Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΓΝΩΜΗ/Δ -ΕΑΔΗΣΥ/65/2025

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016, για τη σύναψη συμβάσης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας των κτιριακών εγκαταστάσεων και του περιβάλλοντος χώρου του Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων «Γ. Χατζηκώστα». Η ανάθεση αφορά χρονική διάρκεια πέντε μηνών με προϋπολογισθείσα δαπάνη 398.000,00€ πλέον ΦΠΑ. Η απόφαση επικαλείται κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτης δικαστικής εμπλοκής που καθυστέρησε την ολοκλήρωση της αρχικής διαγωνιστικής διαδικασίας, η οποία είχε προκηρυχθεί για την ίδια ανάγκη. Η Επιτροπή θεωρεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εξαιρετικής διαδικασίας, με την επιφύλαξη ότι η σύμβαση θα περιλαμβάνει ρήτρα αυτοδικαίας λύσης εάν ολοκληρωθεί ο εν εξελίξει διαγωνισμός πριν τη λήξη της.

Η Γνώμη Δ 56 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς τον Δήμο Κομοτηνής για προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, για τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας (€154.176,60 χωρίς ΦΠΑ) για το διάστημα από 01.06.2025 έως 30.11.2025. Η ανάγκη κρίθηκε κατεπείγουσα, οφειλόμενη σε απρόβλεπτα γεγονότα, καθώς η εν εξελίξει διαγωνιστική διαδικασία (που ξεκίνησε τον Ιούνιο 2024) καθυστέρησε σημαντικά λόγω επαναλαμβανόμενων προδικαστικών και δικαστικών προσφυγών, οι οποίες δεν ανάγονται αποκλειστικά στη σφαίρα ευθύνης του Δήμου. Η Αρχή έκρινε ότι συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016, αναγνωρίζοντας την κρίσιμη ανάγκη για αδιάλειπτη καθαριότητα σε δημοτικά ιατρεία και δομές για την προστασία της δημόσιας υγείας.

Η Γνώμη Δ70 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς τη Διοίκηση της 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτη περίσταση (άρθ. 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016). Το αντικείμενο είναι η ανάθεση σύμβασης υπηρεσιών καθαρισμού για την Πολυδύναμη Νοσηλευτική Μονάδα Ψυχικής Υγείας Θεσσαλονίκης, εκτιμώμενης αξίας 467.146,10 € (πλέον ΦΠΑ), για χρονικό διάστημα πέντε (5) μηνών. Η ανάγκη προέκυψε διότι η υφιστάμενη σύμβαση λήγει στις 30.06.2025 και ο εν εξελίξει ανοικτός διαγωνισμός καθυστέρησε σημαντικά λόγω της υποβολής και συνεπαγόμενης διαδικασίας αρχειοθέτησης προδικαστικής προσφυγής. Η Επιτροπή της Αρχής ομόφωνα έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις και παρείχε τη σύμφωνη γνώμη.

Η Γνώμη Δ 45/2025 της ΕΑΔΗΣΥ αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης στον Δήμο Αθηναίων για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, βάσει του άρθρου 32 παρ. 2γ του ν. 4412/2016. Αντικείμενο της σύμβασης, αξίας 445.063,90€ (χωρίς ΦΠΑ), είναι η παροχή υπηρεσιών αποχλόασης και άρδευσης των χώρων πρασίνου για χρονικό διάστημα έως 6 μήνες. Ο Δήμος επικαλέστηκε κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της διοικητικής εμπλοκής στην εν εξελίξει διαγωνιστική διαδικασία και της κώλυσης υπογραφής τροποποίησης της προηγούμενης σύμβασης από το Ζ’ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Πράξη 114/2025). Η Επιτροπή έκρινε ότι συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις και ενέκρινε ομόφωνα την προσφυγή στη διαπραγμάτευση για το απολύτως απαραίτητο αναγκαίο μέτρο.

Η γνωμοδότηση Δ 120 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.) για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, βάσει του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Η ανάγκη προέκυψε για τη σύναψη συμβάσεων παροχής υπηρεσιών καθαριότητας, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 1.270.610,79€ πλέον ΦΠΑ, για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών, τόσο για την Περιφερειακή Διεύθυνση Αττικής όσο και για την Κεντρική και Δυτική Μακεδονία. Η προσφυγή δικαιολογήθηκε λόγω της λήξης των προηγούμενων συμβάσεων στις 30/9/2025 και της διοικητικής εμπλοκής (εκκρεμείς ή εκδοθείσες αποφάσεις επί προδικαστικών προσφυγών) που ανέστειλε την ολοκλήρωση των εν εξελίξει ανοικτών διαγωνισμών. Η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτα γεγονότα.

Η γνωμοδότηση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων «Γ. Χατζηκώστα» στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας. Η ανάθεση αφορά χρονικό διάστημα πέντε (5) μηνών και συνολικής δαπάνης 398.032,45€ πλέον ΦΠΑ, λόγω συνδρομής κατεπείγουσας ανάγκης. Η ανάγκη προέκυψε εξαιτίας απρόβλεπτης δικαστικής εμπλοκής (αιτήσεις ακύρωσης και αναστολής στο Διοικητικό Εφετείο Ιωαννίνων) που καθιστά αδύνατη την έγκαιρη ολοκλήρωση του εν εξελίξει διαγωνισμού, ενώ η υφιστάμενη σύμβαση λήγει στις 30/08/2025. Η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016, καθώς το χρονικό διάστημα των πέντε μηνών είναι το απολύτως απαραίτητο, ορίζοντας ρητή επιφύλαξη για αυτοδίκαιη λύση της σύμβασης σε περίπτωση ολοκλήρωσης του διαγωνισμού σε προγενέστερο χρόνο.

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) συνεδρίασε στις 28/08/2025 και εξέδωσε γνώμη σχετικά με αίτημα του Πανεπιστημίου Αιγαίου για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθ. 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016) για την ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας (εσωτερικών και εξωτερικών χώρων). Η σύμβαση αφορά χρονική διάρκεια έξι (6) μηνών, με προϋπολογισθείσα δαπάνη 369.160,87 € (άνευ Φ.Π.Α.). Η ανάγκη προέκυψε λόγω δικαστικής εμπλοκής (αιτήσεις ακύρωσης/αναστολής) στον εν εξελίξει ανοικτό διαγωνισμό για τα έτη 2025-2029, γεγονός που καθιστά αδύνατη την έγκαιρη κάλυψη των αναγκών καθαριότητας μέχρι τη λήξη των υφιστάμενων συμβάσεων (31.10.2025). Η Επιτροπή παρείχε σύμφωνη γνώμη, κρίνοντας ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις περί κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτη περίσταση, και ότι η χρονική διάρκεια των 6 μηνών είναι εύλογη.

Η απόφαση αφορά τη διατύπωση γνώμης της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) επί διάταξης σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η διάταξη προέβλεπε τη δυνατότητα της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) να συνάπτει συμβάσεις παροχής υπηρεσιών και ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων για το έτος 2020 με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, κατά παρέκκλιση των εθνικών διατάξεων του ν. 4412/2016, για ποσά έως 150.000 ευρώ. Η Αρχή επισήμανε ότι οποιαδήποτε παρέκκλιση είναι επιτρεπτή μόνο εφόσον η αξία των συμβάσεων δεν υπερβαίνει τα κατώτατα ενωσιακά όρια, τονίζοντας την ανάγκη τήρησης των αρχών της διαφάνειας και του ανταγωνισμού, καθώς και τη σημασία του έγκαιρου προγραμματισμού των δημοσίων συμβάσεων.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:επιδιώκεται η ανάκληση της 228/2015 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη νομική σκέψη, το Τμήμα κρίνει ότι εν προκειμένω δεν συντρέχουν οι εκ του νόμου τιθέμενες προϋποθέσεις για τη νόμιμη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης. Ειδικότερα, οι εργασίες που περιλαμβάνονται στο αντικείμενο της επίμαχης σύμβασης δεν έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα σε σχέση με το αρχικό συμβατικό αντικείμενο, καθόσον δεν σχετίζονται τεχνικώς με την κατασκευή και τη λειτουργικότητα του αρχικού έργου. Τούτο δε, διότι: α) αφενός αφορούν σε άλλη περιοχή (Λεωφόρο Φανερωμένης), επί της οποίας δεν προβλεπόταν, όπως και ο αιτών Δήμος συνομολογεί με την κρινόμενη αίτηση, η κατασκευή εξωτερικών διακλαδώσεων για τη σύνδεση ακινήτων με το διερχόμενο από αυτή ήδη κατασκευασμένο δευτερεύον δίκτυο αποχέτευσης λυμάτων, δοθέντος ότι το εν λόγω δίκτυο δεν είχε ακόμα συνδεθεί με το κεντρικό αντλιοστάσιο προώθησης λυμάτων προς την Ψυτάλλεια και, ως εκ τούτου, ήταν μη λειτουργικό και β) στο τεχνικό αντικείμενο της επίμαχης σύμβασης περιλαμβάνονται και εργασίες κατασκευής δευτερεύοντος δικτύου ακαθάρτων υδάτων, οι οποίες διαφέρουν ουσιωδώς από τις εργασίες που ανατέθηκαν με την αρχική σύμβαση. Όπως δε προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η ανάγκη εκτέλεσης των επίμαχων εργασιών ανέκυψε στο πλαίσιο άλλης εν εξελίξει εργολαβίας στην ως άνω περιοχή («Κατασκευή Συλλεκτήρων Ομβρίων στην περιοχή Φανερωμένης της νήσου ......ς»), γεγονός που καταδεικνύει ότι οι εργασίες της επίμαχης συμπληρωματικής σύμβασης δεν είναι κατά οποιοδήποτε τρόπο αναγκαίες για την ολοκλήρωση του αρχικού συμβατικού αντικειμένου. Τούτων δοθέντων, στην προκειμένη περίπτωση, οι εργασίες που περιλαμβάνονται στην επίμαχη συμπληρωματική σύμβαση συνιστούν μη επιτρεπόμενη επέκταση του τεχνικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης. Πέραν δε τούτου, λόγω του γεγονότος ότι δεν συμπίπτουν χωρικά με τις εργασίες της αρχικής σύμβασης ο διαχωρισμός τους από αυτές και η ανάθεσή τους με ξεχωριστή εργολαβική σύμβαση δεν μπορεί να προκαλέσει μείζονα προβλήματα στην αναθέτουσα αρχή, όπως αβασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση και την υπέρ αυτής παρέμβαση. Εξάλλου, σε κάθε περίπτωση, η ύπαρξη παντορροϊκού αγωγού μη χαρτογραφημένου, σύμφωνα με όσα διαλαμβάνονται στην αιτιολογική έκθεση του 3ου Α.Π.Ε., είναι ένα δεδομένο που έπρεπε να έχει ληφθεί υπόψη κατά την εκπόνηση της μελέτης του έργου, αφού σε αυτόν (αγωγό) ήταν συνδεδεμένο το σύνολο των ακινήτων της προαναφερόμενης λεωφόρου, γεγονός που επιτείνει την ευθύνη των αρμοδίων για τη διενέργεια των απαραίτητων εξειδικευμένων ερευνών για τη διάγνωση των ειδικών συνθηκών εκτέλεσης του έργου και την εξεύρεση των προσηκόντων τρόπων αντιμετώπισης της κατάστασης, η δε αναφερόμενη στο 16220/22.7.2015 έγγραφο του Διευθυντή Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου ......ς απουσία επιφανειακών ενδείξεων (φρεάτια, εσχάρες κ.λπ.) επί της συγκεκριμένης οδού, δεν αποτελεί επαρκές δικαιολογητικό στοιχείο της επικαλούμενης αδυναμίας έγκαιρου εντοπισμού του ως άνω παντορροϊκού αγωγού. Απορρίπτει  την  αίτηση  ανάκλησης  του  νομικού  προσώπου  

Νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης για την παράταση της Δ5Β1049586ΕΞ2014//20.3.2014 σύμβασης, με αντικείμενο την παροχή ταχυδρομικών υπηρεσιών στο Υπουργείου Οικονομικών(...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, αφού για την τροποποίηση της συμβατικά προσδιοριζόμενης διάρκειας παροχής υπηρεσιών απαιτείται η δυνατότητα αυτή να προβλέπεται ρητά και να προσδιορίζεται ποσοτικά και ποιοτικά τόσο στην οικεία διακήρυξη όσο και στη συναφθείσα αρχική σύμβαση, η παράταση του χρόνου ισχύος της Δ5Β1049586ΕΞ2014/20.3.2014 σύμβασης με την ελεγχόμενη δεν είναι νόμιμη, αφού η δυνατότητα αυτή δεν προβλεπόταν εξαρχής κατά τρόπο ρητό και συγκεκριμένο στη σύμβαση αυτή. Λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι η ήδη υφιστάμενη σύμβαση λήγει στις 30.9.2017 και ότι συντρέχει κατεπείγουσα ανάγκη για την απευθείας ανάθεση των ελεγχόμενων υπηρεσιών στην εταιρεία «ΕΛ.ΤΑ. Α.Ε.», για το χρονικό διάστημα από 1.10.2017 έως 31.12.2017 ή έως την τυχόν προγενέστερη ολοκλήρωση του σχετικού διαγωνισμού κατά τις οριζόμενες στο ν.4412/2016 διαδικασίες, η οποία (ανάγκη) οφείλεται σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα αρχή, το Κλιμάκιο κρίνει ότι είναι νόμιμη, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 32 του ν.4412/2016, η επίμαχη απευθείας ανάθεση των υπηρεσιών αυτών στην εταιρεία «ΕΛ.ΤΑ. Α.Ε.», για το ανωτέρω χρονικό διάστημα ή έως την τυχόν προγενέστερη ολοκλήρωση του σχετικού διαγωνισμού, υπό το καθεστώς των διατάξεων του ν.4412/2016. Συγκεκριμένα, η αναθέτουσα αρχή επέδειξε την απαιτούμενη επιμέλεια, εκκινώντας τη σχετική διαδικασία για τη σύνταξη της προκήρυξης του νέου διαγωνισμού ήδη από το Μάιο του 2014, ενώ περαιτέρω, έπειτα από τη σύσταση των νέων Υπουργείων Μεταναστευτικής Πολιτικής και Ψηφιακής Πολιτικής Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, των οποίων οι ανάγκες για ταχυδρομικές υπηρεσίες έπρεπε να ληφθούν υπόψη, ως εμπίπτουσες πλέον στις διατάξεις του νέου νόμου (βλ. άρθρα 2 παρ. 1 περ. 17, 233 παρ. 1 περ. α΄ και 59 παρ. 4 εδ. γ΄ ν.4412/2016), και τη συνακόλουθη έκδοση τροποποιητικής κοινής υπουργικής απόφασης, η οποία δημοσιεύθηκε στις 16.5.2017, προέβη εγκαίρως σε ενέργειες για την ολοκλήρωση του νέου εν εξελίξει ήδη διαγωνισμού, όπως στην οριστικοποίηση του σχεδίου διακήρυξης από την οικεία Ομάδα Εργασίας στις 19.5.2017, το οποίο υπεγράφη από τον Υπουργό Οικονομίας και Ανάπτυξης στις 20.6.2017, και, στη συνέχεια, στην αποστολή της σχετικής διακήρυξης για δημοσίευση στην εφημερίδα της Ε.Ε. την 20η.6.2017 και την αποσφράγιση των τεχνικών προσφορών στις 28.7.2017, ενώ, με το 96690/8.9.2017 έγγραφο του Γενικού Γραμματέα Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης εκτιμάται ότι αρχές Οκτωβρίου θα περιέλθει στο Ελεγκτικό Συνέδριο σχέδιο συμφωνίας – πλαίσιο για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου. Κατά συνέπεια, δοθέντος ότι παρίσταται αδύνατη η ολοκλήρωση όλων των διαδικασιών για την ολοκλήρωση του διαγωνισμού μέχρι τη λήξη της προηγούμενης σύμβασης στις 30.9.2017 και ότι η καθυστέρηση δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα της αναθέτουσας αρχής, η ελεγχόμενη απευθείας ανάθεση συνάπτεται νομίμως.