ΑΕΠΠ/356/2019

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της απόφασης της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου Κρήτης (21.03.2018) που έγκρινε το Πρακτικό της Επιτροπής Διενέργειας και Αξιολόγησης για τη σύμβαση «Προμήθεια και εγκατάσταση κουφωμάτων στα Τμήματα Φυσικής και Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης στο Ηράκλειο» με προϋπολογισμό 750.000€. Η προσφεύγουσα κατέθεσε αίτησή της, ισχυριζόμενη ότι η προσφορά της απορρίφθηκε αδίκως, ενώ η προσφορά της αντιπάλου εταιρείας έγινε δεκτή αν και δεν πληρούσε τους αρμόδιους όρους της Διακήρυξης, όπως τον ειδικό κύκλο εργασιών για κουφώματα με θερμοπερατότητα Uw≤3,19W/(m2K). Επίσης, καταγγέλλει παραβιάσεις διαδικασίας από την Επιτροπή.

Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου που απέρριψε την τεχνική της προσφορά, ισχυριζόμενη ότι η απόρριψη έγινε παράνομα, καθώς η προσφορά της πληρούσε τους όρους της διακήρυξης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά εργασίες διαχείρισης ογκωδών αποβλήτων και αποβλήτων εκσκαφών-κατασκευών (Α.Ε.Κ.Κ.) για δύο έτη, συμπεριλαμβανομένων εργασιών μεταφοράς, επεξεργασίας, ανακύκλωσης και απόρριψης σε εγκεκριμένη μονάδα. Η προσφεύγουσα υποστήριζε ότι, σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης, είχε το δικαίωμα να στηριχθεί στις ικανότητες τρίτου φορέα για την εκτέλεση μέρους των εργασιών.

Η προσφεύγουσα με την προδικαστική προσφυγή αίτησε την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης που απέρριπτε την προσφορά της και ανέδειξε τον παρεμβαίνοντα οικονομικό φορέα ως προσωρινό ανάδοχο για τη σύμβαση παροχής υπηρεσιών καθαριότητας των χώρων του πανεπιστημίου. Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η παροχή υπηρεσιών καθαριότητας με συνολική προϋπολογισμένη δαπάνη 629.032,26 ευρώ (συν ΦΠΑ). Η προσφεύγουσα υποστήριζε ότι τα δικαιολογητικά της είχαν υπογραφεί έγκυρα με ψηφιακή υπογραφή κατά τη στιγμή υποβολής τους, ενώ η αναθέτουσα αρχή τα απέρριψε λανθασμένα με αιτιολογία μη έγκυρης ή μη επιβεβαιωμένης ηλεκτρονικής υπογραφής.

Η προδικαστική προσφυγή ασκήθηκε για την ακύρωση της απόφασης αναθέτουσας αρχής που έκανε δεκτή την προσφορά της παρεμβαίνουσας εταιρείας για την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας στους χώρους του Νοσοκομείου και των Παραρτημάτων του για 24 μήνες. Το αντικείμενο της σύμβασης περιλάμβανε τον καθαρισμό και απολύμανση χώρων, τοίχων, ταβανιών, λεκάνων, μπάνιων, νιπτήρων, ανελκυστήρων, καθώς και την αποκομιδή απορριμμάτων. Επίσης, προβλεπόταν η τήρηση των ελάχιστων απαιτήσεων προσωπικού σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης και την εργατική νομοθεσία.

Ο προσφεύγων, μέσω της προδικαστικής προσφυγής του, απαιτεί την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής, η οποία αποδέχθηκε την οικονομική προσφορά της έτερης συνδιαγωνιζόμενης εταιρείας και την ανακήρυξή της ως προσωρινής μειοδότριας. Ισχυρίζεται ότι η προσφορά αυτή παραβιάζει την εργατική νομοθεσία, καθώς δεν τηρεί τα κατώτατα όρια αμοιβής, δεν υπολογίζει σωστά το μισθολογικό κόστος, όπως τα δώρα Πάσχα και Χριστουγέννων, τις ασφαλιστικές εισφορές και την αντικατάσταση εργαζομένων, και δεν πληροί όρους της προκήρυξης. Ζητεί, επομένως, να απορριφθεί η προσφορά της αντιπάλου και να αναδειχθεί ο ίδιος ως νόμιμος μειοδότης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ανάθεση εργασιών καθαριότητας για τους Συνοριακούς Σταθμούς της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου - Δυτικής Μακεδονίας για ένα έτος, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 110.709,68 € (χωρίς ΦΠΑ).

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, η οποία απέρριψε την προσφορά της και απέδωσε την σύμβαση σε άλλον οικονομικό φορέα. Το αντικείμενο της σύμβασης ήταν η «Προμήθεια – τοποθέτηση εξοπλισμού για την αναβάθμιση παιδικών χαρών του Δήμου», με προυπολογισμό χωρίς ΦΠΑ 196.744,00 ευρώ. Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι παράνομη, καθώς η αποδεκτή προσφορά δεν πληρούσε τους όρους της διακήρυξης, συγκεκριμένα ως προς τον κύκλο εργασιών της αντιπάλου εταιρείας και τη συμμόρφωση των τεχνικών προδιαγραφών με τα εθνικά πρότυπα ασφάλειας.

Ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής (υπ’ αριθμ. 246/17.06.2020) που έγκρινε την αποδοχή της προσφοράς του παρεμβαίνοντος οικονομικού φορέα στον διαγωνισμό για την «Προμήθεια εξοπλισμού για δημιουργία ολοκληρωμένων τουριστικών προσβάσιμων θαλάσσιων προορισμών». Βασίζει το αίτημά του σε τρεις κύριους λόγους: (1) Παράβαση του άρθρου 2.4.3.2 της διακήρυξης λόγω έλλειψης νόμιμης σήμανσης CE στα προσφερόμενα προϊόντα, καθώς η υποβληθείσα δήλωση συμμόρφωσης αναφερόταν σε καταργημένες οδηγίες. (2) Παράλειψη δημοσίευσης ισολογισμών στο ΓΕΜΗ κατά τον χρόνο υποβολής προσφοράς, παραβιάζοντας το άρθρο 94 παρ. 5 του ν. 4635/2019. (3) Παράβαση των όρων εγγύησης και συντήρησης (άρθρα 91 ν. 4412/2016 και 2.4.6 της διακήρυξης), καθώς η προσφορά του παρεμβαίνοντος περιλάμβανε αθέμιτους περιορισμούς και όρους αναπροσαρμογής κόστους. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε προμήθεια εξοπλισμού (συμπεριλαμβανομένων μηχανικών συστημάτων, ηλεκτρονικού εξοπλισμού και συστημάτων τηλεμετρίας) για τη δημιουργία προσβάσιμων θαλάσσιων προορισμών, με προϋπολογισμένη δαπάνη 158.125,00 € (χωρίς ΦΠΑ).

Αρα, για τα έτη 2020 και 2021 (ως και τον Ιούλιο 2021, σημείο εκ του οποίου είναι σαφές ότι κάλυπτε ίσο ή μεγαλύτερο κύκλο εργασιών για το όλο έτος 2021) αυτοτελώς ο προσφεύγων ανά έτος πληρούσε την ελάχιστη απαίτηση κατ’ έτους κύκλου εργασιών για το τμήμα Β, ήτοι 2,5 εκ. ευρώ τουλάχιστον κύκλου εργασιών. Περαιτέρω, πάντως, εκ του διαστήματος 2018-2020 και δεδομένου ότι δεν είχε συσταθεί το 2018 ούτε λειτουργούσε το 2019, έτος εν μέσω του οποίου συστάθηκε, όπως δεν Αριθμός Απόφασης:1439/2022 11 αντικρούει ο παρεμβαίνων και η αναθέτουσα και όπως προβάλλει ο προσφεύγων, λαμβάνεται υπόψη εκ της ανωτέρω τριετίας, μόνο το έτος 2020, έτος κατά το οποίο καλύπτει τον ελάχιστο ετήσιο κύκλο εργασιών. Άλλωστε, ασχέτως αν όντως λειτούργησε ή όχι το 2019, πάντως δεν προκύπτει πως συστάθηκε στην έναρξη του έτους, παρά εν μέσω αυτού και επομένως, ούτως ή άλλως, κατά τα ανωτέρω, δεν λαμβάνεται υπόψη το 2019, ως έτος βάσης επί του οποίου θα πρέπει να πληρούται η τεθείσαι για πλήρες έτος κατά τον όρο 2.2.5, απαίτηση 2,5 εκ. ευρώ ετήσιου κύκλου εργασιών. Επομένως, ούτως ή άλλως, ο προσφεύγων πληροί το κριτήριο για το μόνο πλήρες έτος λειτουργίας του εκ της ανωτέρω τριετίας, ήτοι το 2020, εκ των ετών 2018-2020 και τούτο είτε ληφθεί υπόψη ως ετήσιος κύκλος είτε ως μέσος όρος ετήσιων κύκλων εργασιών λειτουργίας (αφού αν το έτος είναι (1), ο μέσος όρος είναι αυτός του μόνου λαμβανόμενου υπόψη έτους). Επιπλέον, όπως προεκτέθηκε στη σκ. 3 παραπάνω, αβάσιμα προβάλλει η αναθέτουσα, ότι παρά τον ήδη εξ άλλης μη προσβληθείσας πράξης της, που δεν αμφισβητήθηκε άλλωστε, ο προσφεύγων απεκλείσθη ούτως ή άλλως από το τμήμα Α, θα έπρεπε για την αυτοτελή αποδοχή του αποκλειστικά και μόνο στο τμήμα Β, να πληροί τον κύκλο εργασιών όχι μόνο του τμήματος Β, αλλά και του τμήματος Α. Επομένως, το σύνολο των αιτιολογικών ερεισμάτων αποκλεισμού του προσφεύγοντος, όπως και δια των Απόψεων της αναθέτουσας συμπληρώθηκαν, είναι μη νόμιμα και άρα, ο αποκλεισμός του έλαβε χώρα με μη νόμιμη αιτιολογία και είναι ακυρωτέος

Ο προσφεύγων αίτησε την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής με την οποία ανακλήθηκε η αποδοχή του Πρακτικού αξιολόγησης των διευκρινίσεων που παρείχε σχετικά με την οικονομική του προσφορά στον διαγωνισμό για την ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης-ασφάλειας 10 κτιρίων του Υπουργείου. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την παροχή υπηρεσιών φύλαξης και ασφάλειας για διάρκεια ενός έτους με δυνατότητα παράτασης για ένα ακόμη έτος, με συνολική προυπολογισμένη δαπάνη 223.790,33€ συν ΦΠΑ 24%. Ο προσφεύγων υποστήριζε ότι η αναθέτουσα αρχή εσφαλμένα κρίνει ότι αυτός είχε συγκριτικό πλεονέκτημα λόγω προϋπάρχουσας σύμβασης, ενώ ισχυριζόταν ότι διέθετε ήδη τον απαιτούμενο εξοπλισμό πριν την υποβολή της προσφοράς του.

Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η προπεριγραφείσα απαίτηση της διακήρυξης είναι δυσανάλογη, υπερβολική και μη αναγκαία, περιορίζει τον ανταγωνισμό, παραβιάζει τις αρχές της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και της διαφάνειας και επιτρέπει τη συμμετοχή ολίγων μόνον επιχειρήσεων. Το προβλεπόμενο, όμως, από την επίμαχη ρήτρα της διακήρυξης κριτήριο του κύκλου εργασιών των διαγωνιζομένων από υπηρεσίες συναφείς προς την προκηρυχθείσα αποβλέπει στον έλεγχο της χρηματοοικονομικής επάρκειάς τους και, συνεπώς, της καταλληλότητάς τους να εκτελέσουν την εν λόγω υπηρεσία καθαριότητας των χώρων του Πανεπιστημίου (βλ. άρθρα 44 παρ. 1 - 2 και 47 της οδηγίας 2004/18/Ε.Κ. του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, L. 134). Το κριτήριο αυτό είναι κατάλληλο, αντικειμενικό και πρόσφορο, ενόψει αφενός του αντικειμένου του συγκεκριμένου διαγωνισμού, που αφορά τον καθαρισμό όλων των κτιρίων και λοιπών εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου (όπως περιγράφονται στο Παράρτημα Α΄ της διακήρυξης) και αφετέρου της δαπάνης αυτού, που ανέρχεται σε 11.577.922 ευρώ για 2 έτη, ήτοι 5.788.961 ετησίως, χωρίς Φ.Π.Α. (πρβ. ΣτΕ 3491/2005, 1912, 2787/2007). Περαιτέρω, μόνο το γεγονός ότι η ρήτρα αυτή επέτρεψε, τελικώς, τη συμμετοχή τριών μόνον εταιρειών καθαρισμού στο διαγωνισμό δεν της προσάπτει πλημμέλεια, δεδομένου ότι ο σχετικός όρος δεν παρίσταται ασύνδετος ή απρόσφορος σε σχέση με το αντικείμενο και τις απαιτήσεις του επίδικου διαγωνισμού. Ως εκ τούτου, οι ανωτέρω λόγοι πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Κατά τα λοιπά, ο πλησσόμενος όρος της διακήρυξης, ως κανονιστικού χαρακτήρα, δεν χρήζει αιτιολογίας (πρβ. ΣτΕ 1655/2008), ενώ απαραδέκτως αμφισβητείται η ουσιαστική εκτίμηση της Διοίκησης ως προς την επιλογή των προϋποθέσεων συμμετοχής στο διαγωνισμό. Επειδή, όπως έχει κριθεί από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (απόφαση της 18ης Ιουλίου 2007, υπόθεση C - 399/05, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά της Ελληνικής Δημοκρατίας, σκ. 22 επ.), ένα κριτήριο επιλογής - όπως, στην περίπτωση εκείνη, το κριτήριο της εμπειρίας -, δεν χρειάζεται να πληρούται από το κάθε μέλος μιας κοινοπραξίας, αλλά αρκεί ένα από τα μέλη της κοινοπραξίας να πληροί το κριτήριο αυτό. Εν προκειμένω, ο αιτών προβάλλει ότι μη νομίμως η προσβαλλόμενη ρήτρα της διακήρυξης απαιτεί άθροισμα τουλάχιστον 8 εκατ. ευρώ για τον κύκλο εργασιών των δύο μελών (τυχόν διαγωνιζόμενης) κοινοπραξίας ή 12 εκατ. ευρώ για κοινοπραξία με τρία μέλη κ.ο.κ., ώστε να εξαχθεί μέσος όρος 4 εκατ. ευρώ ισχυρίζεται δε συναφώς ο αιτών ότι η διακήρυξη απαιτεί, κατά παράβαση του άρθρου 47 παρ. 3 της οδηγίας 2004/18, μεγαλύτερο και δη πολλαπλάσιο κύκλο εργασιών επί διαγωνιζόμενης κοινοπραξίας ή ένωσης εταιρειών, σε σχέση προς τον απαιτούμενο κύκλο εργασιών των μεμονωμένων διαγωνιζομένων και ότι δυσχεραίνει, κατά τον τρόπο αυτό, τη συμμετοχή κοινοπραξιών. Η αιτίαση, όμως, αυτή πρέπει να απορριφθεί ως προβαλλόμενη χωρίς έννομο συμφέρον. Και τούτο διότι, πάντως, ο αιτών δεν προβάλλει (και μάλιστα κατά τρόπο συγκεκριμένο) ότι επρόκειτο να συμπράξει με άλλη επιχείρηση καθαρισμού, η οποία είχε κύκλο εργασιών τουλάχιστον 4 εκατ. ευρώ κατά τις χρήσεις 2003 έως 2005 και η οποία, επομένως, πληρούσε αυτοτελώς το κριτήριο του ελάχιστου κύκλου εργασιών από υπηρεσίες καθαρισμού της τελευταίας τριετίας, ώστε να δικαιούται, κατά την έννοια του άρθρου 47 παρ. 3 της οδηγίας 2004/18, να μετάσχει στο διαγωνισμό μαζί με τον αιτούντα, υπό τη μορφή κοινοπραξίας ή ένωσης επιχειρήσεων