ΕΣ/ΚΛ ΣΤ/21/2025
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
Η Πράξη 21/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο για την προμήθεια τροφίμων και ειδών βασικής υλικής συνδρομής για την Περιφέρεια Θεσσαλίας, προϋπολογισμού 27.235.268,29 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν ουσιώδεις πλημμέλειες που κωλύουν την υπογραφή της σύμβασης. Οι πλημμέλειες αφορούν τα κριτήρια τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας: Η απαίτηση για απόδειξη εμπειρίας μέσω πέντε (5) τουλάχιστον συμβάσεων συγκεκριμένου τύπου και ποσότητας θεωρήθηκε υπέρμετρα περιοριστική. Επιπλέον, η απαίτηση για κατοχή δύο αποθηκευτικών χώρων (ο ένας 2.000 τ.μ.) και 18 φορτηγών οχημάτων κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης κρίθηκε δυσανάλογη και αδικαιολόγητα περιοριστική του ανταγωνισμού. Το γεγονός ότι υποβλήθηκε μόνο μία προσφορά επιβεβαίωσε την έλλειψη ανταγωνισμού, οδηγώντας στην κώλυση της υπογραφής του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΚΛ ΣΤ/20/2025
Η απόφαση αφορά τον έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο για την προμήθεια τροφίμων και ειδών βασικής υλικής συνδρομής για τους απόρους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε δύο ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Πρώτον, η απαίτηση τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας (πέντε συγκεκριμένες συμβάσεις προμήθειας και διανομής σε τουλάχιστον 3.000 ωφελούμενους) κρίθηκε υπέρμετρα περιοριστική, τυποποιώντας την εμπειρία κατά τρόπο αυστηρό. Δεύτερον, ο όρος για την εκ των προτέρων κατοχή ή μίσθωση αποθηκευτικού χώρου 2.000 τ.μ. εντός της Περιφέρειας, πριν ακόμη την ανακήρυξη του αναδόχου, θεωρήθηκε δυσανάλογος και ικανός να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό. Ως εκ τούτου, κρίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο με την ένωση οικονομικών φορέων «.. .. Α.Ε.».
ΕΣ/ΚΛ ΣΤ/95/2025
Η Πράξη 95/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κωλύει την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων για τον διαγωνισμό «Ανάδειξη χορηγητών προμηθευτών λοιπών αναλώσιμων ειδών παντοπωλείου, υλικών καθαριότητας & ευπρεπισμού» του Δήμου Αθηναίων και εποπτευόμενων φορέων. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε πλείονες ουσιώδεις πλημμέλειες. Πρώτον, η επιλογή της Αναθέτουσας Αρχής να μην υποδιαιρέσει τη σύμβαση σε τμήματα κρίθηκε μη νομικά αιτιολογημένη και περιοριστική του ανταγωνισμού, καθώς τα είδη ήταν διακριτά. Δεύτερον, τέθηκαν μη νόμιμα, δυσανάλογα και αυθαίρετα κριτήρια τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, όπως η απαίτηση για ασφαλιστική κάλυψη τουλάχιστον διπλάσιας αξίας του προϋπολογισμού και η υποχρέωση κατοχής εγκατάστασης "Κέντρου Αποθήκευσης και Διανομής" (ΚΑΔ) κατ' ελάχιστο 2.000 τ.μ. στην Αττική. Οι πλημμέλειες αυτές οδήγησαν σε μη ανάπτυξη ανταγωνισμού και πληγή το δημόσιο συμφέρον.
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/883/2025
Η απόφαση 0883/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή ένωσης οικονομικών φορέων κατά της πράξης 140/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλυόταν η υπογραφή συμφωνίας-πλαίσιο με την Περιφέρεια Κρήτης για την προμήθεια τροφίμων και ειδών βασικής υλικής συνδρομής (προϋπολογισμού άνω των 10 εκατ. ευρώ). Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι όροι τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας της διακήρυξης (άρθρα 2.2.6.1 και 2.2.6.2) ήταν υπέρμετρα περιοριστικοί και δυσανάλογοι. Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο επικύρωσε ότι ο συνδυασμός απαιτήσεων για προηγούμενες συμβάσεις ήταν υπερβολικά λεπτομερής, και ότι ήταν μη νόμιμη η απαίτηση για εκ των προτέρων κατοχή αποθηκευτικών χώρων μεγάλου εμβαδού και υπερβολικά υψηλού αριθμού οχημάτων (20 φορτηγά), καθώς θα μπορούσε να είχε τεθεί ως ειδικός όρος εκτέλεσης. Η πλημμέλεια κρίθηκε ουσιώδης λόγω του περιορισμού του ανταγωνισμού, καθώς υποβλήθηκε μόνο μία προσφορά.
ΑΕΠΠ/688/2018
Η προσφεύγουσα επιχείρηση ζητάει την ακύρωση ή τροποποίηση του όρου της διακήρυξης αριθ. 4329/15.06.2018, ο οποίος απαιτούσε από τους οικονομικούς φορείς να διαθέτουν ένα κατάστημα σε κάθε Καλλικρατικό δήμο για το 95% των δήμων. Αυτός ο όρος θεωρήθηκε ασύνδετος με το αντικείμενο της σύμβασης, το οποίο αφορούσε την παροχή ταχυδρομικών υπηρεσιών για τη διακίνηση εγγράφων, κυρίως λογαριασμών ύδρευσης. Η προσφεύγουσα ισχυρίστηκε ότι ο όρος περιορίζει άδικα τον ανταγωνισμό, ευνοεί μόνο μια συγκεκριμένη εταιρεία και δεν επηρεάζει την ποιότητα των υπηρεσιών. Η απαίτηση κρίθηκε δυσανάλογη και περιοριστική για τον ανταγωνισμό, καθώς δεν ήταν απαραίτητη για την εκτέλεση της σύμβασης.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ/180/2025
Η Πράξη 180/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και της ένωσης οικονομικών φορέων «..Α.Ε.», με αντικείμενο την προμήθεια τροφίμων και ειδών βασικής υλικής συνδρομής (ΕΒΥΣ) για την αντιμετώπιση της υλικής στέρησης απόρων, προϋπολογισμού άνω των 76,5 εκατ. ευρώ (προ ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι όροι τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας (άρθρα 2.2.6.1 και 2.2.6.2) της διακήρυξης ήταν υπέρμετρα περιοριστικοί και δυσανάλογοι, τυποποιώντας την εμπειρία με υπερβολικά λεπτομερή σχήματα και απαιτώντας εκ των προτέρων τη διάθεση εγκαταστάσεων και οχημάτων. Η διαπίστωση αυτή ενισχύθηκε από τον μικρό αριθμό συμμετεχόντων (δύο αιτήσεις, μία απορρίφθηκε), γεγονός που παραβιάζει τις αρχές του υγιούς ανταγωνισμού. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο κωλύει την υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/501/2024
Η Πράξη 501/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση υπηρεσιών υποστήριξης στη ΔΕΥΑΡ Ρόδου, προϋπολογισμού 2.897.499,90 ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε σοβαρές νομικές πλημμέλειες στη διακήρυξη. Συγκεκριμένα, η απαίτηση για μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών ίσο με το διπλάσιο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης κρίθηκε αδικαιολόγητη και δυσανάλογη. Επιπλέον, ο όρος που απαιτούσε απόδειξη τεχνικής ικανότητας μέσω συμβάσεων που έχουν ολοκληρωθεί αποκλειστικά σε φορείς του δημόσιου ή ευρύτερου δημόσιου τομέα (ειδικά για δράσεις ψηφιακού μετασχηματισμού) κρίθηκε ως ανεπίτρεπτη διάκριση. Οι απαιτήσεις αυτές θεωρήθηκε ότι περιορίζουν τον ανταγωνισμό, γεγονός που καταδεικνύεται και από την υποβολή προσφοράς από έναν μόνο οικονομικό φορέα. Ως εκ τούτου, κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/221/2017
Νομιμότητα του 3ου «mini» διαγωνισμού (call-off) και του σχεδίου της 38/2014.9 σύμβασης, 3ης εκτελεστικής της 38/2014 συμφωνίας - πλαίσιο, για την προμήθεια από την Πολεμική Αεροπορία φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων (....) Με τα δεδομένα αυτά, δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις πλημμέλειες και, συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 38/2014.9 σύμβασης, 3ης εκτελεστικής της 38/2014 συμφωνίας - πλαίσιο, όπως η τελευταία έχει τροποποιηθεί και ισχύει.Για τους λόγους αυτούςΔεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 38/2014.9 σύμβασης, 3ης εκτελεστικής της 38/2014 συμφωνίας - πλαίσιο.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/179/2024
Η Πράξη 179/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κωλύει την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης του Δήμου Χαλκηδόνος για την αποκομιδή απορριμμάτων και μεταφορά τους, αξίας περίπου 2,7 εκατ. ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε δικαιολογημένη την αυστηροποίηση των απαιτήσεων σχετικά με την προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία και τη χρήση απορριμματοφόρων τεχνολογίας Euro-6. Ωστόσο, έκρινε ως ουσιώδη πλημμέλεια την απαίτηση τα έξι (6) απορριμματοφόρα και το ειδικό όχημα πλύσης να είναι ιδιόκτητα και διαθέσιμα κατά την ημερομηνία διενέργειας του διαγωνισμού. Αυτός ο όρος κρίθηκε υπέρμετρα περιοριστικός του ελεύθερου ανταγωνισμού και της ίσης μεταχείρισης, καθώς περιορίζει τη συμμετοχή φορέων που χρησιμοποιούν μίσθωση (leasing) και επιβάλλει δυσανάλογη δαπάνη στους υποψήφιους αναδόχους, οδηγώντας σε υποβολή μόνο μιας προσφοράς.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1031/2024
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/242/2017
Νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου της 1080/17 συμφωνίας - πλαίσιο για την «Προμήθεια Φορτίου Υ.Φ.Α. για την Εξισορρόπηση του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου κατά το έτος 2018» από το «Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου Α.Ε.» (...)ΙV. Με τα δεδομένα αυτά, δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στην ανωτέρω διενεργηθείσα διαγωνιστική διαδικασία και, ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου συμφωνίας - πλαίσιο.Για τους λόγους αυτούςΔεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1080/17 συμφωνίας - πλαίσιο για την «Προμήθεια Φορτίου Υ.Φ.Α. για την Εξισορρόπηση του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου κατά το έτος 2018».
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/344/2019
Προμήθεια αντιδραστηρίων...Με τα δεδομένα αυτά, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, από τον έλεγχο των υποβληθέντων στο Κλιμάκιο στοιχείων: α) Δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου της ελεγχόμενης συμφωνίας-πλαίσιο και, ως εκ τούτου, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος για προσυμβατικό έλεγχο σχετικού σχεδίου σύμβασης.β) Κωλύεται, για τους λόγους που αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη, η υπογραφή του σχεδίου της πρώτης εκτελεστικής σύμβασης της ανωτέρω συμφωνίας-πλαίσιο.