ΑΕΠΠ/1586/2020

Ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση τριών διακηρύξεων συνοπτικών διαγωνισμών με αθροιστική αξία 165.507,32 ευρώ (άνευ ΦΠΑ), οι οποίες αφορούν υπηρεσίες φύλαξης ισόπεδων διαβάσεων σιδηροδρομικών γραμμών σε τρεις διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές. Το αντικείμενο της σύμβασης περιλαμβάνει φύλαξη για διάρκεια 26 ημερών, με επιμέρους αξίες 51.005,27 ευρώ, 59.740,20 ευρώ και 54.761,85 ευρώ αντίστοιχα. Ο προσφεύγων επικαλείται ότι πρόκειται για παράνομη κατάτμηση ενιαίου αντικειμένου, με σκοπό την αποφυγή εφαρμογής του αυστηρότερου νομοθετικού πλαισίου που θα ίσχυε σε ενιαία διαδικασία άνω των 60.000 ευρώ.

Με την πρώτη προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση τριών διακηρύξεων συνοπτικών διαγωνισμών, οι οποίες αφορούν υπηρεσίες φύλαξης ισόπεδων διαβάσεων σιδηροδρομικών γραμμών σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές. Τα αθροιστικά έξοδα χωρίς ΦΠΑ ανέρχονται σε 165.507,32 ευρώ (51.005,27 ευρώ, 59.740,20 ευρώ και 54.761,85 ευρώ αντίστοιχα) για διάρκεια 26 ημερών. Ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι πρόκειται για παρανόμη κατάτμηση ενιαίου οικονομικού και τεχνικού αντικειμένου, με στόχο την παρακάμφση των κανονισμών για δημόσιους διαγωνισμούς μεγαλύτερης κλίμακας (άνω των 60.000 ευρώ). Επιπλέον, με τη δεύτερη και τρίτη προσφυγή ζητείται η ακύρωση και των σχετικών αποφάσεων του αναθέτοντα για τη διεξαγωγή των επιμέρων διαδικασιών.

Ο ενστάμενος οικονομικός φορέας ζητά την ακύρωση της Απόφασης με αρ. 783/2021 της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής (Περιφέρεια ...), η οποία αφορά τη διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης για εργασίες καθαριότητας στα κτίρια που στεγάζονται οι υπηρεσίες της Περιφέρειας και της Περιφερειακής Ενότητας ..., με εκτιμώμενη αξία 60.000 ευρώ άνευ ΦΠΑ. Ωστόσο, η Αρχή Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών (ΑΕΠΠ) κήρυξε τον εαυτό της αναρμόδιο, καθώς η ένσταση έπρεπε να διαχειριστεί από την αναθέτουσα αρχή σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 127 του Ν. 4412/2016, που αφορά διαδικασίες με αξία έως 60.000 ευρώ.

Οι προσφεύγουσες επιδιώκουν την ακύρωση ή τροποποίηση της Διακήρυξης του ΠΑΓΝΗ-Γ.Ν. ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας, εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης Συστήματος τροφοδοσίας οξυγόνου με μονάδα παραγωγής οξυγόνου για ιατρική χρήση (CPV 42511200-3). Κατηγορούν ότι η Διακήρυξη περιλαμβάνει παράνομες τεχνικές προδιαγραφές οι οποίες παραβιάζουν την ισότητα μεταξύ των διαγωνιζομένων και τον ελεύθερο ανταγωνισμό, όπως η απαίτηση για πιστοποίηση CE ιατροτεχνολογικού προϊόντος, εγγυήσεις θερμοκρασίας λειτουργίας, σύστημα τηλεπιτήρησης, δεκαετή εγγύηση ενεργειακής κατανάλωσης, και ευθύνη για όλες τις πηγές οξυγόνου (κύρια, δευτερεύουσα, εφεδρική). Επίσης, αμφισβητούν την κατηγοριοποίηση του συστήματος ως ιατροτεχνολογικού προϊόντος και τη διαίρεση του αντικειμένου της σύμβασης σε ξεχωριστές διαδικασίες για κάθε πηγή οξυγόνου.

Χαρτόσημο. Άσκηση ενιαίας προσφυγής κατά μη συναφών πράξεων. Επανάσκηση νέων εντός της νομίμου προθεσμίας. Βεβαίωση τελών.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Η φορολογούσα αρχή δεν δικαιούται να βεβαιώσει το υπόλοιπο 75% των καταλογισθέντων τελών χαρτοσήμου δεδομένου ότι, στο μέτρο που, υπό την ισχύ των διατάξεων των άρθρων 122 παρ.5 και 121 παρ.2 του νέου από 19ης Ιουλίου 1999 ισχύοντος Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, παρέχεται στους προσφεύγοντες η δυνατότητα, όταν απορρίπτεται το ένδικο βοήθημα της προσφυγής ως απαράδεκτης λόγω μη συνδρομής των προϋποθέσεων της συνάφειας, να ασκούν, κατά τα αναλογικώς ισχύοντα και επί ομοδικίας, χωριστά δικόγραφα μέσα σε νέα από τον Κώδικα χορηγούμενη προθεσμία, εξακολουθεί υφιστάμενο καθεστώς αναστολής της βεβαίωσης του ποσοστού αυτού για όλο το (κατ’ ουσία παρατεινόμενο) χρονικό διάστημα μέχρι και την άπρακτη πάροδο αυτής (νέας προθεσμίας) ή, σε περίπτωση εμπρόθεσμης άσκησης τούτων, όπως εν προκειμένω, μέχρι την έκδοση και νέας απορριπτικής δικαστικής απόφασης, οπότε και επιτρέπεται, το πρώτον, η βεβαίωση του υπολοίπου αυτού ποσοστού (75%). Περαιτέρω η αρμόδια Δ.Ο.Υ. δεν θα διαγράψει το βεβαιωθέν 25% αλλά θα διατηρήσει αυτό δεδομένου ότι ασκήθηκαν εντός της νομίμου προθεσμίας ξεχωριστές προσφυγές. Ειδικότερα θα διατηρήσει την άνω βεβαίωση μέχρι την έκδοση οριστικών αποφάσεων επ’ αυτών και θα προβεί στις περαιτέρω βεβαιώσεις ή διαγραφές με βάση τις αποφάσεις αυτές. Το 75% θα το βεβαίωνε μόνο αν δεν είχαν ασκηθεί εντός της άνω 60νθημέρου προθεσμίας ξεχωριστές προσφυγές.

Η απόφαση αφορά την άρνηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) να εκδώσει σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Η Υ.Π.Α. ζήτησε την ανάθεση σύμβασης καθαρισμού χώρων και επιφανειών σε έξι κρατικούς αερολιμένες (Αλεξανδρούπολη, Κάρπαθο, Σύρο, Λήμνο, Ν. Άγχιαλος και Πάρο) για το διάστημα 01.10.2018 έως 31.12.2018, με προϋπολογισμένο κόστος 80.680,91€. Η Αρχή διαπίστωσε ότι η Υ.Π.Α. είχε ήδη προχωρήσει σε ανάθεση των υπηρεσιών μέσω άλλων αποφάσεων πριν τη σχετική αίτηση, παραβιάζοντας τον νόμο 4013/2011, ο οποίος απαιτεί την προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της Αρχής για τέτοιες διαδικασίες. Κατά συνέπεια, η Αρχή απέρριψε το αίτημα λόγω μη συμμόρφωσης με τις νομικές διαδικασίες.

Aπαγορεύεται ο επιμερισμός της συνολικής ποσότητας των ζητούμενων όμοιων ή ομοειδών υλικών σε περισσότερες μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες κατηγορίες και η εν συνεχεία χωριστή απευθείας ανάθεση των αντίστοιχων τμηματικών προμηθειών, στο μέτρο που, με τον τρόπο αυτό, της κατάτμησης, δηλαδή, της δαπάνης, επιχειρείται κατά περιγραφή των προμνησθεισών διατάξεων, η μη τήρηση της διαδικασίας του τακτικού ή του πρόχειρου, κατά περίπτωση, διαγωνισμού (βλ. 101, 77, 70, 69, 67, 68/2011, 21/2010, 177, 176, 134/2009, 140, 93, 9/2008, κ.ά. Πράξεις IV Τμ. Ελ. Συν.). Περαιτέρω, με την Π1/3305/2010 απόφαση του Υφυπουργού Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας (Β΄ 1789), επανακαθορίσθηκαν τα ανωτέρω χρηματικά όρια, μέχρι τα οποία είναι επιτρεπτή άνευ ετέρου η προσφυγή στις διαδικασίες της απευθείας ανάθεσης και του πρόχειρου διαγωνισμού, στα ποσά των 20.000 και 60.000 ευρώ αντίστοιχα, χωρίς Φ.Π.Α..

Η απόφαση αφορά τη σύμφωνη γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Δήμου Κω στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Συγκεκριμένα, ο Δήμος Κω ζήτησε τη σύναψη σύμβασης για την προμήθεια τροφίμων στις ομάδες 2, 13Α και 16Δ, με συνολική εκτιμώμενη αξία 50.642,00€ χωρίς ΦΠΑ, μετά τον εν μέρει άγονο ηλεκτρονικό διαγωνισμό άνω των ορίων. Η Επιτροπή επέλεξε να εκδώσει σύμφωνη γνώμη, επισημαίνοντας ορισμένες βελτιώσεις στις διαδικασίες του Δήμου, όπως η σαφήνεια στους όρους της σύμβασης και η τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση από τον Δήμο Ρόδου, προκειμένου να ανατεθεί σύμβαση παροχής υπηρεσιών καθαριότητας διάρκειας 2 μηνών, με ενδεικτική προϋπολογιζόμενη δαπάνη 1.587.026,53€ (χωρίς Φ.Π.Α.). Η απόφαση δικαιολογείται από κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτων γεγονότων, όπως η καθυστέρηση στην υπογραφή εκτελεστικών συμβάσεων λόγω απαράδεκτων προσφορών της αναδόχου και η διακοπή λειτουργίας του χώρου υγειονομικής ταφής απορριμάτων (Χ.Υ.Τ.Α.) Βόρειας Ρόδου. Η Επιτροπή τάσσεται υπέρ της πρότασης, με την επιφύλαξη ότι η σύμβαση θα λυθεί αυτοδικαίως εφόσον ολοκληρωθούν οι τακτικές διαδικασίες νωρίτερα.

Επίλυση ζητημάτων σχετικά με α) τη συμπλήρωση ελλείψεων των δικαιολογητικών κατακύρωσης κατά τη διαγωνιστική διαδικασία και β) την εφαρμογή του άρθρου 43 του ν. 4782/2021 και στις εκκρεμείς διαγωνιστικές διαδικασίες: (...) Η διάταξη του άρθρου 103 παρ. 2 του ν. 4412/2016, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της με το άρθρο 43 του ν. 4782/2021, ερμηνευόμενη ως θέτουσα μεν, κατ’ αρχήν, ως διαδικαστική προϋπόθεση για τον αποκλεισμό προσωρινού αναδόχου, την προηγούμενη υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής (ή του αναθέτοντος φορέα) να τον καλέσει να προσκομίσει εντός τασσόμενης προθεσμίας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά κατακύρωσης που παρέλειψε να προσκομίσει εντός της αρχικώς ταχθείσας προθεσμίας ή να συμπληρώσει ελλείψεις των υποβληθέντων δικαιολογητικών, χωρίς όμως να στερεί από την αναθέτουσα αρχή την αρμοδιότητα να εκτιμήσει, κατά περίπτωση, αν, υπό το πρίσμα των ειδικών όρων που περιέχει η διακήρυξη, με την υποβολή των ελλιπών ή ελλειπόντων δικαιολογητικών τροποποιείται ανεπιτρέπτως το περιεχόμενο της προσφοράς, δεν παραβιάζει τις αρχές που εφαρμόζονται στις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων, οι οποίες διατυπώνονται στο άρθρο 18 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, και στις οποίες συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, οι αρχές της ίσης μεταχείρισης, της διαφάνειας και της αναλογικότητας και, επομένως, δεν αντίκειται στην Οδηγία αυτή ούτε στο Σύνταγμα ή σε άλλες διατάξεις υπερνομοθετικής ισχύος. Η νεότερη αυτή διάταξη ισχύει μεν από 1ης.6.2021, ερμηνευόμενη, όμως, ενόψει του σκοπού της, ήτοι της αποφυγής αδικαιολόγητων αποκλεισμών των οικονομικών φορέων από τις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, καθώς και του διαδικαστικού της χαρακτήρα, καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς διαγωνιστικές διαδικασίες που προκηρύχθηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (1.6.2021), αν και ο ν. 4782/2021 δεν περιλαμβάνει ρητή νομοθετική διάταξη για το ζήτημα αυτό. Περαιτέρω, ενόψει της ανωτέρω ερμηνείας της διάταξης του άρθρου 43 του ν. 4782/2021, ως εφαρμοζόμενης και επί εκκρεμών διαγωνιστικών διαδικασιών, δεν τίθεται ζήτημα αναδρομικής εφαρμογής του άρθρου 22 του ν. 4903/2022, η δε εξέταση της συμβατότητας της αναδρομικότητας της τελευταίας αυτής διάταξης προς το ενωσιακό δίκαιο και της συμφωνίας αυτής προς το Σύνταγμα αποβαίνει, εν προκειμένω, αλυσιτελής.