Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/167/2025
Η Πράξη 167/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο του Δήμου Καρδίτσας «Κατασκευή κτιρίου Κ1 (Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων), Μεταλλικού Στεγάστρου και Υποσταθμού ΔΕΗ στο Μουσικό Γυμνάσιο-Λύκειο Καρδίτσας». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, καθώς η προσφορά της αναδειχθείσας υπό σύσταση Κοινοπραξίας κρίθηκε μη νομίμως παραδεκτή. Βασική αιτία ήταν η παράλειψη των μελών της Κοινοπραξίας να δηλώσουν στα υποβληθέντα ΕΕΕΣ την έκταση της συμμετοχής τους και την κατανομή της αμοιβής μεταξύ τους, η οποία αποτελεί επί ποινή αποκλεισμού απαίτηση. Η παράλειψη αυτή χαρακτηρίστηκε ως ουσιώδης πλημμέλεια μη επιδεκτική διόρθωσης ή συμπλήρωσης.
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Ιστορικό Κωδικοποιήσεων
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.7/187/2018
Προμήθεια στεγάστρου:..Με αυτά τα δεδομένα η συναφθείσα σύμβαση έχει χαρακτήρα προμήθειας και δεν συνιστά σύμβαση έργου κατά τους ορισμούς του άρθρου 2 του ν. 4412/2016, καθόσον αντικείμενό της είναι η προμήθεια ενός στεγάστρου και η εγκατάστασή του. Εξ αυτού του λόγου άλλωστε ποσό 72.780,00 ευρώ επί του προϋπολογισμού (μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.) αντιστοιχεί στην προμήθεια του μεταλλικού σκελετού, της επικάλυψης της στέγης και των φωτιστικών σωμάτων και υδρορροών και μόνο το 25% αυτού στις εργασίες θεμελίωσης, οι οποίες αφορούν στην προετοιμασία του εδάφους για τη στήριξη του στεγάστρου, είναι συνήθεις και δεν απαιτούν ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις και μεθόδους ούτε εξειδικευμένο προσωπικό για τη διεκπεραίωσή τους. Τα ανωτέρω καταδεικνύονται και από την ύπαρξη εν προκειμένω μιας απλής τεχνικής περιγραφής των προς εκτέλεση εργασιών (πρβλ. Ε.Σ. Ε΄ Κλιμ. 56/2017, Ζ΄ Κλιμ. 214/2017). Επομένως ο Δήμος δεν υποχρεούνταν στην προκειμένη περίπτωση να τηρήσει τις διατάξεις για τις αναθέσεις των δημοσίων έργων.
ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.7/187/2018
Προμήθεια στεγάστρου:Με αυτά τα δεδομένα η συναφθείσα σύμβαση έχει χαρακτήρα προμήθειας και δεν συνιστά σύμβαση έργου κατά τους ορισμούς του άρθρου 2 του ν. 4412/ 2016, καθόσον αντικείμενό της είναι η προμήθεια ενός στεγάστρου και η εγκατάστασή του. Εξ αυτού του λόγου άλλωστε ποσό 72.780,00 ευρώ επί του προϋπολογισμού (μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.) αντιστοιχεί στην προμήθεια του μεταλλικού σκελετού, της επικάλυψης της στέγης και των φωτιστικών σωμάτων και υδρορροών και μόνο το 25% αυτού στις εργασίες θεμελίωσης, οι οποίες αφορούν στην προετοιμασία του εδάφους για τη στήριξη του στεγάστρου, είναι συνήθεις και δεν απαιτούν ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις και μεθόδους ούτε εξειδικευμένο προσωπικό για τη διεκπεραίωσή τους. Τα ανωτέρω καταδεικνύονται και από την ύπαρξη εν προκειμένω μιας απλής τεχνικής περιγραφής των προς εκτέλεση εργασιών (πρβλ. Ε.Σ. Ε΄ Κλιμ. 56/2017, Ζ΄ Κλιμ. 214/2017). Επομένως ο Δήμος δεν υποχρεούνταν στην προκειμένη περίπτωση να τηρήσει τις διατάξεις για τις αναθέσεις των δημοσίων έργων.
ΑΕΠΠ/223/2020
Η προσφεύγουσα επιδιώκει την ακύρωση της υπ’ αριθμ. 36/13.12.2019 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του νοσοκομείου, η οποία έκανε δεκτές τις προσφορές της πρώτης και δεύτερης παρεμβαίνουσας, καθώς και των δύο άλλων διαγωνιζομένων εταιρειών, για τη σύμβαση καθαριότητας των χώρων του νοσοκομείου (συμπεριλαμβανομένου του Πέτρινου κτιρίου και της Ψυχιατρικής) και άλλων χώρων. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας για ένα έτος με δυνατότητα παράτασης για δύο ακόμη έτη, με συνολική προϋπολογισμένη δαπάνη 2.550.000,00€. Η προσφυγή στηρίζεται στον ισχυρισμό ότι οι ανωτέρω προσφορές παραβίασαν ρητούς όρους της διακήρυξης, ιδίως ως προς τον μη καθορισμό του τρόπου καθαρισμού του μεταλλικού δικτυώματος (στεγάστρου) της κεντρικής εισόδου του νοσοκομείου, ο οποίος αποτέλεσε ουσιώδη παράβαση που οδηγεί σε υποχρεωτικό αποκλεισμό.
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1091/2025
Η απόφαση 1091/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της ένωσης οικονομικών φορέων «...» κατά της Πράξης 167/2025 του Ε΄ Κλιμακίου. Η προσβαλλόμενη Πράξη έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης για το έργο του Δήμου Καρδίτσας, επειδή η προσφορά της ένωσης ήταν απαράδεκτη λόγω μη δήλωσης όλων των απαιτούμενων πληροφοριών σχετικά με τη σύνθεση της ένωσης, ιδίως όσον αφορά την έκταση συμμετοχής και την κατανομή της αμοιβής μεταξύ των μελών της. Το Τμήμα συμφώνησε ότι οι δηλώσεις στα ΕΕΕΣ ήταν ελλιπείς. Αν και έκρινε ότι η αναθέτουσα αρχή έπρεπε να είχε ζητήσει περαιτέρω διευκρινίσεις, καθώς η έλλειψη ήταν επιδεκτική συμπλήρωσης κατά το άρθρο 102 του ν. 4412/2016, διαπίστωσε ότι, επειδή η αρχή δεν εφάρμοσε αυτή τη διαδικασία, ο διακωλυτικός λόγος παραμένει. Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίφθηκε, και η Πράξη 167/2025 δεν ανακλήθηκε, διατάσσοντας την κατάπτωση του παραβόλου.
ΑΕΠΠ/67/2021
Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Εκτελεστικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής, η οποία αφορά την ανάθεση έργου με τίτλο '******' και προϋπολογισμού 645.000 ευρώ με ΦΠΑ. Επιπλέον, ζητεί την απόρριψη της προσφοράς της παρεμβαίνουσας κοινοπραξίας, επικαλούμενη την παράλειψη ρητής δήλωσης της κατανομής αμοιβής μεταξύ των μελών της ένωσης και του εκπροσώπου/συντονιστή της, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 96 παρ.7 του Ν.4412/2016. Επικουρικά, ζητεί να κληθεί η παρεμβαίνουσα να εξηγήσει την ασυνήθιστα χαμηλή τιμή ή κόστος που προτείνει στην προσφορά της.
ΑΕΠΠ/423/2020
Η προσφυγή ζητά την ακύρωση της υπ’ αριθμ. 13/2020 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Αιγιαλείας, που έκανε δεκτές τις προσφορές των παρεμβαινουσών και ανακήρυξε προσωρινή ανάδοχο την πρώτη παρεμβαίνουσα. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την 'Διαμόρφωση του Χώρου των Παλαιών ...' στο πλαίσιο του έργου 'Food Art Movement Energy – the Road to Country Experience (FAME ROAD)' του προγράμματος Interreg V-A Ελλάδας-Ιταλίας 2014-2020, με προϋπολογισμό 216.935,48€ (χωρίς ΦΠΑ). Η προσφυγή επικαλείται παράλειψη δήλωσης κατανομής αμοιβής και συντονιστή στα ΤΕΥΔ των μελών της κοινοπραξίας, καθώς και λόγους τυπικότητας.
ΕΣ/ΚΠΕΔ/Τμ.7/244/2015
ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:χρηματικό ένταλμα πληρωμής του Δήμου …, που αφορούσε στην καταβολή ποσού 7.380,00 ευρώ στο φερόμενο ως δικαιούχο …, για την προμήθεια και τοποθέτηση μεταλλικού στεγάστρου.Ως αιτιολογία της άρνησής του ο Αναπληρωτής Επίτροπος προέβαλε ότι η εν λόγω δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι το Δημοτικό Συμβούλιο …, κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 65 παρ. 5 του ν. 3852/2010, ψήφισε πίστωση στο δημοτικό προϋπολογισμό για τη διενέργεια της παραπάνω προμήθειας κατά τη συνεδρίαση της 22ας Απριλίου 2014, ημερομηνία που κείται εντός του χρονικού διαστήματος του ενός μηνός πριν από τις δημοτικές εκλογές της 18ης Μαΐου 2014, στο πλαίσιο του οποίου θα μπορούσε να λάβει απόφαση μόνον για θέματα που αφορούσαν σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης.(...)το Δημοτικό Συμβούλιο … αποφάσισε μεν, με τη 220/ 22.4.2014 απόφασή του, εντός του χρονικού διαστήματος του ενός μηνός πριν από τις δημοτικές εκλογές της 18ης Μαΐου 2014, τη δημιουργία πίστωσης για τη διενέργεια της ως άνω προμήθειας στεγάστρου, τούτο όμως έπραξε χωρίς πρόθεση δημιουργίας υπέρμετρων οικονομικών επιβαρύνσεων για την επόμενη δημοτική αρχή, δοθέντος ότι το σχετικό θέμα είχε ήδη εγγραφεί στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασής του της 16ης Απριλίου 2014 προς συζήτηση, πλην όμως, όπως προεκτέθηκε, δεν ελήφθη απόφαση, ελλείψει απαρτίας. Αποφαίνεται ότι το 55, οικονομικού έτους 2015, χρηματικό ένταλμα πληρωμής του Δήμου …, ποσού 7.380,00 ευρώ, πρέπει να θεωρηθεί.
ΑΕΠΠ/680/2019
Η ένωση οικονομικών φορέων «.......» ζητά με την προδικαστική προσφυγή της να ακυρωθούν, άλλως τροποποιηθούν: (α) η απόφαση του Υπουργού «.......» με αριθμό ΚΣΕΣΠ/Γ/Φ1/οικ.3259/2019, (β) το Πρακτικό της Επιτροπής του Διαγωνισμού της 19.4.2019, και (γ) κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της αναθέτουσας αρχής. Επίσης, ζητά να απορριφθεί η τεχνική προσφορά της κοινοπραξίας «.......» και να αποκλεισθεί η συμμετοχή της από τα επόμενα στάδια του Διαγωνισμού, λόγω μη πλήρωσης των επί ποινή αποκλεισμού απαιτήσεων της διακήρυξης. Επικουρικώς, ζητά να μειωθεί η βαθμολογία της κοινοπραξίας «.......» σε συγκεκριμένα κριτήρια και να αυξηθεί η δική της βαθμολογία στο κριτήριο Α.1.11, ώστε η συνολική της βαθμολογία να διαμορφωθεί στους 118,05 βαθμούς. Η κοινοπραξία «.......» ζητά επίσης να ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. πρωτ. ΚΣΕΣΠ/Γ/Φ1/οικ.3259/2019 Υπουργική Απόφαση, καθ’ ο μέρος έκανε αποδεκτή και υπερβαθμολόγησε την προσφορά της ένωσης οικονομικών φορέων «.......». Αντικείμενο της σύμβασης είναι η ανάπτυξη (σχεδιασμός και εγκατάσταση) ενός πλήρους ηλεκτρονικού συστήματος αναλογικής χρέωσης διοδίων τελών, δορυφορικής τεχνολογίας με οπτική αναγνώριση, σε όλους τους οδικούς άξονες της Ελλάδας όπου επιβάλλονται διόδια. Το σύστημα περιλαμβάνει τη σταδιακή μετατροπή σταθμών διοδίων σε ελεύθερης ροής, καθώς και την παροχή εγγύησης καλής λειτουργίας και υπηρεσιών συντήρησης. Το νέο σύστημα θα αντικαταστήσει σταδιακά το υφιστάμενο σύστημα είσπραξης διοδίων μέσω ταμείων. Βασικά χαρακτηριστικά του νέου συστήματος είναι ότι αποτελεί σύστημα χιλιομετρικής χρέωσης, είναι σύστημα ελεύθερης ροής και είναι ενιαίο για όλους τους οδικούς άξονες.
ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤΑΜ.ΣΥΝΘ/1211/2020
Ασφαλτοστρώσεις...ζητείται η αναθεώρηση της 126/2020 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, η ως άνω πλημμέλεια είναι ουσιώδης, οδηγούσα σε αρνητική κρίση ως προς την υπογραφή της σύμβασης, διότι τόσο σοβαρά ζητήματα στις σχέσεις των υποβαλλόντων προσφορά μελών της ένωσης προσώπων πρέπει να έχουν διευκρινισθεί μεταξύ τους εγκαίρως, ώστε να μη ανακύψουν αργότερα ζητήματα που θα οδηγήσουν σε διάρρηξη του δεσμού τους με ενδεχόμενο την εκ του λόγου αυτού ματαίωση της εκτέλεσης της σύμβασης, τούτο δε ανεξάρτητα από την εκ του νόμου διαρρύθμιση της μεταξύ τους ευθύνης έναντι της αναθέτουσας αρχής.Ο ισχυρισμός των αιτούντων ότι οι επίμαχες διατάξεις δεν εφαρμόζονται στις υπό σύσταση κοινοπραξίες, οι οποίες θα περιβληθούν τη νομική μορφή της κοινοπραξίας σε περίπτωση ανάδειξής τους ως αναδόχων, γιατί τα μέλη τους ευθύνονται εις ολόκληρον ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής τους στην εκτέλεση του έργου, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Τούτο διότι κρίσιμος χρόνος, κατά τον οποίο γεννάται η υποχρέωση δήλωσης των ως άνω στοιχείων, είναι ο χρόνος υποβολής των προσφορών, εφόσον δε η «υπό σύσταση κοινοπραξία» αποτελούσε κατά τον χρόνο αυτό ένωση προσώπων, τα μέλη της είχαν υποχρέωση να δηλώσουν τα ως άνω στοιχεία, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή που η ένωση θα περιβαλλόταν μεταγενέστερα.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση αναθεώρησης πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η κατάπτωση του κατατεθέντος παραβόλου υπέρ του Δημοσίου (άρθρο 73 παρ. 4 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο).Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση αναθεώρησης πρέπει να απορριφθεί
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/400/2026
Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 468/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. (...)Με τα δεδομένα αυτά και εφόσον, όπως προαναφέρθηκε, εν προκειμένω, ήταν αναγκαία η επαλήθευση του προτεινόμενου από την προσφεύγουσα εργατικού κόστους, η αναθέτουσα αρχή όφειλε και ηδύνατο πριν από την κατακύρωση να ζητήσει πρόσθετες διευκρινίσεις σε σχέση με την μέθοδο εξαγωγής του εργατικού κόστους, κατά την διαγραφόμενη στο άρθρο 102 του ν. 4412/2016 διαδικασία. Η δε κρίση της προσβαλλόμενης Πράξης ότι η παράλειψη υποβολής ανάλυσης του υπολογισμού του εργατικού κόστους με την οικονομική προσφορά της προσφεύγουσας επιφέρει αυτομάτως τον αποκλεισμό της και δεν είναι επιδεκτική συμπλήρωσης κατά τη διάταξη του άρθρου 102 του ν. 4412/2016 είναι εσφαλμένη. Και τούτο καθόσον, όπως προαναφέρθηκε, δεν θεσπιζόταν στην οικεία διακήρυξη υποχρέωση ανάλυσης του τρόπου εξαγωγής του μισθολογικού κόστους στο έντυπο οικονομικής προσφοράς, προβλεπόταν, ωστόσο, η υποχρέωση των διαγωνιζομένων να υποβάλλουν συμπληρωματικά στοιχεία και επεξηγήσεις, εφόσον τούτο τους ζητηθεί από την αναθέτουσα αρχή. Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 102 του ν. 4412/2016 παρέχεται στους διαγωνιζόμενους η δυνατότητα αποσαφήνισης των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στις προσφορές τους, εφόσον τούτο δεν έχει ως αποτέλεσμα την ουσιώδη αλλοίωσή τους και δεν προσδίδεται αθέμιτο πλεονέκτημα σε κάποιον από τους συμμετέχοντες (βλ. ανωτέρω σκ. 7γ). Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η υπό κρίση προσφυγή πρέπει να απορριφθεί, να μην ανακληθεί η προσβαλλομένη Πράξη και να διαταχθεί η απόδοση του κατατεθέντος για την άσκηση της προσφυγής παραβόλου.