ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/15/2019

Η απόφαση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αριθμός 48/2020 αφορά τη διατύπωση γνώμης επί του άρθρου 42 του ν. 4760/2020, το οποίο ρυθμίζει την παράταση συμβάσεων προμήθειας ειδών αρτοτροφοδοσίας για σωφρονιστικά καταστήματα και συναφείς δομές. Η Αρχή, ασκώντας τη γνωμοδοτική της αρμοδιότητα, έκρινε ομόφωνα ότι η επίμαχη διάταξη εγείρει σοβαρά ζητήματα ασυμβατότητας τόσο με τις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου για τις δημόσιες συμβάσεις όσο και με το ισχύον εθνικό πλαίσιο του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισήμανε ότι η παράταση αυτή συνιστά ουσιώδη τροποποίηση των αρχικών συμβάσεων, η οποία αυξάνει το φυσικό και οικονομικό τους αντικείμενο κατά παράβαση των αρχών της ίσης μεταχείρισης, της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, ενώ τόνισε ότι οι εθνικές ρυθμίσεις δεν μπορούν να παρακάμπτουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η υπ' αριθμόν 2/2019 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σχετικά με σχέδιο τροπολογίας στο νόμο 4504/2017. Η Αρχή γνωμοδότησε αρνητικά επί της προτεινόμενης τροπολογίας, η οποία επιδίωκε την αντικατάσταση της ΕΑΑΔΗΣΥ από τη Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων (ΡΑΛ) στις διατάξεις του άρθρου 105. Η ΕΑΑΔΗΣΥ επισήμανε ότι οι συμβάσεις διαχείρισης αποβλήτων πλοίων δεν αποτελούν δημόσιες συμβάσεις κατά την έννοια του ν. 4412/2016 αλλά συστήματα αδειοδότησης. Τόνισε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση είναι ατελής και θα έπρεπε να συνοδεύεται από παράλληλη αποσαφήνιση της σχέσης των διατάξεων με τον ν. 4412/2016, ώστε να αποφευχθούν νομικά και ερμηνευτικά προβλήματα σχετικά με τη φύση των εν λόγω συμβάσεων και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων.

«Οδηγίες για την παράταση των συμβάσεων αρτοτροφοδοσίας που ήταν σε ισχύ την 30-6-2020 στο πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 105 του ν.4714/2020 (Α΄ 148)»ΑΔΑ:ΨΩΧΑ46ΜΤΛΒ-5Μ5

Η γνωμοδότηση Α7/2019 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά την παράταση των συμβάσεων σίτισης φοιτητών του πρώην Τ.Ε.Ι. Στερεάς Ελλάδας (υπ' αριθμ. 40/2018 και 41/2018). Η παράταση προτείνεται από το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων λόγω κατεπείγουσας ανάγκης, εξαιτίας της διαδοχής του Τ.Ε.Ι. από άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα και καθυστερήσεων στον ανοικτό διαγωνισμό 3885/12.06.2018. Η Αρχή επισημαίνει ότι η παράταση αυτή πρέπει να γίνεται με αυστηρή επιφύλαξη των διατάξεων του ενωσιακού δικαίου και του ν. 4412/2016, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την ουσιώδη τροποποίηση όρων αρχικών συμβάσεων χωρίς νόμιμο έρεισμα.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) σχετικά με προτεινόμενη νομοθετική διάταξη του Υπουργείου Τουρισμού. Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά τη δυνατότητα απευθείας σύναψης συμβάσεων μίσθωσης χώρου ή χρόνου σε μέσα μαζικής επικοινωνίας από τον ΕΟΤ για την τουριστική προβολή της Ελλάδας, καθώς και τη διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων σε τρίτες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω αναλογικής εφαρμογής των διατάξεων του Υπουργείου Εξωτερικών. Η Αρχή εκτιμά τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων, υπογραμμίζοντας ότι οι συμφωνίες αυτές πρέπει να συνάδουν με τις αρχές του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων και να μην εισάγουν αποσπασματικές ή αόριστες εξαιρέσεις. Τονίζεται επίσης η ανάγκη σαφήνειας στο ρυθμιστικό πεδίο των συμβάσεων και η ορθή τήρηση των κανόνων ανταγωνισμού και διαφάνειας, ειδικά όταν πρόκειται για αναθέσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου 4412/2016.

Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων γνωμοδότησε ομόφωνα, παρέχοντας σύμφωνη γνώμη επί του σχεδίου κοινής υπουργικής απόφασης για την τροποποίηση της υπ' αριθμ. 50025/2018 ΚΥΑ, σχετικά με τη μεταφορά μαθητών δημόσιων σχολείων από τις Περιφέρειες. Η τροποποίηση αφορά την προσθήκη δυνατότητας μεταφοράς μαθητών από ιδιώτες μεταφορείς σε ορεινές, δύσβατες ή νησιωτικές περιοχές, λόγω έλλειψης μεταφορικών μέσων δημόσιας χρήσης. Η Αρχή επισήμανε ότι οι συμβάσεις αυτές φέρουν τα χαρακτηριστικά δημόσιας σύμβασης, οπότε οι Περιφέρειες, ως αναθέτουσες αρχές, οφείλουν να ακολουθούν τις διατάξεις του ν. 4412/2016 για τη διαδικασία ανάθεσης, εφόσον προβαίνουν σε επιλογή μέσω συγκριτικής αξιολόγησης προσφορών.

Η υπ' αριθμ. Γ5/2020 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στη διατύπωση σύμφωνης γνώμης επί σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων, κατ' εξουσιοδότηση του ν. 4601/2019 και σε εναρμόνιση με την Οδηγία 2014/55/ΕΕ. Η ρύθμιση καθορίζει την αρχιτεκτονική του δικτύου ηλεκτρονικής διακίνησης τιμολογίων, τις τεχνικές προϋποθέσεις διαλειτουργικότητας και ασφάλειας, καθώς και τον ρόλο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης (Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ.) ως Εθνικής Αρχής PEPPOL. Η Αρχή, κατά τη συνεδρίαση της 8ης Απριλίου 2020, γνωμοδότησε ομόφωνα υπέρ της έκδοσης της απόφασης, προτείνοντας παράλληλα αναγκαίες βελτιώσεις και διορθώσεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ενιαία εφαρμογή των μέτρων και την πρόβλεψη μεταβατικής περιόδου για την προσαρμογή των συστημάτων των αναθετουσών αρχών προς διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων γνωμοδότησε θετικά επί του σχεδίου «Διαδικασίας Διοίκησης και Εκτέλεσης Έργων» της εταιρείας Δ.Ε.Δ.Α. Α.Ε., κατόπιν αιτήματος της τελευταίας. Η Αρχή εξέτασε τη νομιμότητα του αιτήματος, επιβεβαιώνοντας την αρμοδιότητά της δυνάμει του ν. 4013/2011, καθώς η εταιρεία αποτελεί αναθέτοντα φορέα που δραστηριοποιείται στον τομέα της ενέργειας. Παρά τη θετική γνώμη, η Αρχή επισήμανε σειρά διορθώσεων και συμπληρώσεων που πρέπει να ενσωματωθούν στο κείμενο του Κανονισμού, αφορώσες κυρίως στην ορολογία, τις αρμοδιότητες των οργάνων, τις διαδικασίες εκτέλεσης έργων, την υπεργολαβία και τις εγγυήσεις, προκειμένου το τελικό κείμενο να ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις διατάξεις του ν. 4412/2016 και την ενωσιακή νομοθεσία.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σχετικά με προτεινόμενη τροπολογία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για τον ν. 4332/2015. Η τροπολογία αφορά την παράταση έως τις 31.12.2020 της δυνατότητας σύναψης συμβάσεων με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την κάλυψη έκτακτων αναγκών που σχετίζονται με την υποδοχή και φιλοξενία προσφύγων. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα του «τεκμηρίου» κατεπείγουσας ανάγκης με το ενωσιακό δίκαιο, υπογραμμίζοντας ότι οι σχετικές ανάγκες είναι πλέον διαρκείς και απαιτούν προγραμματισμό μέσω ανοικτών διαγωνιστικών διαδικασιών. Επίσης, επισημαίνει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση στερείται σαφήνειας και ενέχει κινδύνους για τη διαφάνεια των δημόσιων συμβάσεων, καθώς οι εξαιρετικές διαδικασίες πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά και να αιτιολογούνται ειδικά ανά περίπτωση, αντί να δημιουργούνται γενικά τεκμήρια που καταργούν τον έλεγχο νομιμότητας.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σχετικά με σχέδιο τροπολογίας για την παράταση έως τις 31.12.2018 της ισχύος των διατάξεων του άρθρου 132 παρ. 6α του ν. 4270/2014. Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά την κάλυψη ανελαστικών και έκτακτων λειτουργικών αναγκών της Ελληνικής Αστυνομίας, επιτρέποντας κατά παρέκκλιση των γενικών κανόνων τη διενέργεια πρόχειρων διαγωνισμών και απευθείας αναθέσεων για προμήθειες και υπηρεσίες μέχρι τα καθορισμένα όρια ποσών ανά ανάθεση. Η Αρχή, αν και αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες της αποστολής της ΕΛ.ΑΣ., εκφράζει την πάγια αντίθεσή της στη δημιουργία ειδικών εξαιρετικών καθεστώτων στον χώρο των δημοσίων συμβάσεων, υπογραμμίζοντας ότι ο ισχύων νόμος 4412/2016 παρέχει ήδη επαρκή νομικά εργαλεία για την αντιμετώπιση επειγουσών αναγκών, ενώ επισημαίνει τη δυνατότητα εφαρμογής των κριτηρίων για λειτουργική ανεξαρτησία των μονάδων.