Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛ.Ε/482/2025

Το Εβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε προσφυγή της Περιφέρειας Θεσσαλίας κατά της 482/2025 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου, με την οποία είχε κριθεί απαράδεκτη η εισαγωγή για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης τροποποίησης προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας και του Δήμου Τρικκαίων. Το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή, κρίνοντας ότι η αρχική προγραμματική σύμβαση, λόγω του ύψους του προϋπολογισμού της, υπέκειτο υποχρεωτικά σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας, ο οποίος όμως ουδέποτε διενεργήθηκε. Σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 του ν. 4700/2020, η παράλειψη υποβολής της αρχικής σύμβασης σε έλεγχο αποτελεί απαράβατο δικονομικό κώλυμα για τον έλεγχο της μεταγενέστερης τροποποίησής της. Το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι προγενέστερος έλεγχος της εργολαβικής σύμβασης δεν υποκαθιστά την υποχρέωση ελέγχου της προγραμματικής σύμβασης, απορρίπτοντας παράλληλα τους ισχυρισμούς περί συγγνωστής πλάνης των οργάνων της Περιφέρειας.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ :Κατόπιν αυτών και σύμφωνα με όσα παρατίθενται στις σκέψεις 1 και 2, το υποβληθέν σχέδιο προγραμματικής σύμβασης, εφόσον έχει ως αντικείμενο την υλοποίηση έργου, χρηματοδοτούμενου από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη (1.450.800,00 ευρώ με Φ.Π.Α. / 1.170.000,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.) που υπολείπεται του οριζόμενου στο άρθρο 324 παρ. 3, όπως ισχύει, του ν. 4700/2020 ορίου, δεν υπάγεται στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατά συνέπεια, απαραδέκτως εισάγεται, ενώπιόν του Κλιμακίου τούτου, το εν λόγω σχέδιο προγραμματικής σύμβασης για τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας.   

Η απόφαση 348/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας σε κτίρια δημόσιας υπηρεσίας. Το Κλιμάκιο εξέτασε τη συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων για την ανάθεση της σύμβασης, αναλύοντας τα στάδια του διαγωνισμού και τη συμμόρφωση προς τις διατάξεις του ν. 4412/2016. Μετά από διεξοδική εκτίμηση του φακέλου, το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της επίμαχης σύμβασης καθώς δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις πλημμέλειες στη διαγωνιστική διαδικασία, επιτρέποντας έτσι την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανάθεσης.Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου 1ης τροποποίησης της 3 ης εκτελεστικής σύμβασης (1/25) της 126/22 συμφωνίας - πλαίσιο, μεταξύ της Πολεμικής Αεροπορίας και της αναδόχου εταιρείας «…»,.

Η απόφαση αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης, με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας σε κτίρια δημόσιας υπηρεσίας. Το Ελεγκτικό Συνέδριο εξέτασε τη συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων για τη σύναψη της σύμβασης, ελέγχοντας αν τηρήθηκαν οι αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του ελεύθερου ανταγωνισμού.Για τους λόγους αυτούς Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αθηναίων και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία …(«ΔΑΕΜ ΑΕ»), με αντικείμενο την «Υλοποίηση Ολοκληρωμένου Πλαισίου Δράσεων για την Επέκταση, Αναβάθμιση, Εκσυγχρονισμό, Βελτιστοποίηση, καθώς και τη Μηχανογραφική και Λειτουργική Υποστήριξη του Συστήματος Διαχείρισης Πόρων (ERP) και των λοιπών Πληροφοριακών Συστημάτων και των Τεχνολογικών Υποδομών της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών του Δήμου Αθηναίων». 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ:Με τα δεδομένα αυτά, η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη της προγραμματικής σύμβασης ανέρχεται σε ποσό 4.215.040 ευρώ συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. και πρόκειται να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Κατά συνέπεια, το οικείο σχέδιο προγραμματικής σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για έλεγχο νομιμότητας, δεδομένου ότι το οικονομικό αντικείμενό του υπολείπεται του ορίου υπαγωγής σε προσυμβατικό έλεγχο, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 3 του ν. 4700/2020, όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 135 παρ. 1 του ν. 4926/2022 (βλ. ΕλΣυν Ε΄ Κλ. 472/2022, πρβλ. 412/2022).   

ΜΕΛΕΤΕΣ:τεύχη δημοπράτησης της μελέτης «ΕΙΔΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΑΡΑΛΙΑΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ: ...»(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω, η προϋπολογιζόμενη δαπάνη (χωρίς Φ.Π.Α.) της προς υλοποίηση μελέτης, που  θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υπολείπεται του ορίου υπαγωγής σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας από το παρόν Κλιμάκιο και, επομένως, αυτό στερείται της αρμοδιότητας να ελέγξει τη νομιμότητα της σύμβασης και της διαδικασίας για την ανάθεσή της. Συνεπώς, δεν υπάγονται σε έλεγχο νομιμότητας ούτε τα υποβληθέντα τεύχη δημοπράτησης για την υλοποίησή της μελέτης και, ως εκ τούτου, απαραδέκτως εισάγονται ενώπιον του Κλιμακίου

Η Πράξη 012/2024 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης τροποποιητικής σύμβασης του έργου «Κάθετος Άξονας Εγνατίας οδού Αρδάνιο – Ορμένιο: Εργασίες ολοκλήρωσης παράκαμψης Προβατώνα», της εταιρείας «... Α.Ε.». Η τροποποιητική σύμβαση, δαπάνης 1.011.111,20 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), αφορούσε το κόστος χρηματικής εισφοράς παράδοσης προϊόντων ΑΕΚΚ σε μονάδα ανακύκλωσης. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας. Αυτό συμβαίνει επειδή η αξία της τροποποίησης είναι κατώτερη των σωρευτικών ορίων του άρθρου 5 και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 132 του ν.4412/2016, και επομένως εξαιρείται από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εφόσον η κύρια σύμβαση είχε ήδη ελεγχθεί.

Η Πράξη 151/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Κέας και της ανώνυμης εταιρείας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα «… Α.Ε.» για την υλοποίηση του έργου «ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΝΕΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΕΑΣ», προϋπολογισμού 2.226.071,77 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι, παρόλο που το έργο συγχρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους (ΕΤΠΑ), δεν πληροί το κριτήριο υπαγωγής στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Σύμφωνα με τον ν. 4700/2020, το όριο για τον έλεγχο είναι τα 5.000.000 ευρώ (άνευ Φ.Π.Α.). Δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός είναι σημαντικά μικρότερος, η σύμβαση κρίνεται απαραδέκτως εισαγόμενη για έλεγχο νομιμότητας.

Νομιμότητα του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της «Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Πύλης» (εφεξής: Δ.Ε.Υ.Α. Πύλης) και του Δήμου Πύλης για την υλοποίηση της πράξης «Βελτίωση υδροδότησης οικισμών Δήμου Πύλης».(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη 1, η ελεγχόμενη προγραμματική σύμβαση που κατατείνει στην υλοποίηση μικτής σύμβασης, με κύριο αντικείμενο, κατά τον προέχοντα με βάση τον προϋπολογισμό των υποέργων αυτής χαρακτήρα, αυτό της προμήθειας, δεν υπάγεται στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, συνεπώς, απαραδέκτως εισάγεται ενώπιον του Κλιμακίου τούτου, αφού αντικείμενό της είναι αμιγώς η μεταβίβαση της αρμοδιότητας υλοποίησης συγχρηματοδοτούμενης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πράξης, με προϋπολογισμό κατώτερο του ποσού των 5.000.000 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α..Απαραδέκτως εισάγεται για έλεγχο νομιμότητας στο Κλιμάκιο τούτο το σχέδιο προγραμματικής σύμβασης, μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Πύλης και του Δήμου Πύλης, για την υλοποίηση της πράξης «Βελτίωση υδροδότησης οικισμών Δήμου Πύλης».

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή περιμετρικής κρηπίδωσης υφιστάμενου μόλου λιμένα Αντιπάρου», η αρχική σύμβαση του οποίου είχε κριθεί νόμιμη με την 323/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, συνολικής δαπάνης 139.455,69 ευρώ (7,55% της αρχικής σύμβασης), συνιστά ήσσονος σημασίας ('de minimis') τροποποίηση κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται των κατώτατων ορίων και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για προσυμβατικό έλεγχο, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α' του ν. 4700/2020.