ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/48/2020

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων γνωμοδότησε ομόφωνα αρνητικά σχετικά με τη νομιμότητα προτεινόμενων διατάξεων του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Οι διατάξεις αφορούσαν την παράταση συμβάσεων προμήθειας ειδών αρτοτροφοδοσίας για σωφρονιστικά καταστήματα, καθώς και την παράταση της σύμβασης για την ηλεκτρονική επιτήρηση υποδίκων και καταδίκων. Η Αρχή επισήμανε ότι οι εν λόγω ρυθμίσεις, οι οποίες εισάγουν ουσιαστική αύξηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, ενδέχεται να παραβιάζουν τον ν. 4412/2016 και τις αρχές περί διαφάνειας και ελεύθερου ανταγωνισμού. Επιπλέον, κρίθηκε ότι η πρόβλεψη για αναδρομική ισχύ των συμβάσεων στερείται νομικού ερείσματος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διεξαγωγή νέων διαγωνιστικών διαδικασιών αντί για κατά παρέκκλιση παρατάσεις.

«Οδηγίες για την παράταση των συμβάσεων αρτοτροφοδοσίας που ήταν σε ισχύ την 30-6-2020 στο πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 105 του ν.4714/2020 (Α΄ 148)»ΑΔΑ:ΨΩΧΑ46ΜΤΛΒ-5Μ5

Η υπ' αριθμόν 2/2019 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σχετικά με σχέδιο τροπολογίας στο νόμο 4504/2017. Η Αρχή γνωμοδότησε αρνητικά επί της προτεινόμενης τροπολογίας, η οποία επιδίωκε την αντικατάσταση της ΕΑΑΔΗΣΥ από τη Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων (ΡΑΛ) στις διατάξεις του άρθρου 105. Η ΕΑΑΔΗΣΥ επισήμανε ότι οι συμβάσεις διαχείρισης αποβλήτων πλοίων δεν αποτελούν δημόσιες συμβάσεις κατά την έννοια του ν. 4412/2016 αλλά συστήματα αδειοδότησης. Τόνισε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση είναι ατελής και θα έπρεπε να συνοδεύεται από παράλληλη αποσαφήνιση της σχέσης των διατάξεων με τον ν. 4412/2016, ώστε να αποφευχθούν νομικά και ερμηνευτικά προβλήματα σχετικά με τη φύση των εν λόγω συμβάσεων και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων.

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά διατάξεις σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Η Αρχή εκφέρει παρατηρήσεις σχετικά με την παράταση έως το 2021 της δυνατότητας σύναψης δημοσίων συμβάσεων κατά παρέκκλιση της νομοθεσίας για την αντιμετώπιση των προσφυγικών ροών. Επισημαίνεται ο κίνδυνος ασυμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο λόγω της γενικευμένης χρήσης της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, η οποία πρέπει να αποτελεί εξαίρεση και να αιτιολογείται ειδικώς. Επίσης, η Αρχή σχολιάζει τον χαρακτηρισμό συμβάσεων πληροφοριακών συστημάτων ως απορρήτων, τονίζοντας την ανάγκη συσταλτικής ερμηνείας και επαρκούς τεκμηρίωσης για την προστασία των ουσιωδών συμφερόντων ασφαλείας της χώρας.

Η απόφαση αφορά το αίτημα του Δήμου Αγρινίου για προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, για την προμήθεια 'Φρέσκων Ψαριών' προϋπολογισμού 24.850,00€ χωρίς Φ.Π.Α. Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) έδωσε σύμφωνη γνώμη, αφού διαπίστωσε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις νόμου, δηλαδή ότι προηγήθηκε ανοικτός διαγωνισμός ο οποίος απέβη άγονος, δεν τροποποιήθηκαν ουσιωδώς οι όροι της σύμβασης και δεν υπήρχαν καταλληλες προσφορές. Ο διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας (Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.) και αφορούσε τη προμήθεια ειδών σίτισης συνολικού προϋπολογισμού 682.241,00€ χωρίς Φ.Π.Α. Η Αρχή τόνισε τη νομιμότητα της διαδικασίας και την απουσία ουσιωδών πλημμελειών, ενώ επισήμανε την ανάγκη δικαιολόγησης όρων για εγχώρια προϊόντα σύμφωνα με το άρθρο 54 του ν. 4412/2016.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) διατυπώνει τη γνώμη της επί προτεινόμενης διάταξης του Υπουργείου Εργασίας σχετικά με την αυτοδίκαιη παράταση της σύμβασης τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών (ΙΚΑΝΕΤ) του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ έως την 31η Μαρτίου 2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση αποτελεί ουσιώδη και επαναλαμβανόμενη τροποποίηση συμβατικών όρων χωρίς σχετική πρόβλεψη στην αρχική σύμβαση. Συμπεραίνει ότι η διάταξη εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο δημοσίων συμβάσεων (ν. 4412/2016), καθώς παραβιάζει τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, υποκαθιστώντας τη νέα διαγωνιστική διαδικασία με απευθείας ανάθεση μέσω νομοθετικής παράτασης.

Η Γνώμη Α13/2021 της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σχέδιο τροπολογίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για την αυτοδίκαιη παράταση των συμβάσεων καθαριότητας των Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας, των οποίων οι διαγωνισμοί για το 2022 εκκρεμούν. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο (ν. 4412/2016), καθώς συνιστά ουσιώδη τροποποίηση χωρίς πρόβλεψη στις αρχικές συμβάσεις, η οποία ισοδυναμεί με απευθείας ανάθεση. Τονίζεται η ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς η πανδημία δεν μπορεί πλέον να δικαιολογεί διαρκώς εξαιρετικές διαδικασίες.

Γνωμοδοτικό Συμβούλιο Δημοσίων Κτημάτων – Αίτηση θεραπείας – Γνωμοδότηση – Προθεσμία.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Η θεσπιζομένη με το άρθρο 8 του ΑΝ 1539/1938 προθεσμία, εντός της οποίας το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο Δημοσίων Κτημάτων (Γ.Σ.Δ.Κ.) έχει αρμοδιότητα να κρίνει επί αιτήσεως θεραπείας του ιδιώτη, που αξιώνει εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου κατά του Ελληνικού Δημοσίου, πριν εγείρει την σχετική αγωγή, έχει την έννοια ότι, μετά την παρέλευσή της, δεν δεσμεύεται πλέον ο ιδιώτης, αλλά μπορεί να ενεργήσει δικαστικώς, ασκώντας τη σχετική κατά του Δημοσίου αγωγή, ως προς το Συμβούλιο, όμως, δεν επιφέρει αποκλεισμό αυτού να επιληφθεί της αιτήσεως και μετά την παρέλευση αυτής, αλλά συνιστά έντονη υπόδειξη χάριν της ταχύτερης επιλύσεως των διαφορών, να προσπαθήσει να περατώσει τη διοικητική διαδικασία εντός του 6μήνου ή, κατά παράταση, του 9μήνου, ώστε να αποφευχθεί η χρονοβόρα και δαπανηρή δικαστική διαδικασία. Έτσι το Γ.Σ.Δ.Κ. διατηρεί την αρμοδιότητα και νομίμως επιλαμβάνεται, και μετά την παρέλευση της 6μηνης ή 9μηνης (κατά παράταση) προθεσμίας, της έρευνας και διακριβώσεως της αληθείας αιτήσεως θεραπείας του άρθρου 8 του ΑΝ 1539/1938, είτε αυτή έχει κοινοποιηθεί προ της ασκήσεως της εκκρεμούς ήδη ενώπιον του αρμοδίου δικαστηρίου σχετικής αγωγής, είτε έχει κοινοποιηθεί μετά την άσκηση αυτής, εφόσον δεν έχει εκδοθεί μέχρι τότε δικαστική απόφαση, αμοιβαίως αποδεκτή από τα διάδικα μέρη, δια της μη προσβολής της με ένδικα μέσα, ή εκ του νόμου εκτελεστή. (πλειοψ.)

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) γνωμοδοτεί αρνητικά επί τροπολογίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η ρύθμιση αφορούσε τη δυνατότητα ανάθεσης υπηρεσιών δακοκτονίας για το έτος 2021 στους προσωρινούς μειοδότες πριν την ολοκλήρωση των διαγωνισμών. Η Αρχή έκρινε ότι η πρόταση παγιώνει ένα εξαιρετικό καθεστώς που αποκλίνει από τους γενικούς κανόνες του ν. 4412/2016 και εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο, τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) παρείχε σύμφωνη γνώμη για την ανανέωση της σύμβασης προμήθειας λογισμικού Microsoft Enterprise Agreement μεταξύ της ΕΥΔΑΠ ΑΕ και της εταιρείας Microsoft Ireland Operations Limited. Η σύμβαση έχει διάρκεια τριών ετών (2020-2023) και συνολικό κόστος 2.188.478,16 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η απόφαση βασίστηκε στο άρθρο 269 περίπτωση ε' του νόμου 4412/2016, λόγω τεχνικής ασυμβατότητας και δυσχερειών που θα προκύψουν από την αλλαγή προμηθευτή. Η ΕΥΔΑΠ ανέφερε ότι η χρήση εναλλακτικού λογισμικού θα οδηγούσε σε σημαντικά οικονομικά και λειτουργικά προβλήματα, όπως επανασχεδιασμό συστημάτων, απώλεια γνώσης και μείωση παραγωγικότητας.