ΕΣ.ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/282/2025

Η Πράξη 060/2023 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας επιλογής αναδόχου από τον Δήμο Ηρακλείου Αττικής και του σχεδίου σύμβασης για την «Προμήθεια και τοποθέτηση αστικού εξοπλισμού» συνολικής προϋπολογισθείσας δαπάνης 2.539.869,87 ευρώ (με ΦΠΑ). Το αντικείμενο υποδιαιρέθηκε σε Ομάδα Α (χώροι πρασίνου) και Ομάδα Β (παιδικές χαρές). Ως οριστικός ανάδοχος, μετά από αξιολόγηση και αντιμετώπιση οψιγενών μεταβολών στη νομική της μορφή (από ΙΚΕ σε ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ), ανακηρύχθηκε η εταιρεία «... ΤΕΧΝΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ». Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης. Ωστόσο, έθεσε την επισήμανση για τη διόρθωση του αναγραφόμενου ποσού της εγγύησης καλής εκτέλεσης στο σχέδιο σύμβασης, από το εσφαλμένο 81.115,23 ευρώ στο ορθό 81.931,29 ευρώ (το οποίο αντιστοιχεί στο 4% της εκτιμώμενης αξίας πλέον ΦΠΑ).

Ελεγχος νομιμότητας σχεδίου σύμβασης..Το Κλιμάκιο κρίνει ότι νομίμως αποκλείσθηκε από την περαιτέρω διαδικασία του διαγωνισμού η εταιρεία …, δεδομένου ότι η μη αναγραφή στην υποβληθείσα κατά την ημερομηνία του διαγωνισμού υπεύθυνη δήλωση του όρου της περ. γ΄ του άρθρου 23.1. της διακήρυξης συνιστά έλλειψη στο ως άνω δικαιολογητικό συμμετοχής, που κατά το άρθρο 24.2 της διακήρυξης επιφέρει τον αποκλεισμό του υποψηφίου (βλ. σκέψη  IV της παρούσας). Ούτε η από 2.1.2017 επιστολή αυτής δύναται να χαρακτηρισθεί ως εμπεριέχουσα διευκρίνιση ή συμπλήρωση του περιεχομένου της ως άνω υπεύθυνης δήλωσης καθόσον, παρά την υποβολή αυτής, η επισημανθείσα με το προαναφερόμενο πρακτικό έλλειψη στο περιεχόμενο της ως άνω υπεύθυνης δηλώσεως εξακολουθεί να υφίσταται....Με δεδομένα αυτά και ενόψει του ότι με το 14536/11.4.2017  έγγραφο του Προέδρου της Επιτροπής του Διαγωνισμού  βεβαιώνεται ότι κατά του κύρους του διαγωνισμού δεν εκκρεμούν ενστάσεις, προσφυγές, αιτήσεις κρίνει ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής. Επισημαίνεται ωστόσο ότι το υπό έλεγχο σχέδιο σύμβασης, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη σκέψη ΙΙΙ της παρούσας,  πρέπει να αναμορφωθεί: α) στη σελίδα 1 αυτού ώστε μετά την φράση «Έχοντας υπόψη» να διαγραφούν τα εξής «1. Τις διατάξεις του ν. 1418/1984 … έως και 4. Τις διατάξεις του ν. 3669/2008 ...β) στη σελίδα 2 αυτού, ώστε σε αυτό  η φράση «… καθορίζονται από το άρθρο 49 του ν. 3669/2008»  να αντικατασταθεί με τη φράση «… καθορίζονται από το άρθρο 148 του ν. 4412/2016» και γ) η φράση «άρθρο 37 του ν. 3669/2008» να αντικατασταθεί από τη φράση « άρθρο 138 του ν. 4412/2016». 

Νομιμοποίηση του Προέδρου του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (Ο.Δ.Α.Π.), κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4 παρ. 6 του ν. 4761/2020, να εκδίδει πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής και πρωτόκολλα καθορισμού αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης κατά των αυθαίρετων κατόχων των ακινήτων του ερωτήματος, αρμοδιότητας του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, τα οποία αποκτήθηκαν από το Ελληνικό Δημόσιο για αρχαιολογικούς σκοπούς και προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για τους σκοπούς αυτούς, καθώς και να εκτελεί πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής που είχαν εκδοθεί για ακίνητα της ίδιας ως άνω κατηγορίας από τον Πρόεδρο του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, κατ’ εφαρμογή της περ. γ΄ της παρ. 9 του άρθρου 7 του ν. 2557/1997 και εκκρεμούσε η εκτέλεσή τους κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4761/2020.(...)Α) Ο Πρόεδρος του Ο.Δ.Α.Π. νομιμοποιείται με βάση τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 4 του ν. 4761/2020 να εκδώσει πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής για το ακίνητο επί της οδού Ερεχθέως 7 και Λυσίου 24 στην Πλάκα, αρμοδιότητας του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, το οποίο αποκτήθηκε από το Ελληνικό Δημόσιο για αρχαιολογικούς σκοπούς και προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για τους σκοπούς αυτούς. Β) Το ζήτημα, αν τα ακίνητα των οδών Ερεχθέως 9 και Ερεχθέως 7 και Λυσίου 24 στην Πλάκα, αρμοδιότητας του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού είναι δεκτικά αξιοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 4761/2020, τίθεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, καθώς τα ακίνητα αυτά αποκτήθηκαν για αρχαιολογικούς σκοπούς και προορίζονται να χρησιμοποιηθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού για τους σκοπούς για τους οποίους αποκτήθηκαν, ενώ δεν επιτρέπεται και η παραχώρηση τους από τον Ο.Δ.Α.Π. σε τρίτους σύμφωνα με το αρ.10 παρ. 2 στδ του ν. 4761/2020, καθώς δεν ανήκουν στην κυριότητα, χρήση ή διαχείριση του Ο.Δ.Α.Π. Γ) Ο Πρόεδρος του Ο.Δ.Α.Π. νομιμοποιείται με βάση τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 4 του ν. 4761/2020 να εκτελέσει το πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής που εξέδωσε ο Πρόεδρος του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της περ. γ΄ της παρ. 9 του άρθρου 7 του ν. 2557/1997, για το ακίνητο της οδού Ερεχθέως 9, το οποίο αποκτήθηκε από το Ελληνικό Δημόσιο για αρχαιολογικούς σκοπούς και προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για τους σκοπούς αυτούς, τηρουμένων απαρεγκλίτως των διατάξεων που προστατεύουν τα πολιτιστικά εν γένει στοιχεία. Δ) Ο Πρόεδρος του Ο.Δ.Α.Π. νομιμοποιείται με βάση τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 4 του ν. 4761/2020 να εκδώσει πρωτόκολλο καθορισμού αποζημίωσης για την αυθαίρετη χρήση του ακινήτου της οδού Ερεχθέως 7 και Λυσίου 24, με βάση την μισθωτική αξία του ακινήτου. Ε) Ο Πρόεδρος του Ο.Δ.Α.Π. νομιμοποιείται με βάση τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 4 του ν. 4761/2020 να εκδώσει πρωτόκολλο καθορισμού αποζημίωσης για την αυθαίρετη χρήση του ακινήτου της οδού Ερεχθέως 9, με βάση την μισθωτική αξία του ακινήτου (ομόφωνα).

Νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου της εταιρείας «...» με τίτλο «Ασφαλτόστρωση αγροτικών οδών Δ.Ε. Καλλονής και Μανταμάδου», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.478.632,48 ευρώ.(...)Με δεδομένα τα προεκτεθέντα, από τον έλεγχο των υποβληθέντων ενώπιον του Κλιμακίου στοιχείων δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες, κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου, που να κωλύουν την υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής, με τις ακόλουθες επισημάνσεις: α. στο σημείο ιβ της σελίδας 2 του σχεδίου σύμβασης η φράση «Πράξη του Κλιμακίου Προσυμβατικού Ελέγχου του Πέμπτου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου» πρέπει να αντικατασταθεί από τη φράση «Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου Προσυμβατικού Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου» και β. στο συμβατικό τίμημα πρέπει να υπολογιστεί Φ.Π.Α. 17% αντί του αναγραφόμενου Φ.Π.Α. 24%, σύμφωνα και με την οικεία δημοσιευθείσα διακήρυξη και τα λοιπά συμβατικά τεύχη, και να διορθωθεί σχετικώς το αναγραφόμενο ποσό συμβατικής δαπάνης συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. στα οικεία σημεία του σχεδίου σύμβασης.Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, μεταξύ του Δήμου Δυτικής Λέσβου, της «...» και του οικονομικού φορέα με την επωνυμία «...», για την εκτέλεση του έργου με τίτλο «Ασφαλτόστρωση αγροτικών οδών Δ.Ε. Καλλονής και Μανταμάδου», με τις αναφερόμενες στο σκεπτικό (σκέψεις 3.5 και 4) της παρούσας επισημάνσεις. 

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:«Ασφαλτοστρώσεις δρόμων Δήμου Ηρακλείου»(...)με την ... πρόσκληση κλήθηκε το μέλος της εν ως άνω ένωσης «… Α.Τ.Ε.» να υποβάλει τα επανορθωτικά μέτρα που έχει λάβει μετά την επιβολή προστίμου σε βάρος του, με την ... απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, που δημοσιεύτηκε ..., για τη σύναψη συμφωνιών στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Η εν λόγω εταιρεία προσκόμισε τα ζητηθέντα στοιχεία, μεταξύ των οποίων και πράξη εξόφλησης του επιβληθέντος προστίμου, τα οποία κρίθηκαν επαρκή(...)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ηρακλείου και του οικονομικού φορέα «… Α.Ε. – … Α.Τ.Ε.» για την εκτέλεση του έργου «Ασφαλτοστρώσεις δρόμων Δήμου Ηρακλείου».

Υπαγωγή στις Διαδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων του ν. 3894/2010 του επενδυτικού σχεδίου «Κατασκευή και Λειτουργία ενός Καινοτόμου και Πολιτιστικού και Εμπορικού Πάρκου Αναψυχής», στο Νομό Ηρακλείου της Περιφέρειας Κρήτης, με φορέα υλοποίησης την εταιρεία «ΒΗΤΑ ΠΡΩΤΗ ΑΕ».

Παραχώρηση των υπηρεσιών με τίτλο «Συλλογή υγρών αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου πλοίων, που καταπλέουν στη θαλάσσια περιοχή αρμοδιότητας της...Α.Ε.»,(...) 		Ανακαλεί την 420/2023 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η, μεταξύ αυτών, υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, για την παραχώρηση των υπηρεσιών με τίτλο «Συλλογή υγρών αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου πλοίων, που καταπλέουν στη θαλάσσια περιοχή αρμοδιότητας της Ο.Λ.Ν.Ε. Α.Ε.», υπό τον όρο της μη ενεργοποίησης από την προσφεύγουσα της δυνατότητας παράτασης της διάρκειας της σύμβασης για άλλα τρία (3) έτη μετά την αρχική πενταετή διάρκειά της και παράτασης αυτής μέχρις ότου ολοκληρωθεί η επόμενη διαδικασία για την παραχώρηση των επίμαχων υπηρεσιών, που προβλέπεται στα άρθρα 2.1.9, 2.3, 6.5, 7.5.2 και 7.5.3 της διακήρυξης και απαλοιφής από τα άρθρα του σχεδίου σύμβασης της σχετικής δυνατότητας (βλ. ιδίως άρθρα 1, 3, 11 του σχεδίου σύμβασης).
	

Ανέγερση πολιτιστικού κέντρου..Με δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, κατά παράβαση της παρ. 5 του άρθρου 100 του ν.3852/2010, δεν περιλαμβάνεται στα συμβαλλόμενα μέρη το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού (ήδη Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού), αν και τούτο πρέπει να συμμετέχει υποχρεωτικά σε προγραμματικές συμβάσεις πολιτισμικής ανάπτυξης, που έχουν ως αντικείμενο την ανέγερση ή ολοκλήρωση χώρων πολιτισμικών λειτουργιών (ήτοι πολιτιστικών κέντρων). Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 27/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης και της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση της «Υπηρεσίας μεταφοράς συμμείκτων απορριμμάτων Δήμου Ηρακλείου». Η σύμβαση, με διάρκεια δύο ετών και δικαίωμα προαίρεσης για δύο επιπλέον έτη, έχει συμβατική δαπάνη 1.769.700,00 ευρώ, πλέον ΦΠΑ. Ο διαγωνισμός διεξήχθη με χρήση του κριτηρίου της χαμηλότερης τιμής. Μοναδική συμμετέχουσα και ανάδοχος αναδείχθηκε η εταιρεία «... MON. IKE». Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε τα στοιχεία του φακέλου, έκρινε ότι δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ηρακλείου και της αναδόχου εταιρείας.

Η Πράξη 81/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης, συνολικού ύψους 22.320.000,00 ευρώ. Η σύμβαση συνάπτεται μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, του Δήμου Χανίων και της Περιφέρειας Κρήτης, με αντικείμενο την υλοποίηση του έργου «Αποκατάσταση, ανάδειξη και απόδοση χρήσεων στο συγκρότημα των επτά (7) Ενετικών Νεωρίων στην Παλιά Πόλη Χανίων», στόχος του οποίου είναι η δημιουργία σύγχρονου πολυχώρου Πολιτισμού. Η χρηματοδότηση προέρχεται από πόρους ΕΤΠΑ και εθνικούς πόρους μέσω του ΠΔΕ, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου, με την επισήμανση ότι πρέπει να γίνουν διορθώσεις στο προοίμιο της σύμβασης και ότι τυχόν μελλοντικές τροποποιήσεις υπόκεινται σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας.