ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/36/2020

Παροχή υπηρεσιών πλύσης και σιδερώματος ακάθαρτου ιματισμού:..Ήδη, το αιτούν Νοσοκομείο, χωρίς να αμφισβητεί την κρίση του Τμήματος, προβάλλει, με το μοναδικό λόγο ανάκλησης, ότι η προαναφερόμενη πράξη πρέπει να ανακληθεί, κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 4 του ν. 4132/2013. Πλην όμως, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, εφόσον με την 126/2008 πράξη του IV Τμήματος οι εντελλόμενες δαπάνες έχουν ήδη κριθεί μη νόμιμες, χωρίς να ασκηθεί εμπροθέσμως κατά της πράξης αυτής αίτηση ανάκλησης και χωρίς στη συνέχεια να υπάρξει ανατροπή της κρίσης αυτής, ή να προκύπτει η έκδοση θετικής για την εταιρεία «….» τελεσίδικης απόφασης του αρμόδιου δικαστηρίου, η οποία θα δέσμευε το Ελεγκτικό Συνέδριο, οι επίμαχες δαπάνες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 4 του ν. 4132/2013, η οποία δεν συνιστά, ούτως ή άλλως, νομιμοποιητική διάταξη, αλλά αποσκοπεί απλώς στην τακτοποίηση των υφιστάμενων μέχρι 31.12.2011 δημοσιονομικών εκκρεμοτήτων των νοσοκομείων προς τρίτους.Κατά συνέπεια, η ένδικη αίτηση για ανάκληση της 126/2008 πράξης του Τμήματος πρέπει να απορριφθεί.

Με την υπό εξέταση προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα αιτείται όπως ακυρωθεί η απόφαση της με αριθμ. …/13.03.2023 συνεδρίασης (θέμα 21ο ), και η απόφαση της με αριθμ. …/30.03.2023 συνεδρίασης (θέμα 1 ο ) του ΔΣ της αναθέτουσας αρχής, με τις οποίες εγκρίθηκαν το, από 02.02.2023, πρακτικό ελέγχου των δικαιολογητικών συμμετοχής-τεχνικών προσφορών, το, από 20.02.2023 πρακτικό αξιολόγησης των οικονομικών προσφορών και το, από 30.03.2023, πρακτικό αξιολόγησης των δικαιολογητικών κατακύρωσης, αντίστοιχα, της επιτροπής διενέργειας του υπόψη διαγωνισμού, που εκδόθηκαν στο πλαίσιο του δημόσιου ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού με τίτλο: «ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΥΣΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΕΓΝΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ (υπηρεσίες καθαριότητας/πλύσης/σιδερώματος ιματισμού)», εκτιμώμενης αξίας 86.000,00€, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α 17%, Κωδικός CPV: …, με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής (με αριθμ. πρωτ. ….2022 διακήρυξη, συστημικός αριθμός ΕΣΗΔΗΣ: …). 

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέτασε αίτημα του Δήμου Ιστιαίας-Αιδηψού για παροχή σύμφωνης γνώμης προκειμένου να αναθέσει με διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προκήρυξη τη σύμβαση «Προμήθεια και τοποθέτηση χλοοτάπητα για αποκατάσταση γηπέδου Ιστιαίας και Ν. Πύργου» λόγω πλημμυρικών φαινομένων (Σεπτέμβριος 2023), συνολικής αξίας 306.451,61€ χωρίς ΦΠΑ. Η Επιτροπή, μετά από ανάλυση, κατέληξε ότι η σύμβαση χαρακτηρίζεται ως έργο και όχι ως απλή προμήθεια, καθώς περιλαμβάνει εργασίες ανακατασκευής γηπέδων (αφαίρεση παλιού χλοοτάπητα, εγκατάσταση αποστραγγιστικού και αρδευτικού συστήματος, διάστρωση άμμου κ.ά.). Εφόσον η εκτιμώμενη αξία δεν υπερβαίνει το όριο του άρθρου 5 παρ. α΄ του ν.4412/2016 για συμβάσεις έργων, η Αρχή κήρυξε την αναρμοδιότητά της να εκδώσει σύμφωνη γνώμη.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Δήμου Πεντέλης στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκειμένου να αναθέσει προμήθεια καυσίμων αξίας 556.306,37 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Η απόφαση λαμβάνεται μετά τον άγονο ανοικτό διαγωνισμό που διενήργησε ο Δήμος μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας (Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.), στον οποίο δεν υποβλήθηκαν προσφορές. Η Αρχή επικύρωσε τη νομιμότητα της αρχικής διαδικασίας και την απουσία ουσιωδών τροποποιήσεων στους όρους της σύμβασης, σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν. 4412/2016 και το άρθρο 2 του ν. 4013/2011.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) στον Δήμο Θηβαίων για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση, μετά από άγονο διαγωνισμό. Συγκεκριμένα, επιτρέπεται η ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών πλύσης και απολύμανσης οχημάτων του Δήμου, με προϋπολογισμό 45.161,29€ χωρίς ΦΠΑ και διάρκεια δύο ετών. Η Επιτροπή εξέτασε τη νομιμότητα του προηγούμενου διαγωνισμού, διαπίστωσε ότι δεν υπήρξαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, καθώς δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά για το συγκεκριμένο τμήμα και δεν τροποποιήθηκαν ουσιωδώς οι όροι της αρχικής σύμβασης.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέτασε αίτημα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) για παροχή σύμφωνης γνώμης για τη διενέργεια διαδικασίας διαπραγμάτευσης, κατόπιν άγονου ανοικτού διαγωνισμού. Ο διαγωνισμός αφορούσε την προμήθεια ερευνητικού εξοπλισμού σε δύο τμήματα, συνολικού προϋπολογισμού 236.387,10€ (χωρίς ΦΠΑ), στο πλαίσιο του έργου INSPIRED. Για το πρώτο τμήμα (88.000€) δεν υποβλήθηκαν προσφορές. Η Αρχή διαπίστωσε παράβαση των διατυπώσεων δημοσιότητας, καθώς η παράταση της προθεσμίας υποβολής προσφορών δεν δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ ούτε στο ΚΗΜΔΗΣ, παραβιάζοντας τις αρχές διαφάνειας και ανταγωνισμού. Επίσης, ανέφερε ότι η μη τήρηση της διαδικασίας συνέβαλε στο άγονο αποτέλεσμα. Συνεπώς, η Αρχή αρνήθηκε την παροχή σύμφωνης γνώμης για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, καθώς δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016.

Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αποφάσισε να μην εκδώσει σύμφωνη γνώμη για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση που ζήτησε ο Δήμος Νοτίου Πηλίου. Ο Δήμος επιχείρησε να αναθέσει σύμβαση προμήθειας Σκυροδέματος και Χαλύβα αξίας 90.250 ευρώ (συν ΦΠΑ), μετά τον άγονο ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό. Η Επιτροπή ανέφερε ουσιώδεις νομικές παραβάσεις στον προηγούμενο διαγωνισμό, όπως γεωγραφικούς περιορισμούς, ασάφειες στους όρους και μη τήρηση υποχρεώσεων δημοσιότητας. Αυτές οι παραβάσεις ακύρωσαν τη νομιμότητα της αιτούμενης διαδικασίας, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016.

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης (Π.Γ.Ν.Α.) σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ. 2 περ. β' του ν. 4412/2016. Η απόφαση αφορά τη σύναψη δημόσιας σύμβασης παροχής υπηρεσιών πλυντών/ντριών για το Τμήμα Επιστασίας και Ιματισμού του νοσοκομείου, με προϋπολογισμένη δαπάνη 585.610,37€ (χωρίς ΦΠΑ). Η διαδικασία επικαλέστηκε λόγω άγονου προηγούμενου διαγωνισμού, στον οποίο υποβλήθηκε μόνο μία απαράδεκτη προσφορά που υπερέβαινε τον προϋπολογισμό. Η Επιτροπή επικύρωσε τη νομιμότητα της διαδικασίας και τήρηση των προϋποθετών, συμπεριλαμβανομένης της πρόσκλησης της μόνης προσφέρουσας εταιρείας (TECH CLEANING) για διαπραγμάτευση.

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ Α της παρούσης, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από την Επίτροπο, διότι η ανωτέρω αναφερόμενη απόφαση ανάληψης υποχρέωσης (1889/13.2.2014), κατά παραβίαση των διατάξεων του άρθρου 21 του ν. 2362/1995 και του π.δ/τος 113/2010 (ιδίως άρθρα 2 παρ. 2 και 3 περ. γ΄), αφενός, εκδόθηκε σε χρόνο μεταγενέστερο της σύναψης της ως άνω σύμβασης (1.10.2013) και της παροχής των επίμαχων υπηρεσιών πλύσης - σιδερώματος ακάθαρτου ιματισμού, αλλά και μετά την έκδοση των σχετικών 26466/15.10.2013 και 26534-26535/31.10.2013 τιμολογίων παροχής υπηρεσιών, για την πληρωμή στην ανάδοχο του αναλογούντος μέρους της αμοιβής της· αφετέρου, δεν περιλαμβάνει το ποσό της συνολικής επιβάρυνσης, που θα προκληθεί στον προϋπολογισμό του Νοσοκομείου από την επίμαχη σύμβαση. Εκ τρίτου δε, δοθέντος ότι η εκτέλεση αυτής εκτεινόταν από 1.10.2013 έως και 30.9.2014, η επιβάρυνση του προϋπολογισμού θα έπρεπε να είχε κατανεμηθεί μεταξύ των οικονομικών ετών 2013 και 2014, κάτι που κατέστη αδύνατο, αφ’ ης στιγμής η απόφαση ανάληψης υποχρέωσης εκδόθηκε μετά τη λήξη του οικονομικού έτους 2013. Ουδόλως προκύπτει δε από τα στοιχεία του φακέλου ότι η ως άνω ανάληψη υποχρέωσης, που αφορούσε ποσό άνω των 50.000,00 ευρώ, εγκρίθηκε προηγουμένως από τον εποπτεύοντα Υπουργό, κάτι που δεν αντικρούει το Νοσοκομείο. Περαιτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και για το δεύτερο βασίμως προβαλλόμενο από την Επίτροπο λόγο, καθώς κατά τα αναφερόμενα στη σκέψη ΙΙ Β της παρούσης, η αρμόδια για την αξιολόγηση των προσφορών τριμελής επιτροπή δεν είχε νόμιμη σύνθεση χωρίς τη συμμετοχή των - απαιτούμενων για το σχηματισμό απαρτίας - τριών μελών της, με συνέπεια τόσο οι αναφερόμενες στην προηγούμενη σκέψη γνωμοδοτήσεις της για την αξιολόγηση των δικαιολογητικών συμμετοχής, των τεχνικών και οικονομικών προσφορών και των δικαιολογητικών κατακύρωσης, όσο και οι αντίστοιχες αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, που στηρίχθηκαν σε αυτές, να τυγχάνουν νομικώς πλημμελείς. Αλυσιτελώς ισχυρίζεται δε το Νοσοκομείο ότι η πρόεδρος της επιτροπής και η αναπληρώτριά της απουσίαζαν λόγω κωλύματος, αναφερομένου στα σχετικά πρακτικά, καθώς και ότι δεν αντικαταστάθηκαν, προκειμένου να μην καθυστερήσει η ολοκλήρωση του επαναληπτικού διαγωνισμού. Το γεγονός δε ότι τα υπόλοιπα δύο μέλη της επιτροπής αρκούσαν για το σχηματισμό πλειοψηφίας αφορά τη διαδικασία λήψης της απόφασης του συλλογικού οργάνου και ουδόλως αναιρεί τη μη νόμιμη σύνθεση της επιτροπής λόγω έλλειψης απαρτίας. Βάσιμος είναι, επίσης, ο τρίτος λόγος διαφωνίας της Επιτρόπου, σύμφωνα με τον οποίο, κατά παραβίαση της προπαρατεθείσας διάταξης του άρθρου 21 περ. η΄ του π/δτος 118/2007 (βλ. σκέψη ΙΙ Γ), το Νοσοκομείο δεν προέβη, πριν από την κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού στη μόνη εναπομείνασα εταιρεία, σε διαπραγμάτευση με αυτήν της προσφερθείσας τιμής, ως όφειλε κατά το νόμο, αλλά, αντιθέτως, προέβη σε μη επιτρεπτή μείωση των προκηρυχθεισών ποσοτήτων. Ειδικότερα, ο επίμαχος διαγωνισμός, ο οποίος ήταν επαναληπτικός, με κριτήριο κατακύρωσης τη χαμηλότερη τιμή, έπρεπε να ολοκληρωθεί με διαπραγμάτευση τιμής, δοθέντος ότι, η μία από τις δύο συμμετέχουσες σε αυτόν εταιρείες απορρίφθηκε – κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα – ήδη από το στάδιο της αξιολόγησης των δικαιολογητικών συμμετοχής, με αποτέλεσμα να γίνει τελικώς αποδεκτή μία μόνο προσφορά, η οποία μάλιστα υπερέβαινε κατά πολύ την προϋπολογισθείσα δαπάνη (προσφερθείσα συνολική τιμή 427.959,87 ευρώ, με Φ.Π.Α., έναντι συνολικής προϋπολογισθείσας δαπάνης 275.000,00 ευρώ, με Φ.Π.Α.), ενώ δεν  παρατέθηκαν πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, τα οποία να επιβεβαιώνονται με σχετικά παραστατικά και από τα οποία να προκύπτει ο συμφέρων, ή έστω ικανοποιητικός, χαρακτήρας της προσφοράς. Ως προς δε την υπ’ αριθμ. 140/22/1.1.2012 σύμβαση, την οποία επικαλείται το Νοσοκομείο ως συγκριτικό στοιχείο, ανεξαρτήτως του ότι αυτή προσκομίζεται το πρώτον με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 13865/20.10.2014 απαντητικό έγγραφό του, με την αιτιολογία ότι από παράλειψη δεν μνημονεύθηκε στο εισηγητικό προς το Δ.Σ. για την κατακύρωση του διαγωνισμού, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη, κατά τα προαναφερθέντα (βλ. σκέψη ΙΙ Γ), καθώς αφορά προσφορά του ίδιου αναδόχου σε προηγούμενο επαναληπτικό διαγωνισμό με τον ίδιο φορέα. Κατά τη γνώμη δε της Προέδρου του παρόντος Κλιμακίου, η εν λόγω σύμβαση συνιστά μεν πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο, κατά την έννοια του ως άνω άρθρου 21 περ. η΄ του π/δτος 118/2007, αλλά δεν μπορεί να ληφθεί εν προκειμένω υπόψη, δοθέντος ότι δεν αναφέρεται, ούτε καν συνοπτικά, στην αντίστοιχη εισήγηση προς το Δ.Σ., σχετικά με την κατακύρωση του διαγωνισμού, όπως απαιτείται, προεχόντως για λόγους διαφάνειας και χρηστής οικονομικής διαχείρισης. Εξάλλου, το Νοσοκομείο δεν επικαλείται, ούτε αποδεικνύει ότι οι επίμαχες υπηρεσίες πλύσης - σιδερώματος του ακάθαρτου ιματισμού του, περιλαμβάνονταν, κατά το χρόνο υποβολής των προσφορών (3.1.2013), στο Παρατηρητήριο Τιμών και ότι οι προσφερθείσες τιμές είχαν εναρμονισθεί με τις χαμηλότερες τιμές της εγχώριας αγοράς, όπως αυτές έχουν (τυχόν) καταγραφεί σε αυτό, με αποτέλεσμα να αίρεται η προβλεπόμενη στο άρθρο 21 περ. η΄ του π.δ/τος 118/2007 υποχρέωση. Ο δε ισχυρισμός του Νοσοκομείου ότι, η προσφορά της αναδόχου ήταν κατά 55.405,35 ευρώ αυξημένη, λόγω εσφαλμένης αναγραφής της ποσότητας του είδους «τετράγωνα πράσινα» στη διακήρυξη (143.000 τεμάχια, αντί του ορθού 14.300), εκτός από αναπόδεικτος, είναι απορριπτέος και ως αλυσιτελής, καθώς και αληθής υποτιθέμενος δεν αίρει την ως άνω υποχρέωση διαπραγμάτευσης της προσφερθείσας τιμής. Ομοίως, αλυσιτελώς προβάλλεται ότι οι προϋπολογισμοί των διακηρύξεων είναι μικρότεροι των πραγματικών αναγκών του Νοσοκομείου, διότι έχουν μειωθεί, προκειμένου να είναι στο σύνολό τους εντός του εγκριθέντος από το αρμόδιο Υπουργείο ποσού. Τέλος, όπως βασίμως προέβαλε η Επίτροπος, μη νομίμως δεν προσδιορίζεται στη διακήρυξη του επίμαχου διαγωνισμού η προϋπολογισθείσα δαπάνη ανά είδος ή μέρος των ειδών ιματισμού, όπως απαιτείται κατά το προπαρατεθέν άρθρο 2 παρ. 2 του π.δ/τος 118/2007 (βλ. σκέψη ΙΙ Δ), δοθέντος ότι, κατά τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη, ήταν επιτρεπτή η υποβολή προσφοράς για την πλύση - σιδέρωμα μέρους του ακάθαρτου ιματισμού, κάτι που συνομολογεί, άλλωστε, το Νοσοκομείο, καθώς, στο απαντητικό του έγγραφο, αναγνωρίζει τη σχετική υποχρέωσή του για τον προσδιορισμό της προϋπολογιζόμενης δαπάνης κατ’ είδος και επισημαίνει ότι γίνονται οι απαιτούμενες ενέργειες για τη συμμόρφωσή του στο μέλλον. Αλυσιτελώς προβάλλει δε το Νοσοκομείο ότι η παράλειψη αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι το Τμήμα Ιματισμού του δεν καταθέτει στο Τμήμα Προμηθειών σε ηλεκτρονική μορφή τους πίνακες ειδών με τις ποσότητες και την επιμέρους δαπάνη για καθένα από αυτά. Εξάλλου, αβασίμως επικαλείται ότι όλες οι ως άνω παραλείψεις του, κατά τη διαδικασία ανάθεσης της επίμαχης σύμβασης, οφείλονται στην πολυνομία και τη συνεχή έκδοση νέων διατάξεων, σε μία χ

Η προσφεύγουσα εταιρεία με την προδικαστική προσφυγή ζητά την ανάκληση της απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» με αριθμό 178/15-11-2017, η οποία εγκρίνει τη σύναψη 280 ατομικών συμβάσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου (12 μηνών) για υπηρεσίες καθαριότητας κτιρίων, περιβάλλοντος χώρου και καθαρισμού ακάθαρτου ιματισμού. Επιπλέον, ζητεί τη διακοπή της διαδικασίας έως τη δικαστική απόφαση για τη συμβατότητα του άρθρου 63 του Ν. 4330/2016 με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Οι ισχυρισμοί αφορούν παραβίαση αρχών της ΕΕ, έλλειψη δημοσίου διαγωνισμού και οικονομικό συμφέρον της προσφεύγουσας, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα αυτό και ήταν ανάδοχος σε προηγούμενο διαγωνισμό του νοσοκομείου για παρόμοιες υπηρεσίες.