ΝΣΚ/455/2006

α) Η Επιτροπή διενέργειας του διαγωνισμού οφείλει να αποκλείσει από την περαιτέρω διαδικασία τον υποψήφιο που προσκόμισε τα πιστοποιητικά της παρ. Β.1.3.5.3 της διακήρυξης εκδοθέντα σε χρόνο απέχοντα από την υποβολή των προσφορών πέραν του εξαμήνου που ορίζεται με την διακήρυξη. Δοθέντος δε ότι τα πιστοποιητικά αυτά εκδίδονται από τις αρμόδιες αρχές της χώρας εγκατάστασης του υποψηφίου, δεν είναι επιτρεπτή η αντικατάστασή τους με ένορκη βεβαίωση. (πλειοψ.) β) Ο διαγωνισμός μπορεί να ολοκληρωθεί και μετά τον αποκλεισμό ενός από τους δύο υποψηφίους που συμμετείχαν στη διαγωνιστική διαδικασία, χωρίς να θεωρηθεί ότι εκ του λόγου αυτού παραβιάζεται ο υγιής ανταγωνισμός. Η ουσιαστική κρίση κατά πόσο συμβαίνει ή όχι αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση εναπόκειται στην αναθέτουσα αρχή, η οποία έχει δικαίωμα, εάν κρίνει ότι ο ανταγωνισμός είναι ανεπαρκής ή ότι το αποτέλεσμα του διαγωνισμού δεν είναι συμφέρον, με αιτιολογημένη απόφασή της να ματαιώσει αζημίως για αυτήν το διαγωνισμό. (ομοφ.)

Διαγωνισμός κρατικής προμήθειας – Επιτρεπτό ή μη υποβολής περισσότερων της μίας κύριων προσφορών – Παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων – Αθέμιτος ανταγωνισμός.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
α) Δεν είναι νόμιμη η συμμετοχή σε διενεργούμενο διαγωνισμό κρατικής προμήθειας υποψήφιου προμηθευτή με περισσότερες της μίας προσφορές. β) Σε περίπτωση συμμετοχής σε δημόσιο διαγωνισμό προμήθειας υποψήφιου προμηθευτή με περισσότερες της μίας προσφορές, παραβιάζονται οι αρχές της αντικειμενικότητας και της ισότητας, καθόσον ο συμμετέχων υποψήφιος προμηθευτής τίθεται σε πλεονεκτική έναντι των λοιπών υποψηφίων προμηθευτών θέση, με αποτέλεσμα να νοθεύεται ο ανταγωνισμός.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα εταιρεία ζητά την ακύρωση ή μεταρρύθμιση της απόφασης της οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, καθώς και των πρακτικών δημοπρασίας, σχετικά με τον Διεθνή Ηλεκτρονικό Διαγωνισμό για την προμήθεια τεσσάρων ανατρεπόμενων φορτηγών, ενός πλυστικού οχήματος, δύο τρικύκλων και ενός μικρού φορτηγού. Επιπλέον, ζητεί την επιστροφή του παραβόλου και το άνοιγμα της οικονομικής προσφοράς της, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια και ο υγιής ανταγωνισμός. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια αυτών των οχημάτων με συνολική εκτιμώμενη αξία 411.290,32 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, διαιρεμένη σε τέσσερα τμήματα.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ: Μη νόμιμη..(..)η καταβολή ποσού 6.714,03 ευρώ στον … ως αμοιβή του για την προμήθεια μελανιών εκτυπωτών..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη, όπως βάσιμα προβάλλει η Επίτροπος, αφού α) στη διακήρυξη του άνω πρόχειρου διαγωνισμού, κατά παράβαση του άρθρου 2 παρ. 1 του π.δ/τος 118/2007, δεν καθορίστηκε η προϋπολογισθείσα δαπάνη ανά ζητούμενο είδος και β) η αναθέτουσα αρχή όφειλε, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου  4 παρ. 3 του ν. 2955/2001, να είχε ματαιώσει το διαγωνισμό. Περαιτέρω, υπό την εκδοχή ότι τα προκηρυχθέντα είδη  περιλαμβάνονται στο παρατηρητήριο τιμών, από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι, πριν από την ανάθεση της προμήθειά τους στους άνω μειοδότες, έγινε σύγκριση των τιμών, που αυτοί είχαν προσφέρει, με τις αντίστοιχες παραδεκτές τιμές του άνω παρατηρητηρίου, όπως ομοίως βάσιμα προβάλλει η Επίτροπος.

ΣΤΕ . Αίτηση ασφαλιστικών μέτρων .Διακήρυξη . Διαγωνισμός. Ανάθεση . (...) Επειδή, ο αιτών, ο οποίος δεν υπέβαλε προσφορά στον επίδικο διαγωνισμό, είχε προβάλει με την ένσταση και την προσφυγή του και επαναλαμβάνει με την υπό κρίσιν αίτηση ότι (α) o όρος της διακηρύξεως κατά τον οποίο «η χρονική διάρκεια της παροχής της υπηρεσίας είναι ενός έτους μέχρι του ποσού των 1.717.500 ευρώ ή όποιο εκ των δύο επέλθει πρώτο» είναι αόριστος, διότι «ο κηρυχθησόμενος ανάδοχος δεν θα γνωρίζει πότε θα συμπληρωθεί το ποσό, με το οποίο θα κατακυρωθεί ο διαγωνισμός ώστε να σταματήσει την παροχή της υπηρεσίας καθαριότητας» και (β) ο προϋπολογισμός της διακηρύξεως, υπό την εκδοχή ότι αφορά σε σύμβαση ετήσιας διάρκειας, δεν καλύπτει το ελάχιστο εργατικό κόστος για την εξασφάλιση των εν λόγω υπηρεσιών καθαριότητας, το οποίο, κατά τους αναλυτικούς υπολογισμούς του αιτούντος, ανέρχεται σε 2.138.728 ευρώ, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η υποβολή νόμιμης προσφοράς..Επειδή, ο αιτών προέβαλε, επίσης, ... ότι (γ) δεν είναι σαφής ο απαιτούμενος, κατά τη διακήρυξη, αριθμός εργατοωρών ανά εβδομάδα για την παροχή της υπό ανάθεση υπηρεσίας, διότι στο οικείο μέρος της διακηρύξεως  αναφέρονται δύο διαφορετικοί αριθμοί, ενώ, εξάλλου, (δ) είναι εσφαλμένος ο καθορισμός του αριθμού των απασχολουμένων ατόμων σε 62 εργαζομένους καθημερινά, διότι δεν συνυπολογίζεται ότι απαιτούνται 6 άτομα επιπλέον...Επειδή, ενόψει των ως άνω απαντήσεων της Διοικήσεως στις προβληθείσες με την προσφυγή του αιτούντος αιτιάσεις, των οποίων απαντήσεων ο αιτών είχε, κατά τα προεκτεθέντα, λάβει γνώση προ της λήξεως της προθεσμίας υποβολής των προσφορών, οι ανωτέρω, προβαλλόμενες με την υπό κρίσιν αίτηση ασάφειες ή πλημμέλειες όρων της διακηρύξεως (διευκρίνιση των οποίων μπορούσαν, πάντως, να ζητήσουν οι ενδιαφερόμενοι να λάβουν μέρος στον διαγωνισμό,) δεν καθιστούσαν, εν πάση περιπτώσει, ανέφικτη ή ουσιωδώς δυσχερή την υπό επιφύλαξη συμμετοχή του αιτούντος στον επίδικο διαγωνισμό με την υποβολή προσφοράς σύμφωνης προς τους όρους της διακηρύξεως. Με τα δεδομένα αυτά, η υπό κρίσιν αίτηση πρέπει να απορριφθεί.

σε περίπτωση κατά την οποία η προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της απ’ ευθείας ανάθεσης τίθεται υπό τον ερμηνευικό μανδύα της παράτασης/ανανέωσης της κύριας σύμβασης, τούτη, εφ’ όσον δεν βρίσκει νόμιμο έρεισμα στη διακήρυξη του αρχικού διαγωνισμού, δεδομένου ότι τα προβλεπόμενα στην τελευταία χρονικά όρια ισχύος της οικείας σύμβασης έχουν ήδη εξαντληθεί, βρίσκεται εκτός των ακραίων νομίμων συμβατικών ορίων, ισοδυναμεί δε κατ’ ουσίαν με απ’ ευθείας ανάθεση των σχετικών υπηρεσιών, χωρίς να συντρέχουν οι απαιτούμενες προς τούτο προϋποθέσεις, με αποτέλεσμα να καταστρατηγείται η νόμιμη διαδικασία ανάθεσης μέσω διαγωνισμού και να πλήττεται ο ελεύθερος ανταγωνισμός.

Επομένως, οι σχετικές συμβάσεις εκπόνησης των μελετών αυτών ανατίθενται σε αναδόχους με τη διαδικασία που προβλέπεται από τις διατάξεις του ανωτέρω νόμου, δηλαδή είτε κατόπιν διαγωνισμού (ανοιχτού ή κλειστού), είτε με διαπραγμάτευση, εφόσον πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις του νόμου αυτού (βλ. άρθρο 10 του ν. 3316/2005), ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια της διαδικασίας ανάθεσης, ο υγιής ανταγωνισμός και η ίση μεταχείριση μεταξύ των υποψηφίων αναδόχων. Από τα ανωτέρω προκύπτει, περαιτέρω, ότι ως προς τις συμβάσεις εκπόνησης των μελετών αυτών δεν έχει εφαρμογή το πλαίσιο που καθιερώνει το άρθρο 6 του ν. 2527/1997 (πρβλ. και Πράξη Ι Τμ. 73/2008),σύμφωνα με το οποίο επιτρέπεται και στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ βαθμού να συνάπτουν συμβάσεις μίσθωσης έργου, κατ’ άρθρο 681 του Α.Κ., με φυσικά πρόσωπα για την κάλυψη υπηρεσιακών αναγκών τους, που είναι ποσοτικά περιορισμένες και παροδικές, υπό τους όρους και την διαδικασία που προβλέπεται στις διατάξεις αυτές (βλ. Πράξεις Ι Τμήματος 185/2008,119/2007,42/2005).

Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ.5 του άρθρου 21 του π.δ.28/1980 «Περί εκτελέσεως έργων και προμηθειών Ο.Τ.Α.» (ΦΕΚ Α΄80), οι διατάξεις του οποίου, σύμφωνα με το άρθρο 70 παρ.1 αυτού, εφαρμόζονται γενικώς και κατ΄ αναλογία και επί εργασιών αποκομιδής και διάθεσης απορριμμάτων που ανατίθενται από τους Δήμους, επιτρέπεται επανάληψη δημοπρασίας μόνο μετά την ακύρωση ή μη έγκριση αυτής ενώ η δημοπρασία μπορεί να επαναληφθεί άπαξ εάν κριθεί ασύμφορο το αποτέλεσμά της από το δημοτικό συμβούλιο. Επομένως, ο Δήμος έχει την ευχέρεια να ματαιώσει και να επαναλάβει διαγωνισμό εάν κρίνει αιτιολογημένα μη ικανοποιητικό το αποτέλεσμα αυτού. Η ευχέρεια αυτή διατηρείται και στην περίπτωση συμμετοχής ενός μόνον υποψηφίου, δεδομένου ότι ο Δήμος δεν υποχρεούται να αναθέσει στο μοναδικό διαγωνιζόμενο του οποίου η προσφορά κρίθηκε παραδεκτή, ενώ προς αιτιολόγηση της όποιας (κατακυρωτικής ή απορριπτικής) κρίσης του δεν αρκεί η επίκληση του γεγονότος της υποβολής μίας μόνον παραδεκτής προσφοράς, χωρίς την παράθεση λοιπών στοιχείων, καθόσον αυτό θα ισοδυναμούσε με ανέλεγκτη άσκηση διακριτικής ευχέρειας και θα οδηγούσε σε αδυναμία άσκησης δικαστικού ελέγχου επί της εν λόγω, κατά διακριτική ευχέρεια εκδοθείσας, διοικητικής πράξης. Απαιτείται επομένως η ύπαρξη σχετικής αιτιολογίας από την οποία να προκύπτει ότι η μοναδική υποβληθείσα παραδεκτή προσφορά είναι πράγματι ικανοποιητική για το Δήμο, η οποία (αιτιολογία) δύναται να προκύπτει και από τα στοιχεία του φακέλου.

Η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της διακήρυξης με την οποία διενεργείται δημόσιος ανοικτός ηλεκτρονικός διαγωνισμός για την προμήθεια γαζών για τις ανάγκες του νοσοκομείου για ένα έτος, με προϋπολογισθείσα δαπάνη 63.407,50€ χωρίς ΦΠΑ. Αντικείμενο της σύμβασης είναι η προμήθεια διάφορων τύπων γαζών (απλές, ακτινοσκιερές, λαπαροτομίας κ.λπ.), οι οποίες πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές. Η προσφυγή επικεντρώνεται στην αμφισβήτηση ορισμένων όρων της διακήρυξης, ιδίως όσον αφορά τις απαιτήσεις για πιστοποιητικά και βεβαιώσεις, τα οποία θεωρούνται ότι περιορίζουν άδικα τον ανταγωνισμό.

Προμήθεια νευροδιεγερτών:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (υπό σκέψη ΙΙ. Γ.), ορθώς, κατά την κρίση του Τμήματος, έκρινε η προσβαλλομένη ότι η υπό έλεγχο διαδικασία δεν είναι νόμιμη λόγω της πλημμελούς τηρήσεως των διατυπώσεων δημοσιότητας της διακηρύξεως, καθόσον μη νομίμως στη δημοσιευθείσα στην Ε.Ε.Ε.Ε. και στις δημοσιευθείσες στον ελληνικό τύπο και στο ειδικό τεύχος της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως περιλήψεις της διακηρύξεως δεν αναφέρονται οι δυο (2) κατηγορίες των προς προμήθεια διεγερτών νεύρων, όπως ταξινομούνται με τη διακήρυξη, αλλά ούτε και η συνολική και ανά κατηγορία ζητούμενη ποσότητα. Οι πλημμέλειες αυτές πλήττουν το σύνολο της διαγωνιστικής διαδικασίας, δοθέντος ότι, κατά τα γενόμενα δεκτά ανωτέρω, στο αναγκαίο περιεχόμενο των προκηρύξεων περιλαμβάνονται τα ως άνω στοιχεία. Περαιτέρω, η διαπιστωθείσα διάσταση μεταξύ των δημοσιευθεισών περιλήψεων σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια, που παραβιάζει ευθέως το άρθρο 30 παρ. 5 του π.δ./τος 60/2007, καθόσον μη νομίμως στη δημοσιευθείσα περίληψη στο Συμπλήρωμα της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε αντίθεση με την περίληψη που δημοσιεύθηκε στον ελληνικό τύπο, αναφέρεται το είδος της σύμβασης ως “έργο” αντί του ορθού που είναι “προμήθεια”.(...)Οι πλημμέλειες αυτές δεν μπορούν να θεραπευθούν, καθόσον δεν υπήρξε εν προκειμένω πρόσβαση με ηλεκτρονικό μέσο στη διακήρυξη και τα λοιπά τεύχη του διαγωνισμού, με περαιτέρω συνέπεια να μην αναπτυχθεί επαρκής ανταγωνισμός, όπως αποδεικνύεται από την ελάχιστη συμμετοχή υποψηφίων στο διαγωνισμό, στον οποίο προσήλθαν και υπέβαλαν προσφορές μόνο δύο (2) εταιρείες, χωρίς, μάλιστα, να προκύπτει από κάποιο στοιχείο του φακέλου ότι πρόκειται για είδη που από τη φύση τους είναι ιδιαίτερα εξειδικευμένα και σπάνια, απορριπτομένων όλων των περί του αντιθέτου ισχυρισμών του αιτούντος ως αβασίμων.(...). Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί και να μην ανακληθεί η 10/2013 Πράξη του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου