ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/117/2024

Αξιοποίηση μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης του ακινήτου:Με τα δεδομένα αυτά, δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης, υπό τον όρο της προηγούμενης έκδοσης του προεδρικού διατάγματος για την έγκριση του ΕΣΧΑΔΑ «Ιαματικών Πηγών Λουτρόπολης Καμένων Βούρλων», το οποίο, σύμφωνα με τους προαναφερθέντες όρους της υπό σύναψη σύμβασης (βλ. σκέψη 9), ορίζεται ως αναπόσπαστο τμήμα αυτής και αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την εκτέλεση της σύμβασης και την υλοποίηση του Επενδυτικού Σχεδίου της μισθώτριας (πρβλ. ΕλΣυν Ζ΄ Κλ. 151/2023, 61/2014). 

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1196/2023 

Βασικοί όροι συμβάσεων μίσθωσης λεωφορείων στις ΚΤΕΛ Α.Ε.

Παροχή υπηρεσιών καθαρισμού χώρων:Με τα δεδομένα αυτά, ενόψει του ότι η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη του διαγωνισμού, που προκηρύχθηκε με την 17/2022 διακήρυξη της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, ανέρχεται στο ποσό των 140.388,22 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), ήτοι υπολείπεται του ποσού των 300.000 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), τα ελεγχόμενα σχέδια συμβάσεων εκφεύγουν του προσυμβατικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, επομένως, απαραδέκτως εισάγονται για έλεγχο (βλ. ΕλΣυν Ζ΄ Κλιμ. 33, 195/2019, 311/2018, πρβλ. Ζ΄ Κλιμ. 1008/2022 κ.ά.).

Προμήθεια – Εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία Εξοπλισμού Κυτταρομετρίας Ροής για το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «...» (...)Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι οι συγχρηματοδοτούμενες από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμβάσεις προμήθειας αγαθών που συνάπτουν οι οργανισμοί δημοσίου δικαίου υπάγονται στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εφόσον η προϋπολογιζόμενη δαπάνη τους, χωρίς ΦΠΑ, υπερβαίνει το χρηματικό όριο των 5.000.000 ευρώ. Το αυξημένο αυτό όριο θεσμοθετήθηκε ειδικώς στην κατηγορία αυτή συμβάσεων προς επίτευξη του δημοσίου συμφέροντος σκοπού της επιτάχυνσης της διαδικασίας απορρόφησης των σχετικών κονδυλίων. Για τους λόγους αυτούς Αποφαίνεται ότι απαραδέκτως υποβλήθηκαν για έλεγχο νομιμότητας τα σχέδια σύμβασης με τίτλο «Προμήθεια – Εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία Εξοπλισμού Κυτταρομετρίας Ροής».

Η Πράξη 93/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας δύο σχεδίων συμβάσεων, για τα Τμήματα 1 (μία θέση) και 27, του ενιαίου διαγωνισμού «Μίσθωση Φορτηγών Δ.Χ. και Μηχανημάτων Έργου για την κάλυψη των αναγκών της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε.». Ο συνολικός προϋπολογισθείς δαπάνης του διαγωνισμού ανέρχεται στα 16.671.298,80 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Τα ελεγχόμενα σχέδια συμβάσεων αφορούν επιλαχόντες οικονομικούς φορείς, οι οποίοι προσκλήθηκαν κατόπιν αποχώρησης ή αποκλεισμού των αρχικών αναδόχων. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η διαδικασία ανάθεσης και τα σχέδια συμβάσεων είναι παραδεκτά και δεν παρουσιάζουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που να εμποδίζουν την υπογραφή τους, καθώς κρίθηκαν σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης και τις διατάξεις του ν. 4412/2016.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα των σχεδίων τροποποίησης των 0042Ν/2019, 0043Ν/2019, 0044Ν/2019, 0069Ν/2019 και 0011Ν/2020 συμβάσεων παροχής υπηρεσιών σίτισης στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Κ.Υ.Τ.) των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου (....)Τούτο δε διότι αντικείμενο των εν λόγω σχεδίων είναι μεν η ανάθεση υπηρεσιών πρόσθετων και όμοιων με εκείνες των αρχικών συμβάσεων, πλην αφορά σε χρονικό διάστημα που έπεται της λήξης ισχύος των τελευταίων, η οποία επήλθε με την ανάλωση της αρχικής συμβατικής τους αξίας. Εφόσον, επομένως, οι αρχικές συμβάσεις έχουν λήξει και δεν βρίσκονται πλέον σε στάδιο εκτέλεσης, κατά τη διάρκεια των οποίων και μόνο επιτρέπεται η εκτέλεση πρόσθετων εργασιών, το Κλιμάκιο κρίνει ότι με τα ελεγχόμενα σχέδια τροποποίησης των 0042Ν/2019, 0043Ν/2019 και 0044Ν/2019 συμβάσεων σκοπείται κατ’ ουσίαν η χρονική παράταση των αρχικών συμβάσεων, με αντίστοιχη αύξηση του οικονομικού τους αντικειμένου, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σχετική πρόβλεψη περί αυτού στις τελευταίες ούτε επιφύλαξη περί άσκησης εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής σχετικού δικαιώματος προαίρεσης.(....)Δεδομένου, όμως, ότι πρόκειται για συγχρηματοδοτούμενες συμβάσεις, το δε οικονομικό αντικείμενο των αναθέσεων αυτών ανέρχεται, αντίστοιχα, χωρίς Φ.Π.Α., στο ποσό των 3.367.125,00 ευρώ, των 1.789.960,00 ευρώ και των 1.568.770,00 ευρώ και, επομένως, υπολείπεται του ποσού των 10.000.000,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι στερείται αρμοδιότητας για την άσκηση ελέγχου νομιμότητας των υποβληθέντων ενώπιον του προαναφερθέντων τριών σχεδίων.(....)Εξάλλου, με τις ελεγχόμενες τροποποιήσεις δεν μεταβάλλεται η συνολική φύση των αρχικών συμβάσεων, καθόσον οι σχετικές υπηρεσίες εμπίπτουν στο αντικείμενό τους και παρίστανται απαραίτητες για την ολοκλήρωσή τους, ενώ, περαιτέρω, η συνολική δαπάνη των ως άνω τροποποιήσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αξίας των αρχικών συμβάσεων.Αποφαίνεται ότι: 1. Τα σχέδια τροποποίησης των 0042Ν/2019, 0043Ν/2019 και 0044Ν/2019 συμβάσεων παροχής υπηρεσιών σίτισης ... απαραδέκτως υποβάλλονται ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την άσκηση προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας και 2. Δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων ... σχεδίων τροποποίησης των 0069Ν/2019 και 0011Ν/2020 συμβάσεων παροχής υπηρεσιών σίτισης...

Η Πράξη 298/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας δύο σχεδίων τροποποίησης συναφθεισών συμβάσεων (ΤΔ-130/19) για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης στη ΣΤΑΣΥ Α.Ε. (Γραμμές 2 και 3). Το Κλιμάκιο δεν κωλύει την υπογραφή των σχεδίων όσον αφορά την αναπροσαρμογή του συμβατικού τιμήματος, λόγω των διαδοχικών αυξήσεων στον κατώτατο μισθό για το χρονικό διάστημα της ετήσιας παράτασής τους. Ωστόσο, το σκέλος που αφορά την παροχή υπηρεσιών φύλαξης για επιπλέον τρεις μήνες μετά τη λήξη των αρχικών συμβάσεων (Τμήμα 1: 351.504,52€, Τμήμα 2: 367.279,19€ πλέον ΦΠΑ), κρίνεται ως νέες αυτοτελείς απευθείας αναθέσεις. Ως εκ τούτου, ο φάκελος αναφορικά με αυτό το σκέλος παραπέμπεται στον αρμόδιο Επίτροπο Τομέα Μεταφορών και Περιβάλλοντος Ι για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1281/2025

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ - Προμήθεια και εγκατάσταση ψηφιακών υδρομετρητών και ολοκληρωμένου συστήματος τηλεμετρίας (...) η έννοια της «ουσιώδους» τροποποίησης της περ. α΄ της παρ. 5 του άρθρου 324 του ν. 4700/2020, που οριοθετεί τις τροποποιητικές συμβάσεις που υπάγονται στον προσυμβατικό έλεγχο, έχει οιονεί δικονομικό χαρακτήρα και ερμηνεύεται μεν αυτόνομα, πλην όμως υπό το φως των κατευθύνσεων της παρ. 6 του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, κατά τρόπο ώστε στον προσυμβατικό έλεγχο να υπάγονται οι τροποποιήσεις συμβάσεων που είχαν αρχικά υπαχθεί στον προσυμβατικό έλεγχο και α) έχουν οικονομικό αντικείμενο, με την εξαίρεση των ήσσονος σημασίας τροποποιήσεων (de minimis) της παρ. 2 του άρθρου 132 του ν. 4412/2016 ή β) συνεπάγονται τροποποίηση ουσιωδών όρων (essentialia negotii) της αρχικής σύμβασης, όπως, ενδεικτικά, του αντικειμένου της σύμβασης, του προσώπου ενός των αντισυμβαλλομένων, του συμβατικού τιμήματος, του τρόπου υπολογισμού και του χρόνου καταβολής αυτού, καθώς και των προβλεπόμενων στη σύμβαση εγγυήσεων καλής εκτέλεσης.(...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι η ανωτέρω αρμοδίως εγκριθείσα τροποποίηση της 2337/26.7.2022 αρχικής σύμβασης αφορά σε μεταβολή (μείωση) του φυσικού της αντικειμένου, που προέκυψε κατά την εκτέλεσή της, καθώς και σε συνακόλουθη μεταβολή (μείωση) του οικονομικού αντικειμένου αυτής κατά το ποσό των 41.225,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Με τα δεδομένα αυτά και εν όψει του ότι η κατά το ποσό των 41.225,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. μεταβολή του οικονομικού αντικειμένου της ως άνω αρχικής σύμβασης είναι κατώτερη του 10% του αρχικού τιμήματος αυτής που ανερχόταν στο ποσό των 3.074.725,45 ευρώ πλέον ΦΠΑ και υπολείπεται και του κατώτατου ορίου, ύψους 209.000,00 ευρώ, που θέτει το άρθρο 5 του ν. 4412/2016 για τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών που ανατίθενται από μη κεντρικές κυβερνητικές αρχές, ενώ, περαιτέρω και η προπαρατεθείσα τροποποίηση του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της, το Κλιμάκιο κρίνει ότι το υποβληθέν για έλεγχο σχέδιο τροποποίησης της 2337/26.7.2022 αρχικής και ελεγχθείσας από αυτό σύμβασης δεν μεταβάλλει ουσιώδεις όρους της, ήτοι δεν εισάγει σ’ αυτήν ουσιώδεις τροποποιήσεις, ως εκ τούτου, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 3 και 4, δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο και απαραδέκτως υποβλήθηκε για έλεγχο στο παρόν Κλιμάκιο.

Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας. :	Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, η τροποποίηση των από 29.7.2022 αρχικών συμβάσεων, που έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του συνολικού συμβατικού τιμήματος για την παροχή των υπηρεσιών καθαριότητας, οφείλεται στην αύξηση του νόμιμου κατώτατου ημερομισθίου, όπως αυτό διαμορφώθηκε με τις 107675/2021 (Β΄ 6263) και 38866/2022 (Β΄ 2030) υπουργικές αποφάσεις, η αύξηση δε αυτή έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια διενέργειας του οικείου διαγωνισμού και, ειδικότερα, μετά την καταληκτική προθεσμία υποβολής προσφορών (23.11.2020). Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι ενόψει των, διά των ως άνω υπουργικών αποφάσεων, επελθουσών αυξήσεων, η αναθέτουσα αρχή προέβη νομίμως στην αντίστοιχη αναπροσαρμογή του συμβατικού τιμήματος των αρχικών συμβάσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 10α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 και της παραγράφου 3 του άρθρου 7 του ν. 4965/2022. Περαιτέρω, με τις συγκεκριμένες τροποποιήσεις δεν μεταβάλλεται η συνολική φύση των αρχικών συμβάσεων, ούτε η δαπάνη των τροποποιήσεων υπερβαίνει το 50% της αξίας των αρχικών συμβάσεων (βλ. σκ. 2 και 3). Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων για έλεγχο σχεδίων τροποποίησης των από 29.7.2022 συμβάσεων. Σημειώνεται, τέλος, ότι οι ανάδοχοι οφείλουν να εφαρμόσουν τις προαναφερόμενες κανονιστικές ρυθμίσεις και να αναπροσαρμόσουν τις αμοιβές του προσωπικού που απασχολούν, στο πλαίσιο των εν λόγω συμβάσεων. 

ΜΙΣΘΩΣΗ ΑΚΙΝΗΤΟΥ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, οι ως άνω υπό σύναψη συμβάσεις αποτελούν, η μεν πρώτη, σύμβαση με αντικείμενο τον συμβιβασμό μεταξύ του Δήμου Αθηναίων και του ……για την οριστική διευθέτηση της προαναφερόμενης διαφοράς τους, η δε δεύτερη, σύμβαση μίσθωσης ακινήτου, ήτοι δεν αφορούν σε κατασκευή έργου, προμήθεια αγαθών, παροχή υπηρεσίας ή αγορά ακινήτου, με συνέπεια να μην υπόκεινται σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ως εκ τούτου, απαραδέκτως εισάγονται για έλεγχο ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου.