2287/2014

Η απόφαση αποτελεί γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) σχετικά με το σχέδιο Υπουργικής Απόφασης που καθορίζει τις κατηγορίες συμβάσεων προμηθειών για το έτος 2018. Οι συμβάσεις αυτές πρόκειται να συναφθούν υποχρεωτικά από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Συμβάσεων και Προμηθειών (ως Εθνική Κεντρική Αρχή Αγορών) μέσω συμφωνιών-πλαίσιο. Η Αρχή παρέχει εν μέρει σύμφωνη γνώμη, επισημαίνοντας νομικά ζητήματα σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του νόμου 4412/2016, ειδικά όσον αφορά τη συμπερίληψη αναθετουσών αρχών που διέπονται από το Βιβλίο ΙΙ του νόμου (όπως η Ο.ΣΥ. Α.Ε.) και την ανάγκη ευθυγράμμισης με το Παράρτημα αγαθών και υπηρεσιών της υπ' αριθμ. 137954/2016 απόφασης. Επίσης, παρέχονται σημαντικές παρατηρήσεις για τη βελτίωση της ωρίμασης των διαδικασιών, των ορίων των συμβάσεων και της σαφήνειας των διαγωνιστικών διαδικασιών για τη μελλοντική κάλυψη αναγκών.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων εξέδωσε ομόφωνα σύμφωνη γνώμη επί του σχεδίου απόφασης του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων για τις συμφωνίες πλαίσιο της προγραμματικής περιόδου 2022-2023. Η απόφαση καθορίζει τις κατηγορίες αγαθών, όπως χαρτί και εξοπλισμό πληροφορικής, που θα αποτελέσουν αντικείμενο κεντρικών διαδικασιών ανάθεσης από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Συμβάσεων ως Εθνική Κεντρική Αρχή Αγορών. Επιπλέον, ορίζονται οι αναθέτουσες αρχές που οφείλουν υποχρεωτικά να προσφεύγουν στην Αρχή για την κάλυψη των αναγκών τους, καθώς και οι υποχρεώσεις τους σχετικά με τον διετή προγραμματισμό και τη ματαίωση διαγωνιστικών διαδικασιών. Η Αρχή διατύπωσε σειρά παρατηρήσεων σχετικά με την ορθότητα του προγραμματισμού, την ανάγκη αποτύπωσης συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων και τον νομοτεχνικό έλεγχο των διατάξεων περί ματαίωσης, τονίζοντας τη σημασία της συμμόρφωσης με το άρθρο 106 του ν. 4412/2016 για την αποφυγή αυθαίρετων αποκλεισμών και την προστασία των υποψηφίων.

Η υπ’ αριθμ. Γ6/2022 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στην παροχή σύμφωνης γνώμης επί σχεδίου Υπουργικής Απόφασης για την αντικατάσταση παλαιότερης απόφασης αναφορικά με τον ορισμό των Υγειονομικών Περιφερειών (Υ.ΠΕ.) ως Κεντρικών Αρχών Αγορών (Κ.Α.Α.). Με το εν λόγω σχέδιο, οι επτά Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας ορίζονται ως Κ.Α.Α. για τη διενέργεια διαδικασιών σύναψης συμφωνιών-πλαίσιο ή τη θέση σε ισχύ δυναμικών συστημάτων αγορών, με σκοπό την κάλυψη των αναγκών των φορέων του άρθρου 7 του ν. 4865/2021 σε ιατροτεχνολογικά, υγειονομικά και φαρμακευτικά αγαθά. Η Αρχή αποφάσισε ομόφωνα την παροχή σύμφωνης γνώμης, διατυπώνοντας παράλληλα παρατηρήσεις και επισημάνσεις σχετικά με τη χρονική διάρκεια των συμφωνιών και την ανάγκη ορθολογικού προγραμματισμού των διαγωνιστικών διαδικασιών για την αποτελεσματικότερη κάλυψη των αναγκών του τομέα της υγείας.

Η απόφαση αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) για το σχέδιο απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Υγείας σχετικά με τον ορισμό των επτά Υγειονομικών Περιφερειών (Υ.ΠΕ.) ως Κεντρικών Αρχών Αγορών (Κ.Α.Α.). Με την πράξη αυτή, οι Υ.ΠΕ. αποκτούν την αρμοδιότητα διενέργειας ανοικτών διαδικασιών σύναψης συμφωνιών-πλαίσιο διάρκειας δύο ετών για την κάλυψη αναγκών των φορέων του άρθρου 23 του ν. 4472/2017 σε συγκεκριμένα ιατροτεχνολογικά, υγειονομικά και φαρμακευτικά είδη. Η Αρχή αποφάσισε ομόφωνα την παροχή σύμφωνης γνώμης επί του σχεδίου, επισημαίνοντας την ανάγκη για προσεκτικό προγραμματισμό των διαγωνιστικών διαδικασιών, τον έγκυρο προσδιορισμό των αναγκών από τους φορείς και την οριοθέτηση των δικαιωμάτων προαίρεσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία του συστήματος προμηθειών υγείας.

Προμήθεια υγρών καυσίμων από Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Με την ως άνω Πράξη κρίθηκε, μεταξύ άλλων, ότι σε περίπτωση ενεργοποίησης του δικαιώματος προαίρεσης δεν πρέπει να υπάρξει υπέρβαση πέραν του ποσοστού 15%, των ανά είδος ποσοτήτων, όπως καθορίζονταν στη διακήρυξη, κατακυρώθηκαν στην ανάδοχο εταιρεία και αναγράφονται στο κείμενο της σύμβασης. Ο όρος, όμως, που αναγράφεται στο σχέδιο σύμβασης ότι η ενεργοποίηση του δικαιώματος προαίρεσης αποσκοπεί στην κάλυψη πρόσθετων αναγκών προμήθειας υγρών καυσίμων που θα προκύψουν από τυχόν επεκτάσεις των φορέων που εντάσσονται στη σύμβαση ή εντάξεις νέων, αυξήσεις τιμών καυσίμων καθώς και από τυχόν παρατάσεις είναι μη νόμιμος, κατά το μέρος που προβλέπει δυνατότητα κάλυψης αναγκών προμήθειας υγρών καυσίμων άλλων φορέων που δεν προβλέπονται ρητά στη διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού, καθόσον δύναται να οδηγήσει σε καταστρατήγηση των κατά νόμο διαδικασιών ανάθεσης και πρέπει να απαλειφθεί από το σχέδιο σύμβασης.

Μη νόμιμες οι δαπάνες Υπουργείου που αφορούν στην προμήθεια πρώτων υλών χρωμάτων από εταιρείες με σκοπό την κάλυψη αναγκών του, κατόπιν διενέργειας δύο (2) πρόχειρων διαγωνισμών καθόσον, επειδή πρόκειται για ομοειδή αγαθά, η συνολική αξία των οποίων υπερβαίνει, σε ετήσια βάση, το ποσό των 60.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), έπρεπε να διενεργηθεί ανοικτός δημόσιος διαγωνισμός. Ο διατυπωθείς ισχυρισμός ότι η παράλειψη διενέργειας ανοικτού διαγωνισμού προκλήθηκε λόγω της καθυστερημένης έγκρισης από το ΥΠΑΑΝ της ένταξης των επίμαχων πρώτων υλών παρασκευής χρωμάτων στο Ενιαίο Πρόγραμμα Προμηθειών έτους 2013, προβάλλεται αλυσιτελώς, εφόσον το γεγονός αυτό δεν καθιστά νόμιμη τη διαδικασία που ακολουθήθηκε, ενόψει μάλιστα της χρονικής εγγύτητας των δύο (2) πρόχειρων διαγωνισμών, που διενεργήθηκαν με διαφορά ενός (1) μόλις μήνα. 

Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας:..ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 37/2017 πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο IV Τμήμα​..Ενόψει των ανωτέρω, το Τμήμα, μετά από νέα έρευνα της υπόθεσης, κρίνει ότι δεν συντρέχει νόμιμος λόγος να αποστεί από όσα δέχθηκε το Κλιμάκιο με την 37/2017 πράξη του, στις ορθές σκέψεις και αιτιολογίες της οποίας παραπέμπει προς αποφυγήν επαναλήψεων. Περαιτέρω, ο ισχυρισμός περί συνδρομής συγγνωστής πλάνης των αρμοδίων οργάνων του αιτούντος είναι απορριπτέος, ιδίως ενόψει του ότι οι διατάξεις που διέπουν την ανάθεση υπηρεσιών από τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου -μετά την τήρηση των εκάστοτε επιβαλλόμενων διαγωνιστικών διαδικασιών και κατ’ απαγόρευση του επιμερισμού των δαπανών που απαιτούνται για την κάλυψη των αναγκών σε ετήσια βάση- είναι σαφείς και δεν αφήνουν περιθώρια μη ορθής ερμηνείας και εφαρμογής αυτών, η δε νομολογία του Δικαστηρίου επί της πλημμέλειας αυτής είναι πάγια, είχε άλλωστε γνωστοποιηθεί και στο αιτούν με την 147/30.6.2015 πράξη του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο IV Τμήμα .. Περαιτέρω, και η νομολογία του Δικαστηρίου αναφορικά με την εφαρμογή της νομιμοποιητικής διάταξης του άρθρου 37 του ν. 4238/2014 είναι πάγια και προϋποθέτει άλλωστε την τήρηση της τιμής του Παρατηρητηρίου Τιμών της Ε.Π.Υ., η οποία τελεί σε συνάρτηση με τα τετραγωνικά μέτρα των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων του Νοσοκομείου και συνεπώς πρέπει να αποδεικνύεται ειδικώς από την αναθέτουσα αρχή.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η αίτηση του Γενικού Νοσοκομείου ... «...» πρέπει να απορριφθεί.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε απόφαση στις 5 Νοεμβρίου 2020, με την οποία παρέχεται σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας – Περιφερειακής Ενότητας Ημαθίας σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, βάσει του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016. Η ανάθεση αφορά υπηρεσίες μεταφοράς μαθητών για 101 δρομολόγια κατά το σχολικό έτος 2020-2021, με συνολική εκτιμώμενη αξία 1.138.769,40€ χωρίς ΦΠΑ και 1.412.074,00€ με ΦΠΑ. Η απόφαση επικαλείται κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτων γεγονότων και διασφαλίζει την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών, σύμφωνα με συνταγματικά και διεθνή δικαιώματα. Η διαδικασία θεωρείται αναγκαία λόγω της αδυναμίας κάλυψης των δρομολογίων μέσω υφιστάμενων συμβάσεων ή διαγωνιστικών διαδικασιών.

Κατάτμηση προμηθειών. Η ανάθεση προμηθειών από τα ν.π.δ.δ., διενεργείται, κατά κανόνα, κατόπιν τακτικού (ανοικτού ή κλειστού) διαγωνισμού - δοθέντος ότι με την κατά νόμο απαιτούμενη ευρύτερη δημοσιότητα και την τήρηση σύνθετων διαδικασιών, επιτυγχάνεται η επιλογή της πλέον συμφέρουσας προσφοράς και, συνεπώς, διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον - ειδικώς δε στην περίπτωση που η αξία των προς προμήθεια ειδών δεν υπερβαίνει σε ετήσια βάση το ποσό των 60.000 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), με τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού. Προκειμένου, όμως, να διαπιστωθεί το ποσό, στο οποίο ανέρχεται η δαπάνη συγκεκριμένης προμήθειας και, συναφώς, η δυνατότητα ανάθεσής της με πρόχειρο διαγωνισμό, λαμβάνεται υπόψη η συνολική δαπάνη που πραγματοποιείται για να καλυφθούν οι ετήσιες ανάγκες του ενδιαφερόμενου φορέα σε όμοια ή ομοειδή, κατά την αντίληψη των συναλλαγών και τη φύση του πράγματος, αγαθά, απαγορευομένων, περαιτέρω, του επιμερισμού των αγαθών αυτών σε μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες κατηγορίες και της χωριστής ανάθεσης των αντίστοιχων τμηματικών προμηθειών με τη συνοπτική διαδικασία, στο μέτρο που, με τον τρόπο αυτό, της κατάτμησης, δηλαδή, της δαπάνης, επιχειρείται, κατά περιγραφή των οικείων διατάξεων, η μη τήρηση των διατυπώσεων του τακτικού διαγωνισμού (π.ρ.β.λ. 119/2011, 238/2010 κ.ά. Πράξεις IV Τμ.).(...)Κρίσιμη για τη διάγνωση του μη νόμιμου επιμερισμού της προμήθειας αποβαίνει, όχι η εγκριθείσα στον οικείο Κ.Α.Ε. πίστωση, της οποίας η διάθεση είναι αβέβαιη, αλλά η δαπάνη που πραγματοποιείται για την κάλυψη των ετήσιων αναγκών της Αναθέτουσας Αρχής σε όμοια ή ομοειδή υλικά

Η παρούσα γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά το σχέδιο απόφασης του Υπουργού Υγείας σχετικά με τον καθορισμό των συμβάσεων και των συμφωνιών-πλαίσιο που διενεργούνται από την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για το έτος 2019. Το σχέδιο αυτό αποσκοπεί στην κεντρικοποίηση των προμηθειών ιατροτεχνολογικού, υγειονομικού και φαρμακευτικού υλικού για την κάλυψη των αναγκών των φορέων του δημόσιου συστήματος υγείας, βάσει των διατάξεων των νόμων 4412/2016 και 4472/2017. Η Αρχή, εξετάζοντας τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων, επισημαίνει τη σημασία του έγκαιρου προγραμματισμού των αναγκών από τους υπόχρεους φορείς, τονίζει τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των διαγωνιστικών διαδικασιών για τη σύναψη συμφωνιών-πλαίσιο και τελικά παρέχει ομόφωνα τη σύμφωνη γνώμη της για την υλοποίηση του σχεδίου, με σκοπό την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των δημοσίων συμβάσεων στον τομέα της υγείας.