ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/62/2026
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Η απόφαση 0062/2026 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών κατά της 300/2025 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου, με την οποία είχε κωλυθεί η υπογραφή τροποποίησης της σύμβασης 3/2019 για την προμήθεια συστήματος επικοινωνιών και καταγραφής φωνής (VCRS). Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο συμβατικός χρόνος παράδοσης είχε λήξει αυτοδικαίως στις 30 Σεπτεμβρίου 2021 και δεν είχε παραταθεί νόμιμα. Επομένως, εφόσον η σύμβαση είχε καταστεί ανενεργή, δεν ήταν δυνατή η τροποποίησή της κατ' άρθρο 132 του ν. 4412/2016, το οποίο προϋποθέτει σύμβαση εν ισχύ. Για τον λόγο αυτό, το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και την παρέμβαση της ανάδοχης εταιρείας, επικυρώνοντας τη διαπίστωση του Κλιμακίου περί νομικού κωλύματος υπογραφής της τροποποιητικής σύμβασης.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/9/2023
Ζητείται η ανάκληση της 787/2022 Πράξης του Ζ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι το σχέδιο της «1ης συμπληρωματικής σύμβασης» για την «Αποκατάσταση ζημιών τμήματος του Δημοτικού Οδικού Δικτύου (...)Με δεδομένα αυτά και ενόψει όσων εκτίθενται ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι, με βάση τα εξωτερικά τυπικά της στοιχεία και την επικαλούμενη προς θεμελίωση της νομική βάση (άρθρο 132 παρ. 1 γ ‘ του ν. 4412/2016), η επίμαχη σύμβαση δεν αποτελεί νέα αυτοτελή απευθείας ανάθεση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016) μετά την λήξη της διάρκειας της αρχικής σύμβασης και την εξάντληση του οικονομικού της αντικειμένου, όπως κρίθηκε με την προσβαλλομένη. Αντιθέτως, η σύμβαση αυτή τροποποιεί την αρχική 14548/29.10.2020 σύμβαση, ενόσω αυτή τυπικά είναι σε ισχύ και διατηρεί οικονομικό αντικείμενο, με την πρόβλεψη εκπόνησης συμπληρωματικών μελετών που, κατά την κρίση της αναθέτουσας αρχής, απαιτούνται για την ολοκλήρωση του αρχικού συμβατικού αντικειμένου και την επίτευξη του επιδιωκομένου με τη σύμβαση αυτή σκοπού.Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την προσφυγή ανάκλησης. Ανακαλεί την 787/2022 Πράξη του Ζ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/166/2021
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου "1ης συμπληρωματικής" σύμβασης για την παροχή της υπηρεσίας «Λειτουργία εξοπλισμού επεξεργασίας απορριμμάτων ...», συμβατικής αξίας 922.480,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α.(....)Κατ' ακολουθίαν, δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και ως εκ τούτου δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με αντικείμενο «Λειτουργία εξοπλισμού επεξεργασίας απορριμμάτων …» για την επεξεργασία ποσότητας 22.175 τόνων αστικών μη επικίνδυνων απορριμμάτων, έναντι συμβατικού τιμήματος 922.480,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. (1.143.875,20 ευρώ συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.), υπό τον όρο ότι η αναθέτουσα αρχή θα λύσει μονομερώς τη σύμβαση με την έναρξη λειτουργίας της Ο.Ε.Δ.Α. …, για την οποία κατά την από 13.11.2020 συνεδρίαση του Δ.Σ. του Φ.Ο.Δ.Σ.Α. … Α.Ε. είχε εκτιμηθεί ότι απαιτείται χρονικό διάστημα έξι μηνών, ήδη δε, από γεγονότα γνωστά στο Δικαστήριο (17/2021 Πράξη Ε΄ Κλιμακίου) προκύπτει ότι η σχετική σύμβαση κατασκευής αυτής, που περιλαμβάνει και υπηρεσίες δοκιμαστικής λειτουργίας, έχει διέλθει θετικώς τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/385/2018 ΚΑΙ ΕΣ/ΚΛ.Ε/17/2021.
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/6/2026
Η απόφαση αφορά προσφυγή του Εθνικού Κέντρου Αποκατάστασης (ΕΚΑ) κατά της 15/2025 Πράξης Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης για τις υπηρεσίες φύλαξης των εγκαταστάσεών του. Το Εβδόμο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή την προσφυγή και την παρέμβαση της ανάδοχης εταιρείας, κρίνοντας ότι οι πλημμέλειες που είχαν επισημανθεί στη διαδικασία υπολογισμού του προϋπολογισμού και του δικαιώματος προαίρεσης είχαν θεραπευτεί ή ήταν επαρκώς τεκμηριωμένες. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και έκρινε ότι δεν υφίσταται πλέον κώλυμα για τη σύναψη της δημόσιας σύμβασης, επιτρέποντας την υπογραφή της.
ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1283/2025
Η απόφαση 1283/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε τις προσφυγές ανάκλησης του ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου και της αναδόχου εταιρείας. Οι προσφυγές ζητούσαν την ανάκληση της Πράξης 303/2025, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της 2ης τροποποίησης της σύμβασης λειτουργίας του ΧΥΤΑ Σύρου. Η τροποποίηση αφορούσε (α) τη μίσθωση φορτηγού με οδηγό για τη μεταφορά τεμαχισμένων ογκωδών, κρίνοντας ότι η υπηρεσία αυτή περιλαμβανόταν ήδη στην αρχική σύμβαση ή δεν ήταν απρόβλεπτη. (β) πρόσθετες εργασίες για την αντικατάσταση της τεχνολογίας SBR με Αντίστροφη Ώσμωση (RO) στην Εγκατάσταση Επεξεργασίας Στραγγισμάτων, κρίνοντας ότι αυτές συνιστούσαν νέες, ουσιώδεις εργασίες, μη αιτιολογημένες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων. Το Δικαστήριο επικύρωσε την κρίση του Κλιμακίου, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων.
ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤΑΜ.ΣΥΝΘ/1213/2020
Αποκατάσταση ζημιών από φυσικές καταστροφές...ζητείται η ανάκληση της 607/2019 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι αποτελεί εγγενές στοιχείο της διακήρυξης δημόσιου έργου αποκατάστασης οδοστρωμάτων ο ακριβής γεωγραφικός προσδιορισμός και η έκταση των παρεμβάσεων, ώστε, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης, όπως εν προκειμένω, να είναι δυνατός ο έλεγχος τυχόν μη επιτρεπόμενης επέκτασης του τεχνικού αντικειμένου του έργου ή η τυχόν επικάλυψη εργασιών. Τέτοιος όμως προσδιορισμός δεν αποδεικνύεται ότι έγινε εν προκειμένω. Για τον λόγο δε αυτό δεν είναι δυνατό να ελεγχθεί και ο ισχυρισμός του αιτούντος Δήμου, σύμφωνα με τον οποίο μέρος των προς αποκατάσταση με τη συμπληρωματική σύμβαση βλαβών έγινε ορατό μετά την έναρξη εκτέλεσης της αρχικής σύμβασης, ο οποίος σε κάθε περίπτωση προβάλλεται εν προκειμένω αορίστως.Τέλος, το Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι οι κανόνες έντεχνης εκτέλεσης ενός έργου επιτάσσουν στην αναθέτουσα αρχή, εφόσον μεσολαβήσουν, ως εν προκειμένω, μεταβολές στα τεχνικά χαρακτηριστικά και δεδομένα επί των οποίων ο σχεδιασμός του υπό ανάθεση έργου στηρίχθηκε, να γίνεται επικαιροποίηση ή εκ νέου εκπόνηση της σχετικής μελέτης. Όπως δε ορθώς επισημαίνεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, εφόσον κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος Δήμου η επικαιροποίηση αυτή δεν ήταν δυνατή, έπρεπε για την εκτέλεση των περιλαμβανόμενων στη συμπληρωματική σύμβαση εργασιών είτε να γίνει νέα πρόταση προς την Περιφέρεια για τη χρηματοδότησή τους σε βάρος πιστώσεων είτε να αναζητηθεί άλλος τρόπος χρηματοδότησης.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν συντρέχουν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις τροποποίησης της σύμβασης και η κρινόμενη αίτηση αναθεώρησης πρέπει να απορριφθεί.Απορρίπτει την αίτηση αναθεώρησης.
ΕΛ/ΣΥΝ/ΤΜ.6/4923/2013
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:(...)Κατ΄ ακολουθίαν αυτών πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση ανάκλησης και να ανακληθεί η 224/2013 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω. Συνακόλουθα δύναται να υπογραφούν οι συμβάσεις μεταξύ του ΤΕΙ Κρήτης και της εταιρίας «......» υπό τον όρο της απάλειψης από τον όρο 2 της σύμβασης που αφορά στην εκμετάλλευση των εστιατορίων του ΤΕΙ Κρήτης της φράσης «Η σύμβαση μπορεί να παραταθεί μετά από αιτιολογημένη πρόταση του Συμβουλίου της Σπουδαστικής Λέσχης και απόφαση του Συμβουλίου του ΤΕΙ Κρήτης» και από τον όρο 4 της σύμβασης που αφορά στην εκμετάλλευση των Κυλικείων αυτού της φράσης «Η σύμβαση μπορεί να παραταθεί μετά από αιτιολογημένη πρόταση του Συμβουλίου της Σπουδαστικής Λέσχης και απόφαση της Συνέλευσης του ΤΕΙ Κρήτης».Ανακαλεί την 224/2013 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1389/2025
Η απόφαση 1389/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή ανάκλησης της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και την υπέρ αυτής παρέμβαση της ένωσης οικονομικών φορέων. Η ΑΑΔΕ ζητούσε την ανάκληση της 329/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου τροποποίησης της 540/2022 σύμβασης για την «Υλοποίηση αλλαγών σε Πληροφοριακά Συστήματα της ΑΑΔΕ». Η τροποποίηση περιλάμβανε αύξηση του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης κατά 45% (2.879.550,00 ευρώ). Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, διότι οι αιτούμενες υπηρεσίες δεν είναι νέες ή τεχνικά αναγκαίες για την ολοκλήρωση του αρχικού έργου, δεδομένου ότι η αρχική σύμβαση κάλυπτε ήδη τη συνεχή προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ σε νομοθετικές μεταβολές. Η αύξηση του αντικειμένου κρίθηκε ουσιώδης και μη επιτρεπτή.
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1562/2025
Η απόφαση 1562/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης της εταιρείας Α.Ε. κατά της Πράξης 224/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία μπλόκαρε την υπογραφή σύμβασης προμήθειας 25 πυροσβεστικών αεροσκαφών προϋπολογισμού 154.858.600 ευρώ. Η προσφυγή ζητούσε την άρση του κωλύματος που είχε διαγνωστεί λόγω ύπαρξης ενδείξεων στρέβλωσης του ανταγωνισμού και απόκρυψης πληροφοριών από την προσωρινή ανάδοχο. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρόλο που ο λόγος αποκλεισμού περί στρέβλωσης του ανταγωνισμού ίσως θεραπεύτηκε μέσω των μέτρων αυτοκάθαρσης που έλαβε η Διενεργούσα Αρχή, η Αρχή παρέλειψε να εξετάσει ρητά και ειδικά τον αυτοτελή λόγο αποκλεισμού της απόκρυψης πληροφοριών (άρθρο 74 παρ. 4 περ. ζ' του ν. 4412/2014). Αυτή η παράλειψη κρίθηκε ως ουσιώδης πλημμέλεια, καθιστώντας μη νόμιμη τη νέα κατακυρωτική απόφαση, και συνεπώς, η υπογραφή της σύμβασης εξακολουθεί να κωλύεται.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1222/2022
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Ζητείται η ανάκληση της 235/2022 Πράξης του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου «παράτασης» της ... σύμβασης, με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού των χώρων εντός και εκτός του «…» (εφεξής: ….), καθώς και του περιβάλλοντος χώρου αυτών, για έξι (6) μήνες, συμβατικού ποσού για το χρονικό διάστημα της παράτασης 1.068.699,76 ευρώ πλέον Φ.Π.Α.(....)Εν όψει αυτών, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη τα ως άνω δεδομένα αυξημένου κινδύνου μετάδοσης της μολυσματικής νόσου του κορωνοϊού και συνεκτιμώντας τις συνθήκες της ένδικης υπόθεσης και, ειδικότερα, την ανάγκη αποφυγής της έκθεσης σε κίνδυνο της υγείας των νοσηλευομένων στο …. ασθενών και του προσωπικού του Νοσοκομείου από την αιφνίδια διακοπή της παροχής υπηρεσιών καθαριότητας, που θα είχε ως επακόλουθο η μη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, κρίνει ότι συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος, που δικαιολογούν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, τη σύναψη της σύμβασης αυτής.Ανακαλεί την 235/2022 Πράξη του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΚΛ.Ζ/142/2021.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1164/2023
ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΤΟΛΩΝ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ(...) Επιδιώκεται η ανάκληση της 250/2023 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Νομίμως, καταρχάς, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τις ένδικες προσφυγές, επιχειρείται εισαγωγή της προβλεπόμενης στην παρ. 9α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 ρήτρας (τύπου) αναπροσαρμογής τιμών στη 2η εκτελεστική σύμβαση της 0005Α/21 ΣΠ. Τούτο, διότι η εισαγωγή της ρήτρας αυτής το πρώτον στην εκτελεστική σύμβαση καθίσταται, κατ΄ εξαίρεση, δυνατή, λόγω και της λήξης ισχύος της 0005Α/21 ΣΠ (από 9.4.2023), κατ΄ εφαρμογή της ρητής σχετικής δυνατότητας που εισήχθη με την παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4965/2022. Περαιτέρω, ως προς την ελεγχόμενη τροποποίηση της από 2.9.2022 (2ης) εκτελεστικής σύμβασης της 0005Α/21 ΣΠ, δια της εισαγωγής με το άρθρο 16 ρήτρας αναπροσαρμογής των τιμών των συμβατικών ειδών, το Δικαστήριο κρίνει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις και οι όροι εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, όπως ισχύει, καθώς και αυτών της παρ. 9α του άρθρου 53 του ίδιου νόμου.