ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/16/2023

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση από τον Δήμο Αλεξανδρούπολης. Αυτό γίνεται για την ανάθεση μελέτης αντιπλημμυρικών έργων ανατολικά του Γ.Π.Σ. Αλεξανδρούπολης, με προϋπολογισμό 1.325.373,80€ (συν Φ.Π.Α.), λόγω των καταστροφικών πυρκαγιών του Αυγούστου 2023 που προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές. Η επιτροπή αναγνώρισε την κατεπείγουσα ανάγκη λόγω της αυξημένης πλημμυρικής κινδύνου και των επιπτώσεων σε κατοικημένες περιοχές και κρίσιμες υποδομές, όπως το αεροδρόμιο της περιοχής.

Η απόφαση αφορά το αίτημα του Δήμου Καρδίτσας για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016, προκειμένου να ανατεθεί η σύμβαση «Υπηρεσίες αντιμετώπισης ζημιών από τη θεομηνία Ιανός». Η σύμβαση έχει εκτιμώμενη αξία 506.952,75 € (χωρίς ΦΠΑ) και αφορά την αντιμετώπιση των καταστροφικών συνεπειών της θεομηνίας Ιανός, η οποία έπληξε την περιοχή τον Σεπτέμβριο του 2020. Η Αρχή, αφού εξέτασε τα στοιχεία και τις προϋποθέσεις, συμφώνησε με το αίτημα, δεδομένης της κατεπείγουσας ανάγκης και της απρόβλεπτης φύσης του γεγονότος, που δημιούργησε σοβαρές ζημιές και κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία των κατοίκων.

Η απόφαση αφορά την έγκριση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την ανάθεση μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης των εργασιών καθαρισμού και αποκατάστασης των παραλιών του Δήμου Βόλου, οι οποίες υπέστησαν σοβαρές ζημιές από τις καταστροφικές πλημμύρες DANIEL και ELIAS τον Σεπτέμβριο του 2023. Η ανάθεση, με εκτιμώμενη αξία 399.855,36 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), κρίθηκε επείγουσα λόγω της επιτακτικής ανάγκης αποκατάστασης των ζημιών για την ασφάλεια των πολιτών και την προστασία της τουριστικής περιόδου. Η επιτροπή τεκμήριωσε ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από απρόβλεπτα φυσικά φαινόμενα και ότι η αναθέτουσα αρχή δεν φέρει ευθύνη, καθώς δεν ήταν δυνατή η τήρηση των κανονικών διαδικασιών λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης.

Βελτίωση βατότητας δρόμου....Με τα δεδομένα αυτά, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω και λαμβάνοντας υπόψη ότι α) το ελεγχόμενο έργο δεν έγκειται στην «μελέτη, κατασκευή, συντήρηση, εκμετάλλευση, διοίκηση και λειτουργία … δικτύων … ομβρίων υδάτων» που κατά νόμο εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των οικείων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (βλ. άρθρο 1 παρ. 3 περ. γ του ν. 1069/1980, Α΄ 191), ούτε περιλαμβάνει παρεμβάσεις στο υφιστάμενο δίκτυο ομβρίων, που ανήκει στην περιουσία της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης .... (άρθρο μόνο παρ. 7 του π.δ. 375/1981, Α΄ 103), β) ότι το έργο αυτό, κατά την τεχνική περιγραφή του, αποτελεί έργο εκτόνωσης των πλημμυρικών ροών για την αποσυμφόρηση του υφιστάμενου δικτύου απορροής ομβρίων, με σκοπό την αποτροπή πλημμυρικών φαινομένων στην περιοχή εκτέλεσής του και γ) η σχετική αρμοδιότητα των Δήμων, για σχεδιασμό και κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων, στο μέτρο που συμπίπτει με τις ανωτέρω αρμοδιότητες των Δ.Ε.Υ.Α., περιγράφεται στο νόμο ως συντρέχουσα, το Τμήμα κρίνει ότι δεν συντρέχει η πρώτη αναδειχθείσα πλημμέλεια, και επομένως, ότι αρμοδίως ο Δήμος δημοπρατεί το ελεγχόμενο έργο, γενομένου δεκτού του προβαλλομένου ισχυρισμού. Περαιτέρω, παρά την πάροδο δεκαπέντε μηνών από την επέλευση των έντονων καιρικών φαινομένων που προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές στο οδικό δίκτυο του Δήμου ...., δεν αίρεται ο κατεπείγων χαρακτήρας των εργασιών που περιλαμβάνονται στο ελεγχόμενο έργο, το οποίο αποσκοπεί κατά τα προαναφερθέντα στην αντιπλημμυρική προστασία των οδών αυτών και την οριστική αποκατάσταση των βλαβών που προκλήθηκαν σε αυτές από την κακοκαιρία.   Άλλωστε, δεν προκύπτει ότι ο Δήμος επέδειξε καθυστέρηση στην αντιμετώπιση των σχετικών αναγκών, αφού μερίμνησε άμεσα για την καταγραφή των ζημιών και τον προσδιορισμό των μέτρων αποκατάστασής τους (βλ. τεχνικά δελτία), τον υπολογισμό του αντίστοιχου κόστους καθώς και για την διασφάλιση της αναγκαίας προς τούτο χρηματοδότησης, χωρίς να δύναται να αποκαταστήσει τις εκτεταμένες ζημιές αποκλειστικά με ίδιους πόρους και χωρίς να ευθύνεται για την μεγάλη καθυστέρηση κατά τη μεταβίβαση των σχετικών κονδυλίων.  Εξάλλου, η αδυναμία τήρησης των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοιχτές διαδικασίες προέκυψε και από το γεγονός ότι, κατά το χρόνο διασφάλισης των αναγκαίων πιστώσεων, είχε ήδη ολοκληρωθεί η δημοπράτηση από την Περιφέρεια του έργου ασφαλτόστρωσης του κρίσιμου οδικού δικτύου (έργο «Συντήρηση τμήματος Π.Ε.Ο. ....», βλ. Ε.Σ. Κλ. Ε΄ 895/2019) το οποίο συμβασιοποιήθηκε τον Ιανουάριο 2020, είναι δε αναγκαίο, ενόψει της αρχής της οικονομικότητας και της αποτελεσματικότητας, να προηγηθεί η εκτέλεση του ελεγχόμενου έργου, ως έργου υποδομής, αφού η μεταγενέστερη κατασκευή των αντιπλημμυρικών εργασιών θα απαιτούσε νέα καθαίρεση της ασφαλτόστρωσης και ανακατασκευή της.  Ενόψει των ανωτέρω, και γενομένου δεκτού του προβαλλόμενου λόγου, συντρέχουν λόγοι προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση, κατά το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016.

Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) συνέδρισε στις 10 Απριλίου 2024 και εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης (ΠΑΜΘ) στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016. Η αιτία ήταν η κατεπείγουσα ανάγκη αντιμετώπισης των συνεπειών των καταστροφικών πυρκαγιών του Αυγούστου 2023, οι οποίες προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε κτηνοτροφικές μονάδες και απειλούσαν την επιβίωση του ζωικού κεφαλαίου. Η σύμβαση αφορά την προμήθεια ζωοτροφών αξίας 1.886.792,45 ευρώ πλέον ΦΠΑ 6% για διάρκεια ενός έτους, με στόχο την υποστήριξη των πληγέντων κτηνοτρόφων και μελισσοτρόφων της περιοχής.

Αποκατάσταση αναχώματος- συμπληρωματική σύμβαση..Με δεδομένα τα ανωτέρω, τα προσκομιζόμενα έγγραφα, την από 9.11.2016 βεβαίωση της Προϊσταμένης του Τμήματος Δομών Περιβάλλοντος της Περιφέρειας ότι οι εργασίες που περιλαμβάνονται στην 1η Σ.Σ.Ε δεν έχουν εκτελεστεί και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι νομίμως περιλήφθησαν στην ελεγχόμενη συμπληρωματική σύμβαση οι εργασίες, που αναλυτικά αναφέρονται στον 1ο Α.Π.Ε. Τούτο διότι, οι ως άνω εργασίες αφορούν σε περαιτέρω εκτεταμένες ζημιές, που προκλήθηκαν στα αναχώματα της ως άνω εργολαβίας, κατόπιν έναρξης ισχύος της αρχικής σύμβασης, οι οποίες δεν περιλαμβάνονταν στις εργασίες αποκατάστασης των ζημιών, που προβλέφθηκαν στο πλαίσιο της εργολαβίας αυτής, αλλά κατέστησαν αναγκαίες μεταγενέστερα λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων κατά την εκτέλεση του έργου και συγκεκριμένα λόγω των ως άνω νέων πλημμυρών που προκλήθηκαν, εξαιτίας των οποίων, παρατάθηκε η κήρυξη του νομού ... σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, η αποκατάστασή τους, δε, είναι απολύτως αναγκαία για την ολοκλήρωση του έργου «Αποκατάσταση του κυρίως και υπερβλητού αναχώματος …» (βλ. πρ. Ελ Κλιμ. 201/2015 και απόφ. VI Τμημ. 3688/2012).

Η απόφαση αφορά την έγκριση από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης από τον Δήμο Ηρακλείου, με σκοπό την ανάθεση μελέτης σταθεροποίησης εδαφικών παραμορφώσεων στην περιοχή Βουτών. Η απόφαση βασίστηκε στην ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης λόγω απρόβλεπτων γεωλογικών φαινομένων που προκάλεσαν ζημιές σε κατοικίες και υποδομές. Η Επιτροπή εξέτασε τις τεχνικές εκθέσεις και επιβεβαίωσε ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ' του ν.4412/2016, συμπεριλαμβανομένης της απρόβλεπτης περίστασης και του κατεπείγοντος χαρακτήρα της ανάγκης. Η συνολική εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 257.329,36€ χωρίς ΦΠΑ.

Επισκευή του υφιστάμενου συνθετικού τάπητα. (...)Με δεδομένα τα προεκτεθέντα, το Δικαστήριο κρίνει ότι οι αποτελούσες αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης συμπληρωματικές εργασίες συνέχονται με το τεχνικό αντικείμενο της αρχικής σύμβασης, που συνίσταται στην επισκευή του συνθετικού τάπητα στο Δημοτικό Στάδιο του Δήμου Τρικκαίων, και κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, συνιστάμενων στα έκτακτα και αιφνίδιας έντασης καιρικά φαινόμενα που έπληξαν τον Δήμο Τρικκαίων, συνεπεία των οποίων το στάδιο υπέστη εκτεταμένες ζημιές, προδήλως δε, δεν ήταν εφικτό να προβλεφθούν κατά τη σύνταξη της μελέτης της αρχικής σύμβασης, η οποία έλαβε χώρα τον Νοέμβριο του έτους 2018. Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την προσφυγή αναθεώρησης.Αναθεωρεί τη 283/2021 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Με την υπό κρίση αίτηση του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, η οποία ασκείται κατόπιν του .... εγγράφου του Διευθυντή Οικονομικών του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας (ΕΛ.ΑΣ.), ζητείται κατ’ άρθρο 68 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013 (Α΄ 52) Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, ο υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου καταλογισμός του καθ’ ου, Υπαρχιφύλακα κατά τον κρίσιμο χρόνο στο πρώην Αστυνομικό Τμήμα Πολίχνης – Ευκαρπίας, με το ποσό των 1.160,64 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί σε εκτεταμένες υλικές ζημιές, οι οποίες φέρεται ότι προκλήθηκαν στην ΕΑ 7039 υπηρεσιακή μοτοσικλέτα, συνεπεία τροχαίου ατυχήματος από βαρεία αμέλεια και αποκλειστική υπαιτιότητα του καθ’ ου. 

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) στον Δήμο Δομοκού για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Αυτό συνέβη λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από τα ακραία καιρικά φαινόμενα (κυκλώνες DANIEL και ELIAS) τον Σεπτέμβριο του 2023, τα οποία προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο οδικό δίκτυο και τις υποδομές του Δήμου. Ο Δήμος ζήτησε τη χρηματοδότηση για την προμήθεια μηχανήματος έργου (Grader) αξίας 330.000 ευρώ, επιχορήγηση που ενταγμένη σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Η Επιτροπή κρίνει ότι πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις για τη χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας, καθώς οι ζημίες αποτελούν απρόβλεπτη και συνεχιζόμενη κατάσταση έκτακτης ανάγκης.