ΕλΣυν.Τμ.7(ΚΠΕ)/249/2016

Οταν πρόκειται για δαπάνες που συντελούν μεν στην εκπλήρωση του σκοπού των υπηρεσιών του Δημοσίου, του ν.π.δ.δ. ή του Ο.Τ.Α. και εξυπηρετούν τις λειτουργικές τους ανάγκες, πλην όμως αφορούν σε εργασίες που εμπίπτουν στα συνήθη καθήκοντα των υπαλλήλων των εν λόγω φορέων, κατά κλάδο, όπως αυτά περιγράφονται στις οικείες οργανικές διατάξεις, δεν επιτρέπεται οι εργασίες αυτές να ανατίθενται σε τρίτους, με αποτέλεσμα την αδικαιολόγητη οικονομική επιβάρυνση της οικείας υπηρεσίας. Τούτο δε, ενόψει της αρχής της οικονομικότητας, ως μερικότερης εκδηλώσεως του δημοσίου συμφέροντος, που πρέπει να διέπει τη δράση και λειτουργία των υπηρεσιών του Δημοσίου, των ν.π.δ.δ. και των Ο.Τ.Α. και η οποία επιβάλλει την εκπλήρωση των σκοπών τους με την κατά το δυνατόν ελάχιστη επιβάρυνση του προϋπολογισμού τους (βλ. και πράξεις IV Τμ. Ελ. Συν. 50/2005, 74/2004, 19, 21, 105, 124/ 2002, 86, 94, 106, 209/2003 κ.ά. και Ι Τμ. Ελ. Συν. 206/1999, 638/ 1988, 56/1995, 252/1985 κ.ά.). Κατ’ εξαίρεση, ανάθεση υπηρεσίας έναντι αμοιβής σε ιδιώτη, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, είναι επιτρεπτή μόνον όταν αφορά σε ιδιαίτερα σοβαρές ή ειδικής φύσεως υποθέσεις, για την αντιμετώπιση των οποίων απαιτείται προσωπικό με εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία, προσόντα τα οποία, αποδεδειγμένως, δεν διαθέτει το προσωπικό που ήδη υπηρετεί (βλ. πρ. VII Τμ. 112, 146, 147, 171/2007, 55, 56, 124, 208, 215, 251/2006 και IV Τμ. 94/2003, 19, 70/2002).

Απόφαση απευθείας ανάθεσης υπηρεσίας για την προετοιμασία και υποστήριξη του φακέλου-αίτησης του άνω Δήμου στο πρόγραμμα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» του Υπουργείου Ανάπτυξης και, ακολούθως, με την ίδια απόφαση κατακυρώθηκε στην εταιρία «…», η ως άνω υπηρεσία, αντί συνολικού ποσού 15.000,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.). Εξάλλου, όπως προκύπτει και από το 5846/5.8.2010 έγγραφο επανυποβολής του ελεγχόμενου εντάλματος για την εκπόνηση της ως άνω υπηρεσίας απαιτείται η συνδρομή επιστημόνων μηχανικών, που δεν διαθέτει στο προσωπικό του ο Δήμος, με εξειδικευμένη εμπειρία: α) στον βιοκλιματικό σχεδιασμό κοινοχρήστων χώρων β) στην εκπόνηση μελετών φωτισμού, γ) στην εξοικονόμηση ενέργειας και σε συστήματα αυτοματισμού, δ) σε θέματα μεταφορών, κυκλοφοριακών μελετών και αστικής κινητικότητας, ε) σε θέματα ενεργειακών και περιβαλλοντικών πολιτικών και πρωτοβουλιών, καθώς και χρηματοοικονομικού συμβούλου με ειδική εμπειρία στην χρηματοδότηση και διαχείριση ενεργειακών έργων (πρβλ. και άρθρο 1.3 του Οδηγού Υποβολής Προτάσεων του «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» του Υπουργείου Ανάπτυξης). Επίσης, για την σύνταξη των ΟΣΔ και ΣΧΥ του Δήμου απαιτείται εξειδικευμένη υλικοτεχνική υποδομή και ειδικός εξοπλισμός (hardware) όπως υγρασιόμετρα, ανεμόμετρα, αναλυτής δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, αναλυτές καυσαερίων μηχανών εσωτερικής καύσης, θερμοκάμερες, τα οποία δεν διατίθενται από το Δήμο, και η απόκτησή τους, στο πλαίσιο του εν λόγω Προγράμματος, κρίνεται δαπανηρή, ενώ, εξάλλου, δεν υπάρχει σχετική εμπειρία χρήσης τους. Επιπρόσθετα, για την σύνταξη των πινάκων ΟΣΔ και ΣΧΥ του φακέλου του προγράμματος απαιτείται και ειδικό λογισμικό (software) αρχιτεκτονικής σχεδίασης, ενεργειακής προσομοίωσης κτιρίων, και μελετών φωτισμού υψηλού κόστους (εκτιμώμενο σε 15.000,00 ευρώ), το οποίο δεν διαθέτει ο Δήμος (πλην του λογισμικού αρχιτεκτονικής σχεδίασης), ούτε και την σχετική εμπειρία χρήσης του. V. Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα κρίνει ότι οι ως άνω εργασίες νομίμως ανατέθηκαν στην φερόμενη ως δικαιούχο του επίμαχου χρηματικού εντάλματος πληρωμής εταιρία, καθόσον για την υλοποίηση των εργασιών αυτών, που συντελούν στην καλύτερη και αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών του Δήμου και ως εκ τούτου εξυπηρετούν τη λειτουργική δραστηριότητα του, ο ως άνω Δήμος δεν διέθετε την απαιτούμενη οργάνωση, όπως σαφώς προκύπτει από τη διάρθρωση των Υπηρεσιών του και τις σχετικές αρμοδιότητές τους, όπως αυτές περιγράφονται αναλυτικά στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας του Δήμου.

Ανάθεση έναντι αμοιβής σε τρίτο ιδιώτη ή νομικό πρόσωπο, είναι επιτρεπτή μόνον όταν αφορά ιδιαίτερα σοβαρές ή ειδικής φύσεως υποθέσεις, που το συμφέρον του νομικού προσώπου επιβάλλει να ανατεθούν σε τρίτους με εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία, προσόντα τα οποία, αποδεδειγμένα, δεν διαθέτει, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση το προσωπικό που ήδη υπηρετεί

Εργασίες επισκευής και συντήρησης παιδικών χαρών:Με δεδομένα αυτά, η εκτέλεση των επίμαχων υπηρεσιών απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία αλλά και ειδικά τεχνικά μέσα, αφού, σύμφωνα με το άρθρο 7 της ΥΑ 28492/2009, η συντήρηση των παιδικών χαρών διενεργείται από ειδικευμένο προσωπικό και σύμφωνα με τα πρότυπα ΕΛΟΤ ΕΝ 1176 - 7 ή ισοδύναμα αυτών, ενώ ο Δήμος δεν διαθέτει προσωπικό με γνώσεις και εξειδίκευση στον τομέα αυτό, ούτε τον κατάλληλο εξοπλισμό (39730/31.12.2018 έγγραφο επανυποβολής).

Tαξινόμηση-ταυτοποίηση και ηλεκτρονική καταχώρηση αρχείου.Εργασίες, οι οποίες αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης για τις οποίες δεν προκύπτει ούτε από την απόφαση διενέργειας του διαγωνισμού αλλά ούτε και από την τεχνική προσφορά του αναδόχου ότι απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία, προσόντα τα οποία, αποδεδειγμένα, δεν διαθέτει, το προσωπικό του Ιδρύματος, ανάγονται στα καθήκοντα του τακτικού προσωπικού - όπως αυτά περιγράφονται από τον οργανισμό του Νοσοκομείου.

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, ο πρώτος λόγος διαφωνίας είναι αβάσιμος, καθώς η εντελλόμενη με το χρηματικό αυτό ένταλμα δαπάνη σχετίζεται με την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που προάγουν τα κοινωνικά, πολιτικά, πνευματικά και οικονομικά συμφέροντα των δημοτών της ..., συνεπώς είναι λειτουργική, ενώ η αμοιβή του αναδόχου δεν υπερβαίνει το προσήκον μέτρο, καθώς διαμορφώθηκε με βάση τις τρέχουσες τιμές της αγοράς για την παροχή σχετικών υπηρεσιών. Αβάσιμος είναι και ο δεύτερος λόγος διαφωνίας, καθώς το Γραφείο Τύπου και Δημόσιων Σχέσεων της Δ.Ε.Κ.ΠΟ.Τ.Α. ... δεν είναι στελεχωμένο και από τις τριάντα επτά συνολικά θέσεις τακτικού προσωπικού της επιχείρησης είναι καλυμμένες μόνο οι εννέα από υπαλλήλους κατηγορίας ΤΕ, ΔΕ και ΥΕ ..., ενώ για την παροχή των επίμαχων υπηρεσιών απαιτούνται ειδικότερες γνώσεις και εμπειρία, τις οποίες δεν αποδεικνύεται ότι διαθέτει το υπηρετούν στην επιχείρηση προσωπικό, διαθέτει όμως ο ανάδοχος

ΜΕΤΑΤΑΞΕΙΣ (..)  η αναγνώριση της φερόμενης ως δικαιούχου του εντάλματος, ως υπαλλήλου με ειδικότητα Π.Ε. Περιβάλλοντος, με μεταπτυχιακό συναφές με το αντικείμενο της ειδικότητας, συνιστά υπηρεσιακή μεταβολή, η οποία, όπως βάσιμα προβάλλει και η ίδια με το .. υπόμνημά της, δεν διέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 75 και 76 του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων. Εντούτοις, η υπηρεσιακή αυτή μεταβολή, η οποία προσομοιάζει με μετάταξη δεν είναι νόμιμη, καθόσον, όπως προεκτέθηκε ο Εσωτερικός Κανονισμός Υπηρεσιών της Δημοτικής Κοινωφελούς Επιχείρησης δεν προέβλεπε οργανική θέση Π.Ε. Περιβάλλοντος, αλλά, αντίθετα, προέβλεπε ότι το Τμήμα Περιβάλλοντος, Έρευνας και Τεχνολογίας θα λειτουργεί με εξωτερικούς συνεργάτες, ειδικούς σε θέματα Περιβάλλοντος, Έρευνας και Τεχνολογίας, ανάλογα με τις δράσεις που θα αναπτύξει η Επιχείρηση. Ωσαύτως, μη νόμιμα εντάχθηκε η ανωτέρω υπάλληλος με την ειδικότητα Π.Ε. Περιβάλλοντος, στο προσωπικό της νέας Κοινωφελούς Επιχείρησης και ως εκ τούτου μη νόμιμα μεταφέρθηκε στο Ν.Π.Δ.Δ. με την ειδικότητα αυτή. Εξάλλου, η μεταφορά της ανωτέρω ως πλεονάζον προσωπικό κατ’ επίκληση των διατάξεων του άρθρου 109 του ν. 3852/2010 είναι μη νόμιμη, καθόσον, με την επίμαχη 11/3.10.2011 απόφαση της Κοινωφελούς Επιχείρησης Κοινωνικής Προστασίας, Παιδείας και Περιβάλλοντος Δήμου ..., δεν κρίθηκε ποιοι υπάλληλοι, ανά κατηγορία και ειδικότητα, ανήκουν στο αναγκαίο για την εύρυθμη λειτουργία της Επιχείρησης προσωπικό και ποιοι στο πλεονάζον, έτσι ώστε να δικαιολογείται η μεταφορά της συγκεκριμένης υπαλλήλου. Εξάλλου, από το γεγονός ότι το μεταφερόμενο από τις συγχωνευθείσες Κοινωφελείς Επιχειρήσεις προσωπικό είναι μόνο υπάλληλοι με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου (ΙΔΟΧ), σε συνδυασμό με το ότι ένας από τους τομείς δράσης της νέας Επιχείρησης είναι αυτός του Περιβάλλοντος, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή της ανωτέρω υπαλλήλου στην έννοια του πλεονάζοντος προσωπικού.

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ. (..) καταβολή αμοιβής για την «Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών εκπόνησης Σχεδίου Τοπικής Διαχείρισης Αστικών Στερεών Αποβλήτων».(..) Με δεδομένα αυτά κρίνονται τα εξής:(..)Περαιτέρω, η διαδικασία εκπόνησης των ΤΣΔΑ δύναται να γίνει είτε από τις υπηρεσίες του Δήμου είτε από εξωτερικό συνεργάτη, χωρίς να εφαρμόζεται στην περίπτωση αυτή το π.δ. 89/2011, το οποίο αφορά στην κατάρτιση των επιχειρησιακών προγραμμάτων των Δήμων των άρθρων 204  επ. του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων. (..)Τέλος και ενόψει του ότι με τις υπό ανάθεση υπηρεσίες ο Δήμος δεν αποβλέπει απλώς στην καταγραφή, αποτύπωση και ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης αναφορικά με τη συλλογή και μεταφορά των αστικών στερεών αποβλήτων του, αλλά στην κατάρτιση ενός ΤΣΔΑ, στο οποίο θα προτείνεται η ανάπτυξη συγκεκριμένων δράσεων, η διαμόρφωση στόχων και προτάσεων, η δημιουργία συστήματος διαλογής και πράσινου ταμείου και η διαχείριση των αδρανών αποβλήτων του Δήμου, θα αποτυπώνεται η γενικότερη πολιτική για τη βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων και θα είναι σύμφωνο με τις προβλέψεις και τις απαιτήσεις του ΕΣΔΑ, οι ελεγχόμενες υπηρεσίες είναι εξειδικευμένες και απαιτούν προσωπικό που όχι μόνο διαθέτει την απαραίτητη  ιδιότητα του ΠΕ Μηχανικού αλλά διαθέτει και επιπλέον εξειδίκευση και εμπειρία στα ζητήματα του τρόπου διαχείρισης και διάθεσης των αποβλήτων. Στην περίπτωση δε του Δήμου ... τέτοια εξειδίκευση έχει μόνο η υπάλληλος ΠΕ Περιβαλλοντολογίας, η οποία ενόψει των στενών χρονικών περιθωρίων που είχαν τεθεί για την ολοκλήρωση του ΤΣΔΑ, (τελική προθεσμία ορίστηκε 10 μέρες μετά την έκδοση της ως άνω ΠΥΣ) δεν μπορούσε να ολοκληρώσει το Σχέδιο χωρίς τη συνδρομή και εξωτερικού συνεργάτη.(..) Κατ’ ακολουθία, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί.

Ανάθεση υπηρεσιών συμβούλου τεχνικής υποστήριξης....Ενόψει των ανωτέρω δεδομένων, το Τμήμα κρίνει κατά πλειοψηφία ότι η ανάθεση της ελεγχόμενης σύμβασης σε ιδιώτη δεν αντίκειται στην αρχή της οικονομικότητας.  Και τούτο διότι ότι η Γενική Γραμματεία Ψηφιακής Πολιτικής είναι εμφανώς υποστελεχωμένη αριθμητικά, το δε προσωπικό που υπηρετεί σε αυτήν δεν προκύπτει ότι διαθέτει κατάλληλη εμπειρία για να ασκήσει τις εξειδικευμένες και επιτελικές αρμοδιότητες που προβλέπονται στο νόμο.  Τέλος, ενόψει των σοβαρών ελλείψεων κατάλληλου προσωπικού που κατά τα προαναφερθέντα αντιμετωπίζει η αναθέτουσα αρχή, η διάρκεια της σύμβασης δεν υπερβαίνει το εύλογο και αναγκαίο μέτρο.  Συνεπώς, οι συμβουλευτικές υπηρεσίες που αποτελούν το αντικείμενο της ανάθεσης αυτής επιτρεπτώς ανατίθενται σε ιδιώτες, απορριπτομένης ως αβάσιμης της πλημμέλειας που αναδείχθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη. Μειοψήφησαν ο Σύμβουλος Γεώργιος Βοΐλης και ο Πάρεδρος Αριστοτέλης Σακελλαρίου, κατά τη γνώμη των οποίων, η δυνατότητα του αιτούντος να ασκήσει τις κρίσιμες αρμοδιότητες με ίδια μέσα πρέπει να αποσυνδεθεί από τον βαθμό πληρότητας των οργανικών θέσεων της Γενικής Γραμματείας Ψηφιακής Πολιτικής, αφού, ως εκ της ισχυρής οργανωτικής δομής ενός Υπουργείου, κρίσιμη είναι η συνολική ικανότητα του φορέα αυτού, ο οποίος άλλωστε διαθέτει πρόσθετες οργανικές θέσεις ειδικευμένου προσωπικού (ΠΕ και ΤΕ Πληροφορικής) διασκορπισμένες σε άλλες υπηρεσίες του, τμήμα νομικής υποστήριξης και, πιθανόν, προσωπικό άλλων ειδικοτήτων με εμπειρία στο ζητούμενο αντικείμενο, ήτοι στο σχεδιασμό, διαχείριση, αξιολόγηση και παρακολούθηση συγχρηματοδοτούμενων πράξεων.  Περαιτέρω, αβασίμως το αιτούν επικαλείται την ποιοτική ανεπάρκεια του υπηρετούντος προσωπικού, καθόσον, ως εκ της απολύτως εξειδικευμένης αποστολής του Υπουργείου γενικότερα αλλά και της Γενικής Γραμματείας Ψηφιακής Πολιτικής ειδικότερα, η στελέχωση της υπηρεσίας αυτής με προσωπικό που διαθέτει μεν τα προβλεπόμενα τυπικά προσόντα πλην όμως θεωρείται ακατάλληλο για την άσκηση των καθηκόντων του, ανάγεται στην ευθύνη του ίδιου του φορέα και, για τον λόγο αυτόν, δεν δύναται να δικαιολογήσει την προσφυγή στις υπηρεσίες ιδιωτών.  Επιπρόσθετα, η επικαλούμενη έλλειψη ειδικών γνώσεων και εμπειρίας του προσωπικού αντικρούεται από το γεγονός ότι το προσωπικό αυτό αφενός μεν έχει ήδη εκπονήσει την Εθνική Ψηφιακή Στρατηγική, που αποτελεί το μείζον σε σχέση με το ανατιθέμενο αντικείμενο, που συνδέεται με την υλοποίηση και παρακολούθηση της εν λόγω Στρατηγικής, αφετέρου δε, θα κληθεί κατά την εκτέλεση της σύμβασης να ελέγξει την ποιότητα της παρεχόμενης από τον ανάδοχο υπηρεσίας, υιοθετώντας ή απορρίπτοντας τις προτάσεις του.  Τέλος, σε κάθε περίπτωση, το αντικείμενο της ανάθεσης δεν περιλαμβάνει εκπαίδευση του υπηρετούντος προσωπικού, η έλλειψη δε αυτή θα έχει ως αποτέλεσμα τη διαιώνιση των προβλημάτων που επικαλείται το Υπουργείο, ακόμη και μετά τη λήξη της σύμβασης, καθιστώντας αναγκαία τη νέα προσφυγή στις υπηρεσίες τρίτων.  Πλην όμως, η γνώμη αυτή δεν εκράτησε..

ΕΡΓΑΣΙΕΣ – ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ:Νόμιμη η καταβολή πληρωμής από Δήμο σε ιδιωτική επιχείρηση για την παροχή υπηρεσιών φύτευσης και συντήρησης κήπων και εμπορίας φυτών και λουλουδιών, σε εκτέλεση μέρους σύμβασης, καθόσον ο Δήμος δεν διαθέτει     επαρκές προσωπικό για την εκτέλεση των ανατεθεισών υπηρεσιών, ενώ η εσφαλμένη αναφορά στη Δημοτική Κοινότητα, αντί του ορθού της Δημοτικής Ενότητας δεν επηρεάζει τη νομιμότητα της απευθείας ανάθεσης αυτών.