ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/2/2019

Η υπ' αριθμόν 10/2017 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) με ημερομηνία 12 Απριλίου 2017, αφορά την επεξεργασία σχεδίου τροπολογίας στο άρθρο 6, παρ. 2 του ν. 4412/2016. Το ζητούμενο της τροπολογίας είναι η εξειδίκευση των κριτηρίων και προϋποθέσεων για τον ορισμό «χωριστής επιχειρησιακής μονάδας» εντός των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, η οποία είναι ανεξάρτητα υπεύθυνη για τις συμβάσεις της. Η Αρχή κρίνει αναγκαία την αποσαφήνιση αυτών των εννοιών βάσει των κατευθύνσεων της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης δεν πρέπει να υποκαθιστά τυπικούς νόμους ή προεδρικά διατάγματα σε θέματα που αφορούν οργανωτικές δομές και οργανογράμματα φορέων, ενώ τονίζει την ανάγκη συνεκτίμησης των κανόνων του δημόσιου λογιστικού (ν. 4270/2014) για την εύρυθμη εφαρμογή της διάταξης.

Η υπ' αριθμόν Α3/2018 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί σχεδίου τροπολογίας για το πρόγραμμα «Σχολικά Γεύματα» του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Το σχέδιο προτείνει την προσθήκη δύο παραγράφων στο άρθρο 12 του ν. 4455/2017 προκειμένου να αντιμετωπιστούν γραφειοκρατικές δυσχέρειες κατά την παραλαβή των γευμάτων σε σχολικές μονάδες, ιδίως στα μονοθέσια σχολεία, και να επιταχυνθεί η αποπληρωμή των αναδόχων. Η Αρχή εκφράζει επιφυλάξεις για τις διατάξεις που αφορούν τη συγκρότηση συλλογικών οργάνων παραλαβής σε σχέση με το ν. 4412/2016 και επισημαίνει ζητήματα σχετικά με την αναδρομικότητα της ρύθμισης, προτείνοντας παράλληλα την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των οργάνων και νομοτεχνικές βελτιώσεις για τη διασφάλιση της νομιμότητας κατά την εκτέλεση της σύμβασης.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) γνωμοδοτεί αρνητικά επί τροπολογίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η ρύθμιση αφορούσε τη δυνατότητα ανάθεσης υπηρεσιών δακοκτονίας για το έτος 2021 στους προσωρινούς μειοδότες πριν την ολοκλήρωση των διαγωνισμών. Η Αρχή έκρινε ότι η πρόταση παγιώνει ένα εξαιρετικό καθεστώς που αποκλίνει από τους γενικούς κανόνες του ν. 4412/2016 και εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο, τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Το έγγραφο αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) σχετικά με σχέδιο Υπουργικής Απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών. Η απόφαση αποσκοπεί στον καθορισμό συντελεστών αναθεώρησης τιμών για δημόσια έργα, λόγω των μεγάλων αποκλίσεων στις τιμές υλικών κατασκευής (όπως χάλυβας, χαλκός, αλουμίνιο, άσφαλτος κ.λπ.) σε σχέση με το τρίμηνο δημοπράτησης, εξαιτίας της πανδημίας COVID-19 και των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα. Παράλληλα, προβλέπεται η αναπροσαρμογή του σταθερού συντελεστή «σ1» από 0,12 σε 0,07, ώστε να μειωθεί η περικοπή της αναθεώρησης και να ανταποκρίνονται οι συντελεστές καλύτερα στις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς και το πραγματικό κόστος των συμβάσεων. Η Αρχή παρέχει ομόφωνα τη σύμφωνη γνώμη της, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη για αποσαφήνιση του πεδίου εφαρμογής και τη διασφάλιση της διαφάνειας κατά την υλοποίηση της απόφασης στις εκκρεμείς συμβάσεις.

Η υπ' αριθμόν 5/2017 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αφορά το αίτημα του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης σχετικά με σχέδιο τροπολογίας για το πρόγραμμα «Σχολικά Γεύματα». Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας και επισιτιστικής ανασφάλειας σε μαθητές της πρωτοβάθμιας δημόσιας εκπαίδευσης. Η Αρχή εξέτασε τη νομιμότητα της πρόβλεψης για προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης για χρονικό διάστημα τριών μηνών, προκειμένου να καλυφθούν άμεσες διατροφικές ανάγκες, κρίνοντας ότι η προτεινόμενη ρύθμιση δεν προσκρούει στο ενωσιακό δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων. Η γνωμοδότηση επισημαίνει τη σημασία της τήρησης των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης κατά την ανάθεση των συγκεκριμένων υπηρεσιών.

Η απόφαση Α28/2020 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά τη διατύπωση γνώμης επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την ηλεκτροκίνηση. Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα διατάξεων που αφορούν δημόσιες συμβάσεις, την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161 για τα καθαρά οχήματα και τη θέσπιση ελάχιστων ποσοστώσεων. Προτείνονται διορθώσεις σχετικά με τη χρήση προγραμματικών συμβάσεων, την αποσαφήνιση των μοντέλων αγοράς και της ορολογίας περί κριτηρίων ανάθεσης και ποιοτικής επιλογής.

Επιπτώσεις στις υπό εξέλιξη συμβάσεις προμήθειας οπλικών συστημάτων και αντισταθμιστικών ωφελημάτων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, λόγω έναρξης της ποινικής διαδικασίας κατά οργάνων και εκπροσώπων εμπλεκόμενων εταιρειών (ως προμηθευτριών ή υποκατασκευαστριών) για τη διερεύνηση και αξιολόγηση διάφορων ποινικά κολάσιμων πράξεων σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
1. Το Ελληνικό Δημόσιο δύναται άμεσα να στραφεί κατά των αστικώς υπευθύνων φυσικών προσώπων ή εμπλεκόμενων εταιριών και να αναζητήσει την ανόρθωση κάθε ζημίας του, πρωτίστως δε το σύνολο των παράνομων πληρωμών, που μη νόμιμα προσαύξησαν το τίμημα κάθε σύμβασης, καθώς και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. 2. Δεν μπορεί να ανασταλεί ή να διακοπεί η εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων του Ελληνικού Δημοσίου/ Υπ. Εθν. Άμυνας, εφόσον οι εν λόγω συμβάσεις δεν έχουν ακυρωθεί με τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις και οι εταιρείες συνεχίζουν να εκπληρώνουν τις δικές τους συμβατικές υποχρεώσεις. 3. Δεν επηρεάζει την εξέλιξη των συμβάσεων η διαβίβαση των διοικητικών φακέλων με τις ευρισκόμενες σε εξέλιξη συμβάσεις προμήθειας οπλικών συστημάτων ή αντισταθμιστικών ωφελημάτων στις ανακριτικές αρχές, χωρίς την ύπαρξη υπονοιών ή ακόμα έστω και αν υπάρχουν υπόνοιες ή απλή πληροφόρηση για τέλεση αξιόποινων πράξεων. 4. Η έκδοση αμετάκλητης καταδικαστικής απόφασης μπορεί να επηρεάσει ποικιλοτρόπως την εξέλιξη τέτοιων συμβάσεων, καθόσον το Δημόσιο δύναται να ζητήσει με αγωγή, ανταγωγή ή ένσταση από το αρμόδιο δικαστήριο, την ακύρωση της σχετικής σύμβασης και την ανόρθωση των ζημιών που υπέστη. (ομόφωνα)

Δυνατότητα επιβολής κράτησης 0,10% υπέρ της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) στις Συμβάσεις Παραχώρησης Αυτοκινητοδρόμων, των οποίων οι συμφωνίες Τροποποίησης κυρώθηκαν με το Ν. 4219/2013.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Η υπ' αριθμ. 5143/5-12-2014 Απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, η οποία εξεδόθη κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 4 παρ. 3 του Ν. 4013/2011 «περί σύστασης της ΕΑΑΔΗΣΥ», όπως ισχύει, δεν έχει εφαρμογή επί των Συμβάσεων Παραχώρησης που συνήφθησαν προ της έναρξης ισχύος του Ν. 4013/2011 και των οποίων οι Συμφωνίες Τροποποίησης κυρώθηκαν με το Ν. 4219/2013. (ομοφ.)

Η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της απόφασης που έκανε δεκτή την προσφορά της παρεμβαίνουσας στον διαγωνισμό για τη σύμβαση υπηρεσιών καθαριότητας (συνολικής αξίας 3.225.806,45 € άνευ ΦΠΑ), η οποία υποδιαιρείται σε δύο (2) τμήματα. Κατηγορεί την προσφορά της παρεμβαίνουσας για παράβαση τεχνικών κριτηρίων (άρθρα 2.2.6, 2.4.3.2 και Παραρτήματα Ι-ΙΙ της Διακήρυξης), εσφαλμένο υπολογισμό εργατικού κόστους (άρθρα ν. 539/1945 και 4504/1966) και έλλειψη δηλώσεων για διοικητικό κόστος/κρατήσεις (άρθρο 68 ν. 3863/2010). Αμφισβητεί ιδίως την έλλειψη τεκμηρίωσης για επαρκή εμπειρία σε συμβάσεις καθαριότητας και τεχνική ικανότητα για εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Η Γνώμη Α13/2021 της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σχέδιο τροπολογίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για την αυτοδίκαιη παράταση των συμβάσεων καθαριότητας των Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας, των οποίων οι διαγωνισμοί για το 2022 εκκρεμούν. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο (ν. 4412/2016), καθώς συνιστά ουσιώδη τροποποίηση χωρίς πρόβλεψη στις αρχικές συμβάσεις, η οποία ισοδυναμεί με απευθείας ανάθεση. Τονίζεται η ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς η πανδημία δεν μπορεί πλέον να δικαιολογεί διαρκώς εξαιρετικές διαδικασίες.