ΕλΣυνΤμ.6/1340/2018

Επιχωμάτωση απορριμματικού ανάγλυφου Β΄ κυττάρου Χ.Υ.Τ.Α:Με δεδομένα αυτά, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, προεχόντως διότι το αντικείμενό της (εργασίες επιχωμάτωσης του απορριμματικού ανάγλυφου στο Χ.Υ.Τ.Α. της 3ης Διαχειριστικής Ενότητας της Περιφέρειας Ηπείρου) συνιστά μερικότερο εκείνου της υπογραφείσας από το Σύνδεσμο, την ίδια ημέρα, 270/ 8.5.2018 σύμβασης για τη συνολική, πλήρη και έντεχνη λειτουργία του Β΄ κυττάρου του εν λόγω Χ.Υ.Τ.Α.. Ως εκ τούτου, μη νομίμως ανατέθηκε παράλληλα με την τελευταία η επίμαχη σύμβαση, εξυπηρετούσα τον ίδιο με αυτήν λειτουργικό σκοπό, απορριπτομένου του προβαλλόμενου από το Σύνδεσμο ισχυρισμού ότι προχώρησε στην υπογραφή της, προκειμένου να γίνει εκκίνηση του φυσικού αντικειμένου της ως άνω 270/8.5.2018 αντίστοιχης, χωρίς να υπάρχουν προηγούμενες εκκρε-μότητες απορριμμάτων προς υγειονομική ταφή. Περαιτέρω, κατά παράβαση των άρθρων 347 και 350 παρ. 3 του ν. 4412/2016 και της κατ’ εξουσιοδότηση αυτών εκδοθείσας Κ.Υ.Α., κατά την εκκαθάριση της δαπάνης δεν υπολογίσθηκε από την αναθέτουσα αρχή και δεν περιλήφθηκε στο συνολικό πληρωτέο ποσό του ελεγχό-μενου εντάλματος το ποσό της κράτησης, σε ποσοστό 0,06% επί του συμβατικού τιμήματος, υπέρ της Α.Ε.Π.Π., προκειμένου να αποδοθεί εν συνεχεία σε αυτήν,   ο προβαλλόμενος δε από το Σύνδεσμο ισχυρισμός ότι οι σχετικές κρατήσεις θα πραγματοποιηθούν μετά τη θεώρηση του εντάλματος και πριν την εξόφλησή του είναι αβάσιμος.

Η απόφαση Δ 62/2021 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά αίτημα του Δήμου Πλατανιά για παροχή σύμφωνης γνώμης προκειμένου να προβεί στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας καυσίμων. Η Αρχή εξέτασε τα στοιχεία και διαπίστωσε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χρήση αυτής της εξαιρετικής διαδικασίας, ιδίως λόγω ουσιώδους τροποποίησης των όρων της σύμβασης και μη συμμόρφωσης με τις αρχές διαφάνειας και ανταγωνισμού. Επιπλέον, επισημάνθηκαν ελλείψεις στη διακήρυξη και στον τρόπο διεξαγωγής της διαδικασίας. Κατά συνέπεια, η Αρχή αρνήθηκε τη σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Κλιμάκιο δεν διαπιστώνει ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στο πλαίσιο της ελεγχόμενης διαδικασίας τροποποίησης και ως εκ τούτου κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου τροποποίησής της, υπό τον όρο ότι η υπό έλεγχο τροποποίηση θα αφορά στον χρόνο από την υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης και για το μέλλον και όχι αναδρομικά από το χρονικό διάστημα από 1.4.2023 έως την υπογραφή της τροποποιητικής σύμβασης, δοθέντος ότι οι συμβάσεις που συνάπτει η δημόσια διοίκηση, η συμβατική δράση της οποίας διέπεται από την αρχή της νομιμότητας και όχι από τον κανόνα της συμβατικής ελευθερίας του άρθρου 361 Α.Κ., υπόκεινται στην απαγόρευση αναδρομικής ισχύος (βλ. Ελ.Συν Ζ΄Κλ. ad hoc 931/2022, 649, 621/2022, 666/2021). Επισημαίνεται, περαιτέρω, ότι αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας τροποποίησης με την υπογραφή του οικείου σχεδίου, πρέπει να δημοσιευθεί, σύμφωνα με το άρθρο 65 του ν. 4412/2016, σχετική γνωστοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περιέχουσα τις πληροφορίες που προβλέπονται στο Μέρος Ζ΄ του Παραρτήματος V του Προσαρτήματος Α΄ του ίδιου νόμου (Ελ.Συν. Ζ΄ Κλ. ad hoc 931/2022, 74/2020 κ.ά.).ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1192/2023

Η απόφαση 1389/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή ανάκλησης της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και την υπέρ αυτής παρέμβαση της ένωσης οικονομικών φορέων. Η ΑΑΔΕ ζητούσε την ανάκληση της 329/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου τροποποίησης της 540/2022 σύμβασης για την «Υλοποίηση αλλαγών σε Πληροφοριακά Συστήματα της ΑΑΔΕ». Η τροποποίηση περιλάμβανε αύξηση του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης κατά 45% (2.879.550,00 ευρώ). Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, διότι οι αιτούμενες υπηρεσίες δεν είναι νέες ή τεχνικά αναγκαίες για την ολοκλήρωση του αρχικού έργου, δεδομένου ότι η αρχική σύμβαση κάλυπτε ήδη τη συνεχή προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ σε νομοθετικές μεταβολές. Η αύξηση του αντικειμένου κρίθηκε ουσιώδης και μη επιτρεπτή.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΧΩΡΩΝ:	Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Κλιμάκιο δεν διαπιστώνει ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στο πλαίσιο της ελεγχόμενης διαδικασίας τροποποίησης, συνεπώς κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου τροποποίησής της, υπό τον όρο ότι η υπό έλεγχο τροποποίηση θα αφορά στον χρόνο από την υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης και για το μέλλον και όχι αναδρομικά το χρονικό διάστημα από 1.1.2022 έως την υπογραφή της τροποποιητικής σύμβασης, δοθέντος ότι οι συμβάσεις που συνάπτει η δημόσια διοίκηση, η συμβατική δράση της οποίας διέπεται από την αρχή της νομιμότητας και όχι από τον κανόνα της συμβατικής ελευθερίας του άρθρου 361 Α.Κ., υπόκεινται στην απαγόρευση αναδρομικής ισχύος (βλ. Ελ.Συν Ζ΄Κλ. 666/2021, 649, 621/2022). Επισημαίνεται, περαιτέρω, ότι αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας τροποποίησης με την υπογραφή του οικείου σχεδίου, πρέπει να δημοσιευθεί, σύμφωνα με το άρθρο 65 του ν. 4412/2016, σχετική γνωστοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περιέχουσα τις πληροφορίες που προβλέπονται στο Μέρος Ζ΄ του Παραρτήματος V του Προσαρτήματος Α΄ του ίδιου νόμου (ΕλΣυν Ζ΄ Κλ. 74/2020 κ.ά.).ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/447/2023

Συντήρηση – Επέκταση και Αναβάθμιση Δικτύων Α.Ε.Ι. :..ζητείται η ανάκληση της 35/2018 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.. Κατά συνέπεια, το υποβληθέν σχέδιο τροποποίησης, όπως βάσιμα ισχυρίζεται το αιτούν, καθώς και η υπέρ αυτού παρεμβαίνουσα εταιρεία, αφορά σε συμπληρωματική της αρχικής σύμβασης προμήθεια, που πληροί τις σωρευτικά απαιτούμενες προϋποθέσεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016 και, επομένως, νομίμως καταρτίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη αυτή (βλ. και άρθρο 7Ο της αρχικής από 14.6.2017 σύμβασης).Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει η κρινόμενη αίτηση και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση να γίνουν δεκτές και να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 35/2018 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου. Περαιτέρω, κρίνεται ότι δεν κωλύεται να υπογραφεί το σχέδιο τροποποίησης της από 14.6.2017 σύμβασης μεταξύ του Α.Ε.Ι. .. Τ.Τ. και της ... Α.Ε., ποσού 670.604,40 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.).

Παροχή υπηρεσιών σίτισης. (...)Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις τροποποίησης αρχικής σύμβασης του άρθρου 132 παρ. 1 περ. β ν. 4412/2016. Η ανάγκη εκτέλεσης των συμπληρωματικών υπηρεσιών που ανατίθενται με την ελεγχόμενη τροποποιητική σύμβαση, δεν προέκυψε κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της αρχικής σύμβασης, αλλά ήταν εξαρχής γνωστό ότι η αρχική ανάθεση θα καλύπτει τις ανάγκες μέρους των φοιτητών. Το γεγονός ότι ποσοστό φοιτητών δεν σιτίζονταν δωρεάν, ενώ το δικαιούνταν, δεν συνιστά νόμιμο δικαιολογητικό λόγο τροποποίησης της σύμβασης. Επειδή διαχρονικά οι πιστώσεις που χορηγούνται από το Υπουργείο Παιδείας δεν επαρκούν για όλες τις περιπτώσεις των δικαιούμενων δωρεάν σίτισης, προβλέφθηκε από τον νομοθέτη η χορήγηση ειδικής ταυτότητας σίτισης κατά προτεραιότητα σε όσους εμπίπτουν σε συγκεκριμένες κατηγορίες (ΥΑ Φ5/68535/Β3/18-06-2012). Σε περιπτώσεις, όπως η επίμαχη, που είναι πιθανό, ο αριθμός των ωφελούμενων μιας σύμβασης να είναι μεγαλύτερος, από αυτόν που τελικά θα καλυφθεί στο πλαίσιο της σύμβασης, έχει θεσπιστεί το άρθρο 132 παρ. 1 α, ώστε η αναθέτουσα αρχή να έχει την επιλογή να περιλάβει στα αρχικά έγγραφα της  σύμβασης προαιρέσεις και να δύναται να αναθέτει στο ανάδοχο συμπληρωματικές υπηρεσίες, όταν υπάρξει ανάγκη. Επί του υποβληθέντος σχεδίου τροποποίησης δεν αναγράφεται η αξία σιτηρεσίου, σύμφωνα με την 112684/Ζ1/16-09-2022 ισχύουσα ΚΥΑ.Για  τους  λόγους  αυτούςΔέχεται την ένδικη προσφυγή ανάκλησης και την ασκηθείσα υπέρ αυτής παρέμβαση.Ανακαλεί την 816/2022 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την αίτηση της Περιφέρειας Αττικής να πραγματοποιήσει διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Η αίτηση αφορούσε την ανάθεση υπηρεσιών αποκατάστασης βλαβών και επεμβάσεων τοπικού χαρακτήρα στο Πρωτεύον Αστικό Οδικό Δίκτυο (Π.Α.Ο.Δ.) της Περιφέρειας Αττικής, με προϋπολογισμό 2.016.000,00 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), μετά τη διενέργεια άγονου διεθνούς διαγωνισμού. Η Αρχή εξέτασε τις νομικές προϋποθέσεις και τα πραγματικά περιστατικά, διαπιστώνοντας ότι πληρούνται οι απαιτήσεις του νόμου, συμπεριλαμβανομένης της νόμιμης διεξαγωγής του προηγούμενου διαγωνισμού και της μη ουσιώδους τροποποίησης των όρων της σύμβασης. Επισημάνθηκαν ωστόσο ορισμένες διαδικασιακές παρατηρήσεις, όπως η ανάγκη αναφοράς των λόγων μη υποδιαίρεσης της σύμβασης στην ειδική έκθεση του άρθρου 341 του ν. 4412/2016.

Προμήθεια καυσίμων κίνησης: Ζητείται η αναθεώρηση της 1277/2021 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε προσφυγή ανάκλησης της ήδη προσφεύγουσας κατά της 246/2021 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Δικαστηρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της Α΄ Τροποποίησης της 12/20 συμφωνίας - πλαίσιο μεταξύ του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού και της προσφεύγουσας για την προμήθεια καυσίμων κίνησης των πολεμικών πλοίων και των πλωτών μέσων του Λιμενικού Σώματος και της Ελληνικής Ακτοφυλακής μέχρι του ποσού των 90.000.000,00 ευρώ.(....)Σε κάθε περίπτωση ο λόγος αυτός είναι και αβάσιμος, καθότι δεν συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις που θέτει η διάταξη της περίπτωσης γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 132 του ν. 4412/2016. Ειδικότερα, η ανάγκη τροποποίησης προέκυψε λόγω περιστάσεων που φέρεται να συντρέχουν αποκλειστικά στο πρόσωπο της προσφεύγουσας (και όχι της αναθέτουσας αρχής), η οποία και τις επικαλέστηκε, ενώ και η τροποποίηση αυτή μεταβάλλει την συνολική φύση της σύμβασης, κατά τα εκτεθέντα σε προηγούμενες σκέψεις, ένεκα της ουσιώδους αύξησης του εργολαβικού ανταλλάγματος χωρίς αντίστοιχη αύξηση των υποχρεώσεων της προσφεύγουσας. Απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης. 

Υπογραφή σχεδίου σύμβασης:..επιδιώκεται η ανάκληση της 505/2019 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Με βάση τα προεκτεθέντα, ορθώς κρίθηκε από το Κλιμάκιο, έστω και με εν μέρει διαφορετική αιτιολογία, ότι κωλύεται η υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης, καθόσον δεν πληρούνται οι σωρευτικώς τασσόμενες προϋποθέσεις της διάταξης της περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 132 του ν. 4412/2016, κατ’ επίκληση της οποίας σκοπείται η τροποποίηση της αρχικώς συναφθείσας μεταξύ του ... και της ανώνυμης εταιρείας «.....», από 22.11.2018 σύμβασης.(..)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθούν οι κρινόμενες αιτήσεις ως αβάσιμες και να διαταχθεί η κατάπτωση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου του καταβληθέντος από τη δεύτερη αιτούσα παραβόλου (άρθρο 73 παρ. 4 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013)...δεν πρέπει να ανακληθεί η 505/2019 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.