ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.4/101/2018

Προμήθεια αντιδραστηρίων:..Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, και σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν ανωτέρω στη σκέψη ΙΙ, εφόσον, οι ως άνω δαπάνες προμήθειας αντιδραστηρίων αιμοδοσίας για το οικονομικό έτος 2017 υπερέβαιναν το ποσό των 20.000 ευρώ μέχρι και την υπογραφή των συμβάσεων από τις οποίες απορρέουν οι εντελλόμενες δαπάνες, και εφόσον δεν γίνεται επίκληση και δεν στοιχειοθετείται στις σχετικές αποφάσεις ανάθεσης η συνδρομή εξαίρεσης λόγω απρόβλεπτων γεγονότων, μη νομίμως το αναθέτον Νοσοκομείο προσέφυγε στις προμνησθείσες απευθείας αναθέσεις. Λαμβάνοντας όμως υπόψη ότι προσήχθησαν από το Νοσοκομείο στοιχεία από τα οποία επιβεβαιώνεται ότι προέβη σε προκήρυξη νέου ανοικτού διαγωνισμό, εντός του επίμαχου έτους 2017, για την ανάθεση προμήθειας όμοιων αντιδραστηρίων, το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα όργανα αυτού δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των νομίμων διαδικασιών ανάθεσης. Ως εκ τούτου, δέχεται συνδρομή συγγνωστή πλάνης υπέρ αυτών, η οποία δικαιολογεί τη θεώρηση των ελεγχόμενων χρηματικών ενταλμάτων, τα εντάλματα όμως δεν μπορούν να θεωρηθούν λόγω λήξης του οικονομικού έτους 2018, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνουν.  

Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας:..μη νομίμως ανατέθηκαν οι επίμαχες υπηρεσίες καθαριότητας με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης στη φερόμενη ως δικαιούχο των χρηματικών ενταλμάτων εταιρεία, το μεν διότι η ετήσια δαπάνη για την κάλυψη των αναγκών του Νοσοκομείου για τις εν λόγω υπηρεσίες πάγιου και διαρκούς χαρακτήρα υπερβαίνει το όριο των 20.000,00 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α.(..)μέχρι του οποίου επιτρέπεται η, άνευ ειδικών λόγων, προσφυγή στην εξαιρετική αυτή διαδικασία, το δε διότι από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει η συνδρομή απρόβλεπτων περιστάσεων, συναρτώμενων με έκτακτα γεγονότα μη οφειλόμενα σε υπαιτιότητα των αρμοδίων οργάνων, τα οποία κατέστησαν αδύνατη τη διενέργεια και την ολοκλήρωση διαγωνιστικής διαδικασίας για την κάλυψη των σχετικών πάγιων και διαρκών αναγκών του Νοσοκομείου για υπηρεσίες καθαριότητας. (...)Η επίμαχη δαπάνη δεν δύναται να θεωρηθεί νόμιμη, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 37 του ν. 4238/2014, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο έκτο παρ. 2 β΄ του ν. 4432/2016, καθόσον δεν αποδείχθηκε από τον ελεγχόμενο φορέα η συνδρομή των προϋποθέσεων εφαρμογής της, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη IΙΙ της παρούσας. Ειδικότερα, ενόψει του γεγονότος ότι το ίδιο το Νοσοκομείο ορίστηκε ως φορέας διεξαγωγής του διαγωνισμού για τις δικές του ανάγκες στο πλαίσιο του Π.Π.Υ.Υ. 2014, δεν συντρέχει περίπτωση καθυστερήσεων στην ολοκλήρωση των διαδικασιών κεντρικού προγραμματισμού των υπηρεσιών της Ε.Π.Υ., λόγω των οποίων δεν μπόρεσε να δρομολογηθεί εγκαίρως η σχετική διαγωνιστική διαδικασία, ούτε τίθεται εν προκειμένω ζήτημα καθυστερήσεων κατά την εξέλιξη της διαγωνιστικής διαδικασίας που όφειλε να διενεργήσει, λόγω της άσκησης ενδίκων μέσων εκ μέρους των διαγωνιζομένων. (..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες και τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθούν.

Αμοιβή της για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης εφαρμογών λογισμικού :ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 5/2019 πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο παρόν Τμήμα..Με αυτά τα δεδομένα, το Τμήμα, λαμβάνοντας υπόψη ότι με την παρούσα αίτηση δεν γίνεται επίκληση νέων ισχυρισμών ούτε προσκομίζονται νέα κρίσιμα στοιχεία πέραν των όσων έχουν ήδη αξιολογηθεί από αυτό στο πλαίσιο της προαναφερόμενης αίτησης ανάκλησης του Γενικού Νοσοκομείου ... επί της οποίας εκδόθηκε η 7/2018 πράξη, κρίνει ότι δεν συντρέχει λόγος να αποστεί από τις προδιαληφθείσες κρίσεις του, καθώς και από τις αντίστοιχες κρίσεις του Κλιμακίου, το οποίο και παραπέμπει στην 7/2018 πράξη του Τμήματος. Επιπλέον, ο ειδικότερος ισχυρισμός του αιτούντος ότι η ύπαρξη δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας της φερόμενης ως δικαιούχου εταιρείας επί των εφαρμογών του Ο.Π.Σ. του Νοσοκομείου προκύπτει από την ως άνω, από 20.7.2017 σύμβαση (ΑΔΑΜ: …), η οποία διαλαμβάνει τα εξής: «Οι εφαρμογές λογισμικού της παρούσας σύμβασης αποτελούν ιδιοκτησία του Αναδόχου και το Νοσοκομείο δεν αποκτά δικαίωμα κυριότητας σε αυτές αλλά απλώς αγοράζει το δικαίωμα χρήσης των εφαρμογών λογισμικού που είναι εγκατεστημένες στο υπολογιστικό σύστημα το οποίο βρίσκεται στο Νοσοκομείο (...)», είναι απορριπτέος, καθώς μόνη κρίσιμη περί της κατάφασης ή μη ύπαρξης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί των εφαρμογών λογισμικού του αιτούντος είναι η αρχική .../2005 σύμβαση, στο πλαίσιο εκτέλεσης της οποίας πραγματοποιήθηκε η εγκατάσταση του Ο.Π.Σ. στα υπαγόμενα στην 5η Υ.Πε. νοσοκομεία. Ωστόσο, το Τμήμα λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά το παρελθόν το αιτούν είχε συνάψει αντίστοιχες συμβάσεις με την εταιρεία «....», χωρίς να έχει ανακύψει διαφωνία ως προς τη θεώρηση των οικείων ενταλμάτων (βλ. ενδεικτικώς τις αναφερόμενες στη σκ. V συμβάσεις), κρίνει ότι τα όργανά του ενήργησαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων, αλλά επειδή συγγνωστώς υπέλαβαν ότι μπορούσαν να προβούν στη σύναψη της επίμαχης σύμβασης.Ανακαλεί την 5/2019 πράξη του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο ΙV Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου λόγω συγγνωστής πλάνης.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:«Ανέγερση οικισμού 176 κατοικιών σε διώροφα κτίρια τύπων 2.25, 2.52, 2.56, 2.21, 2.24, μιας αίθουσας συγκέντρωσης τύπου 1.12, έξι καταστημάτων τύπου 1.17, και ενός βιολογικού σταθμού με τις εγκαταστάσεις τους και τα έργα υποδομής τους και διαμόρφωσης (οδοποιία, δίκτυα ύδρευσης - αποχέτευσης, ηλεκτροφωτισμός περιβάλλοντος χώρου, φύτευση κ.λπ.) στην Κέρκυρα, θέση Άγιος Ιωάννης του Ν. Κερκύρας, με την επωνυμία “ΚΕΡΚΥΡΑ V”»(...)Η απευθείας ανάθεση συμπληρωματικών εργασιών στον ανάδοχο ήδη εκτελούμενου δημόσιου έργου αποτελεί εξαιρετική διαδικασία και για τον λόγο αυτό εφαρμόζεται μόνον στις περιοριστικά αναφερόμενες στον νόμο περιπτώσεις, διότι συνιστά παρέκκλιση από τις αρχές της διαφάνειας, της ισότητας και του ελεύθερου ανταγωνισμού.(...)Ωστόσο, η προγραμματική αυτή σύμβαση, η οποία δεν έχει υπογραφεί μέχρι σήμερα και η οποία θα πρέπει πριν την υπογραφή της να υποβληθεί για έλεγχο νομιμότητας από τον παρόν Κλιμάκιο, δεν προσκομίστηκε. Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι θα πρέπει να αναβληθεί εκ νέου η έκδοση οριστικής Πράξης επί του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης, δοθέντος ότι η προηγούμενη αναβλητική Πράξη του δεν εκτελέστηκε, προκειμένου να συμπληρωθεί ο φάκελος της ελεγχόμενης σύμβασης με το άνω ελλείπον στοιχείο. Αναβάλλει την έκδοση οριστικής Πράξης.

Παροχή υπηρεσιών μεταφοράς μαθητών,(....)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η επίμαχη παράταση, η οποία έλαβε χώρα κατ΄ επίκληση των διατάξεων του άρθρου 108 παρ. 2 του ν. 4485/2017, είναι μη νόμιμη, διότι η διαγωνιστική διαδικασία δεν είχε ακόμη εκκινήσει, δεδομένου ότι δεν είχε αποσταλεί η προκήρυξη στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ. άρθρο 61 παρ. 1 του ν. 4412/2016 Α΄147),  μη αρκούσης της έγκρισης της διενέργειας διαγωνισμού και των όρων της διακήρυξης. Ως εκ τούτου η επίμαχη παράταση δεν συνιστά ενεργοποίηση του, προβλεπόμενου στην 4086/14.7.2015 Διακήρυξη καθώς και στις οικείες συμβάσεις και πάντως κριθέντος νομίμου στο πλαίσιο του προσυμβατικού ελέγχου, δικαιώματος προαίρεσης-παράτασης.(...) Όμως κρίνεται ότι ο φορέας, συγγνωστώς και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των κειμένων διατάξεων, υπέλαβε ως εκκρεμή την διαγωνιστική διαδικασία, κατ΄ επίκληση των διατάξεων του άρθρου 108 παρ. 2 του ν. 4485/2017. Κατόπιν αυτών  η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, πλην όμως τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα πρέπει να θεωρηθούν λόγω συνδρομής συγγνωστής πλάνης,  για τον ίδιο λόγο πρέπει να θεωρηθούν και όσα χρηματικά εντάλματα  εκδοθούν εντός του χρόνου της προαναφερόμενης και προβλεπόμενης από το νόμο παράτασης των συμβάσεων μεταφοράς μαθητών.

Η Προδικαστική Προσφυγή της προσφεύγουσας εταιρείας αίτησε την ακύρωση της απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Κ.Κ.Π.Π.Α. με αριθμό 1η εηδ/4ης Συν./30.01.2019, η οποία απέρριψε την οικονομική προσφορά της για τα είδη με α/α 1, 7, 8, 9 και 10 στον διαγωνισμό για την «Προμήθεια βρεφικών πανών και πανών ενηλίκων των παραρτημάτων και των δωμάτων του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής». Η προσφεύγουσα επικαλείται ότι η απόρριψη της προσφοράς της ήταν εσφαλμένη λόγω της χρήσης τριών δεκαδικών ψηφίων στον υπολογισμό της τιμής ανά τεμάχιο, πράγμα που δεν απαγορεύεται ρητά στην διακήρυξη. Επιπλέον, ζητά την ανάδειξή της ως προσωρινού μειοδότη, την άρση του αποκλεισμού της από τη διαγωνιστική διαδικασία και την επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα τριάντα (30) σχεδίων "τροποποιήσεων" των αντίστοιχων συμβάσεων που είχαν συναφθεί στο πλαίσιο των 4, 9 και 10/2019 διακηρύξεων διαγωνισμών με αντικείμενο «Παροχή υπηρεσιών παρασκευής – συσκευασίας και διανομής ζεστών γευμάτων σε μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης κατά τη σχολική χρονιά 2019-2020» του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (εφεξής Ο.Π.Ε.Κ.Α.).(....)Συνεκτιμωμένου δε του απώτερου σκοπού που επιτελείται με τη συγκεκριμένη υπηρεσία, καθόσον συνιστά μέσο στήριξης των οικογενειών και επομένως είναι αναγκαία η αδιάλειπτη παροχή της, το Κλιμάκιο κρίνει ότι στην προκειμένη περίπτωση αποδεικνύεται πως συντρέχουν επί της ουσίας οι εξαιρετικές προϋποθέσεις προσφυγής στη διαδικασία απευθείας ανάθεσης..., λόγω δε των εξαιρετικών αυτών περιστάσεων παρίσταται σύννομη και η διαδικασία που ακολουθήθηκε για τη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων.Δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών διανομής ζεστών γευμάτων σε μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, διάρκειας από την υπογραφή τους έως την 28.2.2021 (εκτός εάν η εκκρεμής διαγωνιστική διαδικασία για τις αντίστοιχες υπηρεσίες κατά το σχολικό έτος 2020 – 2021 ολοκληρωθεί και οι συμβάσεις υπογραφούν πριν από το χρονικό αυτό σημείο), μεταξύ του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και των εταιρειών:......Απαραδέκτως υποβάλλονται για έλεγχο νομιμότητας ενώπιον του Κλιμακίου τα λοιπά σχέδια συμβάσεων.

Προμήθεια ειδών σίτισης...Με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, από τα οποία προκύπτει ότι μέχρι την 31η.5.2020 δεν κατέστη δυνατή η σύναψη της σύμβασης για την ανάθεση του επίμαχου τμήματος Γ της 244693/6.4.2020 πρόσκλησης, το Δικαστήριο σημειώνει ότι αφενός μεν έχουν εκλείψει οι κατεπείγουσες ανάγκες, που καθιστούσαν επιτακτική τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης σίτισης, αφετέρου δε έχει παρέλθει το απώτατο χρονικό σημείο κατά το οποίο η Περιφέρεια .... όφειλε να έχει αναθέσει την εκτέλεση αυτής, σύμφωνα με την κατ’ εξαίρεση και χρονικώς περιορισμένη αρμοδιότητα που της είχε νομοθετικά παρασχεθεί (σκέψη 15). Τούτου δοθέντος, το Δικαστήριο κρίνει ότι η σύμβαση αυτή δεν μπορεί πλέον νομίμως να ανατεθεί ούτε στην προσφεύγουσα ούτε σε οποιονδήποτε άλλο συμμετέχοντα στη διαγωνιστική διαδικασία. Συνεπώς, η προσφεύγουσα στερείται του εννόμου συμφέροντος για την άσκηση της κρινόμενης προσφυγής, η οποία πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής (Κ.Κ.Π.Π.Α.) στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016. Η ανάθεση αφορά υπηρεσίες καθαριότητας για 3,5 μήνες, με συνολικό προϋπολογισμό 190.114,93€ (χωρίς ΦΠΑ), λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από απρόβλεπτες καθυστερήσεις σε δικαστική διαδικασία. Η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εξαιρετικής διαδικασίας, δεδομένης της υπέρμετρης δικαστικής εμπλοκής που δεν απορρέει από ευθύνη του φορέα.

Αποκατάσταση ζημιών κεντρικής κοίτης ρέματος.(...)	Ο πρώτος ως άνω προβαλλόμενος ισχυρισμός των προσφευγόντων ότι, εν προκειμένω, τυγχάνουν εφαρμογής οι εξαιρετικές διατάξεις του άρθρου 16 παρ. 5 του ν. 998/1979, οι οποίες θέτουν, ως μόνη προϋπόθεση για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ′ του ν. 4412/2016, να αφορά η οικεία σύμβαση στην εκτέλεση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών δασοτεχνικών έργων ορεινής υδρονομίας σε περιοχές που έχουν κηρυχτεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας, λόγω πυρκαγιών ή πλημμυρών, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον οι ανωτέρω διατάξεις του ν. 998/1979 έχουν την έννοια ότι δικαιολογείται η κατ’ εξαίρεση προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ′ του ν. 4412/2016, η οποία εφαρμόζεται παράλληλα και συμπληρωματικά προς τις προαναφερθείσες διατάξεις. Εξάλλου, μόνο το γεγονός ότι έχει παραταθεί η κήρυξη της Τοπικής Κοινότητας Περτουλίου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, δεν αρκεί για την απόδειξη ότι πληρούται η προϋπόθεση του κατεπείγοντος που απαιτεί η εξαιρετικού χαρακτήρα διάταξη του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 (βλ. ΕλΣυν Ολ. 1325/2023, σκ. 20, Έβδ. Τμ. 888/2023, σκ. 40, 460/2023, σκ. 17).	Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, εν όψει της συντελεσθείσας, κατά τα ανωτέρω, τα έτη 2021-2022, μεταβολής της οργανωτικής δομής των Δασικών Υπηρεσιών, η έκδοση της εγκριτικής της προσφυγής στην ελεγχόμενη διαδικασία διαπραγμάτευσης απόφασης, τον Ιούλιο 2023, ήτοι περίπου ενάμιση (1 ½) έτος μετά την εκδήλωση των φαινομένων του Δεκεμβρίου 2021 και δύο (2) μήνες μετά την έγκριση της οικείας χρηματοδότησης, δεν ανάγεται, κατά την πλειοψηφούσα άποψη, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από τους προσφεύγοντες, στη σφαίρα ευθύνης της ως άνω αναθέτουσας αρχής, το μεν, διότι, μέχρι τις 22.6.2022 δεν είχε ολοκληρωθεί η στελέχωσή της με το απαιτούμενο για την εύρυθμη λειτουργία της προσωπικό, το δε, διότι, και μετά τις 22.6.2022 και μέχρι τις 5.7.2023, δεν διέθετε εκ του νόμου αποφασιστική αρμοδιότητα και δεν μπορούσε, ως εκ τούτου, να εκκινήσει σχετική διαγωνιστική διαδικασία (πρβλ. ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 888/2023, σκ. 32 και 33, 681/2023, σκ. 24).(...) Για τους λόγους αυτούς.Συνεκδικάζει τις με Α.Β.Δ. 755/30.1.2024 και 833/31.1.2024 προσφυγές ανάκλησης. Δέχεται τις προσφυγές ανάκλησης.Ανακαλεί την 1/2024 Πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου στην Π.Ε. Τρικάλων.