ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1082/2024

Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, για τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 300/2008, (ΕΕ) αριθ. 167/2013, (ΕΕ) αριθ. 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1139 και (ΕΕ) 2019/2144 και των οδηγιών 2014/90/ΕΕ, (ΕΕ) 2016/797 και (ΕΕ) 2020/1828 (κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Έγκριση Κανονισμού του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη και Τεχνολογίες Εμβύθισης στην Εκπαίδευση, την Επιμόρφωση και τον Σχεδιασμό Παιχνιδιών (Αrtificial Intelligence and Immersive Technologies in Education, Training, and Game Design)» του Τμήματος Πληροφορικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης κατόπιν απόφασης πιστοποίησης της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης. (Θέμα ΣΤ4 - Θέματα Μεταπτυχιακών και Διδακτορικών Σπουδών).

Προμήθεια του είδους Κλίμακες μεθ’ αρπαγίου.(...)	Κατ’ ακολουθίαν, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή αναθεώρησης, να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη 1697/2023 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος και, κατά παραδοχή της προσφυγής ανάκλησης, να ανακληθεί η 400/2023 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου, μετά δε την ανάκληση αυτής, το Δικαστήριο αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας – πλαίσιο, μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου διά της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας/Πυροσβεστικό σώμα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και της εταιρείας με τον διακριτικό τίτλο «..Α.Β.Ε.Ε.», με αντικείμενο την προμήθεια του είδους «Κλίμακες μεθ’ αρπαγίου».Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την προσφυγή.Αναθεωρεί την 1697/2923 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και ανακαλεί την 400/2023 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Και Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας - πλαίσιο, μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου διά της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας/Πυροσβεστικό Σώμα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και της εταιρείας με τον διακριτικό τίτλο «…Α.Β.Ε.Ε.», με αντικείμενο την προμήθεια του είδους «Κλίμακες μεθ’ αρπαγίου».

Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση των αποφάσεων της Αναθέτουσας Αρχής με αριθμούς πρωτ. .../28-03-2024 και .../28-03-2024, καθώς και των συμπροσβαλλομένων πρακτικών της Επιτροπής Διαγωνισμού που συνεδρίασαν στις 18.10.2023 και 15.12.2023. Ζητεί επίσης την απόρριψη της προσφοράς της παρεμβαίνουσας, την ακύρωση της αξιολόγησης της τεχνικής της προσφοράς και, επικουρικά, την αναβαθμολόγηση των τεχνικών προσφορών. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την υλοποίηση υποέργων στο πλαίσιο του προγράμματος «...» με προϋπολογισμό 7.258.064,52 € (συν ΦΠΑ), εστιαζόμενο σε τομείς προτεραιότητας όπως τεχνητή νοημοσύνη, βιοτεχνολογία και ψηφιακές τεχνολογίες.

Το Εβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε την προσφυγή ανάκλησης του ΕΟΠΥΥ κατά της 435/2025 Πράξης του Ζ' Κλιμακίου, η οποία είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για τον έλεγχο νοσηλειών σε πραγματικό χρόνο. Το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και την παρέμβαση της αναδόχου ένωσης οικονομικών φορέων, επικυρώνοντας τις διαπιστωθείσες πλημμέλειες. Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι ο προϋπολογισμός της σύμβασης δεν τεκμηριώθηκε νομίμως καθώς στηρίχθηκε σε εσωτερικές παραδοχές χωρίς επίκαιρη έρευνα αγοράς. Επιπλέον, κρίθηκαν ως παράνομοι οι όροι που απαιτούσαν υποχρεωτική έδρα ή υποκατάστημα στην Ελλάδα, πενταετή αδιάλειπτη λειτουργία για όλα τα μέλη της ένωσης, καθώς και την εκτέλεση συναφούς έργου στην ημεδαπή. Οι εν λόγω όροι κρίθηκαν ότι περιορίζουν αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό και παραβιάζουν τις ενωσιακές αρχές της ίσης μεταχείρισης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.

Υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης κτιριακών εγκαταστάσεων και υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων (...)Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 505/2024 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(..)Ως προς τον διακωλυτικό λόγο που διατύπωσε το Κλιμάκιο περί μη νομιμότητας των τεθέντων με την οικεία διακήρυξη κριτηρίων ανάθεσης (βλ. σκέψη 20 της παρούσας, στοιχείο γ) η προσφεύγουσα και η παρεμβαίνουσα προβάλλουν ότι τα κριτήρια αυτά είναι νόμιμα, διότι αφενός μεν υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ των κριτηρίων επιλογής και των κριτηρίων ανάθεσης, αφού με τα τελευταία απαιτούνται επιπλέον παράμετροι έναντι των πρώτων, αφετέρου δε τα ως άνω κριτήρια ανάθεσης είναι πρόσφορα για την ανάδειξη της πλέον συμφέρουσας προσφοράς με βάση τη βέλτιστη σχέση ποιότητας - τιμής, καθόσον συνδέονται με τον τρόπο εκτέλεσης της σύμβασης, συντελούν δηλαδή στην ανάδειξη χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων της προσφοράς και όχι της εν γένει ικανότητας του προσφέροντος.	Τέλος, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι εφόσον η προσφεύγουσα αποδέχεται και δεν προσβάλλει τις κρίσεις του Κλιμακίου (βλ. παρ. 20 της παρούσας, στοιχεία α΄ και δ΄) ότι κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της σύμβασης δεν δύναται να ενεργοποιηθεί το προβλεφθέν από την οικεία διακήρυξη δικαίωμα προαίρεσης και ότι η προβλεφθείσα από την ίδια διακήρυξη ρήτρα αναπροσαρμογής δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμο έρεισμα για την αναπροσαρμογή του συμβατικού τιμήματος, οι κρίσεις αυτές εξακολουθούν να ισχύουν και δεσμεύουν την αναθέτουσα αρχή.	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί εν μέρει την 505/2024 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Προμήθεια Νωπών Κρεάτων, Πουλερικών και Παρασκευασμάτων Κρέατος(...) Με τις υπό κρίση προσφυγές ζητείται η ανάκληση της 304/2024 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.	Με τις ανωτέρω διατάξεις θεσπίζονται, προς διασφάλιση της αξιοπιστίας και αποτελεσματικότητας των διαδικασιών ανάθεσης των δημοσίων συμβάσεων, κανόνες που επιβάλλουν στις αναθέτουσες αρχές, κατά το προδιαγωνιστικό στάδιο σύνταξης των εγγράφων της σύμβασης, να τεκμηριώνουν τη σκοπιμότητα της προμήθειας που διενεργούν, δηλαδή να αναφέρουν στον οικείο «φάκελο δημόσιας σύμβασης» τα συγκεκριμένα στοιχεία που έλαβαν υπόψη για τον προσδιορισμό, κατά είδος και ποσότητα, των αναγκών τους για την ικανοποίηση των οποίων διενεργείται η προμήθεια των συγκεκριμένων ειδών, καθώς, επίσης, να τεκμηριώνουν τον προϋπολογισμό αυτής, δηλαδή να αναφέρουν τα στοιχεία που έλαβαν υπόψη τους για την κοστολόγηση των προμηθευόμενων ειδών και συνεπώς για τον καθορισμό της προϋπολογιζόμενης δαπάνης. Η ως άνω απαίτηση, σε συνδυασμό με την υποχρέωση των αναθετουσών αρχών να διασφαλίζουν τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των διατιθέμενων στις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων δημοσίων πόρων (άρθρο 18 του ν. 4412/2016), ανάγεται σε στοιχείο της ωριμότητας της σύμβασης (βλ. και άρθρο 49 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016), η έλλειψη του οποίου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια που πλήττει το κύρος της οικείας προκήρυξης και καθιστά μη νόμιμη τη διαδικασία ανάθεσης στο σύνολό της (ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 1061/2024 σκ. 6 και εκεί παρατεθείσα νμλγ). Κατόπιν όσων εκτέθηκαν ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στις σκέψεις 5 και 6 της παρούσας, λαμβάνοντας υπόψη και τα στοιχεία που προσκομίστηκαν συμπληρωματικώς από την αναθέτουσα αρχή, το Δικαστήριο κρίνει ότι η τελευταία έχει τηρήσει την κατ’ άρθρο 45 παρ. 3 περ. α΄ και β΄ του ν. 4412/2016, απαίτηση της αιτιολόγησης της αναγκαιότητας ως προς τις υπό προμήθεια ποσότητες και της τεκμηρίωσης των τιμών μονάδας του προϋπολογισμού της ελεγχόμενης σύμβασης για την προμήθεια νωπών κρεάτων για τις ανάγκες μονάδων του Στρατού Ξηράς και δεν συντρέχει ο πρώτος σχετικός διακωλυτικός λόγος που εντόπισε η προσβαλλόμενη πράξη.Για τους λόγους αυτούςΣυνεκδικάζει τις από 13.9.2024 (ΑΒΔ 6011/2024) και 16.9.2024 (ΑΒΔ 6016/2024) προσφυγές ανάκλησης της εταιρείας με την επωνυμία «..ΕΠΕ» και του Ελληνικού Δημοσίου, αντίστοιχα.Δέχεται τις προσφυγές αυτές και απορρίπτει την κατά αυτών και υπέρ της προσβαλλόμενης πράξης από 1.10.2024 ασκηθείσα παρέμβαση του οικονομικού φορέα με την επωνυμία «..».Ανακαλεί την 304/2024 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 

Με την προδικαστική προσφυγή η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της απόφασης του αναθέτοντος φορέα σχετικά με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών, την αναγνώριση του δικαιώματος συμμετοχής της και την ακύρωση του αποκλεισμού της. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης για τη λειτουργία και συντήρηση πληροφοριακών συστημάτων, καθώς και την ανάπτυξη νέων λογισμικών, με στόχο τον ψηφιακό μετασχηματισμό των διοικητικών λειτουργιών και τη βελτιστοποίηση της παροχής υπηρεσιών προς τους πολίτες, μέσω μιας ολοκληρωμένης αρχιτεκτονικής συστημάτων, ασφάλειας δεδομένων και τεχνικής υποστήριξης καθ' όλη τη διάρκεια της προβλεπόμενης περιόδου εκτέλεσης του έργου.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα εταιρεία ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που αφορά τον αποκλεισμό της από τον διαγωνισμό, καθώς και την αναστολή εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης, συντήρησης και αναβάθμισης συστημάτων πληροφορικής και δικτύων του δημόσιου φορέα, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης των υποδομών, της διαχείρισης εφαρμογών και της παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, με σκοπό τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας των πληροφοριακών συστημάτων, της ασφάλειας των δεδομένων και της συνεχιζόμενης ομαλής λειτουργίας των παρεχόμενων ψηφιακών υπηρεσιών προς τους πολίτες κατά τη διάρκεια της συμβατικής περιόδου.

Συμφωνία πλαίσιο, «Γωνιών Ανακύκλωσης για Διαλογή στην Πηγή με διαχωρισμό των ανακυκλώσιμων υλικών.(...)Εκδήλωση της αρχής της δημοσιονομικής βιωσιμότητας αποτελεί η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Η αρχή αυτή εξειδικεύεται, μεταξύ άλλων, στις αρχές της οικονομικότητας και της αποτελεσματικότητας, σύμφωνα με τις οποίες ελέγχεται, αναφορικά με την πρώτη, εάν κατά την εκπλήρωση των κατά νόμο σκοπών των δημοσίων φορέων τηρείται η, κατά το δυνατόν, ελάχιστη επιβάρυνση του προϋπολογισμού τους, αναφορικά δε με τη δεύτερη, η επίτευξη των συγκεκριμένων αντικειμενικών στόχων και των αποτελεσμάτων που έχουν εκ των προτέρων οριστεί. Όπως δε ρητά ορίζεται στο άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 4412/2016 (βλ. και άρθρα 45 παρ. 3 περ. στ΄ και 53 παρ. 1 και 2 περ. ε΄ και ια΄ του ίδιου νόμου), οι αρχές αυτές εφαρμόζονται και στις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων ώστε να διασφαλίζεται το ωφέλιμο αποτέλεσμα των αναλαμβανόμενων δράσεων, με τις πλέον οικονομικές λύσεις. Προς τούτο η αναθέτουσα Αρχή οφείλει να μεριμνά, κατά τη συμβατική της δράση, για την κατά το δυνατόν ηπιότερη χρέωση του προϋπολογισμού της, αποφεύγοντας υπέρμετρες και αδικαιολόγητες δημοσιονομικές επιβαρύνσεις, με τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων προμήθειας αγαθών, στις ενδεδειγμένες για την κάλυψη των αναγκών της ποσότητες και σε τιμές εύλογες και ανάλογες της ποιότητας των προμηθευομένων ειδών (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 2137/2020, Τμ. Μειζ. Συνθ. Ελ. Συν. 2590/2016, 4112/2015, 2296/2014, 2158/2013, Έβδομο Τμ. 13/2023 και VI Τμ. 739/2019, 406/2017, 2980/2015, 243/2014, 678/2012, 2754/2011). Η αναθέτουσα Αρχή οφείλει να μεριμνά ώστε από τα έγγραφα της σύμβασης να προκύπτουν κατά τρόπο σαφή οι επιδιωκόμενοι αντικειμενικοί στόχοι και τα λαμβανόμενα μέτρα προς επίτευξη των στόχων αυτών. Πρέπει, επίσης, να περιγράφεται με σαφήνεια ή έστω να προκύπτει επαρκώς το σχέδιο και ο τρόπος εκτέλεσης της σύμβασης, έτσι ώστε να διασφαλίζεται τόσο η επίτευξη των στόχων όσο και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Κατά γενικό κανόνα, η αρχή της αποτελεσματικότητας υπό την παραπάνω έννοια ελέγχεται εκ των υστέρων (ex post), διότι μόνο μετά την έναρξη υλοποίησης και, κυρίως, μετά το πέρας εκτέλεσης της σύμβασης μπορεί εξ αντικειμένου να κριθεί με ασφάλεια η επίτευξη ή μη των στόχων που τέθηκαν και των αποτελεσμάτων που επιδιώχθηκαν. Όλως εξαιρετικώς, η αρχή της αποτελεσματικότητας μπορεί να ελεγχθεί οριακά και κατά το προσυμβατικό στάδιο (ex ante). Αυτό μπορεί να συμβεί, ιδίως, όταν ο σχεδιασμός της δράσης από άποψη στόχων, μέσων και μεθόδου υλοποίησης είναι πρόδηλα πλημμελής ή ασαφής ή περιέχει λογικά άλματα ή σφάλματα. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που αν και έχουν τεθεί ή προκύπτουν οι σχετικοί αντικειμενικοί στόχοι, εντούτοις δεν προκύπτουν τα χρησιμοποιούμενα μέσα και η διαθεσιμότητα αυτών, καθώς και ο τρόπος που αυτά θα διασφαλίσουν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Ο έλεγχος αυτός, λαμβανομένου υπόψη ότι τέτοιας φύσης πλημμέλειες (ασάφειες ως προς τον εν γένει σχεδιασμό) μπορούν να θεραπευθούν από την αναθέτουσα Αρχή, η οποία δεν κωλύεται, μετά την άρση αυτών, να προκηρύξει εκ νέου το έργο, δεν συνιστά κρίση σκοπιμότητας αλλά επιτρεπτό προληπτικό έλεγχο νομιμότητας, που έχει ως δικαιολογητική βάση την προστασία του δημοσίου συμφέροντος μέσω διασφάλισης της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης των διατιθέμενων δημόσιων πόρων (Ολ. ΕλΣυν 1312/2022, Έβδομο Τμ. 367/2024). (...)	Συνεπώς, οι υπό κρίση προσφυγές ανάκλησης πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου και να επιτραπεί η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου της εκτελεστικής σύμβασης. Περαιτέρω, πρέπει να επιστραφεί το παράβολο που κατέβαλε η πρώτη κατά σειρά προσφεύγουσα για την άσκηση της προσφυγής της (βλ. άρθρα 336 παρ. 1 και 310 παρ. 1 του ν. 4700/2020).Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται τις προσφυγές. Ανακαλεί την 129/2024 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.