ΝΣΚ/401/2012

Προγραμματική σύμβαση για εκπόνηση μελετών (….) Με την 500/2012 πράξη του Κλιμακίου τούτου κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή όμοιου σχεδίου προγραμματικής σύμβασης, επειδή δεν περιλάμβανε το χρονοδιάγραμμα εκτέλεσής της, που αποτελεί ελάχιστο αναγκαίο περιεχόμενό της, με αποτέλεσμα να μην συνδέονται οι τμηματικές πληρωμές που προβλεπόταν στο άρθρο 6 αυτής με κάποιο χρονοδιάγραμμα εργασιών. Επίσης, κρίθηκε ότι δεν ήταν νόμιμοι οι όροι των άρθρων 6 και 7 που προέβλεπαν την αναπροσαρμογή του προϋπολογισμού του έργου και την παράταση της διάρκειας της σύμβασης με μόνη τη σύμφωνη γνώμη της Κοινής Επιτροπής παρακολούθησης, και τέλος ότι θα έπρεπε να επαναδιατυπωθεί ο όρος 7 ως προς τη διάρκειά της, ώστε να καθίσταται σαφής ο καταληκτικός χρόνος της.(….) Κατ' ακολουθία των ανωτέρω και δεδομένου ότι το ελεγχόμενο σχέδιο προγραμματικής σύμβασης έχει το ελάχιστο κατά νόμο περιεχόμενο, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά και με την 500/2012 Πράξη του Κλιμακίου τούτου, στην οποία και ρητά παραπέμπει προς αποφυγήν επαναλήψεων, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του.

Φορολογική μεταχείριση των δωρεών προς την ανώνυμη εταιρεία ειδικού σκοπού με την επωνυμία «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος ΑΕ».(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
α) Με τη διάταξη του άρθρου 25 ενότητα Β΄ του Ν. 3842/2010 καταργήθηκαν όλες οι εξ ειδικών διατάξεων προβλεπόμενες απαλλαγές από το φόρο δωρεάς, συμπεριλαμβανομένων και των απαλλαγών που προέβλεπε ο Ν. 3785/2009, που κύρωσε τη Σύμβαση Δωρεάς μεταξύ του Κοινωφελούς Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και του Ελληνικού Δημοσίου. (πλειοψ.) β) Η ανώνυμη εταιρεία (Οργανισμός) με την επωνυμία «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος ΑΕ», δεν υπέχει υποχρέωση καταβολής φόρου για τις δωρεές που χορηγούνται προς αυτή για την επιτέλεση του ειδικού σκοπού της, λόγω αποκλειστικής προς τούτο υποχρέωσης του Ελληνικού Δημοσίου. (ομοφ.) γ) Λόγω της ανυπαρξίας φορολογικής υποχρέωσης της ως άνω εταιρείας, δεν υφίσταται λόγος διερεύνησης του προσήκοντος ύψους της φορολογικής της επιβάρυνσης. (ομοφ.) ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΑΠΟ ΤΗΝ 261/2012.

Εξόφληση του 1ου λογαριασμού του έργου «Αντιπλημμυρικά  έργα .....(...). Στο άρθρο 48 του ν. 3669/2008 «Κύρωση της κωδικοποίησης της νομοθεσίας κατασκευής δημοσίων έργων» (ΦΕΚ Α΄ 116) ορίζεται ότι: «1. Κάθε σύμβαση, εκτός από την προθεσμία για την περάτωση του συνόλου του έργου (συνολική προθεσμία), περιλαμβάνει και προθεσμίες για την ολοκλήρωση συγκεκριμένων τμημάτων αυτού (τμηματικές προθεσμίες). ... 2. Όλες οι προθεσμίες (συνολική και τμηματικές) αρχίζουν από την υπογραφή της σύμβασης, εκτός αν στα συμβατικά τεύχη ορίζεται διαφορετικά. 3. Μέσα στη συνολική προθεσμία πρέπει να έχουν τελειώσει όλες οι επί μέρους εργασίες του έργου και να έχουν ολοκληρωθεί οι τυχόν προβλεπόμενες από τη σύμβαση δοκιμές. Το ίδιο ισχύει αναλογικά και για τις τμηματικές προθεσμίες (…) 7. Ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να συνεχίσει την κατασκευή του έργου για επιπλέον της συνολικής προθεσμίας χρονικό διάστημα, ίσο προς το ένα τρίτο (1/3) αυτής και πάντως όχι μικρότερο των τριών (3) μηνών (οριακή προθεσμία). Η συνολική προθεσμία υπολογίζεται με βάση την αρχική συμβατική προθεσμία και τις τυχόν παρατάσεις που εγκρίθηκαν ύστερα από σχετικό αίτημα του αναδόχου μέσα στην αρχική συμβατική προθεσμία και δεν οφείλονται σε υπαιτιότητά του. 8. Παράταση της συνολικής ή των τμηματικών προθεσμιών εγκρίνεται: α) Είτε "με αναθεώρηση", όταν η καθυστέρηση του συνόλου των εργασιών του έργου ή του αντίστοιχου τμήματος δεν οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του αναδόχου ή προκύπτει από αύξηση του αρχικού συμβατικού αντικειμένου. β) Είτε "χωρίς αναθεώρηση", για το σύνολο ή μέρος των υπολειπόμενων εργασιών, όταν η παράταση κρίνεται σκόπιμη για το συμφέρον του έργου, έστω και αν η καθυστέρηση του συνόλου ή μέρους των υπολειπόμενων εργασιών οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του αναδόχου (…).  …. 10. Η έγκριση των παρατάσεων προθεσμιών γίνεται από την προϊσταμένη αρχή, ύστερα από αίτηση του αναδόχου. Παράταση μπορεί να εγκριθεί και χωρίς αίτηση του αναδόχου, αν αυτή δεν υπερβαίνει την οριακή προθεσμία. Η αίτηση, αν υπάρχει, κατατίθεται στη διευθύνουσα υπηρεσία που διατυπώνει πάντοτε τη γνώμη της προς την προϊσταμένη αρχή (…)». Από τις προαναφερόμενες  διατάξεις συνάγεται ότι η εκτέλεση των εργασιών, που περιλαμβάνονται σε σύμβαση δημοσίου έργου, πρέπει να ολοκληρώνεται πριν από τη λήξη της συμβατικής προθεσμίας περαίωσης του έργου ή της νόμιμης παράτασης αυτής. Είναι δε νόμιμη η παράταση της προθεσμίας περαίωσης του έργου όταν χορηγείται, με απόφαση της προϊσταμένης αρχής, είτε με αίτηση του αναδόχου είτε και χωρίς αυτή, κατόπιν γνωμοδότησης της διευθύνουσας υπηρεσίας, αλλά εντός της ανωτέρω συμβατικής προθεσμίας.  Παράταση της προθεσμίας χορηγηθείσα μετά τη λήξη της αρχικής  προθεσμίας διάρκειας της σύμβασης δεν αποτελεί όντως παράταση αυτής εφ’ όσον  αυτή λαμβάνει χώρα μετά την εκπνοή της, αλλά χορήγηση νέας προθεσμίας, η οποία, όμως, δεν προβλέπεται από τις προαναφερθείσες διατάξεις. Αντίθετη ερμηνευτική εκδοχή θα οδηγούσε σε καταστρατήγηση των σχετικών περί προθεσμιών διατάξεων, η τήρηση των οποίων υπαγορεύεται από λόγους δημόσιας τάξης, εφόσον συνδέονται άμεσα με το δημόσιο συμφέρον ολοκλήρωσης και παράδοσης ενός δημόσιου έργου.(βλ. Πρ.VII Τμ. 244/2010, 5,31/2012,94/2013, πρβλ. Αποφ. Τμ. Μείζονος-Επταμελούς Σύνθεσης 3463/2012).

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ(...)Κατόπιν δε της  1737/35/9.7.2013 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του ........, καταβλήθηκε το ποσό των 12.300,00 με Φ.Π.Α., που αντιστοιχεί στο ήμισυ της ως άνω συμβατικής αμοιβής, στην ανωτέρω ανάδοχο εταιρεία, λόγω παράδοσης εκ μέρους της του 70% των σχετικών υπηρεσιών και της παραλαβής τους. Με την 2207/51/22.9.2015 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ........ εγκρίθηκε η παράταση του ως άνω χρόνου οριστικής παράδοσης των υπόλοιπων σχετικών συμβατικών υπηρεσιών μέχρι τις 30.9.2015, ενώ με την 1799/42/21.7.2015 όμοια απόφαση είχε ήδη εγκριθεί η καταβολή στην ανωτέρω εταιρεία του υπόλοιπου ημίσεως της ως άνω συμβατικής αμοιβής, ποσού 12.300,00 ευρώ με Φ.Π.Α., λόγω της οριστικής παράδοσης εκ μέρους της εταιρείας και της παραλαβής από το ........ των υπηρεσιών αυτών. Σε εκτέλεση δε των αποφάσεων αυτών και προς πληρωμή του εν λόγω ποσού στην ανωτέρω εταιρεία, κι επομένως προς εξόφληση της συνολικής αμοιβής της από την ως άνω σύμβαση, εκδόθηκε από τον ........ το επίμαχο χρηματικό ένταλμα. Ενόψει αυτών, το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν υπάγεται στον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, δοθέντος ότι αφορά δαπάνη πληρωμής μετά τον πρώτο λογαριασμό της ως άνω σύμβασης υπηρεσιών Ν.Π.Δ.Δ. (του ........), συμβατικού προϋπολογισμού άνω των 10.000,00 ευρώ με Φ.Π.Α., υπηρεσιών, που παρασχέθηκαν κατά το, από 1.7.2013 έως 30.9.2015, χρονικό διάστημα της παράτασης του χρόνου παροχής τους σε εκτέλεση της αυτής αρχικής σύμβασης. 

Σύμβαση ανάθεσης υπηρεσιών θαλασσίων ενδομεταφορών:Με τα δεδομένα αυτά και λαμβάνοντας υπόψη ότι η αναθέτουσα αρχή είχε ενεργοποιήσει εντός συντόμου χρονικού διαστήματος τους μηχανισμούς ανοιχτής συμμετοχής πλοιοκτητών στις υπό ανάθεση γραμμές (πρόσκληση για σύναψη συμβάσεων αποκλειστικής εκμετάλλευσης και μειοδοτικό διαγωνισμό), καθώς και ότι ο αρχικώς προκηρυχθείς διαγωνισμός απέβη άγονος ως προς την εν λόγω δρομολογιακή γραμμή, το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι, από τον έλεγχο όλων των στοιχείων που υποβλήθηκαν σε αυτό, η Αναθέτουσα Αρχή προέβη στις προβλεπόμενες από το άρθρο όγδοο του ν.2932/2001 ενέργειες, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι επείγουσες συγκοινωνιακές ανάγκες των εξυπηρετούμενων περιοχών, για το χρονικό διάστημα μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας του επαναληπτικού διαγωνισμού και τη σύναψη της σχετικής σύμβασης, το πλοίο δε που επελέγη πληροί τις προβλεπόμενες από το νόμο και την προκήρυξη απαιτήσεις ασφαλείας (σχετ. και το 2252.1.20/1840/17/11.1.2017 διαβιβαστικό έγγραφο του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής). Κατά συνέπεια, νομίμως συνήφθη η ελεγχόμενη σύμβαση.

Με την προδικαστική προσφυγή αίτημα είναι η υποχρέωση της ΔΕΚΟ να συνεχίσει τη σύμβαση που έχει συνάψει με τον προσφεύγοντα, καθώς και να πραγματοποιήσει τις πληρωμές που προβλέπονται σε αυτήν. Επιπλέον, ζητείται η αναγνώριση του δικαιώματος του προσφεύγοντα να συνεχίσει την εκτέλεση της σύμβασης και να μην επέλθουν αρνητικές συνέπειες λόγω της διακοπής της. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών ή προϊόντων, με βάση τους όρους που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των δύο μερών. Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η ΔΕΚΟ έχει παραβιάσει τους όρους της σύμβασης, δημιουργώντας ζημία και αδικία, και ζητεί τη δικαστική προστασία του δικαίου του μέσω της παρούσας προσφυγής.

Νομιμότητα ή μη συμβατικού όρου «ρήτρας» τεχνικών προδιαγραφών και συμβάσεως που θα συναφθεί μεταξύ Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως και επιχειρήσεως παροχής υπηρεσιών ταχυδρομείου.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Η Διοίκηση δύναται νομίμως να περιλάβει στις τεχνικές προδιαγραφές και στη σύμβαση που θα συναφθεί μεταξύ του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως και της επιχειρήσεως παροχής υπηρεσιών ταχυδρομείου, που θα επιλεγεί για την αποστολή των δικαιολογητικών από τις υπηρεσίες παραλαβής στη Διεύθυνση Διαβατηρίων και του διαβατηρίου στον ενδιαφερόμενο, η παρακάτω ρήτρα «Σε περίπτωση απώλειας, καταστροφής ή μη έγκαιρης παράδοσης δικαιολογητικών και διαβατηρίων εκ μέρους της αναδόχου εταιρίας και εφόσον με δικαστική απόφαση καταδικαστεί το Δημόσιο να καταβάλει αποζημίωση στο ζημιωθέντα ιδιώτη (για υλική ζημία, διαφυγόντα κέρδη, κ.λπ.), η Αναθέτουσα Αρχή έχει δικαίωμα αναγωγής σε βάρος της αναδόχου εταιρίας κατά τις περί αστικής ευθύνης διατάξεις».

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ:Μη νόμιμη ..η ελεγχόμενη σύμβαση, κατά το μέρος που αφορά το αντικείμενο που αναλαμβάνει να εκτελέσει η ως άνω …., καίτοι φέρεται ως προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, κατ’ ορθό νομικό χαρακτηρισμό αυτής, αποτελεί εξ επαχθούς αιτίας δημόσια σύμβαση παροχής υπηρεσιών κατά την έννοια της Οδηγίας 2004/18 (π.δ/τος 60/2007), η οποία έχει ως αντικείμενο την παροχή εκ μέρους της ... υπηρεσιών επεξεργασίας απορριμμάτων που εμπίπτουν στο Παράρτημα ΙΙΑ της ως άνω Οδηγίας, όπως αυτό ισχύει, κατηγορία 16: «Υπηρεσίες αποκομιδής απορριμμάτων, υπηρεσίες αποχέτευσης και συναφείς υπηρεσίες». Ως εκ τούτου, έπρεπε κατά τις διατάξεις της Οδηγίας αυτής και τις προαναφερθείσες εθνικές διατάξεις του ν. 3463/2006 και του π.δ. 28/1980  να προηγηθεί για την ανάθεση των ως άνω υπηρεσιών διαγωνιστική διαδικασία, ώστε να διασφαλισθεί ότι η εν λόγω ανάθεση θα γίνει κατόπιν ανάπτυξης ανταγωνισμού μεταξύ εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην ελεύθερη αγορά όσο και μεταξύ των ...Συνεπώς η ελεγχόμενη σύμβαση, και κατά το μέρος που αφορά στο αντικείμενο που αναλαμβάνει να εκτελέσει το Πανεπιστήμιο …., συνιστά κατ’ επίφαση προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, υποκρύπτουσα απευθείας ανάθεση στο Πανεπιστήμιο …. συνήθων μελετών, διεπόμενων από τις διατάξεις του ν. 3316/2005, η οποία δεν είναι νόμιμη, καθόσον δεν συντρέχουν εν προκειμένω οι προβλεπόμενες στο άρθρο 10 του νόμου αυτού προϋποθέσεις της απευθείας ανάθεσης μελέτης χωρίς τη διενέργεια διαγωνιστικής διαδικασίας και χωρίς δημοσίευση σχετικής προκήρυξης.

H καταρτισθείσα σύμβαση, με αντικείμενο την ανάπτυξη ολοκληρωμένου σχεδίου κυκλοφοριακών παρεμβάσεων στο κέντρο της πόλης της, φέρει το χαρακτήρα σύμβασης παροχής υπηρεσιών κατά την έννοια του ν. 3316/2005 κι όχι σύμβασης μίσθωσης έργου, δεδομένου ότι αφενός μεν οι συμβαλλόμενοι απέβλεψαν στην παροχή των συγκεκριμένων υπηρεσιών από πρόσωπο με εξειδικευμένες γνώσεις κι όχι σ’ αυτό καθ’ εαυτό το αποτέλεσμα που έχει συμφωνηθεί, αφετέρου δε οι εκτελούμενες υπηρεσίες συνίστανται ακριβώς στην εκπόνηση κυκλοφοριακής μελέτης, όπως προκύπτει τόσο από το περιεχόμενο της συναφθείσας από 1.2.2008 σύμβασης όσο και από το περιεχόμενο αυτής της ίδιας της συνταχθείσας μελέτης. Περαιτέρω, όμως, η απευθείας ανάθεση της επίμαχης μελέτης δεν είναι νόμιμη, διότι δεν συντρέχουν εν προκειμένω οι προβλεπόμενες στο άρθρο 10 του ν. 3316/2005 προϋποθέσεις της απευθείας ανάθεσης.

Εκτέλεση εργασιών..Με αυτά τα δεδομένα προέχων χαρακτήρας της συναφθείσας σύμβασης είναι αυτός των υπηρεσιών/εργασιών και δεν πρόκειται για σύμβαση έργου κατά τους ορισμούς του άρθρου 2 του ν. 4412/2016, διότι: α) Οι εργασίες υπό στοιχεία 2 και 8 που αναφέρονται στο Παράρτημα I του Προσαρτήματος Β΄ του ν. 4412/2016 και χαρακτηρίζονται, ως εκ τούτου, «δημόσια έργα» κατά την έννοια του νόμου, αποτελούν ήσσον τμήμα του συνόλου των εργασιών που ανατέθηκαν με την κρινόμενη σύμβαση, ήτοι πρόκειται για δύο ομάδες εργασιών επί συνόλου οκτώ ομάδων, ενώ το άθροισμα του προϋπολογισμού τους (6.400, 00 ευρώ) ανέρχεται σε ποσοστό 32% επί του συνολικού προϋπολογισμού των εργασιών (19.950,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α.). β) Οι λοιπές εργασίες, που αφορούν κυρίως σε τμηματικές παρεμβάσεις στους εξωτερικούς χώρους των κτιρίων και σε χώρους πέριξ αυτών, είναι συνήθεις και δεν απαιτούν ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις και μεθόδους ούτε εξειδικευμένο προσωπικό για τη διεκπεραίωσή τους, όπως άλλωστε καταδεικνύει εν προκειμένω η ύπαρξη μιας απλής τεχνικής περιγραφής των προς εκτέλεση εργασιών, χωρίς ειδική τεχνική μελέτη (πρβλ. Ε.Σ. Ε΄ Κλιμ. 56/2017). Επομένως ο Δήμος δεν υποχρεούνταν να τηρήσει στην προκειμένη περίπτωση τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 118 παρ. 5 του ν. 4412/2016 για τις απευθείας αναθέσεις των δημοσίων έργων.