ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/97/2025

Η Πράξη 180/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο «ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΜΕΤΑΞΥ Σ.Σ. ΚΑΣΤΑΝΟΥΣΑΣ – Σ.Σ. ΡΟΔΟΠΟΛΗΣ», που ανατίθεται από τον Ο.Σ.Ε. Α.Ε. Η σύμβαση, με συμβατική δαπάνη 8.692.750,03 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και κριτήριο ανάθεσης τη χαμηλότερη τιμή, κατακυρώθηκε στην εταιρεία «ΤΕΣ … Α.Ε.». Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν υπήρξαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία. Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, με την επισήμανση ωστόσο ότι πρέπει να συμπληρωθεί ορθώς το νόμιμο ποσό της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης, υπολογιζόμενο επί της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης (άρθρο 302 παρ. 4 του ν. 4412/2016).

Τέλη ανταποδοτικά για υγειονομική ταφή απορριμμάτων – Απαλλαγή Στρατιωτικής Μονάδας.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Η 114η Πτέρυγα Μάχης απαλλάσσεται από την καταβολή ανταποδοτικών τελών που της είχε επιβάλει ο ΦΟ.Δ.Σ.Α. με την επωνυμία «Δ.Ε.Π.Ο.Δ.Α.Θ. – Α.Ε. Ο.Τ.Α.», για την απόρριψη των απορριμμάτων της στο Χ.Υ.Τ.Α. Θήβας, διότι οι απαλλαγές του Δημοσίου που έχουν θεσπισθεί έναντι των Δήμων και Κοινοτήτων και έναντι των ΦΟ.Δ.Σ.Α., που αποτελούν νομικά πρόσωπα ειδικού σκοπού, ο οποίος συνίσταται στην άσκηση αρμοδιότητας των Ο.Τ.Α. (ομοφ.)

Λειτουργία χώρων υγειονομικής ταφής απορριμάτων...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο δεν διαπιστώνει ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή των υποβληθέντων προς έλεγχο σχεδίων συμβάσεων, για το μεν Χ.Υ.Τ.Α. ... μεταξύ του Περιφερειακού Συνδέσμου Φο.Δ.Σ.Α. ... και της κοινοπραξίας «.....», για το δε Χ.Υ.Τ.Α. ... μεταξύ του Περιφερειακού Συνδέσμου Φο.Δ.Σ.Α. .... και της εταιρείας «....», αντίγραφα των οποίων τηρούνται ηλεκτρονικά στη Γραμματεία του Κλιμακίου, υπό τις εξής προϋποθέσεις:α) Ότι πριν από την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων θα εκδοθούν από τα αρμόδια όργανα άδειες λειτουργίας για τους Χ.Υ.Τ.Α. ... και .... (βλ. άρθρο 9 της Κ.Υ.Α. 29407/3508/10.12.2002, Β΄ 1572, ως τροποποιηθέν ισχύει).β) Τέλος, επισημαίνεται ότι ο όρος που αναφέρεται στην τεχνική έκθεση της μελέτης και τη συγγραφή υποχρεώσεων της διακήρυξης – οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστα τμήματα των υποβληθέντων σχεδίων συμβάσεων σύμφωνα με το άρθρο 31 αυτών – με τον οποίο ορίζεται ότι: «Απόβλητα που προέρχονται από άλλους Χ.Υ.Τ.Α. του Περιφερειακού Συνδέσμου ΦΟΔΣΑ ... (εκτός από τους Δήμους που προαναφέρθηκαν ή τρίτους) μπορούν να γίνουν δεκτά μόνο μετά από σχετική έγκριση της αναθέτουσας αρχής. Ο Πάροχος αποζημιώνεται αντίστοιχα με τη συμβατική τιμή που θα προκύψει από τον διαγωνισμό που θα προκηρυχθεί βάσει της παρούσας μελέτης παροχής υπηρεσιών», κατά την κρίση του Κλιμακίου, παρίσταται αόριστος και ασαφής, δεδομένου ότι δεν προσδιορίζεται με αυτόν σε ποια περίπτωση και υπό ποιες προϋποθέσεις οι ανάδοχοι θα δέχονται απόβλητα από φορείς έτερους πλην των δήμων, οι οποίοι εξυπηρετούνται από τους Χ.Υ.Τ.Α. .... (βλ. ανωτέρω σκέψη 4.Β), έχοντας ταυτόχρονα δικαίωμα να απαιτήσουν αποζημίωση, η οποία δεν προσδιορίζεται εάν θα είναι καθ’ υπέρβαση ή εντός της συμβατικής αμοιβής, ενώ σε κάθε περίπτωση ο όρος αυτός δύναται να αποβεί σε βάρος των αναγκών, για την εξυπηρέτηση των οποίων συντάχθηκε η σχετική μελέτη και διενεργήθηκε ο διαγωνισμός, καθόσον θα οδηγήσει ενδεχομένως στη μη εξυπηρέτησή τους λόγω έλλειψης χώρου ή πρόωρης ανάλωσης της συμβατικής αμοιβής. Ως εκ τούτου, ο όρος αυτός κρίνεται ως μη νόμιμος και πρέπει να απαλειφθεί (βλ. Ελ.Συν. Ζ΄ Κλιμ. Πράξη 290/2016).

Η προδικαστική προσφυγή ασκήθηκε από την Κοινοπραξία φυσικών προσώπων με την επωνυμία «……………………………………..» κατά της Αναθέτουσας Αρχής που προκήρυξε τον διαγωνισμό για την ανάδειξη αναδόχου και τη σύναψη σύμβασης κατασκευής του έργου «…………………………….» με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 306.451,61 € χωρίς ΦΠΑ. Ο προσφεύγων ενίσχυε την αίτησή του με το επιχείρημα ότι η Αναθέτουσα Αρχή απόρριψε τη δική του προσφορά, ενώ έπρεπε να ληφθεί υπόψη, καθώς και ότι υπήρξαν τυπικά ή ουσιαστικά ελλείμματα στη διαδικασία του διαγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την κατασκευή του εν λόγω έργου, με κριτήριο κατακύρωσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει της χαμηλότερης τιμής.

Η Πράξη 93/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο του Δήμου Αθηναίων με τίτλο «ΠΥΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ». Το έργο, προϋπολογισμού 4.000.000,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.), ανατέθηκε με ανοικτό διαγωνισμό, βάσει της χαμηλότερης τιμής, στην εταιρεία «... Ι.Κ.Ε.» με συμβατικό τίμημα 2.331.491,43 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.. Το έργο αφορά εγκατάσταση ενεργητικών μέτρων και επεμβάσεων παθητικής πυροπροστασίας σε σχολικά κτίρια. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν υπήρξαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάθεσης και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Εργασίες διαμόρφωσης, διευθέτησης και εξομάλυνσης πρανών κυττάρων Χ.Υ.Τ.Α....Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η κατά τα ανωτέρω προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης δικαιολογείται από κατεπείγουσα ανάγκη, οφειλόμενη σε απρόβλεπτα γεγονότα και αναγόμενη, μεταξύ άλλων, στην προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτη η τήρηση των προθεσμιών για τη διενέργεια ανοικτού ή κλειστού διαγωνισμού. Καθόσον, περαιτέρω, ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στην ελεγχόμενη διαδικασία δεν διαπιστώνονται, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του οικείου σχεδίου σύμβασης, το οποίο, ωστόσο, θα πρέπει να συμπληρωθεί με τα στοιχεία της αναδόχου ένωσης και της οικονομικής προσφοράς αυτής.

Η Πράξη 374/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κωλύει την υπογραφή της 3ης τροποποιητικής σύμβασης για το έργο «Κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας και Ανάκτησης Αποβλήτων και Χ.Υ.Τ.Υ. Ηρακλείου» λόγω ζητημάτων νομιμότητας. Η τροποποίηση αφορούσε την ανάθεση συμπληρωματικών εργασιών (κατασκευή νέου κυττάρου Χ.Υ.Τ.Α. - Κύτταρο Ε΄) συμβατικής δαπάνης 5.654.269,47 ευρώ. Η ανάγκη προέκυψε λόγω κορεσμού του υφιστάμενου κυττάρου και σημαντικής καθυστέρησης στην ολοκλήρωση της νέας Μ.Ε.Α. (εκτιμώμενη 2 χρόνια), που θα μείωνε δραστικά τη διάρκεια ζωής του προβλεπόμενου Χ.Υ.Τ.Υ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες αφορούν σε τεχνικό αντικείμενο νέο, μη αδιαχώριστα συνδεδεμένο και μη αναγκαίο για την έντεχνη ολοκλήρωση του αρχικού έργου, συνεπώς δεν καλύπτεται από τις διατάξεις του άρθρου 156 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, οι οποίες επιτρέπουν τροποποιήσεις χωρίς νέα διαγωνιστική διαδικασία.

Παροχή υπηρεσιών...Τέλος, ενόψει της ρύθμισης του άρθρου 226 του ν. 4555/2018 (Α΄ 133/19.7.2018), σύμφωνα με την οποία οι αρμοδιότητες των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟ.Δ.Σ.Α.) στα νησιά ασκούνται από τις υπηρεσίες των δήμων και οι υφιστάμενοι σύνδεσμοι και επιχειρήσεις των δήμων που ασκούν τις αρμοδιότητες αυτές δύναται, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του νομικού προσώπου που λαμβάνεται εντός προθεσμίας τριών μηνών, να συνεχίσουν τη λειτουργία τους ή να λυθούν ή να καταργηθούν, ενώ σε περίπτωση μη λήψης της απόφασης αυτής προβλέπεται η έκδοση από το Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης διαπιστωτικής πράξης περί συνέχισης της λειτουργίας τους, πρέπει να υποβληθούν από την Αναθέτουσα Αρχή έγγραφες διευκρινίσεις σχετικά με τη συνέχιση λειτουργίας ή λύσης ή κατάργησης του οικείου ΦΟ.Δ.Σ.Α., καθώς και να προσκομισθούν οι τυχόν εκδοθείσες σχετικές αποφάσεις. Εξαιτίας των παραπάνω ελλείψεων, το Κλιμάκιο δεν δύναται να σχηματίσει ασφαλή κρίση σχετικά με την νομιμότητα της επίμαχης σύμβασης και της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας. Για το λόγο αυτό αναβάλλει την έκδοση οριστικής πράξης, έως ότου συμπληρωθεί αρμοδίως ο φάκελος με τα προαναφερόμενα στοιχεία εντός δεκαπενθημέρου από την κοινοποίηση της παρούσας στην αναθέτουσα αρχή.

Με την πρώτη προδικαστική προσφυγή, η εταιρεία "..." επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης υπ' αρ. ... (Πρακτικό 12ο/30-3-2021 Θέμα 22ο), καθ' ο μέρος έγινε δεκτή η τεχνική προσφορά της ένωσης εταιρειών "...", της εταιρείας "..." και της εταιρείας "...", καθώς και την επιστροφή του παραβόλου. Με τη δεύτερη προδικαστική προσφυγή, επιδιώκεται η ακύρωση της ίδιας απόφασης κατά το σκέλος που εγκρίνει και κάνει αποδεκτή την τεχνική προσφορά της εταιρείας "...". Η συζήτηση αφορά διεθνή ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό για την "Ενίσχυση του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στην ...", με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα οικονομικά προσφορά βάσει της χαμηλότερης τιμής. Το έργο αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση έξι νέων σταθμών παρακολούθησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε διάφορες πόλεις, καθώς και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενου σταθμού στην ... και την αποκατάσταση του συστήματος τηλεμετάδοσής του.

Παροχή εξουσιοδότησης υπογραφής του Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Εύβοιας στον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων και στον Προϊστάμενο του Τμήματος Μηχανολογικού Εξοπλισμού της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Εύβοιας.