορηγήσει στον αιτούντα αντίγραφο της ως είρηται μελέτης από τούδε, χωρίς να απαιτείται η ολοκλήρωση της οικείας διοικητικής διαδικασίας. Περαιτέρω, έχει την υποχρέωση να θέσει υπ’ όψιν του ιδίου τα σχετικά στοιχεία του διοικητικού φακέλου, έτσι ώστε να του παρασχεθεί η δυνατότητα επιλογής εκείνων που τον ενδιαφέρουν να λάβει γνώση, υπό την προϋπόθεση ότι νομιμοποιείται προς τούτο, γεγονός το οποίο θα εξεταστεί, κατά περίπτωση, από την έχουσα στη διάθεσή της τα σχετικά έγγραφα Υπηρεσία. Η άσκηση του δικαιώματος του ενδιαφερομένου τελεί υπό την αυτονόητη προϋπόθεση ότι ο συντάκτης του εγγράφου της μελέτης δεν προβάλλει και αποδεικνύει ότι έχει νόμιμο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας επί του περιεχομένου αυτής. (ομοφ.)

Προμήθεια και ανανέωση αδειών χρήσης προϊόντων λογισμικού στο πλαίσιο της «Microsoft Enterprise Agreement» (...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (σκ. II), η διαδικασία που ακολουθήθηκε για την ανάθεση της ελεγχόμενης σύμβασης (διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση της προκήρυξης) δεν μπορεί να βρει έρεισμα στη διάταξη του άρθρου 269 περ. γ΄ υποπερ. γγ΄, που αναφέρεται στην ύπαρξη λόγων προστασίας αποκλειστικών δικαιωμάτων για τους οποίους συγκεκριμένος μόνο οικονομικός φορέας μπορεί να εκτελέσει τη σύμβαση. Τούτο, διότι ναι μεν η εταιρεία …έχει παρακρατήσει το δικαίωμα κυριότητας επί των προϊόντων για τα οποία παρέχει, στο πλαίσιο των συμβάσεων τύπου Enterprise Agreement, τις άδειες χρήσης, οι οποίες αποτελούν και το κύριο αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης, και οι εν λόγω άδειες υπόκεινται πράγματι σε προστασία δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, πλην όμως η επιλογή για χρήση των προϊόντων της εταιρείας …με διατήρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας από την ανάδοχο επί στοιχείων του τεχνικού φακέλου της σύμβασης, χωρίς να προβλέπεται η μεταβίβαση των δικαιωμάτων αυτών στην Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. μετά τη λήξη της σύμβασης ή η δυνατότητα της τελευταίας να επεμβαίνει στο δίκτυο, κάνοντας χρήση των στοιχείων του φακέλου χωρίς την άδεια της αναδόχου, οδηγεί κατ΄ ουσία σε προκαθορισμό της διαρκούς επιλογής της ανωτέρω εταιρείας ως αναδόχου και για τις μελλοντικές φάσεις επέκτασης, συντήρησης ή ανανέωσης του πληροφοριακού δικτύου της Ε.ΥΔ.Α.Π., με συνέπεια η εταιρεία …να εμφανίζεται ως μοναδική, έναντι οιουδήποτε άλλου δραστηριοποιούμενου στον ίδιο οικονομικό κλάδο, παρόχου/προμηθευτή των ζητούμενων υπηρεσιών/αγαθών, λόγω του τεχνητού περιορισμού των παραμέτρων της αρχικής σύμβασης. Στον ίδιο χώρο δε (προϊόντα και υπηρεσίες λογισμικού) δραστηριοποιούνται και άλλοι οικονομικοί φορείς, οι οποίοι παρέχουν ισοδύναμα ή παρόμοια αγαθά ή υπηρεσίες με αυτά της…, όπως η δημιουργία αυτόνομων συστημάτων λογισμικού. Περαιτέρω, η διαδικασία ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης δύναται να βρει έρεισμα στη διάταξη της περ. ε΄ του άρθρου 269 του ν. 4412/2016, που αναφέρεται στη δυνατότητα της αναθέτουσας αρχής να συνάπτει σύμβαση με το αρχικό ανάδοχο, είτε για τη μερική αντικατάσταση αγαθών ή εγκαταστάσεων είτε για την επέκτασή τους, δοθέντος ότι η πληροφοριακή υποδομή της Ε.Υ.ΔΑ.Π. Α.Ε. βασίζεται σε λογισμικά προϊόντα της εταιρείας…, η δε ενδεχόμενη αλλαγή, στην παρούσα φάση, των εν λόγω προϊόντων με προϊόντα άλλων κατασκευαστών θα υποχρέωνε την επιχείρηση σε ριζικό ανασχεδιασμό των πληροφοριακών δομών της, στην εκ νέου προμήθεια σωρείας προγραμμάτων και νέου εξοπλισμού, στην επανεκπαίδευση του προσωπικού της στα νέα λογισμικά και θα επέφερε μεγάλες τεχνικές δυσχέρειες, λόγω της μεταξύ τους ασυμβατότητας, στην ομαλή και ασφαλή λειτουργία του πληροφοριακού της συστήματος.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ:Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις (παρ.ΙΙ) που προηγήθηκαν, το Τμήμα κρίνει ότι η εντελλόμενη δαπάνη για τη διοργάνωση των προαναφερόμενων εκδηλώσεων με τίτλο «Πολιτισμός για όλους» στο Δήμο ....... για το καλοκαίρι έτους 2009, δεν είναι νόμιμη, καθόσον δεν συντρέχουν οι απαιτούμενες από τη διάταξη του άρθρου 25 παρ.1β΄ του π.δ/τος 60/2007, προϋποθέσεις, το οποίο τυγχάνει εν προκειμένω εφαρμογής. Και τούτο διότι, η παραχώρηση στη δημοτική επιχείρηση «.......» του δικαιώματος αποκλειστικής εκπροσώπησης καλλιτεχνών για τις εμφανίσεις τους στις ως άνω εκδηλώσεις και η εκ του λόγου αυτού απευθείας ανάθεση στην ως άνω δημοτική επιχείρηση από τον Πολιτισμικό Οργανισμό του Δήμου ....... της διοργάνωσης των εκδηλώσεων αυτών, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί παραχώρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων, η προστασία των οποίων θα δικαιολογούσε την προσφυγή στην όλως εξαιρετική διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, του άρθρου 25 παρ.1 περ. β΄) του π.δ/τος 60/2007. Άλλωστε δε, όπως αναφέρεται και στο απαντητικό, στους λόγους μη θεώρησης από την Επίτροπο, έγγραφο του Πολιτισμικού Οργανισμού του Δήμου ......., η απευθείας ανάθεση στη φερόμενη ως δικαιούχο δημοτική επιχείρηση «.......» των ως άνω εκδηλώσεων, δεν έγινε με το σκεπτικό της «αποκλειστικότητας» της πρότασης ή της ιδέας από αυτήν. Ακόμα όμως και στην περίπτωση που ήθελε θεωρηθεί ότι  η διοργάνωση των ως άνω εκδηλώσεων αποτέλεσε ιδέα της προαναφερόμενης δημοτικής επιχείρησης, για να θεωρηθεί ως «έργο» με την έννοια του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας, που θα παρείχε δικαίωμα αποκλειστικότητας της εταιρείας για απευθείας ανάθεση, θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται από κάποιο στοιχείο πρωτοτυπίας, αλλά και να αποδεικνυόταν ότι η διοργάνωση αυτών ήταν δυνατή μόνο από αυτήν  και  όχι από κάποιον άλλο φορέα. Περαιτέρω, από κανένα στοιχείο του φακέλου της υπόθεσης δεν αποδεικνύεται, αλλά ούτε και αιτιολογείται ότι η όλη διοργάνωση των προαναφερόμενων εκδηλώσεων  μπορούσε να γίνει αποκλειστικά και μόνο από αυτήν τη δημοτική επιχείρηση και ο Π.Ο.Δ.Α. δεν μπορούσε να συνάψει αντιστοίχου περιεχομένου σύμβαση με άλλο φορέα ή να πραγματοποιήσει τις ως άνω εκδηλώσεις με τη συμμετοχή άλλων καλλιτεχνών, ούτε ότι οι εν λόγω καλλιτέχνες κάλυπταν πλήρως τις προσδοκίες του ως άνω οργανισμού για την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων αυτών. Κατά συνέπεια, η υποβληθείσα από τη δημοτική επιχείρηση «.......» πρόταση για τη διοργάνωση των ως άνω πολιτιστικών εκδηλώσεων λόγω αποκλειστικής εκπροσώπησης συγκεκριμένων καλλιτεχνών, αποτελεί απλή υποβολή πρότασης για σύναψη σύμβασης, η οποία δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο προστασίας κατά τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας, ούτε παρέχει αποκλειστικό δικαίωμα στην ανωτέρω δημοτική επιχείρηση για σύναψη απευθείας σύμβασης, σύμφωνα με τις προεκτεθείσες διατάξεις. Κατ’ ακολουθίαν αυτών, δεν υφίστανται λόγοι προστασίας αποκλειστικών δικαιωμάτων που να δικαιολογούν την απευθείας ανάθεση στην συγκεκριμένη δημοτική επιχείρηση, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην σκέψη ΙΙ της παρούσας πράξης και ο Πολιτισμικός Οργανισμός Δήμου ....... (Π.Ο.Δ.Α.-ν.π.δ.δ.)  μη νομίμως ανέθεσε «απευθείας» στην άνω δημοτική επιχείρηση την διοργάνωση των ως άνω εκδηλώσεων, κατά παραδοχή του σχετικού λόγου της Επιτρόπου. Άλλωστε, ο πρώτος λόγος διαφωνίας, ότι το ποσό της συναφθείσας σύμβασης υπερέβαινε κατά πολύ το όριο των 45.000,00 ευρώ, μέχρι του οποίου επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση, αλυσιτελώς προβάλλεται, δεδομένου ότι στην προκειμένη περίπτωση τυγχάνουν εφαρμογής, οι διατάξεις του κοινοτικού δικαίου (άρθρο 25 του π.δ/τος 60/2007).