ΣΤΕ ΕΑ 213/2011

Η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της απόφασης που έδωσε την 3η θέση στην τεχνική της προσφορά στον διαγωνισμό για την εκπόνηση μελέτης του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου (***) του Δήμου ******, με προϋπολογισμό 860.618,90€ (πλέον ΦΠΑ). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την εκτίμηση του αντικειμένου και των στόχων της μελέτης, τον εντοπισμό προβλημάτων και προτάσεις αντιμετώπισης, τη χωροταξική ανάλυση, καθώς και την οργάνωση της εργασίας και τον συντονισμό της ομάδας μελέτης. Η προσφυγή επικεντρώνεται στην αξιολόγηση του Κριτηρίου Κ1, το οποίο αφορά την πληρότητα και αρτιότητα της εκτίμησης του αντικειμένου της μελέτης.

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ:..η Επιτροπή Διαγωνισμού,...αξιολόγησε και βαθμολόγησε τις τεχνικές προσφορές όλων των υποψηφίων ανά κριτήριο U1 και U2, εντός δε του κριτηρίου U2, ανά υποκριτήριο αυτού U2A και U2B, η αξιολόγηση δε και η βαθμολόγηση έγιναν βάσει του βαθμού ανταποκρίσεως ή αποκλίσεως των προσφορών σε σχέση προς τα στοιχεία αξιολογήσεως, που τίθενται από το νόμο και τη Διακήρυξη, για κάθε ένα από τα ανωτέρω κριτήρια και υποκριτήρια. Εξ άλλου, από το άρθρο 7 παράγραφοι 6 και 8 του ν. 3316/2005 και το άρθρο 22.1.1. της Διακηρύξεως (βλ. ανωτέρω 6η σκέψη), προκύπτει ότι τα στοιχεία αξιολογήσεως σε κάθε κριτήριο και υποκριτήριο της τεχνικής προσφοράς διαφέρουν κατά τη φύση και τον αριθμό τους, ενώ διαφορετικός είναι και ο συντελεστής βαρύτητας κάθε κριτηρίου στη διαμόρφωση της τελικής βαθμολογίας της προσφοράς (35% το κριτήριο U1, 40% το κριτήριο U2), ομοίως δε, διαφορετικός είναι και ο συντελεστής βαρύτητας κάθε υποκριτηρίου στη διαμόρφωση της βαθμολογίας του κριτηρίου U2 (40% το υποκριτήριο U2A, 60% το υποκριτήριο U2B).Εν όψει των ανωτέρω ρυθμίσεων του νόμου και της Διακηρύξεως, ζήτημα παραβάσεως του ίσου μέτρου κρίσεως, λόγω διαφορετικής βαθμολογήσεως τεχνικών προσφορών που αξιολογούνται με τον ίδιο λεκτικό χαρακτηρισμό, δύναται να ανακύψει, κατ’ αρχήν, μόνον στη περίπτωση κατά την οποία, στα πλαίσια αξιολογήσεως του ίδιου κριτηρίου ή υποκριτηρίου, τεχνικές προσφορές, οι οποίες αξιολογούνται με τον ίδιο λεκτικό χαρακτηρισμό, συνοδευόμενο από την ίδια ακριβώς λεκτική αιτιολόγηση, βαθμολογούνται, εν τούτοις, με διαφορετικό βαθμό (πρβλ. Ε.Α. 71/2009, σκ. 8). Επομένως, δεν πιθανολογείται σοβαρά ως βάσιμος ο λόγος, με τον οποίο η αιτούσα προβάλλει παράβαση του ίσου μέτρου κρίσεως εκ μόνου του γεγονότος ότι η Επιτροπή Διαγωνισμού, στα πλαίσια αξιολογήσεως του κριτηρίου U1 και του υποκριτηρίου U2A, όσες προσφορές χαρακτήρισε λεκτικά ως «πάρα πολύ καλές», τις βαθμολόγησε με το βαθμό 75, ενώ, αντιθέτως, στα πλαίσια αξιολογήσεως του υποκριτηρίου U2Β, την τεχνική προσφορά της παρεμβαίνουσας, μολονότι την χαρακτήρισε λεκτικά «πάρα πολύ καλή», εν τούτοις, τη βαθμολόγησε με τον βαθμό 85. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση και να γίνει δεκτή η παρέμβαση.

Από τις ανωτέρω διατάξεις, σε συνδυασμό με τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, που διέπουν τις διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων και επιβάλλουν, σε κάθε περίπτωση, αιτιολόγηση της επιλογής του αναδόχου, προκύπτει ότι η Αναθέτουσα Αρχή, κατά το στάδιο αξιολόγησης και βαθμολόγησης των τεχνικών προσφορών των συμμετεχόντων, οφείλει να αιτιολογεί ειδικά, με αναφορά σε συγκεκριμένα στοιχεία των τεχνικών προσφορών τους, την δοθείσα σε αυτούς βαθμολογία στα αναφερόμενα στο άρθρο 22 της προκήρυξης επιμέρους κριτήρια (Πληρότητα και αρτιότητα της εκτίμησης του αντικειμένου της μελέτης – πληρότητα και ορθότητα του σχολιασμού του, αποτελεσματικότητα των προτάσεων για την αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων). Η παραπάνω όμως εκ του νόμου υποχρέωση αιτιολόγησης της δοθείσας βαθμολογίας δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι εκπληρώνεται στην περίπτωση που διατυπώνονται γενικού και συμπερασματικού χαρακτήρα παρατηρήσεις επί των τεχνικών προσφορών των διαγωνιζομένων, χωρίς να παρατίθενται τα ειδικότερα εκείνα στοιχεία που αιτιολογούν αυτές και κατ΄ επέκταση δικαιολογούν τις βαθμολογικές αποκλίσεις, καθόσον διαφορετικά ο δικαστικός έλεγχος νομιμότητας επί της πληρότητας και σαφήνειας της σχετικής κρίσης της αναθέτουσας αρχής θα καθίστατο αδύνατος (βλ. σχετ. Πράξεις 205/2007, 224/2006 VI Τμ. Ε.Σ).

ΜΕΛΕΤΕΣ:Η δαπάνη που αφορά στην εξόφληση του 5ου λογαριασμού της μελέτης με τίτλο «Αποτύπωση, κτηματογράφηση, υψομετρική μελέτη, πολεοδομική μελέτη και μελέτη πράξης εφαρμογής περιοχών οριοθετημένων ….», δεν υπάγεται στον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθόσον δεν αφορά τον 1ο λογαριασμό της επίμαχης σύμβασης (άρθρο 1    παρ. 2α του π.δ/τος 136/2011).

Καταβολή της αμοιβής του για την εκτέλεση της υπηρεσίας «Έρευνα χαρακτηριστικών στάθμευσης και κινητικότητας .(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω,  η απλή έρευνα και καταγραφή στοιχείων και δεδομένων δεν συνιστά, αυτοτελώς, μελέτη, κατά την έννοια του ν. 3315/2006. Η  καταγραφή, όμως, στοιχείων και δεδομένων, ώστε αυτά να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας και επιστημονικής ανάλυσης για τη διατύπωση συμπερασμάτων και την υποβολή προτάσεων, εμπίπτουν στην έννοια της μελέτης, όπως αυτή αναλύθηκε παραπάνω. Στην υπό κρίση υπόθεση, ο Δήμος .... αποσκοπεί στην επίλυση του κυκλοφοριακού προβλήματος της πόλης της ...., μέσω των δύο στόχων που αφορούν στη βελτίωση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και στην κατάλληλη πολιτική στάθμευσης.(...)Συνεπώς, μη νομίμως, όπως βασίμως προβάλλει η αναπληρώτρια  Επίτροπος,  ο Δήμος .... δεν προέβη στην προκήρυξη διαγωνισμού για την ανάθεση της σχετικής κυκλοφοριακής μελέτης αλλά προέβη στην κατάτμησή της σε δύο επιμέρους τμήματα, αυτό της έρευνας και καταγραφής των δεδομένων και αυτό της ανάλυσης και της επεξεργασίας αυτών προς υποβολή προτάσεων, με συνέπεια οι σχετικές συμβάσεις και οι δαπάνες που εντέλλονται για την πληρωμή των φερόμενων δικαιούχων να είναι μη νόμιμες. Πλην, όμως, λαμβανομένου υπόψη ότι για την υλοποίηση της έρευνας των συνθηκών στάθμευσης και την καταγραφή των σχετικών στοιχείων απαιτούνταν εφαρμογές λογισμικού που διαθέτει το .... καθώς και η χρήση μεγάλου αριθμού ανθρωπίνου δυναμικού, που θα έπρεπε να βρίσκεται στα σημεία έρευνας και να επιμελείται της συμπλήρωσης ερωτηματολογίων προς τους κατοίκους της ...., το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα όργανα του Δήμου δεν ενήργησαν εν προκειμένω με σκοπό να καταστρατηγήσουν τις σχετικές διατάξεις περί ανάθεσης μελετών, καθόσον συγγνωστώς υπέλαβαν ότι μπορούσαν νομίμως  να προχωρήσουν στο χωρισμό του τμήματος που αφορά στην έρευνα και καταγραφή των δεδομένων στάθμευσης, από την υπόλοιπη κυκλοφοριακή μελέτη, ώστε να μπορέσει να ανατεθεί αυτή στο ...., που διέθετε την απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή και εμπειρία, για την επιτυχή ολοκλήρωσή του.

ΜΕΛΕΤΕΣ:Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής από Δήμο σε ιδιώτη μελετητή, κατόπιν απευθείας ανάθεσης, για την εκπόνηση μελέτης με τίτλο "Γεωτεχνική έρευνα στην περιοχή του …..", καθόσον πρόκειται για σύμβαση παροχής υπηρεσιών συναφών με μελέτη (άρθρο 1 παρ. 2β του ν. 3316/2005,ΦΕΚ Α΄ 42/2005) και όχι σύμβαση εκπόνησης μελέτης. Ως εκ τούτου η ανάθεσή της,  διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 10 παρ. 2 περ. στ΄ του ν. 3316/2005, (και κατόπιν δημοσίευσης διακήρυξης διαγωνισμού) και όχι από τις διατάξεις του άρθρου 209 παρ.3 του Κ.Δ.Κ., οι οποίες αφενός δεν έχουν τηρηθεί,  αφετέρου δεν συνέτρεξαν οι προϋποθέσεις για την τήρησή τους, αφού δεν βεβαιώνεται από το αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο ότι συντρέχει, περίπτωση επείγουσας περίπτωσης που να δικαιολογεί την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία ανάθεσης, ενώ δεν απεστάλη προς δημοσίευση στην ιστοσελίδα του ΤΕΕ, δέκα τουλάχιστον ημέρες πριν την υπογραφή της σύμβασης, αναγγελία με τα κρίσιμα στοιχεία της.

Με την προσφυγή της η αιτούσα σύμπραξη ισχυρίσθηκε ότι έπρεπε να μειωθεί η βαθμολογία της παρεμβαίνουσας στο επίμαχο υποκριτήριο λόγω της συμμετοχής στην σύμπραξη μελετητικού γραφείου του εξωτερικού (πρόκειται για την …..….…, με έδρα την Βιέννη), από την οποία συνάγεται, κατά τους ισχυρισμούς της αιτούσης, μειωμένος βαθμός επάρκειας και αποτελεσματικότητας της παρεμβαίνουσας συμπράξεως για την εκπόνηση της μελέτης. Τυχόν μείωση της βαθμολογίας της τεχνικής προσφοράς της παρεμβαίνουσας συμπράξεως για μόνο τον λόγο της συμμετοχής στο διαγωνιζόμενο σχήμα οικονομικού φορέα με έδρα άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα ήταν, όμως, αντίθετη στην αρχή της ελεύθερης παροχής των υπηρεσιών, η οποία, κατά τα αναφερθέντα στην προηγούμενη σκέψη, διέπει τους διαγωνισμούς για την ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων κοινοτικού ενδιαφέροντος, όπως ο επίδικος. Συνεπώς, οι εν λόγω ισχυρισμοί της αιτούσης, ως νόμω αβάσιμοι, δεν ήταν ουσιώδεις και, ως εκ τούτου, νομίμως απερρίφθησαν, έστω και χωρίς ειδικότερη αιτιολογία, από την Αναθέτουσα Αρχή, είναι δε απορριπτέα τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα με την κρινόμενη αίτηση.

Με τη διάταξη αυτή εισήχθησαν τρεις παρεκκλίσεις από το ισχύον γενικό νομικό πλαίσιο περί ανάθεσης μελετών: 1) H δυνατότητα απευθείας ανάθεσης της εκπόνησης μελέτης, 2) η επιλογή μελετητή χωρίς δεσμεύσεις από τις τάξεις των πτυχίων και 3) η αποδέσμευση από την εφαρμογή του κώδικα αμοιβών μηχανικών (π.δ/γμα 696/1974), δεδομένου ότι η προεκτιμηθείσα είναι και η οριστική αμοιβή του μελετητή, η οποία δεν εξαρτάται από τις ποσότητες εργασιών που προκύπτουν από τον προϋπολογισμό του έργου. Σκοπός της ως άνω διάταξης είναι η διευκόλυνση των περιοριστικά αναφερόμενων σε αυτή φορέων, μεταξύ των οποίων και οι δήμοι, στην ανάθεση και εκπόνηση μελετών με πολύ μικρό οικονομικό αντικείμενο, λαμβανομένης υπόψη της ιδιαίτερης φύσης των μελετών των εν λόγω φορέων και της αδυναμίας των τεχνικών τους υπηρεσιών να εφαρμόσουν τις πολύπλοκες και χρονοβόρες γενικές διατάξεις, οι οποίες ρυθμίζουν τις σχετικές διαδικασίες. Περαιτέρω, στις περιπτώσεις ενιαίας μελέτης ενός έργου που συντίθεται από πλείονες αυτοτελείς μελέτες, οι οποίες ανήκουν σε περισσότερες της μιας κατηγορίες μελετών, ο υπολογισμός του ποσοστού του 30% της προεκτιμώμενης αμοιβής θα πρέπει να γίνεται επί των ορίων κάθε επιμέρους κατηγορίας μελέτης και όχι αθροιστικά επί του συνόλου της αμοιβής της σύνθετης μελέτης, καθώς η τελευταία λύση θα καταστρατηγούσε την εκ του π.δ. 798/1978 διαφοροποίηση των ορίων αμοιβής κατά τάξη πτυχίου σε κάθε προβλεπόμενη κατηγορία μελέτης.

Διαγωνισμός για την ανάθεση εκπόνησης μελέτης. Αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της αποδοχής της προσφοράς άλλων διαγωνιζομένων. «Επειδή, από τις ανωτέρω διατάξεις της διακηρύξεως, στις οποίες απαριθμούνται τα δικαιολογητικά και αποδεικτικά που πρέπει να περιληφθούν στον φάκελλο των «Δικαιολογητικών συμμετοχής», προκύπτει, κατά την κρίση της Επιτροπής, ότι δεν απαιτείτο να συμπεριληφθούν στον εν λόγω φάκελλο οι κατά το άρθρο 18.3 δηλώσεις συνεργασίας, αλλά τα σχετικά δικαιολογητικά μπορούσαν να περιληφθούν στον φάκελο της τεχνικής προσφοράς ως αποδεικτικά της τεχνικής ικανότητας του διαγωνιζομένου σχήματος. Συνεπώς, ορθώς, αν και με άλλη αιτιολογία, έγιναν δεκτές στην επόμενη φάση του διαγωνισμού οι συμπράξεις …… και ………… και δεν πιθανολογείται η βασιμότητα του προβαλλομένου από την αιτούσα λόγου ότι οι ως άνω συμπράξεις έπρεπε να αποκλεισθούν λόγω μη υποβολής των δικαιολογητικών του άρθρου 18.3 της διακηρύξεως. Ο κοινός εκπρόσωπος της συμπράξεως έχει, ευθέως εκ του νόμου, και την ιδιότητα του συντονιστή των μελών αυτής. Νόμιμος ο ορισμός διαφορετικού προσώπου ως συντονιστή της ομάδας μελέτης και ως συντονιστή των μελών της σύμπραξης. Απορρίπτει την αίτηση.»

Οι προσφεύγοντες ασκούν Προδικαστική Προσφυγή ζητώντας την ακύρωση της υπ’ αρ. …/θέμα 6ο/22.4.2019 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας, η οποία αφορά την προκήρυξη διαγωνισμού για την εκπόνηση μελέτης με τίτλο «ΜΕΛΕΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ … ΣΤΟ Γ.Ν. & Κ.Υ. …». Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η εκπόνηση αρχιτεκτονικών, στατικών, ηλεκτρομηχανικών μελετών σε στάδιο οριστικής μελέτης και εφαρμογής, καθώς και υποστηρικτικών μελετών (γεωτεχνική, Φ.Α.Υ.-Σ.Α.Υ., τεύχη δημοπράτησης) για ένα κέντρο αποκατάστασης, με προϋπολογισμό 785.631,77€ πλέον ΦΠΑ. Οι προσφεύγοντες προσβάλλουν τη βαθμολόγηση των τεχνικών προσφορών, ισχυριζόμενοι παραβιάσεις των όρων της διακήρυξης.