Αριθμός Πρωτοκόλλου: Ο.3041/2026

Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης και άλλες διατάξεις

"Περί απαγορεύσεως της χρησιμοποιήσεως ορισμένων ουσιών με ορμονική ή θυρεοστατική δράση και των "β-αγωνιστικών" ουσιών στη ζωική παραγωγή για κερδοσκοπικούς λόγους, περί λήψεως μέτρων ελέγχου για ορισμένες ουσίες και τα κατάλοιπά τους σε ζώντα ζώα και στα προϊόντα τους, σε συμμόρφωση προς τις Οδηγίες 96/22/ΕΚ και 96/23/ΕΚτου Συμβουλίου και καταργήσεως των π.δ/των 678/1982 (142 Α), 439/1987 (210 Α), των αποφάσεων 89/187/ΕΟΚ και 91/664/ΕΟΚ και περί τροποποιήσεως των π.δ/των 115/1990 (48 Α) και 497/1989 (212 Α)".(Διορθ. Σφαλμ. στο ΦΕΚ Α' 221/1998).

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EE) 2017/625 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 15ης Μαρτίου 2017 για τους επίσημους ελέγχους και τις άλλες επίσημες δραστηριότητες που διενεργούνται με σκοπό την εξασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές και των κανόνων για την υγεία και την καλή μεταχείριση των ζώων, την υγεία των φυτών και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, για την τροποποίηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 999/2001, (ΕΚ) αριθ. 396/2005, (ΕΚ) αριθ. 1069/2009, (ΕΚ) αριθ. 1107/2009, (ΕΕ) αριθ. 1151/2012, (EE) αριθ. 652/2014, (ΕΕ) 2016/429 και (ΕΕ) 2016/2031, των κανονισμών του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1/2005 και (ΕΚ) αριθ. 1099/2009 και των οδηγιών του Συμβουλίου 98/58/ΕΚ, 1999/74/ΕΚ, 2007/43/ΕΚ, 2008/119/ΕΚ και 2008/120/ΕΚ και για την κατάργηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 854/2004 και (ΕΚ) αριθ. 882/2004, των οδηγιών του Συμβουλίου 89/608/ΕΟΚ, 89/662/ΕΟΚ, 90/425/ΕΟΚ, 91/496/ΕΟΚ, 96/23/ΕΚ, 96/93/ΕΚ και 97/78/ΕΚ και της απόφασης 92/438/ΕΟΚ του Συμβουλίου (κανονισμός για τους επίσημους ελέγχους)

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΜΑΘΗΤΩΝ:Αίτηση ανάκλησης  της 7/2016 πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (,,)Κατόπιν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων ενώπιον του Τμήματος οκτώ (8) σχεδίων συμβάσεων μεταξύ του αιτούντος ν.π.δ.δ. και των …. για τα ομαδοποιημένα δρομολόγια 88 και 89, 90 και 101, … για τα δρομολόγια 74, 77, 79, 92, 93, 96 και 97, 102, 131, 132, «….», για τα δρομολόγια 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 7, 8, 11, 46, 47, 49, 59, 66, «….», για τα δρομολόγια 13, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 30, 33, 34, 35, 38, 39, 41, 42, 43, 49, 50, 51, 53, 54, 61 και 62, 63, 64, 65, 109, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 123, 124, 126 και 127, 128, 129, 133, «….», για τα δρομολόγια 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 5.1, 5.2, 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.7, 5.8, 5.10, 5.11, 5.12, 5.13, 5.14, 5.15, 5.16, 5.17, 5.18, 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5, 6.6, 6.7, 6.8, 6.9, 6.11, 6.12, 6.13, 6.14, 6.15, 6.16, 9, 56, 57, 68, 73, 82, 86, 107, 108, 121, …., για τα δρομολόγια 91 και 130, 100, 104, «…. Ε.Ε.», για τα δρομολόγια 10, 75 και …., για το δρομολόγιο 98, με αντικείμενο τη μεταφορά μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για τα σχολικά έτη 2015-2016 και 2016-2017 χωρικής αρμοδιότητας της Περιφερειακής Ενότητας ….Ανακαλεί την 7/2016 πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Κατάρτιση δασικών χαρτών...Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στην ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία και επομένως δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης, αντίγραφο του οποίου τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή στη Γραμματεία του Κλιμακίου, υπό τον όρο να απαλειφθεί, ως αόριστη, η πρόβλεψη του άρθρου 8.3 του σχεδίου σύμβασης περί της δυνατότητας αύξησης της συμβατικής αμοιβής του αναδόχου στις περιπτώσεις που συντρέξουν οι κατά νόμον προϋποθέσεις, καθόσον αφενός δεν προσδιορίζονται με σαφήνεια οι όροι ενεργοποίησής της, αφετέρου δεν τίθεται οποιοδήποτε ποσοτικό όριο της αύξησης αυτής. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι σε κάθε περίπτωση η τροποποίηση συμβατικών όρων είτε αυτές συνεπάγονται μικρής έκτασης αλλαγές στα συμφωνημένα παραδοτέα είτε ενεργοποιούνται κατ’ εφαρμογή των άρθρων 132 και 186 του ν.4412/2016, όπως προβλέπεται στο άρθρο 16 του σχεδίου σύμβασης, θα κριθεί, εάν ανακύψει σχετικό ζήτημα κατά την εκτέλεση της σύμβασης, υπό τη συνδρομή των προϋποθέσεων που ορίζουν οι σχετικές διατάξεις, καθώς και υπό την προϋπόθεση της προηγούμενης υποβολής της στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ε.Σ. Ζ΄ Κλ. 191, 6/2018, 365, 91/2017, 125, 105/2016).

Δημόσια έργα.Ενιαίο ποσοστό έκπτωσης.Από τις ως άνω διατάξεις συνάγεται ότι με τη διακήρυξη του διαγωνισμού καθορίζεται το σύστημα υποβολής προσφορών των διαγωνιζομένων, μεταξύ αυτών που περιοριστικά απαριθμούνται στο άρθρο 4 του Ν. 3669/2008. Η αναθέτουσα αρχή έχει τη διακριτική ευχέρεια να επιλέξει κάποιο από τα συστήματα ή και συνδυασμό αυτών υπό τις ειδικότερους περιορισμούς που τίθενται για κάθε ένα εξ αυτών. Σε ότι αφορά στο σύστημα που περιλαμβάνει την προσφορά ακέραιου ποσοστού εκπτώσεως στο τιμολόγιο (δηλαδή στην προϋπολογισθείσα δαπάνη) της υπηρεσίας, αυτό δύναται να εφαρμοσθεί εφόσον συντρέχουν δύο σωρευτικώς απαιτούμενες προϋποθέσεις : α) η προμέτρηση των εργασιών του δημοπρατούμενου έργου είναι δύσκολη ή αδύνατη, γεγονός που δυνητικά συμβαίνει σε έργα συντηρήσεων, βελτιώσεων και ανακαινίσεων και β) ο προϋπολογισμός της Υπηρεσίας για το υπό εκτέλεση έργο δεν υπερβαίνει το όριο των 750.000 ευρώ μέχρι του οποίου γίνονται δεκτές εργοληπτικές επιχειρήσεις πρώτης τάξεως του Μητρώου Εμπειρίας Εργοληπτικών Επιχειρήσεων. Εκ τούτων παρέπεται ότι το σύστημα του ενιαίου ποσοστού εκπτώσεως επιφυλάσσεται μόνο για ειδικά έργα (όπου η προμέτρηση παρουσιάζει δυσχέρειες ή καθίσταται αδύνατη), μικρής προϋπολογιζόμενης αξίας, προκειμένου στα μεγάλα έργα να συντάσσονται ακριβείς κατά το δυνατόν προϋπολογισμοί, στηριζόμενοι επί αντιστοίχων μελετών και να αποφεύγεται η υπερτιμολόγηση έργων και η δι’ αυτής παροχή δικαιώματος συμμετοχής σε εργοληπτικές επιχειρήσεις μεγαλύτερης τάξεως. Ως εκ τούτου η (μη επιτρεπτή) επιλογή του συστήματος αυτού σε μεγάλα έργα, συνδεόμενη άμεσα με την παροχή δικαιώματος συμμετοχής σε εργοληπτικές επιχειρήσεις μεγαλύτερες της πρώτης τάξεως, συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια (Πράξεις VI Τμήματος 89/2007, 96/2004) καθόσον προσβάλλει τις αρχές του ανταγωνισμού με την ειδικότερη μορφή της παραβιάσεως των κανόνων που διέπουν τη δυνατότητα συμμετοχής συγκεκριμένων εργοληπτικών επιχειρήσεων (μέχρι του ορίου της πρώτης τάξεως). Τέλος, με το νέο θεσμικό πλαίσιο (Ν. 3669/2008), το οποίο φέρει ως τίτλο «Κωδικοποίηση της νομοθεσίας κατασκευής δημόσιων έργων», η θέσπιση του συστήματος αυτού για έργα μέχρι του ορίου των 750.000 ευρώ (όπου γίνονται δεκτές εργοληπτικές επιχειρήσεις πρώτης τάξεως), καίτοι στο προϊσχύσαν νομοθετικό καθεστώς (άρθρο 6 Π.Δ/τος 609/1985 όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 4 του Π.Δ/τος 218/1999) αναφέρονταν η τρίτη τάξη, ουδεμία ασκεί επιρροή, καθόσον πρόκειται περί νομοθετικών διατάξεων και επιλογών, οι οποίες θέτουν κανόνες δικαίου και όχι περί Προεδρικού Διατάγματος προκειμένου να δύναται να ερευνηθεί εάν οι νέες ρυθμίσεις κείνται εντός της οικείας εξουσιοδοτικής διατάξεως και της δεσμεύσεως που παράγεται από τον σκοπό της κωδικοποιήσεως. Τούτο δε ανεξαρτήτως του ότι και υπό την ισχύ του Π.Δ/τος 609/1985, μετά την εφαρμογή του Ν. 2940/2001, οι σχετικές διατάξεις ερμηνεύθηκαν ότι αφορούν σε μικρά έργα μέχρι του ποσού των 750.000 ευρώ, όπου δικαίωμα συμμετοχής έχουν εργοληπτικές επιχειρήσεις πρώτης τάξεως (Πράξεις IV Τμήματος 8/2008, 141/2007, 89/2007).

Αντιπλημμυρικά έργα...Mε τα δεδομένα αυτά, κατά την κρατήσασα άποψη του Τμήματος, ορθώς η Αναπληρώτρια Επίτροπος έκρινε ότι η βαθμολόγηση των διαγωνιζομένων σε όλα τα κριτήρια και υποκριτήρια παρίσταται πλημμελώς αιτιολογημένη στερούμενη της προσήκουσας ειδικότητας, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι τεχνικές προσφορές που έλαβαν πανομοιότυπους λεκτικούς χαρακτηρισμούς παρουσιάζουν διαφοροποίηση ως προς την αριθμητική βαθμολογία που έλαβαν, παρά το γεγονός ότι η διατυπωθείσα λεκτική αιτιολόγηση επί των επιμέρους στοιχείων των κριτηρίων και υποκριτηρίων ταυτίζεται πλήρως, χωρίς περαιτέρω να εξειδικεύονται τα συγκεκριμένα εκείνα ποιοτικά στοιχεία των προσφορών που αξιολογήθηκαν από την Επιτροπή Διαγωνισμού και δικαιολογούν τη διαφορετική βαθμολόγηση (ΣτΕ (ΕΑ) 71/2009 σκ.8, 1273/2010 σκ. 10, 213/2011). Ειδικότερα, από την επισκόπηση του πίνακα που περιέχεται στο σχετικό Πρακτικού ΙΙ προκύπτει ότι αναφορικά με το Κριτήριο 1ο U1 για κάθε υποψήφιο επαναλαμβάνεται η λεκτική διατύπωση του κριτηρίου αυτού, όπως αυτό αναφέρεται στο άρθρο 22 της διακήρυξης και προστίθενται μόνο οι λεκτικοί χαρακτηρισμοί «πολύ καλή» και «άριστη» κατά περίπτωση και αριθμητική αποτύπωση της βαθμολογίας, βάσει του πίνακα αντιστοίχησης των χαρακτηρισμών αυτών (πολύ καλή, κ.λ.π.) με κλίμακα βαθμολογίας που παρατίθεται στο προοίμιο του εν λόγω πρακτικού. Συγκεκριμένα για τους διαγωνιζόμενους με α/α 1,5,6,11,19 τέθηκε ο ίδιος λεκτικός χαρακτηρισμός «πολύ καλή», πλην όμως η αριθμητική βαθμολογία τους παρουσιάζει διαφοροποίηση και ανέρχεται σε 85,89,88,86 και 87, αν και παραπλεύρως διατυπώνονται και για τους πέντε «παρατηρήσεις –σχόλια» (αιτιολόγηση) με πανομοιότυπη φρασεολογία, χωρίς καμία ειδική μνεία των δεδομένων των προσφορών τους και των στοιχείων που αξιολογήθηκαν. Περαιτέρω, για τα διαγωνιζόμενα σχήματα με α/α 2,4,9,15,16 και 20 και αυτά με α/α 3,10,13 δόθηκε ο λεκτικός χαρακτηρισμός «άριστη», πλην όμως η βαθμολογία στην μεν πρώτη ως άνω ομάδα διαγωνιζομένων είναι 90 και στη δεύτερη 91, αν και διατυπώθηκε ταυτόσημος σχολιασμός, χωρίς όμως να εντοπίζονται τα τεχνικά εκείνα στοιχεία των προσφορών που οδήγησαν στην ίδια ή τη διαφορετική αυτή βαθμολόγηση. Ομοίως ανεπαρκή αιτιολόγηση εμφανίζει και η αξιολόγηση των υποψηφίων με α/α 7,14 και 17, οι προσφορές των οποίων έλαβαν τον ίδιο λεκτικό χαρακτηρισμό «άριστη» με πανομοιότυπο σχολιασμό που όμως δεν συνοδεύεται από κανενός είδους αναφορά σε συγκεκριμένα στοιχεία του φακέλου κάθε διαγωνιζομένου, παρότι η βαθμολογία για την α/α 14 σύμπραξη ήταν 93 και για τα συμμετέχοντα σχήματα α/α 7 και 17 ήταν 94. Η ίδια πρακτική εμφανίζεται και κατά την αξιολόγηση των προσφορών στο πλαίσιο του υποκριτηρίου U2Α του Κριτηρίου 2, καθόσον παρουσιάζεται εξίσου αναιτιολόγητη διαφοροποίηση ως προς την αριθμητική βαθμολογία που έλαβαν οι τεχνικές προσφορές, για τις οποίες διατυπώθηκε όμοιος λεκτικός χαρακτηρισμός και σχολιασμός. Συγκεκριμένα, οι προσφορές α) των διαγωνιζομένων με α/α 1, 2, 6 και 19, αν και έλαβαν λεκτικό χαρακτηρισμό «πολύ καλή» και πανομοιότυπο σχολιασμό, ωστόσο βαθμολογήθηκαν αντιστοίχως με 86, 83, 89 και 87, β) της σύμπραξης με α/α 7 που βαθμολογήθηκε με 91 σε σχέση με τους διαγωνιζόμενους με α/α 5,13,14,20 που βαθμολογήθηκαν με 90, παρόλο που έλαβαν τον ίδιο λεκτικό χαρακτηρισμό «άριστη» και ταυτόσημο σχολιασμό και γ) των διαγωνιζομένων με α/α 3,4,9 και 17 που έλαβαν επίσης λεκτικό χαρακτηρισμό «άριστη» και σχολιασμό που ταυτίζεται απολύτως, ωστόσο βαθμολογήθηκαν με 95, 93, 96 και 94, αντίστοιχα, χωρίς σε καμία από τις ανωτέρω περιπτώσεις να γίνεται συγκριτική αξιολόγηση των δεδομένων και των ποιοτικών στοιχείων εκάστης προσφοράς. Τέλος, η ίδια πλημμέλεια της αξιολόγησης επαναλαμβάνεται και στο πλαίσιο του υποκριτηρίου U2Β του Κριτηρίου 2, καθόσον οι προσφορές των διαγωνιζομένων σχημάτων με α/α 8,9,16,18 και 19 που έλαβαν τον ίδιο λεκτικό χαρακτηρισμό «πολύ καλή» και όμοια αιτιολόγηση στα επιμέρους στοιχεία του υποκριτηρίου βαθμολογήθηκαν με 88 ή 89, ενώ και οι λοιπές προσφορές με α/α 1,2,3,4,5,6,7,10,11,12,13,15,15,17και 20 που έλαβαν λεκτικό χαρακτηρισμό «άριστη» και πανομοιότυπη αιτιολόγηση βαθμολογήθηκαν με 90, 91 ή και 92, χωρίς και πάλι να αναδεικνύονται τα επιμέρους εκείνα στοιχεία των προσφορών που αξιολογήθηκαν και οδήγησαν σε χαμηλότερη, υψηλότερη ή και ίδια βαθμολογία.

Μεταφορά μαθητών.Συμπληρωματικές-συμβάσεις.Κατά την έννοια των προπαρατεθεισών διατάξεων του π.δ. 60/2007, η κατάρτιση συμπληρωματικής σύμβασης με τον ανάδοχο ήδη εκτελούμενης σύμβασης παροχής υπηρεσιών αποτελεί εξαιρετική διαδικασία ανάθεσης και για το λόγο αυτό εφαρμόζεται μόνο όταν συντρέχουν οι περιοριστικά αναφερόμενες προϋποθέσεις, καθόσον συνιστά παρέκκλιση από τις αρχές της διαφάνειας, της ισότητας συμμετοχής στις διαδικασίες για την κατάρτιση δημοσίων συμβάσεων και του ελεύθερου ανταγωνισμού. Ως συμπληρωματικές υπηρεσίες θεωρούνται εκείνες για τις οποίες συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις: α) παρουσιάζουν αναγκαία συνάφεια με τις αρχικές υπηρεσίες, αλλά δεν περιλαμβάνονται στο αρχικό πρόγραμμα, ούτε στην πρώτη συναφθείσα σύμβαση, β) κατέστησαν αναγκαίες για την εκτέλεση της υπηρεσίας της αρχικής σύμβασης, λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, γ) δεν μπορούν τεχνικά ή οικονομικά να διαχωριστούν από την κύρια σύμβαση, χωρίς να δημιουργήσουν μείζονα προβλήματα για την αναθέτουσα αρχή, ή, παρά τη δυνατότητα διαχωρισμού τους, είναι απόλυτα αναγκαίες για την τελειοποίησή της και δ) η προϋπολογιζόμενη συνολική αξία των συμβάσεων που ανατίθενται για συμπληρωματικές υπηρεσίες δεν υπερβαίνει το 50% της αξίας της κυρίας σύμβασης. Ως απρόβλεπτες δε περιστάσεις θεωρούνται αιφνίδια πραγματικά γεγονότα τα οποία δεν ανάγονται στο χρόνο κατάρτισης της αρχικής σύμβασης και τα οποία, αντικειμενικώς, δεν μπορούσαν να προβλεφθούν, σύμφωνα με τους κανόνες επιμέλειας του μέσου συνετού ανθρώπου του οικείου κλάδου. Οι ως άνω διατάξεις, λόγω του εξαιρετικού χαρακτήρα τους, πρέπει να ερμηνεύονται στενά, το δε βάρος αποδείξεως της συνδρομής των έκτακτων και απρόβλεπτων περιστάσεων το φέρει όποιος τις επικαλείται (Δ.Ε.Κ. απόφαση της 27.10.2011, C-601/2010 Επιτροπή κατά Ελλάδας, Δ.Ε.Κ. απόφαση της 17.09.1998, C-323/96 Επιτροπή κατά Βελγίου, Δ.Ε.Κ. απόφαση της 28.03.1996, C-318/1994 Επιτροπή κατά Γερμανίας, Δ.Ε.Κ. απόφαση της 18.05.1995, C-57/94 Επιτροπή κατά Ιταλίας, Δ.Ε.Κ. απόφαση της 18.03.1992, C-24/91 Επιτροπή κατά Ισπανίας). Σε καμία περίπτωση, πάντως, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως συμπληρωματικές οι υπηρεσίες που κατατείνουν σε επέκταση του τεχνικού αντικειμένου του αρχικού έργου ή στη βελτίωση της ποιότητάς του, καθώς είναι ανεπίτρεπτη η εκ των υστέρων μεταβολή του αντικειμένου του έργου, που δεν ήταν γνωστή στο σύνολο των διαγωνιζομένων κατά την υποβολή της προσφοράς τους και δεν αποτέλεσε τη βάση της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου. Τέλος, η απόφαση του αρμοδίου οργάνου περί προσφυγής στην ως άνω διαδικασία αναθέσεως πρέπει, ως εκ της φύσεώς της, να είναι ειδικώς και επαρκώς αιτιολογημένη, ώστε να καθίσταται εφικτός ο έλεγχος της νομιμότητά της (Ελ.Συν. Τμήμα Μείζονος Επταμελούς Σύνθεσης αποφ. 2153, 1704/2011, VI Tμ. αποφ. 2209, 2199, 1777, 791/2011, 3084/2010, 3675/2009, 132/2008, 90/2005, Ζ΄ Κλιμ. Πράξεις 85/2011, 67/2011, 159/2010, 20/2009, 282, 255, 199, 131/2008 κ.α.).