Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛ.ΤΜ.7/188/2018

Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών:..Με τα ανωτέρω δεδομένα, οι ανατεθείσες υπηρεσίες ανάγονται στα συνήθη καθήκοντα του Τμήματος Πολιτικών Ισότητας και Αντιμετώπισης Διακρίσεων της Διεύθυνσης Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Υγείας του Δήμου ..., στις αρμοδιότητες της οποίας υπάγονται όλες οι ενέργειες για την υποστήριξη και τη σύνταξη προτάσεων, η μέριμνα για τη διενέργεια των διαδικασιών ένταξης έργων και δράσεων του Δήμου σε αναπτυξιακά και άλλα εθνικά ή συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Περαιτέρω, δεν αποδεικνύεται ότι οι ενέργειες αυτές απαιτούν επιπλέον εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία, πέραν αυτής που θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να έχει το υπηρετούν στο Τμήμα αυτό προσωπικό για την εκτέλεση των σχετικών καθηκόντων του. Ωστόσο, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων αλλά με την πεποίθηση ότι ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη κοινωνικών προγραμμάτων της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης του Δήμου συνιστούν εξειδικευμένο αντικείμενο. Τέλος, από τον προϋπολογισμό που προσκομίστηκε, προκύπτει το κόστος των επιμέρους υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στις επίμαχες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Συνεπώς, τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν λόγω συγγνωστής πλάνης, αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2018, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνουν. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα δεν πρέπει να θεωρηθούν, λόγω λήξης του οικονομικού έτους 2018.

Παροχή υπηρεσιών....Με δεδομένα αυτά, οι ανατεθείσες υπηρεσίες ανάγονται στα συνήθη καθήκοντα του Γραφείου Μελετών και Εκτελέσεως Έργων, δεν αποδεικνύεται δε ότι απαιτούν επιπλέον εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία, πέραν αυτής που  θα πρέπει να έχει το υπηρετούν στο Τμήμα αυτό προσωπικό για την εκτέλεση των καθηκόντων του. Περαιτέρω, οι ανατεθείσες υπηρεσίες της σύνταξης των τευχών προμετρήσεων αρχιτεκτονικών, στατικών και Η/Μ σχεδίων υπάγονται στην έννοια των τεχνικών υπηρεσιών του άρθρου 2 παρ. 3 περ. 6 β του ως άνω νόμου. Επομένως, αυτές έπρεπε να ανατεθούν κατόπιν διενέργειας ηλεκτρονικής κλήρωσης, το άρθρο δε 43 παρ. 18 α του ν. 4605/2019, σύμφωνα με το οποίο   σε περίπτωση συμβάσεων υπηρεσιών οι οποίες αφορούν σε ενέργειες ωρίμανσης των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων του ΕΣΠΑ δεν απαιτείται να τηρηθεί η διαδικασία κλήρωσης, δεν έχει εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση, καθόσον η επίμαχη σύμβαση καταρτίστηκε πριν από την ισχύ της, στις 8.10.2018. Τέλος, της ανάθεσης των ως άνω τεχνικών υπηρεσιών έπρεπε να προηγηθεί η έκδοση γνώμης του Τεχνικού Συμβουλίου της αναθέτουσας αρχής, σύμφωνα με το άρθρο 52 του ν. 4412/2016. Ωστόσο, ενόψει του ότι αφενός το προσωπικό του Δήμου δεν επαρκούσε για την εκτέλεση των ως άνω υπηρεσιών, αφετέρου, αυτές έπρεπε να διεκπεραιωθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα προκειμένου να ολοκληρωθεί η ένταξη της κατασκευής Λυκείου του Δήμου στο ΠΕΠ ... 2014 - 2020, οι αρμόδιες υπηρεσίες του δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων αλλά με την πεποίθηση ότι δεν απαιτείτο η τήρησή τους. Συνεπώς, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα θα μπορούσε να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης, αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2019, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Παροχή τεχνικών υπηρεσιών...Με δεδομένα αυτά, οι ανατεθείσες υπηρεσίες ανάγονται στα συνήθη καθήκοντα του Γραφείου Μελετών και Εκτελέσεως Έργων, δεν αποδεικνύεται δε ότι απαιτούν επιπλέον εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία, πέραν αυτής που  θα πρέπει να έχει το υπηρετούν στο Τμήμα αυτό προσωπικό για την εκτέλεση των καθηκόντων του. Περαιτέρω, οι ανατεθείσες υπηρεσίες της σύνταξης των τευχών προμετρήσεων αρχιτεκτονικών, στατικών και Η/Μ σχεδίων υπάγονται στην έννοια των τεχνικών υπηρεσιών του άρθρου 2 παρ. 3 περ. 6 β του ως άνω νόμου. Επομένως, αυτές έπρεπε να ανατεθούν κατόπιν διενέργειας ηλεκτρονικής κλήρωσης, το άρθρο δε 43 παρ. 18 α του ν. 4605/2019, σύμφωνα με το οποίο  σε περίπτωση συμβάσεων υπηρεσιών οι οποίες αφορούν σε ενέργειες ωρίμανσης των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων του ΕΣΠΑ δεν απαιτείται να τηρηθεί η διαδικασία κλήρωσης, δεν έχει εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση, καθόσον η επίμαχη σύμβαση καταρτίστηκε πριν από την ισχύ της, στις 8.10.2018. Τέλος, της ανάθεσης των ως άνω τεχνικών υπηρεσιών έπρεπε να προηγηθεί η έκδοση γνώμης του Τεχνικού Συμβουλίου της αναθέτουσας αρχής, σύμφωνα με το άρθρο 52 του ν. 4412/2016. Ωστόσο, ενόψει του ότι αφενός το προσωπικό του Δήμου δεν επαρκούσε για την εκτέλεση των ως άνω υπηρεσιών, αφετέρου, αυτές έπρεπε να διεκπεραιωθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα προκειμένου να ολοκληρωθεί η ένταξη της κατασκευής Λυκείου του Δήμου στο ΠΕΠ ΑΤΤΙΚΗΣ 2014 - 2020, οι αρμόδιες υπηρεσίες του δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων αλλά με την πεποίθηση ότι δεν απαιτείτο η τήρησή τους. Συνεπώς, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα θα μπορούσε να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης, αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2019, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Με  το  περιεχόμενο  αυτό οι επίμαχες υπηρεσίες δεν σχετίζονται με τη διαδικασία παραγωγής συγκεκριμένου τεχνικού έργου και ως εκ τούτου, ενόψει της άνω προϋπολογισθείσας δαπάνης τους (20.000 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α.), νομίμως ανατέθηκαν  απευθείας   στην   προαναφερόμενη  εταιρεία  κατ’  εφαρμογή  των  διατάξεων  των  άρθρων  209  παρ. 9  του  ν. 3463/2006 , 133 και 177 του ν. 4270/2014. Συνεπώς, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη, που αφορά στην καταβολή αμοιβής για το Α παραδοτέο της άνω σύμβασης, είναι νόμιμη, πλην το ένταλμα αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί λόγω λήξης του οικονομικού έτους 2015, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Παροχή υπηρεσιών υποστήριξης για την ωρίμανση και χρηματοδότηση έργων:.Με αυτά τα δεδομένα, οι ανατεθείσες υπηρεσίες για υποστήριξη του Δήμου στην εξεύρεση και επιλογή χρηματοδοτικών προγραμμάτων και την προετοιμασία φακέλων για την ένταξή του σε αυτά συνιστούν συμβουλευτικές απλές υπηρεσίες και όχι μελέτη ή παροχή τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών. Επομένως, αφενός δεν απαιτείτο να διενεργηθεί ηλεκτρονική κλήρωση σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 118 του ν. 4412/2016 για την ανάθεσή τους, αφετέρου αρμοδίως παρέλαβε τις υπηρεσίες η επιτροπή παρακολούθησης και παραλαβής γενικής φύσης υπηρεσιών. Περαιτέρω, ενόψει του ότι, όπως αναφέρεται στην παρ. 7 της οικείας μελέτης, η ποσότητα των εργασιών, συναπτόμενη με τη δημοσίευση προσκλήσεων για συμμετοχή σε προγράμματα αλλά και με τις διαφορετικές ενέργειες που απαιτούνται για κάθε επιμέρους πρόσκληση, δεν είναι δυνατόν να προσδιορισθεί επακριβώς εκ των προτέρων, οι επίμαχες υπηρεσίες δεν μπορούν να διαιρεθούν σε επιμέρους ποσότητες ανά εργασία και να προσδιορισθεί κάποια σχετική τιμή μονάδας  με τις αντίστοιχες ανθρωποώρες εργασίας, ο δε λόγος περί αοριστίας του προϋπολογισμού είναι αβάσιμος. Εντούτοις, η δαπάνη είναι μη κανονική, καθόσον δεν δεσμεύτηκε εξ αρχής σε βάρος της οικείας πίστωσης του προϋπολογισμού το συνολικό ποσό της σύμβασης, αλλά μόνο τμήμα αυτού που αντιστοιχούσε στο χρονικό διάστημα του υπολοίπου του έτους 2018 και δεν προκύπτει ότι έγινε ανάληψη πολυετούς υποχρέωσης. Δεδομένου όμως ότι το υπόλοιπο ποσό της σύμβασης δεσμεύτηκε αμέσως κατά το νέο έτος 2019 (Α.Α.Υ. 207/11.1.2019), η παράβαση των οργάνων του Δήμου δεν έγινε με πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, αλλά οφείλεται σε συγγνωστή πλάνη. Τέλος, αν και αναρμοδίως η ανωτέρω μελέτη συντάχθηκε και θεωρή-θηκε από τον Δήμαρχο και τον ειδικό συνεργάτη του, η πλημμέλεια αυτή ομοίως οφείλεται σε πλάνη των δημοτικών οργάνων η οποία, δεδομένης της πληρότητας της συνταχθείσας μελέτης και της ομαλής διεξαγωγής της διαδικασίας απευθείας ανάθεσης κρίνεται συγγνωστή.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης.

Παροχή υπηρεσιών - συμβουλών για την εκπόνηση Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας:Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά, η εντελλόμενη δαπάνη, επί της οποίας ορθώς ασκείται προληπτικός έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο δεδομένου ότι ενταλματοποιήθηκε το πρώτον εντός του έτους 2018 (άρθρο 31 του ν. 4270/2014, Α΄ 143), είναι νόμιμη. Τούτο, διότι οι ανατεθείσες υπηρεσίες υποστήριξης του Δήμου για την εκπόνηση του ως άνω περιγραφόμενου Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας συνιστούν συμβουλευτικές υπηρεσίες, βάσει ήδη υφιστάμενων πρακτικών σχεδιασμού, και όχι μελέτη ή τεχνικές και λοιπές συναφείς επιστημονικές υπηρεσίες, ήτοι υπηρεσίες που προτείνουν λύσεις με τεχνικά στοιχεία. Ως εκ τούτου, αφενός δεν ήταν τηρητέα η οριζόμενη στο άρθρο 118 παρ. 5 του ν. 4412/2016 διαδικασία ηλεκτρονικής κλήρωσης και αφετέρου δεν απαιτείτο η έκδοση βεβαίωσης ότι ο συνολικός προϋπολογισμός των απευθείας σχετικά ανατεθεισών συμβάσεων δεν υπερέβη το 10% των πιστώσεων της αναθέτουσας αρχής. Τέλος και σε κάθε περίπτωση το Παραδοτέο Π.1 της Α΄ φάσης της σύμβασης παραδόθηκε από τον ανάδοχο στον εν λόγω Δήμο, ακολούθως δε ο τελευταίος ως αναθέτουσα αρχή προέβη στην παραλαβή του χωρίς επιφύλαξη, με συνέπεια να μην δημιουργείται λόγος μη πληρωμής της σχετικής δαπάνης.

Υποστήριξη της Υπηρεσίας για την κατάθεση πρότασης στο ΕΣΠΑ 2014-2020 και την προετοιμασία των διαδικασιών διαχειριστικής επάρκειας :Με δεδομένα αυτά, οι ανατεθείσες υπηρεσίες ανάγονται στα συνήθη καθήκοντα του Τμήματος Προγραμματισμού, Πληροφορικής και Ανάπτυξης, στις αρμοδιότητες του οποίου υπάγονται όλες οι ενέργειες για την υποστήριξη και τη σύνταξη προτάσεων, η μέριμνα για τη διενέργεια των διαδικασιών ένταξης έργων και δράσεων του Δήμου σε αναπτυξιακά και άλλα προγράμματα καθώς και κάθε ενέργεια που απαιτείται για την εγκατάσταση και τήρηση του συστήματος διασφάλισης της διαχειριστικής επάρκειας του Δήμου στο σχεδιασμό και παραγωγή έργων. Περαιτέρω, δεν αποδεικνύεται ότι οι ενέργειες αυτές απαιτούν επιπλέον εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία, πέραν αυτής που θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να έχει το υπηρετούν στο Τμήμα αυτό προσωπικό για την εκτέλεση των σχετικών καθηκόντων του. Όπως όμως προκύπτει από την 152/2017 απόφαση του Δημάρχου ....., στο ως άνω Τμήμα δεν τοποθετήθηκε κανένας υπάλληλος και συνεπώς το αρμόδιο Τμήμα δεν διέθετε προσωπικό για την εκτέλεση των υπηρεσιών αυτών. Το ότι το προσωπικό του Δήμου μπορεί να μην επαρκεί και για τη στελέχωση του συγκεκριμένου Τμήματος δεν απαλλάσσει εν προκειμένω τον Δήμο, καθόσον δεν προκύπτει ότι προέβη σε κάποια ενέργεια για την κάλυψη των κενών οργανικών θέσεων που αφορούν σε σχετικές ειδικότητες (2 ΠΕ Διοικητικού Οικονομικού), λαμβανομένων υπόψη της σημασίας των αρμοδιοτήτων του Τμήματος και του κόστους ανάθεσής τους σε τρίτο (πάνω από 19.000 ευρώ για 36 ανθρωποημέρες), πλην της προσφυγής στο Δήμο Παλλήνης, ένα χρόνο πριν από την ανάθεση και πάντως πριν από από την τροποποίηση του ΟΕΥ, ο οποίος ενημέρωσε το Δήμο ..... ότι δεν έχει πλεονάζον επιστημονικό προσωπικό με αντίστοιχη εξειδίκευση. Εντούτοις, λαμβανομένου υπόψη του πραγματικού γεγονότος της έλλειψης οποιουδήποτε προσωπικού στο σχετικό Τμήμα του Δήμου και των ως άνω κενών στις οργανικές θέσεις αυτού, τα αρμόδια όργανα δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, αλλά με την πεποίθηση ότι, πρόκειται για όλως ιδιαίτερο και εξειδικευμένο αντικείμενο, για την εκτέλεση του οποίου, εφόσον δεν υπήρχε το προσωπικό του αρμόδιου Τμήματος, δεν θα ήταν δυνατό να εξευρεθεί κατάλληλο προσωπικό.

Παροχή υπηρεσιών:Με τα δεδομένα αυτά, οι ανατεθείσες υπηρεσίες δεν υπάγονται   στην έννοια της μελέτης του άρθρου 2 παρ. 1 περ. 9 υποπερ. α΄, καθόσον δεν αποβλέπουν στην παραγωγή, επέμβαση, σχεδιασμό ή απεικόνιση έργου, αλλά αφορούν σε υπηρεσίες αποτύπωσης, ανάλυσης και καταγραφής υφιστάμενης κατάστασης σχετικά με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και στην επιλογή της βέλτιστης παρέμβασης, ώστε να μεγιστοποιηθεί το οικονομικό όφελος του Δήμου. Το γεγονός δε ότι ως CPV χρησιμοποιήθηκε κωδικός που αντιστοιχεί σε «τεχνικές υπηρεσίες», όπως αναφέρεται στο Παράρτημα I του Προσαρτήματος Γ΄ του ν. 4412/2016, δεν ασκεί επιρροή, διότι από την αναλυτική περιγραφή του αντικειμένου της σύμβασης προκύπτει ότι οι ανατεθείσες υπηρεσίες εμπίπτουν στην έννοια των γενικών υπηρεσιών και η αναγραφή του εν λόγω κωδικού έγινε από παραδρομή. Συνεπώς, της απευθείας ανάθεσης των επίμαχων υπηρεσιών δεν απαιτούνταν η τήρηση της διαδικασίας του άρθρου 118 παρ. 5 του ν. 4412/2016.(..)Ενόψει όμως της προσκομισθείσας, με το έγγραφο επανυποβολής, ανάλυσης σχετικά με το κόστος των εν λόγω υπηρεσιών, στην περίπτωση που αυτές υλοποιούνταν από το προσωπικό του Δήμου, που θα ανερχόταν σε 27.020,00 ευρώ, ήτοι μεγαλύτερο του ποσού της ελεγχόμενης σύμβασης, το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα του Δήμου δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των κείμενων διατάξεων, αλλά συγγνωστώς υπέλαβαν ότι με την εν λόγω σύμβαση λειτουργούσαν προς το συμφέρον του Δήμου και σύμφωνα με την αρχή της οικονομικότητας.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ – ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ:Νόμιμη η καταβολή αμοιβής παιδιάτρου για την παροχή ιατρικών υπηρεσιών σε Δήμο, μετά από απευθείας ανάθεση κατά το άρθρο 209 παρ.9 του Κ.Δ.Κ., διότι οι ανατεθείσες υπηρεσίες έχουν τον χαρακτήρα σύμβασης παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών και όχι σύμβασης μίσθωσης έργου, δεδομένου ότι οι συμβαλλόμενοι απέβλεψαν στην παροχή, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εξειδικευμένων υπηρεσιών από πρόσωπο με την ανάλογη γνωστική ικανότητα και ειδίκευση (παιδίατρος) και όχι στην επίτευξη ενός συγκεκριμένου αποτελέσματος, η πραγμάτωση του οποίου οδηγεί στην αυτόματη λύση της σχέσης, ούτε σε κάθε περίπτωση κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμφωνηθεί, καθόσον οι ανατεθείσες υπηρεσίες λόγω της φύσεώς τους δεν εξαντλούνται με την πάροδο του χρόνου της σύμβασης.

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ 679/2016 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ:..Με τα δεδομένα αυτά, η ελεγχόμενη δαπάνη είναι νόμιμη, καθόσον αναλύεται ο τρόπος υπολογισμού της προϋπολογιζόμενης δαπάνης των επιμέρους εργασιών και παραδοτέων της σύμβασης. Εξάλλου, οι προσφερόμενες από την ανάδοχο υπηρεσίες δεν εντάσσονται στις αρμοδιότητες της ομάδας εργασίας,  η οποία συγκροτήθηκε μόνο για την υποστήριξη του έργου της και για την παρακολούθηση της υλοποίησης της σύμβασης. Η ενασχόληση με το αντικείμενο της ελεγχόμενης υπηρεσίας προϋποθέτει εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία στη νομοθεσία της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και στον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό 679/2016 (General Data Protection Regulation - GDPR), τις οποίες δεν διαθέτει το προσωπικό του Δήμου, μέλη του οποίου απαρτίζουν την ως άνω ομάδα. Επιπλέον, οι ανατεθείσες υπηρεσίες συνιστούν συμβουλευτικές υπηρεσίες και όχι μελέτη, ώστε να έχει πεδίο εφαρμογής το άρθρο 209 παρ.4 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων. Τέλος, ενόψει του ότι η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε 6 μήνες από την ημερομηνία ανάρτησής της στο ΚΗΜΔΗΣ (27.12.2018), εμπροθέσμως, οι εργασίες της α΄ φάσης της σύμβασης παραλήφθηκαν στις 8.3.2019.Κατ’ ακολουθία, η ελεγχόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα θα έπρεπε να θεωρηθεί αν δεν είχε λήξει, το οικονομικό έτος, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.