ΕΣ/ΚΛΙΜ/Ζ/139/2023

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ: ..η αιτούσα ισχυρίζεται ότι η διακήρυξη όρισε προϋπολογισμό υπολειπόμενο του ελάχιστου νόμιμου εργατικού κόστους. Τούτο δε διότι, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της αιτούσης, αν υπολογισθεί η αμοιβή του αριθμού των ατόμων (93,10 άτομα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, με βάση το σύνολο των προβλεπόμενων από τη διακήρυξη εργατοωρών) που απαιτεί η διακήρυξη για την παροχή των ένδικων υπηρεσιών, σύμφωνα με τη Δ.Α. 19/2007 (κατώτατο ημερομίσθιο άγαμου: 34,40 ευρώ) και το ποσό αυτό πολλαπλασιαστεί επί τις προβλεπόμενες εργατοώρες και επί 26 ημέρες το μήνα για 6 μήνες, στο γινόμενο δε που θα προκύψει προστεθεί και το υπόλοιπο νόμιμο εργατικό κόστος (ασφαλιστικές, εργοδοτικές εισφορές, επιδόματα αδείας, δώρα Χριστουγέννων κ.λπ.), το ποσό που θα προκύψει υπερβαίνει ήδη την προϋπολογισθείσα με την ένδικη διακήρυξη δαπάνη των υπηρεσιών καθαριότητος, χωρίς να υπολογισθεί στο ποσό αυτό το κόστος των υλικών, το κόστος των μηχανημάτων και το εργολαβικό κέρδος. Ο ισχυρισμός όμως αυτός προβάλλεται απαραδέκτως, προεχόντως διότι δεν προεβλήθη με την προσφυγή του άρθρου 3 παρ.2 του ν. 2522/1997...η υπό κρίση αίτηση πρέπει να απορριφθεί.

Ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της προκύρυξης με αριθμό 160/2017 για την ανάθεση υπηρεσιών διανομής και παρασκευής φαγητού (CPV 553220000-3) στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο», με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 127.980,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ για 6 μήνες. Υποστηρίζει ότι το ποσό δεν επαρκεί για την κάλυψη του ελάχιστου νόμιμου εργατικού και ασφαλιστικού κόστους, καθώς και για το διοικητικό κόστος και το εργολαβικό κέρδος, παραβιάζοντας τις αρχές του υγιούς ανταγωνισμού και της νομιμότητας. Ζητεί ο προϋπολογισμός της σύμβασης να αναπροσαρμοστεί ώστε να επιτρέπει την υποβολή νόμιμων προσφορών που καλύπτουν πλήρως το κόστος εκτέλεσης της σύμβασης.

Παροχή υπηρεσιών φύλαξης:Κατόπιν των ανωτέρω και ανεξαρτήτως του ότι δεν προκύπτει ότι το υποβληθέν σχέδιο σύμβασης έχει εγκριθεί από τα αρμόδια όργανα του Νοσοκομείου, το Κλιμάκιο κρίνει ότι αυτό απαραδέκτως εισάγεται ενώπιόν του. Ειδικότερα, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 2 και 3 της παρούσας, το Κλιμάκιο, μετά την έκδοση της 419/2023 οριστικής Πράξης του επί της νομιμότητας της εν λόγω διαγωνιστικής διαδικασίας και του σχεδίου σύμβασης, δεν μπορεί να επανέλθει επί της νομιμότητας της αυτής διαδικασίας, ούτε να ανατρέψει όσα κρίθηκαν οριστικά με την Πράξη του αυτή. Ο τρόπος δε ανατροπής των κρίσεων των Κλιμακίων Προσυμβατικού Ελέγχου προβλέπεται περιοριστικά στις διατάξεις που παρατέθηκαν στη σκέψη 1 της παρούσας, ενώ προσφυγή ανάκλησης ασκείται παραδεκτώς και κατά Πράξης Κλιμακίου Προσυμβατικού Ελέγχου, με την οποία κρίθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης, εφόσον με την Πράξη αυτή τέθηκε όρος για την υπογραφή της και η προσφυγή βάλλει κατά του όρου αυτού. Τούτα δε ανεξαρτήτως του ότι το Νοσοκομείο εσφαλμένως υπολαμβάνει ότι το Κλιμάκιο, με την 419/2023 Πράξη του, έκρινε ότι «το συνολικό εργατικό κόστος ανέρχεται στο ποσό των 58.676,67 ευρώ» (ήτοι εσφαλμένως υπολαμβάνει ότι το Κλιμάκιο έκρινε ότι η τιμή “Τ” του αναφερόμενου στο άρθρο 1.3. της διακήρυξης μαθηματικού τύπου θα πρέπει να είναι ίση με 58.676,67 ευρώ) και ότι οι προσφερόμενες από τον Ανάδοχο τιμές [2.400,00 ευρώ για "κόστος αναλώσιμων υλικών - Λοιπά έξοδα", 3.500,00 ευρώ για "κόστος διοικητικής υποστήριξης, εγγυητικών επιστολών κ.λπ." και 1.979,23 ευρώ για "εργολαβικό κέρδος"] «θα πρέπει να ανέλθουν σε 1.173,00 ευρώ». Τούτο διότι, όπως σαφώς προκύπτει από την Πράξη του, το Κλιμάκιο έκρινε αρχικά ότι θα πρέπει να αναπροσαρμοσθεί το συμβατικό τίμημα, προκειμένου η αύξηση που επήλθε δυνάμει της 31986/24.3.2023 υ.α. να μεταβάλει τα μεγέθη εκείνα της οικονομικής προσφοράς του αναδόχου που συνάπτονται με το ύψος του κατώτατου μισθού (όπως μάλιστα υπολαμβάνεται και στο από 20.4.2023 πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού) και όχι τα μεγέθη "κόστος αναλώσιμων υλικών - Λοιπά έξοδα", "κόστος διοικητικής υποστήριξης, εγγυητικών επιστολών κ.λπ." και "εργολαβικό κέρδος", τα οποία δεν θα πρέπει να συμπεριληφθούν στην τιμή "Τ προσφοράς", αλλά να προστεθούν στην τιμή (Τ) που θα προκύψει κατόπιν εφαρμογής του μαθηματικού τύπου. Περαιτέρω, το Κλιμάκιο, ενόψει του ότι στο άρθρο 2.4.4. της διακήρυξης προβλέπεται, αναφορικά με το περιεχόμενο του φακέλου «Οικονομική Προσφορά» και τον τρόπο σύνταξης και υποβολής οικονομικών προσφορών, ότι «το ποσοστό διοικητικού κόστους παροχής των υπηρεσιών, αναλωσίμων και εργολαβικού κέρδους δεν πρέπει να υπολείπεται ποσοστού 2% της αξίας του εργατικού κόστους», αφού έκανε τους σχετικούς υπολογισμούς, διαπίστωσε ότι η προσφερόμενη για τα μεγέθη αυτά τιμή ήτοι 2.400,00 ευρώ για "κόστος αναλώσιμων υλικών - Λοιπά έξοδα", 3.500,00 ευρώ για "κόστος διοικητικής υποστήριξης, εγγυητικών επιστολών κ.λπ." και 1.979,23 ευρώ για "εργολαβικό κέρδος", υπερβαίνει το προβλεπόμενο στη διακήρυξη ελάχιστο ποσοστό 2% και επί του αναμορφωμένου εργατικού κόστους και συνεπώς είναι σύμφωνη με τον σχετικό όρο της διακήρυξης. 

Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της διακήρυξης κατά το μέρος που ορίζει συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη που δεν καλύπτει το ελάχιστο απαιτούμενο συνολικό κόστος εκτέλεσης της σύμβασης, με αντικείμενο τον ηλεκτρονικό διαγωνισμό για ανάδειξη αναδόχου καθαριότητας των κτιριακών εγκαταστάσεων και του περιβάλλοντος χώρου νοσοκομείου για 3 μήνες. Υποστηρίζει ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη των 172.920€ (χωρίς ΦΠΑ) δεν επαρκεί για την κάλυψη του νόμιμου εργατικού κόστους, των κρατήσεων υπέρ τρίτων και της υποχρεωτικής παρακράτησης φόρου 8%, καθώς και άλλων δαπανών (διοικητικό κόστος, αναλώσιμα, κέρδος), παραβιάζοντας εργατικό δίκαιο και αρχές διαφάνειας.

Σύμβαση Παροχής Υπηρεσιών Καθαριότητας:Με την αίτηση αυτή η αιτούσα εταιρεία επιδιώκει να ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. 8045/28502/4-ξ/29.3.2010 απόφαση του Διευθυντή της Διευθύνσεως Αστυνομίας Βορειοανατολικής Αττικής, με την οποία απερρίφθη η προσφυγή της αιτούσης εταιρείας κατά της υπ’αριθμ. 8045/28502/4-νγ/18.3.2010 κατακυρωτικής αποφάσεως(....)Περαιτέρω, για την εξεύρεση του συνολικού εργατικού κόστους η αιτούσα προσέθεσε και κονδύλια που αντιστοιχούσαν στις εργοδοτικές εισφορές, τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα και το επίδομα και την αποζημίωση αδείας. Σύμφωνα με τους ανωτέρω υπολογισμούς, το συνολικό εργατικό κόστος ανέρχεται μηνιαίως στο ποσό των 18.227,72 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και συνεπώς, κατά τους ισχυρισμούς της αιτούσης, οι οικονομικές προφορές τόσο της αναδειχθείσης μειοδότριας εταιρείας, η οποία ανέρχεται στο ποσό των 14.500 ευρώ μηνιαίως, όσο και της δεύτερης κατά σειρά μειοδοσίας εταιρείας, η οποία ανέρχεται στο ποσό των 16.139 ευρώ μηνιαίως, υπολείπονταν του ελαχίστου εργατικού κόστους για την παροχή των επιμάχων υπηρεσιών, χωρίς, μάλιστα, να συνυπολογισθούν και οι νόμιμες κρατήσεις ύψους 6,5536% οι οποίες βαρύνουν τον ανάδοχο. Οι ως άνω ισχυρισμοί που προέβαλε η αιτούσα με την προσφυγή της δεν εξετάσθηκαν κατ’ ουσίαν από την αναθέτουσα αρχή, δεδομένου ότι, όπως έχει εκτεθεί ανωτέρω, η προσφυγή αυτή απερρίφθη ως απαράδεκτη. Οι ισχυρισμοί αυτοί, όμως, ήταν ουσιώδεις και έχρηζαν ειδικής απαντήσεως. Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, η υπ’αριθμ. 8045/28502/4-ξ/29.3.2010 απόφαση του Διευθυντή της Διευθύνσεως Αστυνομίας Βορειοανατολικής Αττικής, με την οποία απερρίφθη η προσφυγή της αιτούσης εταιρείας κατά της υπ’αριθμ. 8045/28502/4-νγ/18.3.2010 κατακυρωτικής αποφάσεως, χωρίς να εξετασθούν κατ΄ ουσίαν οι ως άνω προβληθέντες ισχυρισμοί ως προς το ελάχιστο εργατικό κόστος και το παραδεκτό των οικονομικών προσφορών των δύο άλλων διαγωνιζομένων εταιρειών, καθίσταται ακυρωτέα, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την υπό κρίση αίτηση. Δέχεται την υπό κρίση αίτηση.

Παροχή υπηρεσιών Φύλαξης στις εγκαταστάσεις του ... Αθηνών (....) στο ... και στην ... για ένα (1) έτος»(....)Από τον ως άνω πίνακα προκύπτει ότι τα επιμέρους ποσά της οικονομικής προσφοράς διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού. Και ναι μεν σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα το κόστος της κανονικής άδειας και της άδειας αντικαταστάτη εμφανίζεται υψηλότερο στην προσφορά της παρεμβαίνουσας (αριστερή στήλη), γεγονός το οποίο δεν καθιστά την προσφορά της απαράδεκτη, ωστόσο, το Δώρο Πάσχα, το Δώρο Χριστουγέννων και το επίδομα αδείας υπολείπονται σε σχέση με τον προβλεπόμενο στον νόμο τρόπο υπολογισμού (28,21 αντί 30,90 ευρώ, 56,42 αντί 61,80 ευρώ και 27,09 αντί 29,67 ευρώ αντίστοιχα). Ως εκ τούτου, δοθέντος ότι η υποχρέωση κάλυψης του ελάχιστου νόμιμου εργατικού κόστους δεν καταλαμβάνει μόνο το τελικό ποσό της οικονομικής προσφοράς αλλά και κάθε επιμέρους νόμιμο ποσό το οποίο δικαιούται να λάβει ο εργαζόμενος, ακόμα και αν το τελικό ποσό του εργατικού κόστους δεν διαφέρει, η προσφορά πρέπει να απορριφθεί ως μη καλύπτουσα το ελάχιστο νόμιμο εργατικό κόστος, πλημμέλεια που δεν θα εδύνατο να ιαθεί χωρίς να θεωρηθεί ως ανεπίτρεπτη εκ των υστέρων τροποποίηση της οικονομικής προσφοράς, παρά τα περί αντιθέτου προβαλλόμενα. Επομένως, η προσφορά της παρεμβαίνουσας έπρεπε να απορριφθεί για τον λόγο αυτό κατά δέσμια αρμοδιότητα της αναθέτουσας αρχής και σύμφωνα με τις αρχές της τυπικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας. Δέχεται την προδικαστική προσφυγή.

ΑΚΥΡΩΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΔΕφΑθ/1646/2021.

Η προσφεύγουσα εταιρία αίτησε με την προδικαστική προσφυγή την ακύρωση της απόφασης που εγκρίνει το αποτέλεσμα του Διαγωνισμού για την ανάδειξη αναδόχου καθαριότητας των κτιριακών εγκαταστάσεων του Ιονίου Πανεπιστημίου, επικαλούμενη παραβιάσεις των όρων της Διακήρυξης και της εργατικής νομοθεσίας. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού των κτιρίων του Πανεπιστημίου για την περίοδο από 1.1.2018 έως 31.12.2018, με προϋπολογισμό €88.709,38 (συμπλ. ΦΠΑ). Η προσφυγή θεμελιώθηκε κυρίως στην αδυναμία των οικονομικών προσφορών δύο συμμετεχουσών εταιριών να καλύψουν το ελάχιστο νόμιμο εργατικό κόστος, συμπεριλαμβανομένου του κόστους αντικατάστασης λόγω αδείας και του ορθού υπολογισμού των επιδομάτων.

Αμοιβή λογιστικής-φοροτεχνικής υποστήριξης(..)μη νομίμως ανατέθηκε η εργασία της λογιστικής - φοροτεχνικής υποστήριξης του ν.π.δ.δ. «...» έναντι αμοιβής ποσού 8.437,50 ευρώ με  Φ.Π.Α.,  ενώ  η οικονομική προσφορά της αναδόχου εταιρείας ανερχόταν στο ποσό των 7.500,00 ευρώ, δεδομένου ότι το ν.π.δ.δ. όφειλε, βάσει της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και του άρθρου 86 του ν. 4412/2016,  να  επιλέξει τη χαμηλότερη οικονομική προσφορά, καθόσον ουδένα ποιοτικό ή άλλο κριτήριο είχε θέσει για την ανάθεση των συγκεκριμένων υπηρεσιών προς εξασφάλιση της βέλτιστης σχέσης κόστους - αποτελεσματικότητας.Συνεπώς, η δαπάνη εκτέλεσης της υπηρεσίας «λογιστική - φοροτεχνική υποστήριξη» του ν.π.δ.δ. «...» είναι μη νόμιμη για το ποσό που υπερβαίνει την από 31.3.2017 πρώτη οικονομική προσφορά της αναδόχου εταιρίας «...», δηλαδή για το ποσό πέραν των 7.500,00 ευρώ,  αφού  κατά  τα  λοιπά  δεν τέθηκε πλημμέλεια της σύμβασης αυτής και για το λόγο αυτό το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα, το οποίο αφορά στο ποσό των 937,49 ευρώ, το οποίο περιλαμβάνεται στο ως άνω ποσό των 7.500,00 ευρώ, πρέπει να θεωρηθεί.

Παροχή υπηρεσιών ααφάλειας:Ενόψει των ανωτέρω, το παρόν Τμήμα κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι αιτιολογείται στην προκειμένη περίπτωση, το εύλογο του αναφερόμενου στην οικονομική προσφορά της αναδόχου διοικητικού κόστους, κόστους εξοπλισμού και αναλωσίμων (ποσού 0,08 ευρώ ετησίως). Ειδικότερα, στο από 7.7.2015 έγγραφο που υποβλήθηκε στην αναθέτουσα αρχή, η ανάδοχος εξαρχής διευκρίνιζε ότι, αφενός μεν, διαθέτει ήδη μηχανολογικό εξοπλισμό ο οποίος μπορεί να διατεθεί ακολούθως στην παροχή των εν λόγω υπηρεσιών και για τον λόγο αυτό στην οικονομική της προσφορά δεν περιελήφθη το κόστος προμήθειάς του, αφετέρου, δε, ότι για την εκτέλεση της σύμβασης θα χρησιμοποιηθούν η ήδη υπάρχουσα υποδομή, ο εξοπλισμός, τα τεχνικά μέσα και τα υλικά, τα οποία βρίσκονται σε επάρκεια στη διάθεσή της. Οι διευκρινίσεις αυτές έγιναν αποδεκτές από την αναθέτουσα αρχή χωρίς να αμφισβητηθεί δικαστικά από τις έτερες διαγωνιζόμενες η πληρότητα της σχετικώς διαλαμβανόμενης αιτιολογίας. Εξάλλου, από τις προβαλλόμενες με το, από 4.4.2016, υπόμνημα συμπληρωματικές διευκρινίσεις της αναδόχου, οι οποίες παραδεκτά λαμβάνονται υπόψη από το παρόν Τμήμα για λόγους οικονομίας της διαδικασίας (πρβλ. Μείζονος 2982/2012) και αφού αυτές δίδονται προς ενίσχυση της αιτιολογίας της αρχικής κατακυρωτικής απόφασης, αποδεικνύεται η δυνατότητα της αναδόχου να εκτελέσει προσηκόντως την επίμαχη σύμβαση, χωρίς αυτή να αποβεί ζημιογόνος, με το περιλαμβανόμενο στην οικονομική της προσφορά ποσό, το οποίο καλύπτει κάθε απαιτούμενο από τη διακήρυξη γενικό ή ειδικό λειτουργικό και διοικητικό κόστος....Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, οι υπό κρίση αιτήσεις αναθεώρησης πρέπει να γίνουν δεκτές και να αναθεωρηθεί η 7785/2015 απόφαση του VI Τμήματος.

Παροχή υπηρεσιών καθαρισμού...Με αυτά τα δεδομένα, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι η έκδοση της οικ….. απόφασης της Υπουργού Εργασίας, Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, η οποία ισχύει από 1.2.2019, και, συνεπώς, καταλαμβάνει την επίμαχη υπόθεση, είχε ως αποτέλεσμα την ουσιώδη μεταβολή του οικονομικού θεμελίου της προς ανάθεση σύμβασης, δοθέντος ότι το ημερομίσθιο -βάσει του οποίου υπολογίζεται το μηνιαίο κόστος κατ’ άτομο και, κατ’ επέκταση, το εργατικό κόστος της οικονομικής προσφοράς- έχει αυξηθεί από 26,18 ευρώ σε 29,04 ευρώ. Συνεπώς, εν προκειμένω, κατά κακή ενάσκηση της διακριτικής της ευχέρειας, η αναθέτουσα αρχή προχώρησε στην κατακύρωση του διαγωνισμού, διότι δεν νοείται υπογραφή σύμβασης, η οποία κατά περιεχόμενο δεν μπορεί να υλοποιηθεί από τον ανάδοχο, όταν είναι γνωστό, ήδη κατά τη σύναψή της, ότι συντρέχουν γεγονότα -όπως, εν προκειμένω, η σημαντική αύξηση του νόμιμου κατώτατου ημερομισθίου-, τα οποία καθιστούν ανέφικτη την εκτέλεσή της (πρβλ. Ελ.Συν. Τμ. Μειζ. Επτ. Συνθ. 1630/2018). Ανεξαρτήτως δε των ανωτέρω, το Κλιμάκιο σημειώνει ότι, ενώ στο συμβατικό κείμενο για το κτίριο του …. (βλ. άρθρο 4) είναι δυνατή η επαλήθευση του μηνιαίου τιμήματος της σύμβασης ως αναλογία 1/36 επί του τιμήματος της οικονομικής προσφοράς για 36 μήνες (209.808 ευρώ διά 36 ίσον 5.828 ευρώ), το ίδιο, ωστόσο, δεν ισχύει και στο συμβατικό κείμενο για το κτίριο της Γ.Γ.Π.Σ., αφού το αναγραφόμενο μηνιαίο τίμημα, ήτοι ποσό 17.484 ευρώ, δεν συμπίπτει με την αναλογία 1/36 του τιμήματος της προσφοράς της αναδόχου (760.576,32 ευρώ διά 36 ίσον 21.127,12 ευρώ), με συνέπεια να διαπιστώνεται ανακρίβεια ως προς το τίμημα στο τελευταίο αυτό κείμενο. Σημειωτέον ότι η αμέσως ανωτέρω πλημμέλεια θα μπορούσε να καλυφθεί, εάν δεν συνέτρεχε η ουσιώδης πλημμέλεια της κατακύρωσης του αποτελέσματος του διαγωνισμού χωρίς την ενσωμάτωση της αύξησης του εργατικού κόστους λόγω της αύξησης του νόμιμου κατώτατου ημερομισθίου με την οικ.4241/127/19 απόφαση της Υπουργού Εργασίας, Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.Κατόπιν των ανωτέρω, διαπιστώνεται ουσιώδης νομική πλημμέλεια που κωλύει την υπογραφή των υποβληθέντων προς έλεγχο, με το …. έγγραφο του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Προμηθειών Διαχείρισης Υλικού και Υποδομών του Υπουργείου Οικονομικών, σχεδίων σύμβασης.

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1246/2019